V SA/Wa 105/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz – Wóltańska, Protokolant starszy sekretarz sądowy - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi S. na decyzję Ministra Zdrowia z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dotacji przypadającej do zwrotu; oddala skargę Decyzją z dnia [...] października 2007 r. o numerze nr [...] Minister Zdrowia określił kwotę, jaką Szpital [...] w K. winien zwrócić z tytułu nienależnie pobranej dotacji z budżetu państwa. W uzasadnieniu organ wskazał, iż na podstawie umów zawartych w dniu [...] września 2005 r. o numerze nr [...] oraz nr [...] Skarżący otrzymał dotację w kwocie [...] zł na realizację programu pomocy publicznej i restrukturyzacji w ochronie zdrowia w roku 2005 dla publicznych zakładów opieki zdrowotnej. Organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2005 r. o pomocy publicznej i restrukturyzacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 78, poz. 684) o dotację na wsparcie działań restrukturyzacyjnych mógł ubiegać się Szpital, który w dniu złożenia wniosku o dotację ze środków budżetu państwa nie posiadał zaległości w spłacie zobowiązań oraz nie podlegał restrukturyzacji finansowej. Następnie wskazano, że przeprowadzona w Szpitalu kontrola wykazała, iż Skarżący nienależnie otrzymał dotację, gdyż w dniu złożenia wniosku o dotację, tj. w dniu 14 lipca 2005 r. miał zaległości w spłacie zobowiązań wobec K. Sp. z o.o. w N., D. Sp. z o.o. w L. oraz wobec Fundacji [...] w K., w łącznej kwocie [...] zł. Mając na uwadze powyższe Minister Zdrowia uznał za zasadnie określenie kwoty przypadającej do zwrotu dotacji. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Skarżący wskazał, iż na dzień złożenia wniosku nie psiadał żadnych wymagalnych zobowiązań. W wyniku rozpatrzenia złożonego przez Szpital wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Zdrowia decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Wyrokiem z dnia 17 listopada 2008 r., sygn. akt V SA/Wa 544/08, utrzymanym w mocy przez Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok z 13 stycznia 2010 r., sygn. akt II GSK 288/09) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił ww. decyzje. W rozstrzygnięciu z dnia [...] września 2010 r., nr [...] Minister Zdrowia ponownie określił wysokość należności jaką Skarżący winien zwrócić z tytułu nienależnie pobranej dotacji. Organ wskazał, iż Szpital na dzień 31 grudnia 2004 r. posiadał niespłacone zobowiązania wobec K. Sp. z o.o. w N. oraz wobec Fundacji [...] w K.. Jednocześnie Minister Zdrowia ustalił, że zobowiązanie Skarżącego wobec D. Sp. z o.o. w L. na skutek potrącenia wygasło i nie istniało na dzień 31 grudnia 2004 r. Organ wyjaśnił, iż zaległości wobec K. Sp. z o.o. wynoszą [...] zł, natomiast należność wobec Fundacji to kwota [...] zł, którą Skarżący, jako założyciel Fundacji, winien przekazać na na fundusz założycielski. Po rozpatrzeniu wniosku Szpitala o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Zdrowia decyzją z [...] listopada 2010 r. utrzymał w mocy rozsytrzygnięcie z [...] września 2010 r. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż występując z wnioskiem o przyznanie dotacji Skarżący złożył oświadczenie, iż nie posiada niespłaconych zobowiązań wymagalnych na dzień 31 grudnia 2004 r. i na dzień składania wniosku. Wobec powyższego w dniu [...] września 2005 r. Minister Zdrowia zawarł ze Skarżącym umowy na podstawie, których Szpital uzyskał dotację w kwocie [...] zł. Następnie Urząd Kontroli Skarbowej przeprowadził w Szpitalu kontrolę w zakresie celowości i zgodności z prawem gospodarowania środkami publicznymi. Kontrola ta wykazała, że dotacja została pobrana przez Szpital nienależnie, gdyż na dzień złożenia wniosku o dotację Skarżący posiadał niespłacone zobowiązania wymagalne, znane na dzień 31 grudnia 2004 r., m.in. wobec K. Sp. z o.o. w N.. Odnośnie zaś podnoszonej przez Szpital argumentacji dotyczącej naliczenia kar umownych i ich potracenia z wynagrodzenia należnego tej spółce w związku z nienależytym wykonaniem usług pralniczych, organ wskazał, iż K. Sp. z o.o. nie uznała zasadności potrąceń, ponieważ zostały one dokonane z pominięciem procedury reklamacyjnej. Dalej wskazano, że Szpital posiadał również wymagalne zobowiązania wobec Fundacji [...] w K., gdyż jako jej założyciel powinien wpłacić na fundusz zalożycielski kwotę wskazaną w akcie notarialnym z dnia [...] czerwca 2001 r., tj. [...] zł stanowiącą majątek Fundacji, tymczasem na fundusz założycielski została wpłacona jedynie kwota [...] zł. Szpital nie wywiązał się więc ze zobowiązania wobec Fundacji, ponieważ najpóźniej z chwilą uzyskania przez Fundację osobowości prawnej winien w pełni pokryć funduszu założycielski. Mając zatem na uwadze dokonane w sprawie ustalenia, organ wstwierdził, iż przyznana Szptalowi dotacja została pobrana nienależnie i winna zostać zwrócona. W skardze wniesionej do WojewódzkiegoSądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Zdrowia z [...] listopada 2010 r. Szpital zwrócił się o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego ją rozstrzygnięcia z z [...] września 2010 r. Strona skarżąca zaznaczyła, że na dzień złożenia wniosku o dotację, tj. [...] lipca 2005 r. nie posiadała niespłaconych zobowiązń wymagalnych, znanych na dzień 31 grudnia 2004 r. Odnośnie zobowiązań wobec spółki K. Skarżący wyjaśnił, iż z wynagrodzenia należnego tej spółce potrącona została kara umowna w wysokości [...] zł, w związku z nienależytym wykonaniem usług przez ww. Jednocześnie wobec argumentacji organu wskazującej, iż K. Sp. z o.o. nie uznała zasadności potrąceń, skarżąca podniosła, iż spółka ta nie kwestionowała merytorycznej zasadności naliczenia kary ani też skuteczności potrącenia. Następnie Skarżący przedstawił swoje stanowisko odnośnie zobowiązań wobec Fundacji [...] Wskazano, że termin wpłaty kwoty funduszu założycielskiego nie został określony w żadnym dokumencie więc kwota ta stanie się wymagalna dopiero po upływie terminu określonego przez Fundację na dokonanie wpłaty. Tymczasem Fundacja nie wezwała Szpitala do zapłaty kwoty [...] zł. Podsumowując Skarżący wskazał, iż organ dokonał nieprawidłowych ustaleń odnośnie posiadanych przez Szpital zobowiązań, gdyż na dzień 31 grudnia 2004 r. jak i na dzień składania wniosku o dotację nie posiadał on niespłaconych zobowiązań wymaglnych. W odpowiedzi na skargę Minister Zdrowia wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny Warszawie zważył co następuje. Zgodnie z dyspozycją art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji), zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zdaniem Sądu złożona w niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2005 r. o pomocy publicznej i restrukturyzacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej zakład, który w dniu złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 3, nie posiada zaległości w spłacie zobowiązań znanych na dzień 31 grudnia 2004 r. oraz nie podlega restrukturyzacji finansowej w rozumieniu przepisów rozdziału 2, może ubiegać się o dotację na wsparcie działań polegających na restrukturyzacji zatrudnienia, zmianach w strukturze organizacyjnej zakładu lub innych działań mających na celu poprawę sytuacji ekonomicznej zakładu lub jakości świadczeń zdrowotnych. Stosownie do art. 40 ust. 3 ustawy dotacji udziela minister właściwy do spraw zdrowia na wniosek zakładu. Zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy do wniosku, o którym mowa w art. 40 ust. 3, dołącza się oświadczenie zakładu o nieposiadaniu niespłaconych zobowiązań wymagalnych na dzień 31 grudnia 2004 r. Na podstawie dwóch umów zawartych w dniu [...] września 2005 r. Minister Zdrowia przekazał skarżącemu Szpitalowi dotację w łącznej kwocie [...] zł na realizację programu pomocy publicznej i restrukturyzacji w ochronie zdrowia w roku 2005 dla publicznych zakładów opieki zdrowotnej. Zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy do wniosku o przyznanie dotacji Szpital dołączył oświadczenie o nieposiadaniu niespłaconych zobowiązań wymagalnych na dzień 31 grudnia 2004 r. W trakcie kontroli przeprowadzonej w Szpitalu przez Urząd Kontroli Skarbowej w K. w zakresie celowości i zgodności z prawem gospodarowania środkami publicznymi za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2005 r. ustalono, iż złożone we wniosku o dotację oświadczenie o nieposiadaniu niespłaconych zobowiązań wymagalnych na koniec 2004 r. jest nierzetelne, ponieważ w dniu złożenia wniosku o dotację Szpital posiadał zaległości w spłacie zobowiązań w łącznej kwocie [...] zł. Zatem kontrolowany zakład nie był uprawniony do ubiegania się o dotację z Ministerstwa Zdrowia na wsparcie działań polegających na restrukturyzacji zatrudnienia, zmianach w strukturze organizacyjnej zakładu lub innych działań mających na celu poprawę sytuacji ekonomicznej zakładu lub jakości świadczeń zdrowotnych. Zgodnie z art. 145 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104, z późn. zm.) dotacje udzielone z budżetu państwa pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości podlegają zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowych, w terminie do dnia 28 lutego roku następującego po roku, w którym udzielono dotacji. W ocenie Sądu, organy orzekające w sprawie zasadnie uznały, iż dotacja w kwocie [...] zł została pobrana przez skarżący Szpital nienależnie. Zarówno ustalenia kontroli przeprowadzonej przez UKS w dniach od [...] lutego do [...] kwietnia 2007 r. w Szpitalu, jak również ustalenia dokonane w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego, dowiodły, iż dotacja została pobrana nienależnie. Odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienia przez organ orzekający w sprawie wyjaśnień strony skarżącej, że w dacie składania oświadczenia skarżący wedle swej najlepszej wiedzy był pewny skutecznego naliczenia kar umownych i ich potrącenia z wynagrodzenia należnego K. Sp. z o. w N. zgodnie z umową o świadczenie usług pralniczych z dnia [...] kwietnia 2002 r., a zatem braku istnienia zobowiązania wymagalnego, wskazać należy, iż Szpital na dzień 31 grudnia 2004 r. posiadał wobec Spółki K. zaległości w spłacie faktur: [...] z [...] kwietnia 2003 r., [...] z [...] maja 2003 r. i [...] z [...] października 2003 r. na łączną kwotę [...] zł, które znalazły potwierdzenie w zapisach księgowych na koncie analitycznym kontrahenta za lata 2003-2005. Minister prawidłowo ustalił, iż Szpital nie dokonał skutecznego potrącenia naliczonych kar umownych z wierzytelności przysługującej Spółce K. o zapłatę wynagrodzenia za wykonane usługi pralnicze. Organ orzekający wyjaśnił, iż zgodnie z § 4 pkt 1 lit. a umowy o świadczenie usług pralniczych z [...] kwietnia 2002 r. w razie niewykonania lub nienależytego wykonania umowy wykonawca zapłaci zamawiającemu karę umowną w wysokości 10% wartości umownej usługi określonej w załączniku nr 1, gdy zamawiający odstąpi od umowy z powodu okoliczności, za które odpowiada wykonawca. Zgodnie z § 7 pkt 5 umowy jeżeli wykonawca realizuje usługę w sposób wadliwy lub sprzeczny z umową, zamawiający może wezwać do zmiany sposobu wykonania i wyznaczyć w tym celu odpowiedni termin. Po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu zamawiający może odstąpić od umowy z konsekwencjami wynikającymi z § 4 pkt 1 lit. a umowy. Pomimo określenia w postanowieniach umowy procedury reklamacyjnej, Szpital dokonał potrąceń z jej pominięciem, nie wykonując przy tym prawa odstąpienia od umowy. Z uwagi na powyższe Spółka K. nie uznała zasadności dokonanych potrąceń (k. 180 akt adm.). Zasadnie organ orzekający w sprawie przyjął ponadto, iż na dzień 31 grudnia 2004 r. Szpital posiadał wymagalne zobowiązania wobec Fundacji[...] w K. Aktem notarialnym z [...] czerwca 2001 r. Szpital ustanowił Fundację. W akcie ustanowienia Fundacji wskazano, iż majątek Fundacji stanowi fundusz założycielski w wysokości [...] zł. Jak wynika z ustaleń organu na fundusz założycielski została wpłacona jedynie kwota [...] zł. Zgodnie z art. 4 ustawy o fundacjach z dnia 6 kwietnia 1984 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 46, poz. 203, z późn. zm.) fundacja działa na podstawie przepisów niniejszej ustawy i statutu. Stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy o fundacjach fundator ustala statut fundacji, określający m.in. jej majątek. W § 7 statutu Fundacji[...] w K. postanowiono, iż majątek Fundacji stanowią: fundusz założycielski, na który składa się kwota przekazana przez założyciela w wysokości [...] tys. zł oraz środki finansowe, nieruchomości i ruchomości nabyte przez Fundację w toku jej działania. W statucie określony został zatem majątek Fundacji. Należy przy tym zaznaczyć, iż, wbrew twierdzeniom skarżącego, środki finansowe fundacja powinna mieć już w chwili zakładania, gdyż bez majątku fundacja nie może powstać i rozpocząć działalności statutowej po uzyskaniu osobowości prawnej. Natomiast pozyskiwanie środków z zewnątrz może mieć miejsce już po zarejestrowaniu fundacji i środki te mogą służyć tak prowadzeniu działalności statutowej jak też jej poszerzaniu (por. wyrok NSA z 19 lutego 2008 r., sygn. akt II FSK 1767/06, dostępne w Internecie pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Szpital miał zatem obowiązek wpłacić kwotę [...] zł na fundusz założycielski Fundacji. Odnosząc się do stwierdzenia skarżącego, iż w pismach skierowanych do Ministra Zdrowia Fundacja potwierdziła, że nie wzywała Szpitala ani też nie dochodziła od Szpitala zapłaty kwoty [...] zł należy podkreślić, iż akt fundacyjny towarzyszący powołaniu każdej fundacji jest jednostronną czynnością prawną o charakterze zobowiązującym. Wskazanie więc w akcie fundacyjnym składników majątkowych rodzi zobowiązanie po stronie fundatora do przeniesienia ich na rzecz fundacji z chwilą zarejestrowania. Brak skorzystania z roszczenia o zapłatę spornej kwoty przez fundatora nie oznacza zatem, iż zobowiązanie wobec Fundacji nie stało się wymagalne. W ocenie Sądu, decyzje w niniejszej sprawie, wbrew zarzutom skargi, wydane zostały na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego, który uzasadnia oceny i rozstrzygnięcia orzekającego w sprawie organu i nietrafne są zarzuty skargi naruszenia powinności dokładnego ustalenia stanu faktycznego. W konkluzji stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), należało oddalić skargę jako niezasadną.