V SA/Wa 108/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko - Jabłońska (spr.), Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak, Protokolant - ref. staż. Małgorzata Skomiał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2015 r. sprawy ze skargi F. H.-U. H. Sp. jawna S. M., H. M., M. Z. z siedzibą w P. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia[...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania odwoławczego oddala skargę Naczelnik Urzędu Celnego w P. decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. określił stronie skarżącej – F. Spółka jawna [...] zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za okres rozliczeniowy czerwiec 2009 r. w wysokości 107.588.00 zł. Od powyższej decyzji Podatnik złożył odwołanie wnosząc o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania w sprawie, względnie o uchylenie decyzji organu I instancji i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Pismem z dnia 19 września 2014 r. strona skarżąca wniosła o zawieszenie postępowania odwoławczego na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej "O.p."). W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 4 czerwca 2014 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 562/14 skierował pytania prawne do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, dotyczące przepisów prawa unijnego w związku z prawem krajowym i, zdaniem skarżącej, powyższe stanowi zagadnienie wstępne w przedmiotowej sprawie, czyli przesłankę zawieszenia postępowania. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2014 r. Dyrektor Izby Celnej w Warszawie odmówił zawieszenia postępowania odwoławczego w sprawie. W uzasadnieniu organ powołał się na obowiązującą linię orzecznictwa sądowoadministracyjnego z której wynika, że organ administracyjny zawiesza postępowanie, jeżeli rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd pozostaje w takim związku z postępowaniem administracyjnym, że bez jego rozstrzygnięcia nie jest możliwe rozstrzygnięcie sprawy. Przez użyte w przepisie określenie "inny organ" należy rozumieć każdy organ administracji rządowej uprawniony na podstawie przepisów prawa do podejmowania rozstrzygnięć w prawem przewidzianej formie. "Innym organem lub sądem" nie będzie w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 O.p. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Jak dalej wyjaśnił organ, zawisłość przed TSUE sprawy zgodności ustawy z przepisami unijnymi nie stanowi kwestii prejudycjalnej, tzn. wywierającej wpływ na postępowanie podatkowe w zakresie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym. W sytuacji, w której orzeczenie TSUE wskazywałoby na niezgodność przepisów zastosowanych przez organy podatkowe podczas rozstrzygania danej sprawy z przepisami prawa unijnego, istnieje możliwość zastosowania trybu nadzwyczajnego przewidzianego w art.240 § 1 pkt 11 O.p., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli orzeczenie TSUE ma wpływ na treść wydanej decyzji. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, Podatnik pismem z dnia 13 października 2014 r. wniósł zażalenie. Dyrektor Izby Celnej w Warszawie w wyniku rozpatrzenia ww. zażalenia postanowieniem nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie, uznając jego słuszność pod względem faktycznym i prawnym. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz.270 ze zm., dalej "p.p.s.a.") oraz zasądzenie od Dyrektora Izby Celnej w Warszawie kosztów postępowania. Zarzucono naruszenie następujących przepisów: 1. art. 201 § 1 pkt 2 O.p. poprzez nieuwzględnienie wniosku skarżącej o zawieszenie postępowania i uznanie, że pytanie prejudycjalne podlegające rozpatrzeniu przez TSUE nie stanowi przesłanki zawieszenia postępowania podatkowego oraz, że nie ma ono bezpośredniego związku z rozstrzygnięciem prowadzonej sprawy podatkowej w przedmiocie określenia prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym; 2. art. 120, 121, 122 i 124 O.p. poprzez zastosowanie niekorzystnej dla skarżącej wykładni przepisów prawa podatkowego, rozstrzyganie wątpliwości interpretacyjnych na niekorzyść podatnika, oraz naruszenie zasady in dubio pro tributario. W motywach skargi skarżąca przedstawiła stan faktyczny sprawy oraz rozwinęła powyżej wskazane zarzuty. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Warszawie wnisół o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zaprezentowaną w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje; Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 3 p.p.s.a., sąd sprawuje kontrolę działalności administracji. Oznacza to, że sądowa kontrola ostatecznej decyzji administracyjnej bądź postanowienia polega na badaniu jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Spór w rozpoznawanej sprawie dotyczy możliwości zawieszenia postępowania podatkowego ze względu na skierowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 4 czerwca 2014 r. w sprawie o sygn.akt I SA/Wr 562/14 pytania prawnego do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, dotyczącego przepisów prawa unijnego w związku z prawem krajowym: czy przepisy Dyrektywy elektrycznej sprzeciwiają się stosowaniu podwyższonej stawki akcyzy w wypadku niedochowania wymogu złożenia w ustawowym terminie zestawienia oświadczeń, czy wymóg składania takiego zestawienia jest zgodny z unijną zasadą proporcjonalności, czy sankcja przewidziana w sytuacji niedopełnienia wymogu złożenia takiego zestawienia (tj. stosowanie wyższej stawki) jest zgodna z unijną zasadą proporcjonalności. Zdaniem skarżącej, okoliczność wystąpienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu do TSUE stanowi zagadnienie wstępne w sprawie określenia stronie skarżącej zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym. Na wstępie rozważań należy wskazać, iż z treści art. 201 § 1 pkt 2 O.p. wynika, że organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Przesłanka zawieszenia wskazana w art. 201 § 1 pkt 2 O.p. dotyczy zatem takiej sytuacji, gdy wydanie rozstrzygnięcia w konkretnej, jeszcze nie zakończonej sprawie, pozostaje w ścisłym związku z nie rozstrzygniętym jeszcze zagadnieniem wstępnym. Przy czym zagadnienie to musi być przesłanką konieczną do zakończenia sprawy. Jednocześnie organem rozstrzygającym to zagadnienie musi być organ lub sąd, legitymowany do jego rozstrzygania – do wydawania orzeczeń w indywidualnych sprawach. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że zasadnie organy podatkowe odmówiły zawieszenia postępowania. Po pierwsze podnieść należy, że pod pojęciem "zagadnienia wstępnego" należy rozumieć taką sytuację, gdy wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania, uwarunkowane jest rozstrzygnięciem zagadnienia prawnego, które ze względu na jego przedmiot należy do kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowanie w sprawie głównej lub sądu. Chodzi tu o związek bezpośredni, a więc o bezwzględne uzależnienie rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji od uprzedniego zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Uzależnienie rozstrzygnięcia od zagadnienia wstępnego oznacza, że rozstrzygnięcie tego zagadnienia jest warunkiem rozstrzygnięcia sprawy podatkowej w ogóle, a nie warunkiem wydania decyzji o określonej treści (v. wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2014 r. sygn.akt II FSK 2011/13, publ. Lex nr 1548243). Natomiast przez określenie "inny organ lub sąd" należy rozumieć każdy organ lub sąd uprawniony na podstawie przepisów prawa do podejmowania rozstrzygnięć w prawem przewidzianej formie. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej nie jest "innym organem lub sądem". Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej stosownie do art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 115/47) jest właściwy do orzekania w trybie prejudycjalnym o wykładni Traktatów oraz o ważności i wykładni aktów przyjętych przez instytucje, organy lub jednostki organizacyjne Unii i to bez względu na ocenę, czy zasadne było zwrócenie się przez WSA we Wrocławiu do Trybunału. Wskazać także należy na uregulowanie zawarte w art. 203 § 1 O.p., stosownie do którego organ podatkowy, który zawiesił postępowanie z przyczyny określonej w art. 201 § 1 pkt 2, wzywa równocześnie stronę do wystąpienia w oznaczonym terminie do właściwego organu lub sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, chyba, że strona wykaże, że już zwróciła się w tej sprawie do właściwego organu lub sądu. Z kolei § 2 tego przepisu zawiera regulację dotyczącą sytuacji, gdy strona nie wykonała wezwania z § 1, wskazując, że wówczas to organ podatkowy zwraca się do właściwego organu lub sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego. Skoro żaden przepis nie daje ani stronie postępowania podatkowego ani też organowi podatkowemu uprawnienia do wystąpienia z pytaniem prejudycjalnym do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, to Trybunał ten nie może być uznany za organ lub sąd, o jakim mowa w art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Trafnie zatem Dyrektor Izby Celnej doszedł do wniosku, że brak było w sprawie przesłanek do zastosowania art.201 § 1 pkt 2 O.p., z uwagi na brak zależności między toczącym się przed organem podatkowym postępowaniem dotyczącym określenia skarżącej zobowiązania w podatku akcyzowym a pytaniem, które nie stanowi zagadnienia wstępnego obligującego organ do zawieszenia postępowania. Na zakończenie rozważań podkreślenia wymaga, iż zawieszenie postępowania jest instytucją tamującą bieg postępowania i opóźniającą merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Z tego też względu należy zgodzić się z poglądem, że zawieszenie postępowania powinno mieć zastosowanie tylko w przypadkach określonych przez ustawodawcę, który wyczerpująco określił przesłanki zawieszenia postępowania administracyjnego w przepisach, których nie można interpretować z zastosowaniem wykładni rozszerzającej (v. wyrok NSA z 4 kwietnia 2005 r. sygn.akt II GSK 27/05). Z tych zatem powodów Sąd uznał zarzuty podniesione w skardze za niezasadne i na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.