V SA/Wa 1131/07

WyrokWSA w Warszawie2007-10-10

Skład orzekający: Małgorzata Rysz, Dorota Mydłowska, Andrzej Kania

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiająca umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności poprzez brak należytego rozważenia sytuacji materialnej, rodzinnej i osobistej skarżącego oraz nieuwzględnienie jego argumentów?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych została uchylona z powodu naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 6, 7, 11, 77, 107 § 1 i 3 k.p.a. Organ nie rozważył w sposób należyty wyjątkowych okoliczności dotyczących sytuacji majątkowej, rodzinnej i osobistej skarżącego, a także nie odniósł się do wszystkich podniesionych przez niego zarzutów. Uzasadnienie decyzji było lakoniczne, co uniemożliwiło ocenę, czy organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego.
Stan faktyczny
Skarżący E. K. złożył wniosek o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne wraz z odsetkami, powołując się na trudną sytuację finansową, niskie dochody z renty, koszty związane ze śmiercią syna i leczeniem psychiatrycznym. Organy ZUS odmówiły umorzenia, uznając, że nie zachodzi całkowita nieściągalność należności, a decyzja ma charakter uznaniowy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając organom brak rozważenia jego wyjątkowej sytuacji. WSA uchylił poprzednią decyzję, wskazując na naruszenia proceduralne. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organy ponownie odmówiły umorzenia, podtrzymując argumentację o braku nieściągalności i uznaniowym charakterze decyzji. Skarżący ponownie wniósł skargę, podnosząc te same zarzuty. WSA uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa ZUS.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Rysz Sędzia WSA Dorota Mydłowska (spr.) Asesor WSA Andrzej Kania Protokolant B. B. po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2007 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ze stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne uchyla zaskarżoną decyzję. Zaskarżoną decyzją ze stycznia 2007 r. (dzień jej wydania nie został określony) Nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (powoływany dalej jako "Prezes Zakładu"), po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (powoływany dalej jako "Zakład") z dnia [...] listopada 2006r odmawiającą E. K. umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne wraz z odsetkami w łącznej kwocie [...] zł za okres od listopada 1994 r. do grudnia 1995 r. Orzeczenie wydane zostało w następującym stanie faktycznym. W dniu [...] sierpnia 2005r E. K. złożył wniosek o umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne wraz z odsetkami w łącznej kwocie [...] zł. W uzasadnieniu wniosku podał, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej spowodowanej niskimi dochodami. Decyzją z dnia [...] października 2005 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia należności z uwagi na to, że nie wyczerpane zostały wszystkie możliwości wyegzekwowania należności. Organ wskazał, że Zobowiązany dysponuje stałym dochodem - rentą z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z konkubiną otrzymującą wynagrodzenie za pracę. Wobec dłużnika prowadzone jest skuteczne postępowanie egzekucyjne. E. K., nie zgadzając się z powyższą decyzją, złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy W jego uzasadnieniu Skarżący nadal powoływał się na trudną sytuację materialną. Podniósł, że po dokonaniu potrąceń otrzymuje rentę w kwocie [...] zł miesięcznie. Wskazał, iż poniósł znaczne koszty w związku ze śmiercią syna. Obecnie leczy się psychiatrycznie, na co także przeznacza część dochodów. Konkubina, na której utrzymaniu pozostaje zarabia około [...] zł miesięcznie. Nadto wskazał, że kłopoty finansowe powstałe w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej spowodowane zostały zaległościami w płatnościach innych współpracujących z nim podmiotów gospodarczych. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych rozpatrując sprawę ponownie, podtrzymał argumentację organu I instancji oraz wskazał, że nawet wystąpienie przesłanek ustawowych nie stanowi automatycznie podstawy do umorzenia, ponieważ decyzja w zakresie umorzenia ma charakter uznaniowy i jest podejmowana po rozważeniu wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, również w kontekście stanu finansów ubezpieczeń społecznych. Z kolei prowadzenie działalności gospodarczej przez wnioskodawcę wiąże się także z ryzykiem ponoszenia strat, również z przyczyn obiektywnych, nie leżących po stronie przedsiębiorcy. W tym okresie jednak także istnieje obowiązek opłacania składek na ubezpieczenie społeczne. E. K. pismem z dnia [...] grudnia 2005 r. złożył na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a polegało na braku jakiegokolwiek rozważenia wyjątkowych okoliczności dotyczących sytuacji majątkowej, rodzinnej i osobistej skarżącego, przy założeniu nawet bezwzględnego pierwszeństwa stanu finansów ubezpieczeń społecznych. Powyższe uchybienia zdaniem skarżącego, czynią decyzję zupełnie dowolną, a nie uznaniową. E. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości lub w części dotyczącej odsetek od niezapłaconych składek na ubezpieczenie społeczne. W uzasadnieniu skargi E. K. wskazał, że wysokość jego dochodów z tytułu renty czyni spłatę należności głównej oraz rosnących ciągle odsetek za niemożliwą do końca życia. Poza rentą skarżący nie ma żadnych innych dochodów. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2006 r. Sygn. akt III SA/Wa 111/06, uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.), mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach enumeratywnie wyliczonych w ust. 3 tego przepisu. W art. 28 ust. 3a u.s.u.s. przewidziano natomiast możliwość umorzenia należności w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Dotyczy to jednakże wyłącznie należności ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek (definicję ustawową płatnika składek zawiera art. 4 pkt 2 u.s.u.s.), a nadto składek na ubezpieczenia społeczne. Przesłanki umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określone zostały w § 3 rozporządzenia wykonawczego z dnia 31 lipca 2003 r. Postępowanie poprzedzające wydanie przez Zakład decyzji w przedmiocie umorzenia należności prowadzone jest w oparciu o przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, o czym stanowi art. 123 u.s.u.s. w zw. z art. 180 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) - powoływanego dalej jako "k.p.a." Dotyczy to również postępowania odwoławczego od tych decyzji, prowadzonego przez Prezesa Zakładu. Zgodnie bowiem z art. 83 ust. 4 u.s.u.s. do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wnoszonego od decyzji Zakładu do Prezesa Zakładu, stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w kodeksie podstępowania administracyjnego. Sąd podkreślił, iż decyzje w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek, podejmowane przez Zakład na podstawie art. 28 u.s.u.s oraz § 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. mają charakter uznania administracyjnego. Kontrola sądowa decyzji uznaniowej polega na zbadaniu, czy postępowanie przeprowadzone zostało zgodnie z przepisami proceduralnymi, czy w procesie dochodzenia do tej decyzji organ podatkowy uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających wskazywać na ważny interes podatnika względnie osoby trzeciej odpowiadającej za zaległy podatek, lub ważny interes publiczny, który uzasadniałby umorzenie zaległości podatkowej lub odsetek oraz czy w ramach swego uznania organ ten nie naruszył zasady swobodnej oceny zgromadzonych dowodów. W uzasadnieniu wskazano, że warunkiem wydania poprawnej decyzji jest poprzedzenie jej prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem , co wynika z art. 6 i 7 Kodeksu postępowania administracyjnego- ustawa z dnia 14 czerwca 1960r, Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm. (powoływanego dalej jako k.p.a.).Kierując się regułami postępowania wskazanymi w przepisach art. 77 § 1 i 80 k.p.a. organ ma obowiązek rozpatrzyć i ocenić całokształt materiału dowodowego. Dopiero wówczas wydana może być decyzja, która wymaga uzasadnienia, będącego zgodnie z art. 107 k.p.a., jej integralnym elementem. Na uzasadnienie decyzji składać się powinno uzasadnienie faktyczne i prawne, co wynika z art. 107 k.p.a. Rozwinięcie tych pojęć ustawodawca zawarł w § 3 tego artykułu, zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Sąd podkreślił, że w przypadku decyzji podejmowanych w ramach uznania administracyjnego, a z taką mamy tu do czynienia, uzasadnienie spełnia szczególną rolę, gdyż pozwala ocenić, czy organ nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy dowodów lub nie dokonał ich oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Także zgodnie z zasadą przekonywania wyrażona w art. 11 k.p.a. Organ powinien wyjaśnić zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy. Sąd stwierdził, że w uzasadnieniu swojej decyzji Prezes Zakładu w sposób zdawkowy przedstawił sytuację materialną Skarżącego. Nie odniósł się do zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy to jest do podniesionej kwestii zwiększonych wydatków poniesionych w związku z leczeniem syna, a następnie z jego śmiercią, jak też do konieczności ponoszenia kosztów terapii psychiatrycznej, którą Skarżący przechodził w wyniku zgonu swego dziecka. Organ nie odniósł się też do okoliczności związanych ze spłatą zobowiązań przez dłużnika Skarżącego, którym jest Sklep Piekarniczo-Cukierniczy R. H. w N. W konkluzji Sąd uznał, że zostały naruszone przepisy postępowania- art. 6, 7, 11, 77, 107 § 1 i 3 k.p.a. - co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] listopada 2006r Nr [...] odmówił umorzenia należnych składek za okres od grudnia 1994 r. do grudnia 1995 r. w łącznej kwocie [...] zł w tym z tytułu składek za zatrudnionych pracowników w kwocie [...] zł oraz odsetek w kwocie [...] zł. ZUS w uzasadnieniu decyzji podkreślił, że zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U.Nr 137 poz. 887 ze zm.) należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Zdaniem Organu w tym przypadku nie zachodzą przesłanki do umorzenia zadłużenia, gdyż brak jest całkowitej nieściągalności. Zakład ustalił, że E. K. w okresie od [...] maja 1992 r. do [...] grudnia 1995 r. prowadził działalność gospodarczą w zakresie działalność handlowa - piekarnictwo - usługi młynarskie. Podstawą działalności był wpis do ewidencji działalności gospodarczej pod nr [...] wydany przez wójta Gminy w K. Wpis ten został wykreślony z dniem [...] października 2006 r. Organ ustalił, że Zobowiązany otrzymuje z tytułu zatrudnienia kwotę [...] zł brutto i kwotę [...] zł netto z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Mieszka w domu jednorodzinnym będącym własnością żony. Zona z tytułu zatrudnienia osiąga dochód [...] zł netto. Stałe opłaty miesięczne (energia elektryczna, woda, gaz, wywóz nieczystości, podatek od nieruchomości, prywatne wizyty lekarskie, wydatki na lekarstwa) wynoszą ogółem [...] zł. Ponadto z otrzymywanego świadczenia rentowego komornik sądowy dokonuje potrąceń na rzecz alimentów w kwocie [...] zł i na poczet zadłużenia wobec ZUS kwotę [...] zł miesięcznie. Ponadto Organ I instancji podkreślił, że z zaświadczeń lekarskich nie wynika, aby stan zdrowia Zobowiązanego uległ znacznemu pogorszeniu. Reasumując ZUS uznał, że w powyższym przypadku nie zachodzą przesłanki do umorzenia zadłużenia należności z tytułu nieopłaconych składek. E. K. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podkreślił, że po potrąceniu alimentów i zadłużenia wobec ZUS pozostaje mu kwota [...] zł. Podjął pracę okresową w charakterze stróża, aby zaspokoić podstawowe cele bytowe. Wskazał, że cały dochód żony jest przeznaczany na niezbędne stałe opłaty miesięczne. Decyzją opisaną na wstępie Prezes ZUS podtrzymał decyzję Zakładu odmawiającą umorzenia należności składkowych. Prezes Zakładu stwierdził, że zaległości mogą być umorzone w przypadku wystąpienia przede wszystkim nieściągalności składek z powodu braku majątku i dochodów płatnika, co w niniejszej sprawie nie zachodzi. Organ podkreślił, że w stosunku do Wnioskodawcy jest prowadzona egzekucja przez Komornika Sądowego Rewiru I w N. i nie stwierdzono nieściągalności. Stan finansowy Funduszu Ubezpieczeń Społecznych nie pozwala na ograniczanie wpływów należnych składek spowodowanych przejściowymi trudnościami finansowymi płatnika składek i z tego względu ,zdaniem Prezesa Zakładu, zachodzi konieczność zachowania wysokiej staranności podczas rozpatrywania wniosków płatników o umorzenie zadłużenia, ponieważ dotyczą one w swej istocie szeroko pojętego rozporządzania przez ZUS środkami publicznymi. W skardze na powyższą decyzję E. K. wnosił o jej uchylenie. Wyjaśnił, że po potrąceniu wszystkich należności zostaje mu na życie kwota [...] zł, z której ponosi koszty leczenia oraz dojazdów. Pozostaje na utrzymaniu konkubiny, która osiąga dochód [...] zł, z którego są regulowane opłaty stałe. Podkreślił, że jego kłopoty finansowe spowodowane są nieterminowym regulowaniem należności przez kontrahentów, co jest potwierdzone prawomocnym nakazem zapłaty z dnia [...] grudnia 1993r. Skarżący podkreślił, że jego niskie dochody, gorszy stan zdrowia, stale powiększająca się kwota odsetek czynią niemożliwą spłatę zadłużenia. Podniósł, że podjął pracę, mimo gorszego stanu zdrowia, gdyż nie był w stanie utrzymać się z kwoty [...] zł , która zostaje z renty po potrąceniach. Prezes ZUS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - powoływanej dalej jako ".p.p.s.a." - sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Wyjaśnić również należy, że stosownie do art. 134 § 1.p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, może zatem uwzględnić skargę także z takich przyczyn, które w ogóle nie zostały w niej podniesione. Zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 ustawy o .systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 ze zm), powoływanej jako "u.s.u.s" należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.), mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach enumeratywnie wyliczonych w ust. 3 tego przepisu. W art. 28 ust. 3a u.s.u.s. przewidziano natomiast możliwość umorzenia należności w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Dotyczy to jednakże wyłącznie należności ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek (definicję ustawową płatnika składek zawiera art. 4 pkt 2 u.s.u.s.), a nadto składek na ubezpieczenia społeczne. Przesłanki umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określone zostały w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r.(Dz.U. z 2003 r. Nr 141 poz. 1365). Przepisy o umarzaniu należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, stosuje się odpowiednio do składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, a także składek na ubezpieczenie zdrowotne (art. 32 u.s.u.s.). Postępowanie poprzedzające wydanie przez Zakład decyzji w przedmiocie umorzenia należności prowadzone jest w oparciu o przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, o czym stanowi art. 123 u.s.u.s. w zw. z art. 180 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) - powoływanego dalej jako "k.p.a." Dotyczy to również postępowania odwoławczego od tych decyzji, prowadzonego przez Prezesa Zakładu. Zgodnie bowiem z art. 83 ust. 4 u.s.u.s. do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wnoszonego od decyzji Zakładu do Prezesa Zakładu, stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w kodeksie podstępowania administracyjnego. Podkreślenia wymaga, iż decyzje w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek, podejmowane przez Zakład na podstawie art. 28 u.s.u.s oraz § 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. mają charakter uznania administracyjnego Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 kwietnia 2003r Sygn. akt II SA 2486/01 (LEX nr 149543) "Decyzje podejmowane w ramach uznania administracyjnego pozostają pod kontrolą sadu administracyjnego jak każde inne, ale zakres ich kontroli jest inaczej ukształtowany - sąd bada bowiem zgodność z prawem, a nie wnika w celowość wydania decyzji i rozstrzygnięcia sprawy w niej zawartego. Z tego względu kontrola sądowa takich decyzji zmierza do ustalenia czy na podstawie przepisów prawa dopuszczalne było wydania decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania i czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami. Podejmując decyzję uznaniową Organ administracji, stosownie do art. 7 k.p.a. ma obowiązek kierowania się słusznym interesem obywatela, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny ani nie przekracza to możliwości organu administracji publicznej wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków prawnych". W państwie prawa nie ma miejsca dla mechanicznie i sztywno pojmowanej zasady nadrzędności interesu ogólnego nad interesem indywidualnym. Oznacza to, że w każdym przypadku działający organ ma obowiązek wskazać, o jaki interes ogólny (publiczny) chodzi i udowodnić, iż on jest na tyle ważny i znaczący, że bezwzględnie wymaga ograniczenia uprawnień indywidualnych obywateli (vide: wyrok SN z 18 listopada 1993 r. - Sygn. akt III ARN 49/93 OSNC 1994/9/181). Ocena całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego - w kontekście przesłanek prawa materialnego, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywatela- winna znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji stanowiącym jej integralną część (art.107k.p.a.).Tymczasem uzasadnienie decyzji II instancji jest bardzo lakoniczne, co uniemożliwia ustalenie, czy organ nie przekroczył granic przyznanego mu uznania administracyjnego. Z uzasadnienia decyzji pierwszoinstancyjnej jak i decyzji wydanej po ponownym rozpatrzeniu sprawy wynika, że Organ dokonał jedynie pobieżnej oceny stanu faktycznego zakładając, że z uznaniowego charakteru decyzji wynika umocowanie do wydania decyzji odmownej w każdych okolicznościach sprawy. W niniejszej sprawie Organy nie wykonały wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 27 kwietnia 2006 r. Sygn. akt III SA/Wa 111/06. Zgodnie a przepisem art.153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153 poz. 1270 z 2002 r., (dalej. p.p.s.a) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ ,którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Co prawda w uzasadnieniu decyzji I instancji znajduje się spis dowodów zebranych w sprawie, z uwzględnieniem dochodów i wydatków Zobowiązanego, ale nie uwzględniono np. wydatków na żywność, ubrania, a tylko porównanie wysokości świadczeń i wszystkich wydatków pozwoliłoby ustalić, czy opłacenie składek pozbawiłoby go możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Organ nie rozważył także kwestii wydatków związanych z leczeniem syna, a także następnie z jego śmiercią, co w konsekwencji spowodowało konieczność kosztownej terapii psychiatrycznej Skarżącego. Ponadto brak jest odniesienia się do okoliczności związanych ze spłatą zobowiązań wobec E. K. przez R. H. - Sklep Piekarniczo - Cukierniczy w N., do czego Organ był zobowiązany przez wytyczne Sądu. Organy nie rozważyły, jaką rzeczywiście kwotą- po odliczeniu wydatków - Skarżący rzeczywiście dysponuje oraz jaka kwota przypada miesięcznie na osobę, a także czy z kwoty tej jest ona w stanie zaspokajać potrzeby niezbędne do egzystencji swojej i rodziny. Rozważając kwestę interesu publicznego oba organy przeciwstawiły go interesowi obywatela .Nie jest to rozumowanie prawidłowe, gdyż interes publiczny nie powinien być rozumiany jako sprzeczny z indywidualnym interesem obywatela. Jeżeli bowiem nastąpiłaby sytuacja, w której zapłata zaległości powoduje konieczność sięgania przez Zobowiązanego, pozbawionego możliwości zaspokojenia swoich niezbędnych potrzeb materialnych do środków pomocy państwa, nie jest to zgodne z interesem tego obywatela, jednocześnie nie jest również zgodne z interesem publicznym. Prezes Zakładu rozpatrując ponownie sprawę jako organ II instancji, powinien także przeprowadzić merytoryczne postępowanie, ocenić dowody, w sposób rzeczowy przeanalizować wszelkie argumenty i w konsekwencji wydać takie rozstrzygnięcie, które najlepiej odpowiadać będzie prawu, interesowi publicznemu i słusznym interesom strony. Swoją decyzję powinien także umotywować, gdyż przez to realizuje zasadę przekonywania, wyrażoną w art.11 k.p.a. Kierując się powyższym należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów art. 7, 11, 77 § 1, 80, 107 § 1 i 3 k.p.a. Wobec tego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. a także art. 134 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło