V SA/Wa 1132/12
PostanowienieWSA w Warszawie2013-10-02
Skład orzekający: sędzia NSA Piotr Piszczek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej powinien zostać uwzględniony, jeśli jego przyczyną był brak środków finansowych, a strona uprawdopodobniła możliwość ich pozyskania w późniejszym terminie?Ratio decidendi
Wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej nie zasługuje na uwzględnienie, gdy jego przyczyną jest brak środków finansowych, a strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Brak środków finansowych sam w sobie nie stanowi wystarczającej przesłanki do przywrócenia terminu, jeśli strona nie wykazała należytej staranności w zabezpieczeniu swoich interesów finansowych.Stan faktyczny
Skarżąca Fundacja złożyła skargę kasacyjną, jednak nie uiściła należnego wpisu sądowego. Wcześniej odmówiono jej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od tego wpisu. Po doręczeniu wezwania do uiszczenia wpisu, skarżąca wniosła o przywrócenie terminu, wskazując na brak środków finansowych i pozyskanie ich dopiero po otrzymaniu dofinansowania. Sąd uznał, że przedstawiona argumentacja nie uzasadnia przywrócenia terminu.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – sędzia NSA Piotr Piszczek po rozpoznaniu w dniu 2 października 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi F.E. E. w W. na decyzję Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia [...] czerwca 2011r. Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości dofinansowania przypadającego do zwrotu postanawia odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej
Postanowieniem z dnia 20 maja 2013r. sygn.akt V SA/Wa 1132/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił zmiany postanowienia referendarza sądowego z dnia 12 stycznia 2012r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Uzasadniając postanowienie Sąd wskazał m.in., że pomimo podnoszonych przez Fundację trudności wynikających z "zachwiania" płynności finansowej, skarżąca jest w stanie uiścić należny wpis sądowy i to tym bardziej, że z obowiązkiem jego uiszczenia powinna liczyć się od momentu wniesienia skargi. Ww. postanowienie uprawomocniło się.
Zarządzeniem z 27 czerwca 2013r. skarżąca została zobowiązana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Wezwanie zostało skutecznie doręczone w dniu 2 lipca 2013r. (zwrotne potwierdzenie odbioru – k 608 akt sądowych), a zatem zakreślony termin upływał z dniem 9 lipca 2013r.
Pismem z dnia 29 lipca 2013r. skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wskazała, że podstawową oraz zasadniczą przyczyną, z powodu której skarżąca uchybiła terminowi uiszczenia wpisu sądowego stanowił brak środków pieniężnych oraz brak możliwości ich pozyskania w zakreślonym terminie. W związku z brakiem środków pieniężnych, niezwłocznie po doręczeniu zarządzenia, skarżąca wystąpiła do szeregu podmiotów z prośbą o udzielenie dofinansowania. W dniu 24 lipca 2013r. M. G. wyraziła wolę dofinansowania skarżącej w kwocie odpowiadającej opłacie sądowej. Dopiero w tym dniu skarżąca mogła uiścić rzeczoną opłatę sądową. Skarżąca zwróciła także uwagę, iż za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu przemawia charakter sprawy. Nieuwzględnienie wniosku uniemożliwi skarżącej obronę jej słusznych praw i stanowiłoby nieproporcjonalne ograniczenie prawa do sądu, a tym samym naruszenie przepisów Konstytucji i Konwencji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., Nr 270 ze zm., dalej "P.p.s.a."), sąd na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi przywrócenie terminu. Natomiast w myśl art. 87 P.p.s.a., w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu, wniesionym w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu do sądu, w którym czynność miała być dokonana (§ 1), należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2), a równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Podstawowymi przesłankami, które warunkują przywrócenie terminu jest zatem zachowanie wymogu formalnego z art. 87 § 1 P.p.s.a., oraz stwierdzenie uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego.
Treść powyższego przepisu oznacza, że strona, która uchybiła terminowi powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna. Przepis o przywróceniu terminu do dokonywania czynności procesowych nie może być przy tym interpretowany w sposób rozszerzający, gdyż zasadą jest dokonanie czynności w terminie. O braku winy strony można mówić gdy dokonanie czynności w ogóle (w sensie obiektywnym) było wykluczone, jak również w takich przypadkach, w których w danych okolicznościach nie można było oczekiwać od strony, by zachowała dany termin procesowy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 1999 r., sygn. akt I PKN 103/99, opubl. OSNP 2000 r. nr 19, poz. 719).
Przechodząc do oceny okoliczności rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że we wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, skarżąca wskazała ogólnie na brak środków finansowych. Z pisma tego nie wynikały obiektywne i niezależne od niej przeszkody w terminowym uiszczeniu wpisu. Brak jest zatem podstaw do uznania, że uchybienie terminowi było niezawinione, a nie spowodowane brakiem należytej dbałości o swoje sprawy. Takie stanowisko Sądu jest zbieżne z poglądem wyrażonym w postanowieniu NSA z dnia 25 października 2011 r., sygn. akt II FZ 551/11 (LEX nr 966189), wedle którego wymóg uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, zawarty w art. 87 § 2 P.p.s.a., jest niezbędną przesłanką zasadności wniosku o przywrócenie terminu.
Przypomnieć należy, że stosownie do art. 87 § 2 P.p.s.a. to strona, która uchybiła terminowi powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna. Ocena, czy zaistniały przesłanki pozytywne do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu pozwalające na uznanie, że wnioskodawca nie ponosi winy w uchybieniu terminowi, należy do Sądu. Badając tę kwestię, Sąd analizuje wszystkie okoliczności sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. W kontekście obowiązującego stanu prawnego oraz w oparciu o całokształt okoliczności sprawy należy stwierdzić, że przedstawiona przez skarżącą argumentacja nie może stanowić pozytywnej przesłanki, pozwalającej na przywrócenie uchybionego terminu. Sąd nie dopatrzył się braku winy w uchybieniu terminu, uznając, że skarżącej można przypisać co najmniej brak dostatecznej dbałości o zabezpieczenie swych interesów (środków finansowych), polegający na niestarannym prowadzeniu własnych spraw.
Ponadto Sąd wyjaśnia, że zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie oraz dokonywanie czynności procesowych w wymaganym terminie ustawowym bądź zakreślonym przez Sąd. Natomiast instytucje czy to prawa pomocy (nieponoszenie kosztów sądowych), czy przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności procesowej stanowią wyjątek od zasady i profesjonalny pełnomocnik reprezentujący skarżącą winien mieć tego pełną świadomość. Dlatego niezasadnym należy uznać prezentowany pogląd, iż nieuwzględnienie wniosku uniemożliwiłoby skarżącej obronę jej słusznych praw i stanowiłoby nieproporcjonalne ograniczenie prawa do sądu.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło