V SA/Wa 1138/11
WyrokWSA w Warszawie2011-12-05
Skład orzekający: Izabella Janson, Beata Blankiewicz-Wóltańska, Michał Sowiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przyznania płatności rolnośrodowiskowych z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości, w sytuacji gdy skarżący twierdzi, że został wprowadzony w błąd przez pracownika organu co do sposobu uzupełnienia wniosku i terminów składania korekt?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że została wydana z istotnym naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 107 § 3 k.p.a. oraz zasad wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego i pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Organ nie przeprowadził pełnego postępowania dowodowego, które jednoznacznie wykazałoby, że skarżący nie został wprowadzony w błąd przez pracownika organu co do konieczności wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku w trybie art. 64 § 2 k.p.a.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych. W trakcie postępowania pojawiły się kwestie dotyczące przejęcia działek od innego podmiotu oraz zgłoszenia dodatkowych działek po terminie. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania płatności, decyzja ta była kilkukrotnie uchylana i zmieniana. Ostatecznie Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję przyznającą płatności w pomniejszonej wysokości, argumentując przekroczeniem terminu do zgłoszenia dodatkowych działek. Skarżący w skardze podniósł, że pracownik organu odmówił mu informacji o prawidłowym uzupełnieniu wniosku i przyjęciu korekt, a także nie wezwał go do uzupełnienia braków formalnych.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. na rzecz K.B. kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Protokolant spec. - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2011 r. sprawy ze skargi K.B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARIMR w W. z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] znak [...] w przedmiocie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości; 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. na rzecz K.B. kwotę [...] ([...]) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego;
W dniu [...].05.2007 r. K. B.(dalej – skarżący) zwrócił się do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P.z wnioskiem o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt. We wniosku nie wskazano przedmiotu żądania.
Następnie, w dniu [...].07.2007 r. skarżący złożył w Biurze Powiatowym wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych do działek przejętych przez niego od K. P., na podstawie umowy z [...]..05.2007 r. Do wniosku dołączył oświadczenie o przejęciu realizacji zobowiązania.
W wyżej wymienionym wniosku skarżący wskazał również dodatkowe działki ewidencyjne, tj. [...].,[...].,[...]., które posiadał już w dniu [...]..03.2007 r. i których nie zadeklarował we wniosku z [...]..05.2007 r.
W dniu [...].kwietnia 2008 r. Kierownik BP ARiMR w P. wydał decyzję nr [...], w której odmówił przyznania wnioskowanych przez skarżącego płatności. Powyższa decyzja został uchylona przez Dyrektora M. Oddziału Regionalnego ARiMR (decyzja nr [...].).
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Kierownik Biura Powiatowego, decyzją z [...].lipca 2010 r. [...].odmówił przyznania płatności z tytułu przedsięwzięć rolnośrodowiskowych.
Skarżący odwołał się od powyższego rozstrzygnięcia.
W dniu [...]..10.2010 r. Dyrektor M. Oddziału Regionalnego ARiMR wydał decyzję o numerze [...].uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie wskazując, że działki ewidencyjne nr [...].,[...].i [...]. przejęte umową z [...].maja 2007 r., od podmiotu, który realizował program rolnośrodowiskowy, należy potraktować jako przejęcie zobowiązań, a zmianę do wniosku złożoną [...]..07.2007 r. jako wniosek transferowy.
Następnie Kierownik Biura Powiatowego w decyzji z [...].stycznia 2011 r. o numerze [...].przyznał skarżącemu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości.
W wyniku rozpatrzenia odwołania od ww. decyzji, Dyrektor M.Oddziału Regionalnego ARiMR, w dniu [...].marca 2011 r., w decyzji o numerze [...].utrzymała w mocy rozstrzygnięcie z [...].stycznia 2011 r.
Organ wyjaśnił, iż na podstawie umowy z [...]..05.2007 r. skarżący przejął działki ewidencyjne nr [...].[...].,[...].od innego podmiotu, który realizował na nich zobowiązanie rolnośrodowiskowe. Wobec powyższego koniecznym było potraktowanie wniosku z dnia [...]..07.2007 r., w zakresie przejętych działek, jako przejęcie zobowiązania. Następnie wskazano, że zgodnie z art. 14 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809, z póżn. zm.), jeżeli w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia wydania decyzji administracyjnej w sprawie płatności rolnośrodowiskowej nastąpi przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego lub jego części, lub stada zwierząt ras lokalnych na rzecz innego producenta rolnego w wyniku umowy sprzedaży lub innej umowy, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje producentowi rolnemu, na rzecz, którego przeniesiono posiadanie gospodarstwa rolnego lub jego części, lub stada zwierząt ras lokalnych, jeżeli w terminie 35 dni od dnia tego przeniesienia złoży on wniosek do kierownika biura powiatowego Agencji i zobowiąże się do kontynuowania realizacji programu rolnośrodowiskowego do końca okresu objętego zobowiązaniem.
Mając na uwadze powyższe organ zauważył, że działki zadeklarowanie przez stronę po raz pierwszy wraz z wnioskiem z dnia [...]..07.2007 r., tj. działki nr [...].,[...].,[...]., które według oświadczenia skarżącego nie stanowiły przedmiotu przejmowanego zobowiązania, zgłoszone zostały po terminie do składania wniosków, który to termin mijał 11 czerwca 2007 r.
Następnie organ odniósł się do argumentacji skarżącego zawartej w piśmie z [...].maja 2010 r., dotyczącej naruszenia zasady praworządności i pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa i wyjaśnił, iż pracownik organu, nie powinien wykonywać czynności należących do beneficjenta, tj. uzupełniać wniosków lub dokonywać w nim poprawek, nawet jeżeli czynności te miałby wykonać na polecenie strony postępowania. Organ nie podzielił również stanowiska skarżącego, odnośnie winy organu za brak możliwości złożenia wniosku zwiększającego deklaracje w przewidzianym terminie, ze względu na odmowę przyjęcia wniosku, co zdaniem producenta nastąpiło w dniu [...]..05.2007 r. Wyjaśniono, że organ ma obowiązek przyjęcia wszelkiej dokumentacji, zarówno składanej osobiście z wydaniem potwierdzenia wpływu takiej dokumentacji osobie wnoszącej, jak i wpływającej za pośrednictwem operatora pocztowego. Podsumowując organ zauważył, że deklaracja działek ewidencyjnych nr [...].,[...].,[...].dopiero w dniu [...]..07.2007 r., stanowiła zwiększenie powierzchni, do której beneficjent wnosi o wypłatę środków finansowych z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał, że organ pierwszej instancji prawidłowo wydał decyzje, którą przyznał płatność do gruntów przejętych przez beneficjenta od K. P. na podstawie umowy z dnia [...]..05.2007 r. i zasadnie odmówił przyznania płatności do gruntów dołączonych formularzem zmiany do wniosku z dnia [...]..07.2007 r. ze względu na przekroczenie terminu przewidzianego do składania poprawek do wniosków w roku 2007.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. rozstrzygnięcie Dyrektora M.Oddziału Regionalnego ARiMR, skarżący zwrócił się o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego ją rozstrzygnięcia Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z [...].stycznia 2011 r.
W uzasadnieniu skargi oraz w pismach procesowych z [...].i [...].listopada 2011 r. skarżący podniósł, że pracownik organu odmówił mu udzielenia informacji odnośnie prawidłowego uzupełnienia formularza wniosku, a także przyjęcia korekt. Poinformowano go natomiast, że w przypadku braków formalnych wniosku, zostanie wezwany do ich uzupełnienia. Skoro jednak organ nie wezwał go do uzupełnienia wniosku – w trybie art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.); dalej: "k.p.a." – poprzez wskazanie działek, których dotyczy, to we wniosku z [...].lipca 2007 r. sam wskazał działki, co do których chciałby uzyskać płatności na rok 2007. Ponadto zaznaczył, iż we wniosku złożonym [...]..05.2007 r., a więc w ustawowym terminie wymienił należycie wszystkie działki, a twierdzenie organu, że uczynił to dopiero w terminie późniejszym, podczas przeglądania akt, jest insynuacją.
W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie, Sąd dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja została wydana z istotnym naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a., a także tych przepisów postępowania administracyjnego, które zobowiązują organ do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Pomimo, iż skarżący powołał się na oświadczenia świadków, którzy potwierdzili fakt odmowy przyjęcia uzupełnień do wniosków rolnośrodowiskowych oraz udzielenia informacji o potrzebie wystosowania wezwań do uzupełnienia braków przez pracownika Biura Powiatowego ARiMR w P. w dniu [...]maja 2007 r., uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazuje na to, iż przy jego wydawaniu oparto się wyłącznie na wyjaśnieniach Kierownika BP ARiMR w P., przyjmując, iż nieprecyzyjne zapisy w treści oświadczeń złożonych przez zgłoszonych przez skarżącego świadków, mogą świadczyć o tym, iż przebieg zdarzeń w dniu [...].maja 2007 r. był inny niż wskazuje na to wnioskodawca. W ocenie Sądu, ustalenia dokonane przez organ nie wyjaśniły w sposób jednoznaczny, że organ nie ponosi winy za brak możliwości złożenia wniosku zwiększającego zadeklarowaną do płatności powierzchnię w terminie przewidzianym w § 11a ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r., a jedynie takie ustalenia uzasadniały dokonanie zmniejszeń w przyznanych płatnościach. Treść decyzji, jak i akta sprawy wskazują, iż organy orzekające w sprawie nie tylko nie przeprowadziły pełnego postępowania dowodowego, które wykazałoby, iż skarżący nie został wprowadzony w błąd przez podanie informacji o konieczności skierowania do strony wystąpienia o uzupełnienie w trybie art. 64 § 2 k.p.a. stwierdzonych braków formalnych w złożonym wniosku, ale także wybiórczo zastosowały w sprawie przepisy procedury administracyjnej, pomijając te, które chronią prawa strony tego postępowania, tj. wnioskodawcy.
Należy zauważyć, iż w piśmie procesowym z [...].listopada 2011 r. skarżący powołał się na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z [...].października 2010 r. o uchyleniu w całości zaskarżonej decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia w sprawie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych K. P. (k. 33,34 akt sąd.), w której uzasadnieniu wskazano, iż w dniu [...].maja 2007 r. wnioskodawczyni złożyła wniosek o przyznanie płatności, w którym nie wykazała przedmiotu żądania. Wniosek obejmował jedynie dane osobowe. Wskazano ponadto, iż w dniu [...].czerwca 2007 r. Kierownik BP ARiMR w P. wysłał do wnioskodawczyni wezwanie do usunięcia braków dotyczących działek ewidencyjnych oraz działek rolnych, do których wnioskuje o płatność. W ocenie organu, zgłoszone w trybie uzupełnienia braków formalnych działki ewidencyjne oraz przyporządkowane im działki rolne, należy potraktować jako zgłoszone w ramach uzupełnienia deklaracji wniosku.
W ocenie Sądu, powyższe wskazuje, iż organ odwoławczy w trakcie prowadzonego postępowania naruszył zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Zmienność rozstrzygnięć podejmowanych przez ten sam organ, na tle tego samego stanu faktycznego i prawnego, bez bliższego uzasadnienia takiej zmiany, powoduje, że może nastąpić uzasadnione podważenie zaufania obywateli do organów Państwa oraz wpływa ujemnie na świadomość i kulturę prawną obywateli.
Reasumując Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja została wydane z naruszeniem przepisów art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. - w stopniu, który mógł mieć istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
W ponownie prowadzonym przez organ II instancji postępowaniu należy uwzględnić powyżej poczynione przez Sąd uwagi, pamiętając m.in. o tym, iż uzasadnienie decyzji winno odpowiadać rygorom określonym w art. 107 § 3 k.p.a., dając jasny obraz motywów rozstrzygnięcia.
Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło