V SA/Wa 1142/12

Referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A.P. Sp. z o.o. w K. na decyzję Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie: zobowiązania do zwrotu dofinansowania postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. A.P. Sp. z o.o. w K., dalej: "spółka" albo "skarżąca" złożyła na urzędowym formularzu PPPr wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że nie posiada środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych, czego dowodem jest złożenie do Sądu wniosku o ogłoszenie upadłości. W oświadczeniu o majątku i dochodach spółka wskazała, że jej kapitał zakładowy wynosi [...] zł, wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok wynosi 6.527,40 zł, natomiast w ostatnim roku obrotowym spółka poniosła stratę w wysokości 225.929,10 zł. Skarżąca posiada trzy rachunki bankowe w banku [...] S.A., na których wykazała ujemne salda. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia złożonych dokumentów oraz przedstawienia dodatkowych informacji skarżąca złożyła kopie zeznania podatkowego CIT-8 za lata 2011-2012, deklaracje dla podatku od towarów i usług VAT-7 za marzec, kwiecień, maj 2012 r., kopie ewidencji środków trwałych, wyciągi z posiadanych rachunków bankowych, bilans, rachunek zysków i strat, spis wierzycieli oraz dłużników spółki oraz kopie wniosku o ogłoszenie upadłości. Ponadto, skarżąca oświadczyła, że nie posiada i nie zbywała w dwóch ostatnich latach nieruchomości i ruchomości, nie posiada żadnych lokat, jej wniosek o ogłoszenie upadłości nie został jeszcze rozpatrzony przez Sąd. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej " p.p.s.a", właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 § 1 p.p.s.a. czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Sąd może zwolnić jednostkę organizacyjną z części kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na pełne ich poniesienie. Przystępując do rozpoznania wniosku, przypomnieć należy, że co do zasady, każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Prawo pomocy ma charakter szczególny i dlatego z uprawnienia tego mogą skorzystać jedynie podmioty, które wykażą, że znajdują się w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej. Zauważyć należy, że redakcja przepisu art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. jednoznacznie wskazuje, iż strona, będąca osobą prawną nie może uprawdopodobnić zasadności składanego wniosku lecz musi udowodnić okoliczności na których opiera swoje starania. W języku polskim słowo "wykazać" oznacza bowiem - 1. «udowodnić, przedstawić coś w sposób przekonywający; pokazać, unaocznić» (...) 2. «dać czemuś wyraz; przejawić, pokazać, uzewnętrznić» (...) 3. «ujawnić, stwierdzić coś» wykazać się — wykazywać się «udowodnić, że ma się kwalifikacje, umiejętności, uprawnienia do czegoś; okazać dokumenty coś stwierdzające; wylegitymować się» (Słownik języka polskiego PWN, opracowanego autorsko przez Redakcję Słowników Języka Polskiego PWN wydany w latach 1978-1981 pod redakcją naukową prof. Mieczysława Szymczaka.). Potwierdzeniem takiego stanu rzeczy jest stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w postanowieniu z dnia 18 czerwca 2004 r. (FZ 165/04), że ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, stan faktyczny sprawy oraz wysokość kosztów sądowych, brak uzasadnienia dla przyznania skarżącej prawa pomocy w żądanym zakresie. Wpis sądowy od niniejszej skargi wynosi 1.500 zł. Łączny wpis od skarg w dwóch sprawach zawisłych przed tutejszym Sądem w przedmiocie kontroli decyzji zobowiązujących do zwrotu dofinansowania wynosi 3.056 zł. W oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca wskazała, że posiada majątek, który stanowią środki trwałe o wartości 40.000 zł. Jako spółka z ograniczoną odpowiedzialnością posiada kapitał zakładowy na poziomie [...] zł. Posiada również środki finansowe na jednym z kilku prowadzonych dla niej rachunków bankowych w kwocie 10.781 zł. Z przedłożonych dokumentów nie wynika, by posiadane przez skarżącą środki objęte były ograniczeniami co do sposobu ich przeznaczenia. Wprawdzie spółka złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację jej majątku, ale nie został on w dniu orzekania w przedmiocie prawa pomocy rozpoznany, nie należy więc zakładać, że Sąd ogłosi upadłość spółki, co mogłoby stanowić argument przemawiający za przyznaniem prawa pomocy. Stwierdzić należy, iż za zwolnieniem skarżącej od kosztów postępowania nie może decydować fakt, iż skarżąca poniosła stratę w prowadzonej działalności za 2011r. Strata podatkowa powstaje wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, co skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania – brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego. Z przedstawionych deklaracji dla podatku od towarów i usług (VAT-7) za marzec, kwiecień, maj 2012 r., wynika natomiast, że skarżąca nadal prowadzi działalność gospodarczą (część C, pkt 1 deklaracji), a więc przeprowadza transakcje handlowe. Należy uznać za niewystarczające wyjaśnienia złożone przez spółkę i dotyczące posiadanych rachunków bankowych. Na formularzu PPPr skarżąca wykazała trzy rachunki bankowe o numerach: [...],[...],[...], na których wskazała ujemne salda. Odpowiadając na wezwanie do uzupełnienia wniosku przedstawiła wyciągi z rachunku bankowego o numerze [...], na którym widnieje dodatnie saldo w kwocie 10.781 zł oraz rachunku o numerze [...] z ujemnym saldem (-86,72 zł). Skarżąca nie przedstawiła więc wyciągów ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych. Reasumując stwierdzić należy, że skarżąca funkcjonuje w obrocie gospodarczym, co wiąże się z koniecznością regulowania zobowiązań natury publicznoprawnej, jak i prywatnoprawnej. Porównanie wysokości obciążeń finansowych jakie skarżąca musi ponieść w konkretnym postępowaniu oraz jej potencjalnych możliwości finansowych także nie przemawia za zasadnością złożonego wniosku. Podkreślić należy, że koszty sądowe jako należności budżetu państwa należy uiszczać na równi z innymi koniecznymi wydatkami obciążającymi skarżącą, a zobowiązania prywatnoprawne nie korzystają z pierwszeństwa w ich zaspokojeniu, przed kosztami sądowymi. W postanowieniu z dnia 13 marca 2012 r., sygn. akt II FZ 195/12 NSA wskazał, że fakt dysponowania przez spółkę środkami nie upoważnia do przyjęcia poglądu – nawet jeśli spółka wykazuje stratę - że spółka nie jest w stanie zabezpieczyć środków niezbędnych na koszty postępowania sądowego, ponieważ opłaty sądowe powinny być traktowane jako część kosztów działalności przedsiębiorcy. W niniejszej sprawie skarżąca posiada majątek o wartości 40.000 zł, środki na rachunku bankowym, prowadzi nadal działalność gospodarczą (nawet jeżeli jest to działalność w niewielkim zakresie) i w dniu rozpoznawania wniosku nie znajduje się w upadłości. Ponadto istotne jest, że skarżąca nie wykonała wezwania do uzupełnienia wniosku w zakresie wyjaśnienia stanu sald na posiadanych rachunkach bankowych i nie przedstawiła wyciągów bankowych ze wszystkich posiadanych rachunków, o które była wzywana. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.