V SA/Wa 1148/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Krajewska po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi M. M., J. G. wspólników spółki cywilnej "A." S. P. i K. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2012r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych p o s t a n a w i a: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Postanowieniem z 13 czerwca 2013r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę wspólników spółki cywilnej M. M., J. G. "A." S. P. i K. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] grudnia 2012r. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych, z uwagi na jej złożenie po upływie ustawowego terminu. Powyższe postanowienie doręczono skarżącym w dniu 24 czerwca 2013r., zaś pismem z 1 lipca 2013r. złożyli on wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi na ww. rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu wniosku skarżący podnieśli, że działali w niezawinionym błędzie, gdyż organ w piśmie z 21 lutego 2013r. pouczył, że skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Zdaniem autorów wniosku, pouczenie powinno być sformułowane jednoznacznie, a termin 60 dni liczy się, jeżeli odpowiedzi nie udzielono. Jak wskazali wnioskodawcy, wiedzieli oni o udzieleniu odpowiedzi przez organ z informacji telefonicznej. Ich zdaniem fakt udzielenia odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa skutkuje zastosowaniem terminu, w jakim wnieśli skargę. Podkreślili ponadto, że rozstrzygnięcie odmawiające przyjęcia skargi do rozpoznania będzie skutkowało negatywnymi konsekwencjami polegającymi na pozbawieniu ich możliwości skutecznego dochodzenia swoich praw na drodze sądowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm. dalej p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Jednocześnie zgodnie z treścią art. 87 § 1, § 2 i § 4 ustawy p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Nie stanowią bowiem przesłanki uzasadniającej przywrócenie terminu podnoszone przez skarżących okoliczności, sprowadzające się do nieprecyzyjnego i niezrozumiałego dla nich pouczenia co do przysługujących środków zaskarżenia, zawartego w treści zaskarżonego rozstrzygnięcia. Pismo ARiMR z [...] grudnia 2012r. odmawiające przyznania skarżącym pomocy, na które przysługiwała skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zawierało prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie wnoszenia środków zaskarżenia, z którego skarżący skorzystali wnosząc w terminie m.in. wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W ocenie Sądu treść pouczenia zawartego o przysługującej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie wymaga dla jego zrozumienia wiedzy prawniczej. Podnieść przy tym należy jednoznacznie, z uwagi na wątpliwości skarżących, że w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że wskazany w art. 53 § 2 p.p.s.a. termin 60 dni liczony od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa jest ostatecznym terminem do złożenia skargi do sądu administracyjnego, w sytuacji gdy organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie bądź wprawdzie udzielił takiej odpowiedzi, jednakże została ona doręczona stronie już po upływie 60-dniowego terminu liczonego od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W uchwale z 2 kwietnia 2007 r. o sygn. akt II OPS 2/07 (pub. ONSAiWSA 2007/3/60, ZNSA 2007/2/83), Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż z analizy art. 53 § 2 p.p.s.a. wynika, że już z dniem wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa rozpoczyna bieg termin 60 dni na wniesienie skargi, mimo że sprawa udzielenia odpowiedzi na to wezwanie jest otwarta. W okresie biegu tego terminu organ może udzielić odpowiedzi na wezwanie i w takim przypadku dalszy bieg tego terminu staje się bezprzedmiotowy, ponieważ od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie rozpoczyna bieg termin 30 dni od dnia doręczenia tej odpowiedzi. Jeżeli natomiast w tym okresie organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie, to nieprzerwanie biegnie termin 60 dni, liczony od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Analogiczne stanowisko zajął NSA w postanowieniu z 21 maja 2007 r. o sygn. akt II OSK 986/06 (LEX nr 334277) podnosząc, iż przepis art. 53 § 2 p.p.s.a. wprowadza dwa terminy do wniesienia skargi; pierwszy termin dotyczy sytuacji, gdy właściwy organ udzielił odpowiedzi na wezwanie (termin ten wynosi 30 dni i liczy się od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie), oraz drugi termin, który dotyczy sytuacji, gdy organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie (termin ten wynosi 60 dni i liczy się od dnia wniesienia do organu wezwania do usunięcia naruszenia). Analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, że po wniesieniu wezwania do usunięcia naruszenia rozpoczyna już bieg drugi z tych terminów, jeżeli jednak przed jego upływem organ doręczy odpowiedź na wezwanie, termin ten staje się bezprzedmiotowy, a rozpoczyna bieg termin 30-dniowy liczony od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie. Jeżeli natomiast organ nie doręczy odpowiedzi na wezwanie przed upływem 60 dni od dnia wniesienia wezwania, to w tym terminie (60 dni od dnia wniesienia wezwania) powinna być wniesiona skarga. Wspomniana przez skarżących informacja telefoniczna o wydanym rozstrzygnięciu nie spełnia ustawowych przesłanek warunkujących dochowanie terminu. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż pouczenie zawarte w skarżonym piśmie z [...] grudnia 2012r. zgodne było z regulacjami prawnymi odnoszącymi się do trybu i terminu wnoszenia skargi na akt lub czynność z zakresu administracji publicznej (art. 52 – 53 p.p.s.a.). W tej sytuacji, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.