V SA/Wa 1150/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Zabłocka po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi F. M. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn.akt V SA/Wa 700/08 z dnia 17 grudnia 2008r. oddalającego skargę na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] stycznia 2008r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień do świadczenia pieniężnego postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. ustanowienia adwokata. W dniu [...] stycznia 2011r. skarżąca złożyła wniosek na formularzu PPF o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Uzasadniając powyższy wniosek skarżąca wskazała, iż "adwokaci do których zwracałam się w tej sprawie odmówili mi". Podniosła jednocześnie, iż jest gotowa ponieść koszty sporządzenia skargi kasacyjnej przez wyznaczonego adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym – wyrażoną w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. – strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Literalna wykładnia omawianych regulacji nie pozostawia wątpliwości co do tego, iż inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki przemawiające za udzieleniem prawa pomocy, ciąży na ubiegającej się o takie prawo stronie. Godzi się zatem przyjąć, iż wprowadzając wyjątek od ogólnej zasady partycypowania w kosztach sądowych, ustawodawca złożył obowiązek wykazania pozytywnych przesłanek na wnioskodawcę, zaś ocenę ich spełnienia pozostawił uznaniu sądu rozpoznającego wniosek. Rozpatrując w powyższym świetle wniosek skarżącej Sąd doszedł do przekonania, iż nie zasługuje on na uwzględnienie. Zasadniczy wpływ na przyjęcie takiego stanowiska, wywarła ta okoliczność, iż skarżąca uzasadnia swoje żądanie nie trudną sytuacją materialną, w jakiej się znajduje lecz odmową podjęcia czynności w niniejszej sprawie przez profesjonalnych pełnomocników. Ponadto skarżąca oświadczyła, iż jest w stanie ponosić związane z tym koszty. W tym stanie rzeczy, nie jest zasadnym, dokonywanie przez Sąd oceny sytuacji materialnej wskazanej we wniosku, bowiem samo podjęcie próby uzyskania pomocy prawnej "z wyboru" świadczy o tym, iż skarżąca godziła się na ponoszenie związanych z tym wydatków na wynagrodzenia fachowego pełnomocnika, a tym samym jest w stanie partycypować w kosztach sądowych. Za odmową udzielenia prawa pomocy przemawia również ta okoliczność, iż skarżąca w toku niniejszego postępowania wnioskowała już o przyznanie jej pełnomocnika z urzędu, wskazując podobne motywy swojego żądania. Niezależnie od tego, iż w rozpoznawanym obecnie wniosku nie wskazuje jakoby jej sytuacja majątkowa uległa znacznemu pogorszeniu, należy w pełni przyjąć stanowisko wyrażone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 października 2010r. sygn.akt II OZ 935/10 – mocą którego oddalono zażalenie skarżącej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 sierpnia 2010r. sygn.akt V SA/Wa 1150/10 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Przewidziane w art. 244 p.p.s.a. prawo pomocy, w tym ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, który będzie działał z urzędu – nie służy ułatwieniu stronie znalezienia adwokata lub radcy prawnego i przymuszeniu go do napisania skargi kasacjnej, lecz ma na celu umożliwienie dostępu do sądu osobom, które z powodu ubóstwa nie są w stanie samodzielnie pokryć kosztów związanych z udzieleniem pełnomocnictwa adwokatowi (radcy prawnemu) "z wyboru". Podzielając w pełni powyższe, dodać jedynie należy, iż nawet ustanowienie dla strony pełnomocnika z urzędu – w trybie przepisów art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 p.p.s.a. – nie nakłada na takiego pełnomocnika obowiązku działania zgodnie z żądaniem strony (mocodawcy), co w konsekwencji sprowadzać się może do tego, iż po analizie materiałów sprawy pełnomocnik może wnieść do sądu opinię o braku podstaw do podejmowania dalszych czynności w sprawie, np. wnoszenia skargi kasacyjnej. W tym stanie sprawy, na podstawie art. 254 § 1 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji postanowienia.