V SA/Wa 1158/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Małgorzata Rysz (spr.), Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Protokolant - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2008 r. sprawy ze skargi F. ... sp.j. [...] na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia ... października 2005 r. nr ... w przedmiocie odmowy wypłaty dofinansowania za okres sprawozdawczy obejmujący miesiące maj i czerwiec 2005 r. oraz umorzenia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania za ten okres; 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Ministra Pracy i Polityki Społecznej na rzecz F. sp.j. [...], kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia ... października 2005 r. nr ...Minister Polityki Społecznej utrzymał w mocy decyzję z dnia ... sierpnia 2005 roku nr ..., na mocy której Prezes Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) odmówił Firmie P. wypłaty dofinansowania za okres sprawozdawczy obejmujący miesiące ... 2005r. oraz umorzył postępowanie w sprawie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania za dwa miesiące (Wn-D) za ww. okres. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że przedmiotem rozstrzygnięcia Prezesa PFRON był wniosek skarżącej o wypłatę miesięcznego dofinansowania za okres sprawozdawczy obejmujący miesiące ... 2005r. oraz przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania za dwa miesiące (Wn-D) za ww. okres. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że Firma P. nie złożyła za pośrednictwem SOD ( Systemu Obsługi Dofinansowań ) wniosku o wypłatę dofinansowania za dwa miesiące za ww. okres w przewidzianym ustawą z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 z późn. zm.) terminie, tj. do dnia ... 2005r. Zdaniem Ministra Polityki Społecznej, możliwość otrzymania dofinansowania (jego wypłaty przez Fundusz) uzależniona jest od spełnienia warunku złożenia zarówno informacji, jak i wniosku w ustawowo wymaganych terminach określonych w art. 26 c) ust. 1 pkt 1 i 2 powołanej ustawy. Oba terminy przewidziane w art. 26c ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy mają charakter materialny i nie może mieć do nich zastosowanie art. 58 § 1 k.p.a., czyli instytucja przywrócenia terminu. Z uwagi na to, że strona nie dotrzymała materialnoprawnego terminu do złożenia miesięcznej informacji o wynagrodzeniach, a przez to nie dopełniła wymogów formalnoprawnych, w ocenie Ministra Polityki Społecznej Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych decyzją z dnia ... sierpnia 2005r. słusznie odmówił wypłaty dofinansowania za w/w okres sprawozdawczy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Firma P. wniosła o uchylenie decyzji Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia ... sierpnia 2005r. odmawiającej wypłaty dofinansowania za okres sprawozdawczy obejmujący miesiące ... 2005r. oraz decyzji Ministra Polityki Społecznej z dnia ... października 2005r. utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji. Skarżąca spółka wyjaśniła, że w związku z faktem zatrudniania powyżej 5 pracowników zobowiązana jest do składania wniosków wyłącznie w formie elektronicznej. Złożenie danego wniosku w postaci papierowej jest nieskuteczne. Brak możliwości posyłania deklaracji drogą zwykłą skutkuje, w ocenie skarżącej tym, że na wypadek przeciążenia systemu lub na wypadek choroby osoby znającej hasło, wysłanie wniosku o dofinansowanie staje się niemożliwe. W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia ... października 2005r. Postanowieniem z dnia 9 marca 2006r. sygn. akt III SA/Wa 198/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zawiesił postępowanie sądowe w przedmiotowej sprawie do czasu udzielenia odpowiedzi na pytanie prawne skierowane do Trybunału Konstytucyjnego przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 2 marca 2006r. w sprawie o sygn. akt II GSK 395/05 w przedmiocie zgodności z art. 2, art. 32 ust. 1 i art. 69 Konstytucji RP, przepisów art. 26 c ust. 1 pkt 1 i pkt 2 oraz ust. 1a w zw. z ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 roku o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Po rozpoznaniu wyrokiem z dnia 6 lutego 2007r., sygn. akt P 25/06 przez Trybunał Konstytucyjny pytania prawnego, postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podjął z urzędu zawieszone postępowanie w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm., dalej ppsa) sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 §1 pkt 1 ppsa, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania. Oceniając zaskarżoną decyzję w tym zakresie należy stwierdzić, że nie odpowiada ona prawu. Art. 26 a ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 roku o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych w brzmieniu obowiązującym w chwili wydania zaskarżonej decyzji określał, że pracodawcy zatrudniającemu osoby niepełnosprawne, które nie osiągnęły wieku emerytalnego i zostały ujęte w ewidencji prowadzonej przez PFRON, o której mowa w art. 26b ust. 1, przysługuje ze środków PFRON wypłacane raz na dwa miesiące miesięczne dofinansowanie do wynagrodzeń tych pracowników. W myśl natomiast art. 26 c ust. 1 ustawy ( również w brzmieniu na dzień ...10.2005r.), pracodawca, o którym mowa w art. 26a, składa do PFRON w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego informacja dotyczy - miesięczne informacje o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności pracowników niepełnosprawnych, z uwzględnieniem pracowników, u których stwierdzono chorobę psychiczną, upośledzenie umysłowe lub epilepsję oraz pracowników niewidomych, a w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącach, których wniosek dotyczy - wniosek o wypłatę miesięcznego dofinansowania za dwa miesiące. Wniosek ten składa się przez transmisję danych w formie dokumentu elektronicznego, jednocześnie pobiera się drogą elektroniczną potwierdzenie wysłanej informacji lub wniosku. W pełni podzielając stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 27.04.2007r. sygn. akt II GSK 95/07 przyjąć należy, iż terminy określone w powołanych wyżej przepisach, mają charakter terminów prawa materialnego i nie mogą być traktowane, jak podnosi skarżąca, jako terminy przywracalne. Zauważyć należy, iż na taki charakter omawianych terminów wpływa przede wszystkim rodzaj materii regulowanej przepisami ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, w szczególności zaś możliwość uzyskiwania przez zakłady pracy chronionej pochodzącego ze środków budżetowych dofinansowania. Dopuszczenie możliwości przywracania tych terminów, nawet po kilku okresach sprawozdawczych, paraliżowałoby działalność państwa w zakresie wykonywania funkcji organizacyjnych, gdyż - co do zasady - po każdym przywróceniu terminu zachodziłaby potrzeba zmiany budżetu i przesuwanie środków z jednej pozycji na inną, wynikłą z dokonanego przywrócenia terminu. Odnosząc się natomiast do drugiego zarzutu skarżącej spółki, jakim jest brak możliwości posyłania deklaracji drogą zwykłą, a konsekwencji innego skutecznego złożenia wniosku do PFRON o wypłatę miesięcznego dofinansowania wyjaśnić należy, że ten problem prawny rozstrzygnięty został w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 lutego 2007r., sygn. akt P 25/06, w którym to orzeczeniu stwierdzono, że art. 26c ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 1a i ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.) w zakresie, w jakim ogranicza możliwość złożenia miesięcznych informacji o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności pracowników oraz możliwość złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania za dwa miesiące tylko do formy transmisji danych w formie dokumentu elektronicznego, bez zapewnienia innego sposobu dokonania tych czynności w sytuacji, gdy skorzystanie z tej drogi transmisji danych stało się obiektywnie niemożliwe lub istotnie utrudnione, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 32 ust. 1 oraz z art. 69 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Mając na uwadze powołane wyżej orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, należy uznać, że ma ono wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, albowiem zaskarżona decyzja została wydana na podstawie przepisu (art. 26c ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych), którego niekonstytucyjność została stwierdzona przez Trybunał. Dalej podnieść należy, że ze względu na nowy stan prawny i związaną z tym potrzebą ponownej oceny możliwości złożenia przez skarżącą wniosku w innej formie aniżeli dokumentu elektronicznego, w sytuacji gdy skorzystanie z tej drogi transmisji danych stało się obiektywnie niemożliwe lub istotnie utrudnione koniecznym jest ponowne rozstrzygnięcie sprawy przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej, który to organ orzekając ponownie winien uwzględnić wynikające z wyroku Trybunału Konstytucyjnego konsekwencje. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - w oparciu o przepisy art. 145 §1 pkt 1 lit. b p.p.s.a w zw. z art. 145a § 1 k.p.a. oraz art. 152 i art. 200 p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji wyroku.