V SA/Wa 116/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Izabella Janson (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Marszałka Województwa (...) z dnia (...) marca 2015 r. o numerze (...) w sprawie ze skargi P. A. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) września 2015 r. Nr (...) w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji Marszałka Województwa (...) z dnia (...) marca 2015 r. o numerze (...) zobowiązującej do zwrotu środków przyznanych w ramach umowy o dofinansowanie. Pismem z dnia 13 lipca 2016 r. P. A., dalej: "Skarżący" lub "Strona" wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] marca 2015 r. o numerze [...] zobowiązującej do zwrotu środków przyznanych w ramach umowy o dofinansowanie. W ocenie pełnomocnika reprezentującego Stronę wniosek jest zasadny, ponieważ Skarżący został zwolniony od ponoszenia kosztów postępowania w rozpoznawanej sprawie, co wskazuje, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Ponieważ decyzja, której dotyczy wniosek zobowiązuje Stronę do zwrotu kwoty [...] zł, jej wykonanie prowadzi nie tylko do niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, ale ją realnie wyrządza. W wyniku wykonania decyzji Skarżący pozostałby bez środków do życia i bez perspektyw na poprawę warunków życiowych. W ocenie pełnomocnika, Sąd może rozstrzygnąć o wstrzymaniu wykonania decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] marca 2015 r. o numerze [...] określającej kwotę przyznaną do zwrotu środków, pomimo że bezpośrednim przedmiotem zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydane w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji, której dotyczy wniosek. Zawężenie stosowania przepisu art. 61 § 3 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do aktu bezpośrednio zaskarżonego w sytuacji, gdy akt ten ma walor jedynie proceduralny byłoby w opinii pełnomocnika nieuprawnione, niefunkcjonalne i sprzeczne z intencją ustawodawcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Na wstępie wskazać należy, iż przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2015 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, natomiast wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczy decyzji organu I instancji, którą w niniejszej sprawie jest decyzja Marszałka Województwa [...] z dnia [...] marca 2015 r. o numerze [...] zobowiązująca Skarżącego do zwrotu środków przyznanych w ramach umowy o dofinansowanie. Wobec tego, iż wniosek o wstrzymanie wykonania nie dotyczy zaskarżonego postanowienia, wyjaśnić należy, iż sąd administracyjny może orzekać o wstrzymywaniu nie tylko tych aktów, które zostały zaskarżone, ale również i tych, które zostały wydane we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (art. 61 § 3 p.p.s.a. in fine). Mając na uwadze powyższe, w pierwszej kolejności zbadać należy czy decyzja, której wstrzymania żąda Skarżący (decyzja Marszałka Województwa [...] z dnia [...] marca 2015 r.) została wydana w granicach tej samej sprawy, w której toczy się niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne, tzn. postępowanie ze skargi na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2015 r. wydane w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Sąd nie podziela poglądu zaprezentowanego przez pełnomocnika Strony zgodnie z którym decyzja zobowiązująca do zwrotu środków przyznanych w ramach umowy o dofinansowanie została wydana w granicach sprawy wszczętej skargą na postanowienie stwierdzające, że odwołanie od tej decyzji zostało wniesione z uchybieniem terminu, a w konsekwencji, że Strona może skutecznie wnosić o wstrzymanie wykonania decyzji w toku postępowania prowadzonego w sprawie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia od niej odwołania. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, iż użyte w treści art. 61 § 3 p.p.s.a. sformułowanie "w granicach tej samej sprawy" należy interpretować na tle art. 3 § 2 p.p.s.a., który wskazuje przedmiot sądowej kontroli, a także art. 134 i art. 135 p.p.s.a, regulujących zakres sądowej kontroli. Ostatni z powołanych przepisów stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach w granicach sprawy, której dotyczy skarga. W związku z powyższym, treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. objęte będą zarówno akty wydane w pierwszej instancji, jak i np. akty, w stosunku do których toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym lub w trybie autokontroli. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów, który w uchwale z dnia 27 czerwca 2000 r., FPS 12/99 stwierdził, że zwrot normatywny "w granicach danej sprawy" odnosi się do postępowania, którego przedmiotem jest sprawa wykazująca tożsamość przedmiotową i podmiotową (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. LEX, Wydanie 5, Warszawa 2013, s. 245-246). W niniejszej sprawie Skarżący wnioskiem o wstrzymanie wykonania próbuje objąć akt administracyjny, który – w ocenie Sądu – znajduje się poza granicami tej sprawy, rozumianej w sensie materialnym. O odrębności powyżej wskazanych aktów świadczy ich odmienność przedmiotowa. Co prawda sprawy te pozostają ze sobą w związku chronologicznym i podmiotowym, jednakże ze względu na odrębność zakresów przedmiotowych nie można uznać, że tworzą one tą samą sprawę w znaczeniu materialnym. Reasumując wskazać należy, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym przywrócenia terminu do wniesienia odwołania nie jest możliwe wnioskowanie o wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego, od którego Strona nie wniosła odwołania w ustawowo przewidzianym terminie (podobnie postanowienie NSA z dnia 12 czerwca 2012 r., II FZ 441/12, www.cbois.nsa.gov.pl). Odnosząc się do wniosku o przyznanie pełnomocnikowi z urzędu kosztów zastępstwa procesowego wskazać należy, że wniosek ten zostanie rozpoznany po zakończeniu postępowania przed sądem I instancji. Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. – orzekł, jak w sentencji postanowienia.