V SA/Wa 1171/15

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska-Grońska po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu A. Z. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wyrokiem z dnia 3 marca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia (...) stycznia 2015 r. nr (...) w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym. W dniu 9 marca 2016 r. skarżący nadał wniosek o sporządzenie uzasadnienia ww. orzeczenia, w którym zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy. We wniosku o przyznanie prawa pomocy (złożonym, na urzędowym formularzu PPF w dniu 6 maja 2016 r. – data stempla pocztowego, w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego) skarżący A.Z. zażądał zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że od dłuższego czasu utrzymuje się z wynagrodzenia małżonki. Jest zagrożony egzekucją komorniczą. Nie posiada żadnych dodatkowych dochodów, dlatego nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych. Skarżący oświadczył, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i małoletnią córką. Jako składniki majątku wymienił dom o powierzchni 180 m kw (w którym mieszkają też rodzice skarżącego), [...] ha nieużytków oraz narzędzia ślusarskie ojca (które są nieużywane i nie przedstawiają żadnej wartości). Małżonka skarżącego pracuje za miesięcznym wynagrodzeniem w wysokości 1.800 zł miesięcznie. Skarżący wskazał, iż po uregulowaniu wydatków zostaje ok. 800 zł na utrzymanie trzyosobowej rodziny. Mając na uwadze, że oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, w wykonaniu zarządzenie referendarza sądowego, pismem Sądu z 19 maja 2016 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w terminie 14 dni poprzez przedstawienie następujących dokumentów: 1) zeznań podatkowych za 2015 rok skarżącego i jego małżonki, 2) oświadczenia, czy skarżący jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna – jeżeli tak, to zobowiązano go do przedłożenia zaświadczenia z właściwego powiatowego urzędu pracy potwierdzającego tę okoliczność (ze wskazaniem ewentualnego okresu pobierania zasiłku), 3) zaświadczenia pracodawcy żony skarżącego o wysokości jej miesięcznego wynagrodzenia za pracę, 4) wyciągów ze wszystkich posiadanych przez skarżącego i jego małżonkę rachunków bankowych (w tym lokat i kont dewizowych) z okresu ostatnich trzech miesięcy, obejmujących wszystkie operacje dokonywane w ww. okresie, 5) oświadczenia, czy skarżący otrzymuje bądź otrzymywał dopłaty bezpośrednie do gruntów rolnych bądź inną pomoc finansową z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa lub Agencji Rynku Rolnego, a jeśli tak, to w jakim okresie i w jakiej wysokości, 6) wskazania wartości szacunkowej domu wskazanego w rubryce nr 7.1. formularza PPF, 7) dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania (np. opłaty za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon) oraz innych obciążeń (np. kredyty, pożyczki). Powyższe wezwanie skarżący osobiście odebrał 23 maja 2016 r. (vide zwrotne potwierdzenie odbioru – karta 141 akt sądowych sprawy) i dotychczas go nie wykonał. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wydanie 2, Warszawa 2006, s. 504; por. także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2005 r., OZ 944/04, niepubl.). W tym miejscu podkreślić należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest stan majątkowy jej i jej rodziny. "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeśli osoba ta wykazała, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1" (H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 631). Jeżeli oświadczenia składane we wniosku o przyznanie prawa pomocy okażą się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego strony lub budzą wątpliwości, Sąd (referendarz sądowy) może wezwać stronę do złożenia w zakreślonym terminie dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego (art. 255 p.p.s.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym brak współpracy ze strony podmiotu ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy skutkuje uznaniem, że nie wykazał on zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a., koniecznych dla przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 2009 r., sygn. akt II FZ 91/09, LEX nr 550327). Wobec nieprzedstawienia żądanych dokumentów oraz informacji, nie można stwierdzić, iż A. Z. nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w postanowieniu.