V SA/Wa 1193/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Protokolant - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania; 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] października 2007r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. orzekł o retrospektywnym zaksięgowaniu należności celnych dla towarów ujętych w dokumencie SAD [...] z dnia [...].11.2004r. dokonując zmiany ich klasyfikacji taryfowej oraz wysokości stawki celnej, a w konsekwencji kwoty długu celnego. Przedmiotowa decyzja została doręczona S. Sp. z o.o. w W. w dniu [...].11.2007r. Pismami z dnia [...].01.2008r. pełnomocnik spółki wniósł odwołanie od powyższej decyzji organu celnego I instancji oraz wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wniosku jako przyczynę uchybienia terminu wskazał zaniedbanie Naczelnika Urzędu Celnego, które polegało na nieprawidłowym doręczeniu decyzji z dnia [...].10.2007r. bezpośrednio spółce zamiast ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi do doręczeń. Po rozpatrzeniu w/w wniosku Dyrektor Izby Celnej w W. postanowieniem z dnia [...] maja 2009r. nr [...] odmówił S. Sp. z o.o. w W. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia organ celny wyjaśnił, iż strona nie udowodniła aby pełnomocnictwo z dnia [...].07.2007r. miało zastosowanie w niniejszej sprawie bowiem zostało załączone do akt sprawy zakończonej wydaniem decyzji nr [...], gdzie wymóg jego załączenia wynikał z faktu wniesienia przez doradcę podatkowego K. F. odwołania od powyższej decyzji tj. osobę która działając w imieniu strony musiała legitymować się stosownym upoważnieniem. Dalej Dyrektor Izby Celnej podniósł, iż upoważnienie nie wyszczególniało numerów spraw, których miało dotyczyć, a tym samym organ celny mógł potraktować je, jako jednorazowe do wniesienia odwołania w konkretnej sprawie. Podzielając pogląd wyrażony w orzeczeniu NSA z dnia 11.04.2008r., sygn. akt II FSK 128/08 organ odwoławczy stanął na stanowisku zgodnie, z którym brak załączonej do akt sprawy (]...]) poświadczonej kopii pełnomocnictwa z dnia [...].07.2007r. stanowi uzasadnioną przesłankę do uznania, że w tej sprawie pełnomocnictwo to nie miało zastosowania, a strona działała bez pełnomocnika. W ocenie organu, to pełnomocnik strony, a nie organ celny dopuścił się zaniedbania, które stanowiło przyczynę doręczenia decyzji z dnia [...].10.2007r. S. Sp. z o.o. w W., a nie pełnomocnikowi. W skardze na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] maja 2009r. pełnomocnik skarżącej wniósł o jego uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając naruszenie w sprawie art. 162 Ordynacji podatkowej w związku z art. 73 ust. 1 ustawy Prawo celne oraz art. 136 w związku z art. 145 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej. W ocenie skarżącej spółki Naczelnik Urzędu Celnego nie miał trudności w powzięciu wiadomości o ustanowieniu pełnomocnika bowiem sprawa, w której nastąpiło nieprawidłowe doręczenie decyzji była prowadzona przez tego samego pracownika, który otrzymał pełnomocnictwo wraz z odwołaniem od decyzji nr [...] z [...] czerwca 2007r. Nie ulegało również wątpliwości, iż zakres umocowania wynikający z pełnomocnictwa dotyczył również postępowania, w rezultacie którego doszło do wydania decyzji w niniejszej sprawie. Odnosząc się do treści art. 137 Ordynacji podatkowej wyjaśniono, iż zgodnie z tym przepisem pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa, natomiast z treści powołanego przepisu nie wynika aby pełnomocnictwo lub jego odpis miały być składane do akt postępowania lub sprawy. W ocenie spółki sformułowanie "do akt" można interpretować w zgodzie z zasadą zaufania do organów celnych, tzn. "do wiadomości organu". W ocenie pełnomocnika skarżącej spółki zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] maja 2009r. wydane zostało w oparciu o nieprawidłowy przepis prawa bowiem nieprawidłowe doręczenie decyzji skutkuje tym, iż nie została ona wprowadzona do obrotu, a tym samym nie istnieje. Dopóki bowiem nie wprowadzono decyzji do obrotu nie ma podstaw do wniesienia odwołania od tej decyzji, jak również do przywracania terminu do wniesienia odwołania. W tej sytuacji wniesienie odwołania przez skarżącą było pozbawione podstaw, nawet jeśli zostałoby wniesione w terminie, a jedynym prawidłowym rozstrzygnięciem organu celnego II instancji powinno być stwierdzenie niedopuszczalności odwołania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku postanowienia) zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i faktycznego istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zdaniem Sądu zaskarżone postanowienie winno być uchylone, jednak z przyczyn innych niż wskazane w skardze. Zgodnie z art.137 §3 Ordynacji podatkowej pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Momentem, od którego pełnomocnik wstępuje do sprawy jako reprezentant strony jest złożenie do akt sprawy pełnomocnictwa lub jego odpisu. Organ nie ma obowiązku ustalania czy pełnomocnictwo złożone przez stronę postępowania temu organowi, ale do innej sprawy (nawet prowadzonej przez tę samą osobę) miało w zamiarze strony dotyczyć również tej sprawy. Obowiązek złożenia pełnomocnictwa do danej sprawy obciąża stronę. Dopiero skuteczne ustanowienie pełnomocnika poprzez złożenie do akt prawidłowego dokumentu pełnomocnictwa - obliguje organ do dokonywania doręczeń według zasady określonej w art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej, tj. pełnomocnikowi. Zawartego w przepisie art.137§3 Ordynacji podatkowej sformułowania o obowiązku złożenia pełnomocnictwa do akt nie można interpretować jako obowiązku złożenia pełnomocnictwa "do wiadomości organu". Tak więc Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W., wobec nie ustanowienia pełnomocnika w sprawie zakończonej w I instancji decyzją z dnia [...] października 2007 r. nr [...] prawidłowo doręczył decyzję stronie. Termin do wniesienia odwołania od decyzji biegł od dnia doręczenia decyzji stronie, czyli od dnia [...] listopada 2007 r., a odwołanie wniesione [...] stycznia 2008 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Zgodnie z art. 162 §1 Ordynacji podatkowej w razie uchybienia terminu, termin ten należy przywrócić na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W świetle przedstawionych wyżej ustaleń twierdzenie strony, że uchybienie terminu we wniesieniu przez stronę odwołania od decyzji spowodowane zostało nieprawidłowym działaniem Naczelnika Urzędu Celnego nie zasługuje na uwzględnienie. Za nieuzasadnione należało więc uznać podniesione przez stronę zarzuty naruszenia przez organ orzekający przepisów art.136 w zw. z art.145§1 i §2 Ordynacji podatkowej, art.162 Ordynacji podatkowej, a także przepisów art.122 i 187 Ordynacji podatkowej, w związku z art. 73 ust.1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz.U. Nr 68, poz.622 ze zm.). Prawidłowo Dyrektor Izby Celnej w W. wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że strona nie uprawdopodobniła również, że wniosła podanie o przywrócenie terminu, w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, czym nie dopełniła przesłanki przywrócenia terminu wynikającej z art.162§2 Ordynacji podatkowej. Odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] października 2007 r. nr [...] i wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia, którego wniesienie spowodowało wydanie przez Dyrektora Izby Celnej w W. postanowienia będącego przedmiotem oceny Sądu w tej sprawie zostały podpisane przez doradcę podatkowego K. F. Do odwołania oraz do wniosku o przywrócenie terminu nie zostało załączone pełnomocnictwo, o czym świadczy fakt, iż jako załącznik do odwołania oraz do wniosku wymieniony został tylko odpis odwołania. Fakt, że znajdująca się w aktach administracyjnych sprawy kserokopia pełnomocnictwa nie została załączona do odwołania przez stronę, dodatkowo znajduje potwierdzenie w tym, że na odwrotnej stronie kopii pełnomocnictwa znajduje się kopia dowodu uiszczenia opłaty skarbowej z dnia [...] lipca 2007 r. podczas gdy odwołanie i wniosek o przywrócenie terminu sporządzono [...] stycznia 2008 r. Fakt niezałączenia pełnomocnictwa do odwołania i do wniosku o przywrócenie terminu potwierdził pełnomocnik skarżącej spółki w skardze. Niezłożenie pełnomocnictwa do akt sprawy nr [...] w toku postępowania celnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. oraz do odwołania od decyzji i wniosku o przywrócenie terminu powoduje, że w sprawie nie został ustanowiony pełnomocnik. W przypadku podpisania pisma w toku postępowania przez pełnomocnika, który nie złożył dokumentu pełnomocnictwa, co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie, organ prowadzący postępowanie powinien wezwać pełnomocnika w trybie przepisu art.169§1 Ordynacji podatkowej do uzupełnienia braku formalnego poprzez przedłożenie dokumentu pełnomocnictwa z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie odwołania i wniosku o przywrócenie terminu bez rozpatrzenia. Zaniechanie tego obowiązku i rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu podpisanego przez pełnomocnika nie ustanowionego w prawie stanowiło naruszenie przepisu art. 137§3 i 169§1 Ordynacji podatkowej, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższych ustaleń Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art.200 p.p.s.a., art. 205 p.p.s.a. i §18 ust.1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.(Dz.U.Nr 163, poz.1348 ze zm.).