V SA/Wa 120/15

PostanowienieWSA w Warszawie2015-02-11

Skład orzekający: Sędzia WSA Barbara Mleczko-Jabłońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która twierdzi, że nie posiada środków na pokrycie kosztów sądowych z powodu utraty majątku i postępowań egzekucyjnych, wykazała brak wystarczających środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 PPSA?
Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego nie wykazała, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, ponieważ nie przedstawiła na wezwanie sądu wymaganych dokumentów potwierdzających jej sytuację majątkową. Brak dowodów uniemożliwia ocenę, czy spółka spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy, co uzasadnia oddalenie wniosku.
Stan faktyczny
Spółka C. Sp. z o.o. złożyła skargę na decyzję Ministra Finansów o cofnięciu zezwolenia na prowadzenie salonu gier. W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu sądowego, spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, twierdząc, że utraciła cały majątek i nie posiada środków. Sąd wezwał spółkę do uzupełnienia wniosku o szereg dokumentów finansowych i dowodów potwierdzających utratę majątku. Spółka nie przedstawiła wymaganych dokumentów, ograniczając się do oświadczeń. Postanowieniem referendarza sądowego odmówiono przyznania prawa pomocy, a po wniesieniu sprzeciwu przez spółkę, sąd utrzymał tę decyzję.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącej C. z o.o. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Mleczko-Jabłońska po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...]marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie salonu gier na automatach p o s t a n a w i a odmówić przyznania skarżącej C. z o.o. z siedzibą w W. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych Pismem z dnia 7 kwietnia 2014 r. C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na opisaną w komparycji postanowienia decyzję Ministra Finansów w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie salonu gier na automatach. W terminie wskazanym w wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że w chwili obecnej nie posiada żadnych środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych. W wyniku decyzji administracyjnych skarżąca spółka została pozbawiona całego majątku; zamknięto należące do niej salony gier, a znajdujące się w nich automaty (wraz z zawartą w automatach gotówką) zabezpieczono. Bilans spółki wskazuje wyłącznie stratę. W oświadczeniu o majątku i dochodach (rubryki nr 6 – 9 formularza wniosku) skarżąca wskazała, że jej kapitał zakładowy wynosi 4.000.000 zł, wysokość środków trwałych obejmuje kwotę 5.841.741,70 zł, a według bilansu za ostatni rok obrotowy osiągnęła stratę w wysokości 4.341.561,56 zł. Spółka posiada dwa rachunki bankowe, na których brak jest środków pieniężnych. W wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego, pismem Sądu z dnia 13 listopada 2014 r., skarżąca została wezwana do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedstawienie w terminie 14 dni: a/ zeznań podatkowych skarżącej spółki za rok 2012 i 2013, ewentualnie zaświadczeń właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu uzyskanego w tym okresie, b/ rocznego sprawozdania finansowego spółki za rok 2012 i 2013, c/ dokumentu wskazującego na wysokość osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w 2014 roku – np. odpisu z księgi rachunkowej na koniec lutego 2014 roku, d/ wyciągów z posiadanych przez skarżącą spółkę rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy, obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie, e/ dokumentów potwierdzających wskazany w rubryce 5 urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy PPPr fakt pozbawienia skarżącej spółki całego majątku, zamknięcia salonów gier oraz zabezpieczenia automatów do gier wraz z gotówką. Powyższe wezwanie doręczono skarżącej spółce w dniu 18 listopada 2014 r. W odpowiedzi skarżąca poinformowała, że bank wypowiedział jej umowę na rachunki bankowe, tak więc nie dysponuje nimi. Podała, iż z jej majątku prowadzonych jest kilkadziesiąt postępowań egzekucyjnych. Jednocześnie skarżąca oświadczyła, że nie zawiesiła na chwilę obecną działalności gospodarczej. Nadto wskazała, iż załącza deklaracje podatku VAT za ostatnie 3 miesiące rozliczeniowe oraz bilans spółki, jednak dokumentów tych nie przekazała do Sądu. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 26 listopada 2014 r. odmówiono C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Pismem z dnia 10 grudnia 2014 r. skarżąca wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego. W uzasadnieniu sprzeciwu podniosła, że Minister Finansów prowadzi wobec niej szereg postępowań o cofnięcie zezwoleń na prowadzenie salonów gier oraz kasyna gry na automatach. Skarżąca podkreśliła, że wydane przez Ministra Finansów decyzje o cofnięciu przedmiotowych zezwoleń zostały zaskarżone przez spółkę. Zdaniem skarżącej, rezultatem powyższego była odmowa opieczętowania przez urzędników druków raportów dziennych/miesięcznych wpłat, wypłat i rezultatów gier, co – w jej ocenie - wykluczyło możliwość dalszej działalności spółki w większości salonów gier. Skarżąca podkreśliła, że de facto nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej, zaś jej działalność ogranicza się wyłącznie do prowadzenia szeregu spraw, sądowych, administracyjnych i sądowo-administracyjnych. Zdaniem skarżącej opisana sytuacja spowodowana została czynnikami niezależnymi od niej. Następnie podniosła, że w jej ocenie, poza naruszeniami prawa dokonanymi przez organy celne, które uznały nieostateczne decyzje Ministra Finansów za wykonalne (w wyniku których spółka musiała zamknąć wszystkie salony gier i kasyno) oraz poza zajęciami egzekucyjnymi wynikającymi z zaskarżanych decyzji, istnieją dalsze niezwykle istotne przyczyny powstałej sytuacji finansowej, w tym m.in. wynikające z wprowadzonej bez wymaganej notyfikacji Komisji Europejskiej zmiany stawki podatku. Ponadto strona skarżąca podkreśliła, iż liczyła się z możliwością zaistnienia sporów sądowych, wymagających poniesienia kosztów opłat sądowych, adwokackich etc. Przyznała, że posiadała środki na ten cel, jednak – jak wskazała w sprzeciwie - nie miała żadnego wpływu na pozaprawne działania organów celnych, które dokonały zamknięcia salonów gier Strona skarżąca oświadczyła, że nie posiada oszczędności, ani majątku nadającego się do sprzedaży, z których mogłaby opłacić wpis sądowy. Skarżąca wskazała, że pomimo zamknięcia salonów gier, musiała wypłacić wynagrodzenia pracownikom. Spółka wskazała, że musiała również uregulować składki ubezpieczeniowe ZUS oraz podatek od wynagrodzeń pracowniczych. Skarżąca oświadczyła, że: a/ działalności gospodarczej nie prowadzi, a zatem żadnych zysków nie osiąga; b/ środki trwałe będące w posiadaniu skarżącej są niesprzedawalne, bowiem przy braku zainteresowania nabywców również nie mogą stanowić źródła finansowania czegokolwiek, w tym opłat sądowych; c/ nie posiada aktywów obrotowych, które dałoby się sprzedać; d/ na udziałowców spółki i ich decyzje o ewentualnych dopłatach spółka nie ma wpływu. Zdaniem skarżącej, dla oceny jej możliwości finansowych spółki należy przede wszystkim wziąć pod uwagę bilans sporządzony na dzień 30 czerwca 2013 r. i wynikającą z niego ujemną wartość kapitału własnego - 25.801.177,15 zł, z czego – jak wyjaśniła skarżąca - same krótkoterminowe zobowiązania wynoszą kilkanaście milionów złotych. Sąd winien ocenić stan środków pieniężnych w kasie i na rachunkach (1.239,20 zł w dniu 31 marca 2013 r.), a także stratę netto w kwocie 3.600.963,04 zł (na dzień 31 marca 2013 r.). Skarżąca jednocześnie podkreśliła, że prowadzone są wobec niej postępowania egzekucyjne. Do sprzeciwu załączono kopię postanowienia Sądu Rejonowego w T., którym uchylono postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w T. w przedmiocie wydania rzeczy i przeszukania firmy strony skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz.270 ze zm. - dalej p.p.s.a.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Stosownie natomiast do treści art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym może nastąpić, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Na wstępie należy podkreślić, iż z treści art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. wypływa jednoznaczny wniosek, iż to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, w znaczeniu dowodowym, określonych okoliczności w sposób przekonujący, że osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna ubiegająca się o prawo pomocy nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Tym samym pozytywne rozstrzygnięcie złożonego wniosku zależy od tego, co zostanie przez wnioskodawcę faktycznie udowodnione (por. J.P. Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Komentarz, Warszawa 2004 r., str. 319). Natomiast zgodnie z art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Sąd zwraca uwagę, że skarżąca spółka została wezwana do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, czego nie uczyniła. Także w sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego zawarła jedynie oświadczenie (nie poparte żadnym materiałem źródłowym), z którego wynika, że spółka nie prowadzi działalności gospodarczej, a zatem nie osiąga żadnych zysków, środki trwałe będące w posiadaniu skarżącej są niesprzedawalne, bowiem przy braku zainteresowania nabywców również nie mogą stanowić źródła finansowania czegokolwiek, w tym opłat sądowych, skarżąca nie posiada aktywów obrotowych, które dałoby się sprzedać, a także wyjaśniła, że nie ma wpływu na udziałowców spółki i ich decyzje o ewentualnych dopłatach. Sąd stwierdza, że skarżąca do sprzeciwu także nie dołączyła materiału źródłowego na podstawie którego Sąd mógłby dokonać wnikliwej oceny kondycji finansowej spółki pod względem możliwości poniesienia przez skarżącą kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Nie dołączono m.in. bilansu spółki sporządzonego na dzień 30 czerwca 2013 r., na który to dokument strona skarżąca powołuje się w sprzeciwie. W rozpoznawanej sprawie - w ocenie Sądu - strona skarżąca nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania Biorąc pod uwagę fakt, iż skarżąca nie przesłała na wezwanie Sądu żądanych dokumentów obrazujących jej sytuację majątkową, brak było możliwości ustalenia, czy wypełnia przesłanki art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. W konsekwencji fakt niedopełnienia obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia oraz dokumentów uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak też wynika z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2009 r. sygn. akt I OZ 895/09). W związku z powyższym, w myśl art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 260 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło