V SA/Wa 1223/19
WyrokWSA w Warszawie2020-02-04
Skład orzekający: Mirosława Pindelska, Krystyna Madalińska-Urbaniak, Jarosław Stopczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która została utworzona w trakcie roku, w którym ubiega się o płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi (ONW), może zostać uznana za rolnika prowadzącego działalność rolniczą, jeśli nie posiada wystarczającego zaplecza finansowego, rzeczowego i organizacyjnego, a jej działalność jest ściśle powiązana z działalnością głównego udziałowca?Ratio decidendi
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która została utworzona w trakcie roku, w którym ubiega się o płatności ONW, nie może zostać uznana za rolnika prowadzącego działalność rolniczą, jeśli nie posiada wystarczającego zaplecza finansowego, rzeczowego i organizacyjnego, a jej działalność jest ściśle powiązana z działalnością głównego udziałowca. Brak rzeczywistej aktywności gospodarczej, udokumentowanych wydatków i dochodów, a także formalne powiązania z innym podmiotem, świadczą o tym, że spółka funkcjonuje jedynie formalnie, a nie faktycznie, co uniemożliwia przyznanie płatności.Stan faktyczny
Spółka z o.o. złożyła wniosek o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi (ONW) za rok 2016. Organy ARiMR odmówiły przyznania płatności, uznając, że spółka nie spełnia kryteriów rolnika i stworzyła sztuczne warunki w celu uzyskania nienależnych świadczeń. Spółka została utworzona w kwietniu 2016 r. z minimalnym kapitałem zakładowym, nie wykazała posiadania środków trwałych ani finansowych umożliwiających prowadzenie działalności rolniczej. Jej działalność była ściśle powiązana z działalnością głównego udziałowca, A. S., który faktycznie zarządzał gruntami i wykonywał prace agrotechniczne. Spółka nie ponosiła żadnych ciężarów publicznoprawnych ani nie wykazała rzeczywistych przepływów finansowych.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant st. specjalista - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2020 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) za rok 2016 oddala skargę
`UZASADNIENIE
Przedmiotem skargi [...]"[...]" sp. z o.o. z siedzibą w N. [...] (dalej: strona, spółka lub skarżąca) jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej: Dyrektor ARiMR, organ odwoławczy lub II instancji) z [...] maja 2019r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M. [...] (dalej: Kierownik ARiMR lub organ I instancji) z [...] marca 2019r., nr [...] odmawiającą przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW).
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu [...] lipca 2016 r. do Biura Powiatowego ARiMR w M. [...] wpłynął wniosek [...] "[...]" sp. z o.o. w organizacji o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW). We wniosku strona zadeklarowała działki rolne o łącznej powierzchni [...] ha.
W dniu [...] lipca 2016 r. Kierownik ARiMR poinformował stronę o stwierdzonych brakach formalnych (nie zostały wyrysowane wszystkie działki rolne na załączonym załączniku graficznym, bądź też nie dostarczono załączników graficznych do określonych działek rolnych) oraz podał podstawy prawne wskazujące, że poprawienie wniosku możliwe było do [...] lipca 2016 r. Nieprawidłowości dotyczyły powierzchni [...] ha. Do rozpatrzenia pozostała łącznie powierzchnia [...] ha.
Organ I instancji przeprowadził kontrolę administracyjną wniosku i wykrył nieprawidłowości dotyczące kontroli krzyżowej działek ewidencyjnych zadeklarowanych przez producentów do płatności oraz brak działek podrzędnych dla części działek głównych zadeklarowanych we wniosku. W związku z powyższym pismem z [...] września 2016 r. organ I instancji wezwał stronę do złożenia wyjaśnień w zakresie nieścisłości dotyczących działek rolnych oraz innych kwestii szczegółowo opisanych na 7 stronach wezwania.
W dniu [...] września 2016 r. do organu I instancji wpłynęła korekta wniosku, a [...] września 2016 r. wpłynęło wycofanie części wniosku (dokumentem tym wycofano działkę ewidencyjną nr [...] o powierzchni [...] ha). Potwierdzono tym samym, że zadeklarowane do płatności działki rolne użytkowali inni producenci.
Podczas składania wyjaśnień A. S. oświadczył, że wszystkie kontrole krzyżowe w jego wniosku i wnioskach spółek wynikają z pomyłki doradcy rolnego (J. L.), co potwierdza w dniu [...] kwietnia 2017 r. w oświadczeniu dotyczącym wyjaśnień sposobu użytkowania działek rolnych oraz w piśmie z [...] kwietnia 2017 r. Działki o powierzchni [...] ha wykluczono z płatności.
Ponadto organ wyjaśnił, że w dniu [...] września 2016 r. w odrębnym postępowaniu złożono wniosek o wpis do ewidencji producentów o nadanie numeru identyfikacyjnego producenta dla podmiotu [...] "[...]" spółka z o. o. w organizacji. Do wniosku załączono akt notarialny, z którego wynikało, że siedzibą spółki jest miejscowość N. P., ul P. [...], [...] S.. Taki sam adres zamieszkania i do korespondencji podał inny producent – A. S.. Spółka, jak i ww. podmiot do celów kontaktowych podali jednakowy numer telefonu. Z aktu notarialnego (z [...] kwietnia 2016 r., Repertorium A nr [...]) wynika, że udziałowcami spółki jest A. S. (75 udziałów o łącznej wartości nominalnej [...] zł) oraz M. B. (25 udziałów o łącznej wartości nominalnej [...] zł), który został jednocześnie prezesem zarządu spółki. Powyższe potwierdza informacja z KRS. M. B. uzyskał wpis do ewidencji producentów ARiMR dla spółki w formie prawno-organizacyjnej podmiotu, jako jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej.
Pismem z [...] lutego 2017 r. Kierownik ARiMR wezwał spółkę do dostarczenia m.in. dokumentów potwierdzających sposób wykorzystania płodów rolnych otrzymanych z użytkowania działek rolnych, jak również dokumentów potwierdzających stan posiadania jak i prawo do użytkowania gruntów, wykaz środków trwałych oraz obrotowych będących w stanie posiadania. Pismem tym poinformowano również o możliwości aktualizacji formy prawnoorganizacyjnej podmiotu, tzn. w celu uzyskania osobowości prawnej (do tej pory spółka figurowała, jako jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej), należy złożyć zmianę do wniosku o wpis do ewidencji producentów. Pismo w dniu [...] lutego 2017 r. odebrał A. S., podając stopień pokrewieństwa "wujek".
Pismem z [...] lutego 2017 r. Kierownik ARiMR zawiadomił, że termin załatwienia sprawy przyznania płatności ulegnie przedłużeniu do [...] kwietnia 2017 r., z uwagi na konieczność wykonania wszystkich obowiązkowych kontroli wniosku oraz skomplikowany charakter sprawy. Pismo odebrał A. S., podając stopień pokrewieństwa "szwagier".
W dniu [...] marca 2017 r. do organu I instancji zgłosił się M. B. i przedstawił dokumenty potwierdzające posiadanie sprzętu rolniczego w postaci: kultywatora z wałkiem, ciągnika rolniczego [...], kosiarki bijakowej, tylnej gumy dużej oraz bijaków. Rolnik złożył również zmianę do wniosku o wpis do ewidencji producentów wraz z załącznikami, tj. postanowieniem o wpisie do Krajowego Rejestru Sądowego i zaświadczeniem o dokonaniu wpisu. Dokumenty potwierdziły, że z dniem [...] października 2016 r. spółka uzyskała osobowość prawną.
Pismem z [...] kwietnia 2017 r. organ I instancji zawiadomił o możliwości zapoznania się z aktami w sprawie przyznania płatności na 2016 r. Pismo z [...] kwietnia 2017 r. odebrał A. S., podając stopień pokrewieństwa "domownik".
W dniu [...] kwietnia 2017 r. M. B. złożył oświadczenie, które stanowiło uzupełnienie wyjaśnień i wskazał, iż nie dysponuje żadnymi dokumentami potwierdzającymi stan posiadania gruntów rolnych przez spółkę. Ponadto stwierdził, że posiadanie gruntów zgłoszonych do dopłat w ramach wsparcia bezpośredniego nie koniecznie następuje poprzez umowy i inne dokumenty sporządzane na piśmie. Wyjaśnił, że płody rolne otrzymywane z użytkowania wszystkich działek rolnych były wykorzystane do kamienia i opasania bydła sztuk trzech, które zakupił M. B., a które zarejestrowała w swojej siedzibie jego matka . Siano zbierano z działek rolnych w postaci siana sprasowanego w kostki lub bele, sprzętem pożyczonym od znajomych rolników. M. B. podkreślił, że nic więcej nie będzie wyjaśniał, ponieważ wszystko co miał do przedstawienia zawarł w oświadczeniach.
W wyniku rozpatrzenia wniosku o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2016, decyzją z [...] maja 2017 r. Kierownik ARiMR odmówił stronie przyznania wnioskowanych płatności ONW, z uwagi na niespełnienie przez wnioskodawcę warunków określonych w § 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. poz. 364 ze zm., dalej: "rozporządzenie ONW"). Organ I instancji zauważył, że wskazane wyżej warunki nie zostały spełnione ze względu na stworzenie przez skarżącą sztucznych warunków, o których mowa w art. 30 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.U. UE L z 2009 r., nr 30, s. 16 ze zm., dalej: "rozporządzeniem nr 73/2009") w celu uzyskania nienależnych płatności, poprzez sztuczny podział posiadanego przez niego gospodarstwa rolnego.
płatności, poprzez sztuczny podział posiadanego przez niego gospodarstwa rolnego.
Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor ARiMR decyzją z [...] sierpnia 2017 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie wydane przez organ I instancji.
W uzasadnieniu swego stanowiska organ odwoławczy powołał się na treść przepisu art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L z 20 grudnia 2013. nr 347 s. 549 ze zm., dalej: "rozporządzenie 1306/2013") oraz art. 4 ust 3 rozporządzenia Rady (WE EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.Urz. UE L z 1995, nr 312, s. 1) i wyjaśnił, że nie przyznaje się płatności w wypadku stwierdzenia obchodzenia prawa.
Organ odwoławczy zauważył, że kluczowe znaczenie w sprawie nabiera ocena, czy strona postępowania była istotnie rolnikiem prowadzącym działalność rolniczą, w rozumieniu powołanych aktów prawnych. Organ odwoławczy przytoczył treść art. 91 ust. 3 rozporządzenia 1306/2013 definiującego gospodarstwo rolne i stwierdził, że skarżąca zadeklarowała do płatności grunty, które nie stanowią wyodrębnionego zarówno pod względem technicznym i ekonomicznym gospodarstwa rolnego, którymi faktycznie zarządzała. Podkreślił, że nie podważa obowiązującej w prawie polskim zasady odrębności podmiotów, jednak przy tak stworzonej strukturze własnościowej analizowanych podmiotów, nie jest możliwa ich odrębność gospodarcza. Zorganizowanie wielu spółek przez tych samych udziałowców jest zdarzeniem nienaruszającym żadnych przepisów krajowych, czy unijnych, jednakże ustalony i wykazany związek pomiędzy poszczególnymi spółkami wynikający z ich struktury własnościowej, a także prowadzenia przez wszystkie podmioty tego samego rodzaju działalności, korzystając ze wspólnego zaplecza, parku maszynowego wskazuje, że strona znajdując się w grupie osób prawnych zawiązanych przez A. S. prowadzącego jedno, spójne gospodarstwo, nie była w roku 2016 rolnikiem prowadzącym (posiadającym) gospodarstwo rolne. Powyższe prowadzi do stwierdzenia, że podmiot wnioskujący nie spełnił warunków do przyznania wnioskowanych płatności określonych w art. 7 i art. 8 ustawy o płatnościach.
Dyrektor ARiMR stwierdził istnienie powiązań pomiędzy A. S. a ww. podmiotami, które również wnioskowały o przyznanie płatności. Wskazał, że A. S. występował w tych spółkach jako wspólnik lub członek zarządu lub wykonywał dla tych podmiotów prace rolne (patrz np. umowa z [...] maja 2016 r., zawarta pomiędzy [...] sp. z o.o. i A. S. oraz z [...] marca 2016 r. zawarta pomiędzy [...] sp. z o.o. a A. S.). W świetle powyższego stwierdził, że grunty rolne zgłaszane przez stronę postępowania, są de facto zarządzane przez tę samą osobę – A. S., grunty zgłaszane do płatności odrębnie przez A. S. oraz spółki, w których jest on wspólnikiem lub członkiem zarządu lub wykonawcą prac rolnych, nie stanowią gospodarstw samodzielnych, niepowiązanych ze sobą ekonomicznie, czy też technologicznie. Przeciwnie, wzajemne powiązania osobowe oraz biznesowe dają podstawy do twierdzenia, że podmioty te zostały zawiązane przez A. S. oraz grupę osób z nim związanych jedynie w celu stworzenia sztucznych warunków do otrzymania nienależnych płatności. Podejmowane przez A. S. czynności, miały na celu obejście przepisów prawa. Jako takie należy rozumieć czynności, które jakkolwiek nie są prawnie zakazane, lecz podejmowane są dla osiągnięcia skutku zakazanego przez prawo. Czyli z formalnego punktu widzenia nie budzą zastrzeżeń, jednak faktycznie, pod względem materialnym, służą realizacji celu zabronionego przez przepisy prawa.
Zdaniem organu II instancji w obowiązującym stanie prawnym podział dużego gospodarstwa na mniejsze części, przekazane w posiadanie różnym podmiotom, zarejestrowanym w ewidencji producentów, przekładałby się na przyznanie płatności z ominięciem przepisów modulujących. Działanie takie byłoby dopuszczalne, jedynie pod warunkiem, że dojdzie do rzeczywistego podziału dużego gospodarstwa na mniejsze części, a wnioskujący o pomoc rzeczywiście obejmą w posiadanie wydzielone im działki i staną się w ten sposób odrębnymi producentami rolnymi. Natomiast z akt wynika, że strona nie posiada odrębnego gospodarstwa rolnego, nie podejmuje decyzji co do sposobu użytkowania gruntów w sposób niepowiązany.
W ocenie organu w ten sposób stworzono sztuczne warunki do uzyskania płatności, gdyż pomimo różnej formy organizacyjnej wymienionych podmiotów, to A. S. występował w ich imieniu w postępowaniach przed organami ARiMR. Wg organu odwoławczego powyższe spółki są jedynie inną formą prawną posiadanego gospodarstwa przez A. S.. To ten ostatni podmiot prowadził gospodarstwo rolne, ponosił nakłady i czerpał z tego tytułu zyski, zaś gospodarstwo skarżącej zostało sztucznie utworzone w celu uzyskania wyższych płatności poprzez ominięcie progów modulacyjnych dla płatności OB, o których mowa w art. 7 i 8 ustawy o płatnościach oraz dla płatności dodatkowej ([...] ha) — stosownie do art. 14 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o płatnościach.
Organ II instancji stwierdził, że skarżąca mimo posiadania własnego sprzętu rolniczego, to i tak wg. oświadczenia jej prezesa wszystkie zabiegi koszenia wykonywał A. S.. W ocenie organu to A. S. faktycznie decydował o wykonywaniu zabiegów agrotechnicznych przy pomocy posiadanych środków, w tym parku maszynowego. Strona niniejszego postępowania nie posiadała żadnej odrębności pod tym względem, a praca rolne wykonywał A. S., o czym świadczą przedstawione umowy i zebrane wyjaśnienia poszczególnych osób. W ocenie Dyrektora ARiMR działalność spółki skupiona wyłącznie na uzyskaniu dopłat realizowanych przez ARiMR nie może zostać uznana za działalność rolniczą. Podmiot ten bowiem nie wykazuje faktycznej odrębności, a jedynie odrębność pozorną w kwestiach dotyczących prowadzonej działalności rolniczej.
Organ podkreślił, że to A. S. udzielając odpowiedzi na wezwania organu oraz składając wyjaśnienia w toku postępowania był jedyną osobą doskonale zorientowaną co do miejsca i rodzaju prowadzonych upraw, rodzaju wykonywanych zabiegów agrotechnicznych. W przypadku analizowanych podmiotów, to A. S. wykonywał poszczególne prace rolne posługując się swoim parkiem maszynowym. Analizowane podmioty nie zachowywały natomiast odrębności w sferze technicznej, w tym też w zakresie parku maszynowego, czy też kwestii zarządzania, które konsekwentnie sprawował S.. Osoby powiązane poprzez analizowane spółki z A. S. nie potrafiły w udzielanych organowi wyjaśnieniach dokładnie sprecyzować na czym konkretnie polegało użytkowanie gruntów rolnych podanych we wniosku, kiedy i jakie prace rolne były wykonywane, jakie uprawy znajdowały się na poszczególnych działkach zgłoszonych do płatności, wreszcie jakie maszyny rolne i do jakich prac były im użyczane przez sąsiadów. Nie przedstawili oni też żadnych dowodów na poparcie swoich argumentów, mogących świadczyć, że faktycznie samodzielnie i w sposób niepowiązany z A. S. dokonywali prac rolnych z wykorzystaniem użyczonego im sprzętu rolnego od znajomych. Osoby te jedynie ogólnie wtórowały wyjaśnieniom S., w których wskazywał on na wykonanie przez siebie zabiegów agrotechnicznych, rzekomo zleconych mu przez powiązane z nim osoby.
Ustalony przez organ związek pomiędzy analizowanymi spółkami wynikający z ich struktury własnościowej i osobowej, tj. prowadzenia przez podmioty (de facto zarządzane przez A. S.) tego samego rodzaju działalności rolniczej, nie pozwala na przyjęcie, że działalność w takiej formie jest uzasadniona okolicznościami ekonomicznymi. Wyodrębnienie kilku spółek i poprzez te podmioty aplikowanie o pomoc tych samych osób, zdaniem organu, należy postrzegać jako skierowane na ominięcie kwotowego limitu dofinansowania przysługującego jednemu beneficjentowi.
Tym samym, zdaniem Dyrektora ARiMR, zasadnie uznano, że w sprawie została wypełniona dyspozycja art. 60 rozporządzenia 1306/2013.
Pismem z [...] września 2017r. strona złożyła skargę na ww. decyzję wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji, ewentualnie o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
Wyrokiem z dnia 13.06.2018 r Wojewódzki Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 1914/17. uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. nr [...]. W powyższym wyroku Sąd stwierdził, że uzasadnienie sporządzone przez organ odwoławczy nie spełnia warunków, o których mowa w art. 107 § 3 K.p.a. i w związku z tym nie poddaje się kontroli. Sąd uznał, iż nie wiadomo na podstawie jakich dowodów organ ustalił przedstawiony stan faktyczny, tj. że zostały stworzone sztuczne warunki do uzyskania płatności. Sąd również zarzucił organowi, iż zebrane w sprawie dowody nie pozwalają na jednoznaczne stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z systemu wsparcia, ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. Zdaniem Sądu, organ nie przedstawił również dowodów na podstawie których ocenił, że grunty zgłaszane w poszczególnych wnioskach były w istocie jednym gospodarstwem rolnym nadzorowanym przez A. S., który wykonywał większość prac agrotechnicznych na zadeklarowanych we wnioskach ww. podmiotów gruntach.
Dokonując analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego Sąd oparł się na wykładni pojęcia "stworzenia sztucznych warunków" dokonaną przez TSUE w sprawie o sygn. C-434/12 Słynczewa siła EOOD przeciwko Izpylnitelen direktor na Dyrżawen fond "Zemedelie" - Razplasztatelna agencja (www.eur-lex.europa.eu). Wskazał, że aby można było mówić o zaistnieniu w sprawie sztucznych warunków organ jest zobowiązany: (1) zweryfikować obiektywne okoliczności danego przypadku pozwalające na stwierdzenie, że nie może zostać osiągnięty cel zamierzony przez skonkretyzowany system wsparcia, (2) zweryfikować obiektywne dowody pozwalających na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z systemu wsparcia, ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. W tym względzie organ może oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więź prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami. Jednocześnie w ramach weryfikowania, kontrolowania i analizowania zaistnienia obiektywnych okoliczności i dowodów popierających te okoliczności organ powinien udowodnić, że skarżący ubiegający się o skonkretyzowaną płatność zamierzał tylko i wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami systemu.
Zdaniem Sądu, biorąc pod uwagę sankcyjny charakter art. 60 rozporządzenia Nr 1306/2013 i niekwestionowane uprawnienie organów do odmowy przyznania płatności, przez co pozbawienie możliwości uzyskiwania powszechnie obowiązujących dopłat, organ prowadzący tego typu postępowanie, które ma charakter wielopłaszczyznowy i wielowątkowy, powinien wykazać się nadzwyczajną starannością, a dowody zebrane w tym postępowaniu w sposób bezsprzeczny powinny udowadniać postawioną przez organy tezę.
Zdaniem Sądu organ nie udowodnił, że działanie skarżącej powoduje, że nie może zostać osiągnięty zindywidualizowany cel zamierzony przez system wsparcia. Organ w tym względzie wskazywał na powiązania własnościowe i osobowe pomiędzy skarżącą, a spółkami z o.o. [...] " i [...] oraz A. S.. Organ uzasadniał powiązania wskazując na taki sam zakres działalności tych podmiotów, tego samego wspólnika i głównego udziałowca we wszystkich z nich, tę samą siedzibę i adres. Nie wiadomo jednak na podstawie jakich dowodów organ doszedł do powyższego przekonania. Powyższe ustalenia nie znajdują bowiem oparcia w zebranym materiale dowodowym. O ile A. S. jest bądź wspólnikiem, bądź członkiem zarządu w spółkach z o.o. [...] i [...] "[...]" to wbrew twierdzeniom organu nie ma żadnego związku ze spółką [...]. Organ wskazuje na stworzenie sztucznych warunków w odniesieniu do spółki, w której A. S. nie jest wspólnikiem i nie pełni żadnych funkcji w zarządzie. Nie wiadomo zatem jaki wpływ ma na działalność ww. spółki. Powyższa kwestia powinna zostać przez organ wyjaśniona. Jednocześnie, w odniesieniu do powiązań podmiotowych, za niewystarczające Sąd uznał dowody, na podstawie których organ dokonał ustalenia, jakoby M. B. miał być członkiem rodziny A. S.. Oceny tej dokonano bowiem jedynie na podstawie pokwitowania odbioru korespondencji skierowanej do ww., a odebranej przez A. S., gdzie widniało określenie "szwagier, wujek, domownik". W ocenie sądu okoliczność ta nie została należycie wyjaśniona zwłaszcza, że A. S. kwestionował istnienie pokrewieństwa z M. B., wnosząc w tym zakresie wniosek dowodowy.
W ocenie Sądu, organ nie przedstawił również dowodów na podstawie których ocenił, że grunty zgłaszane w poszczególnych wnioskach były w istocie jednym gospodarstwem rolnym nadzorowanym przez A. S., który wykonywał większość prac agrotechnicznych na zadeklarowanych we wnioskach ww. podmiotów gruntach. Nie wiadomo bowiem na czym organ oparł swoje przekonanie, że koszenie i zbieranie traw, o których to czynnościach mowa w powołanych przez organ umowach zawartych przez A. S. z [...] i [...] (umowy z [...] maja 2016 r. i 31 marca 2016 r.) stanowi większość prac na ww. gruntach. Powyższej oceny sądu nie zmienia fakt, na który powołuje się organ, że podczas przesłuchań skarżąca nie wykazała się znajomością położenia działek ewidencyjnych deklarowanych we wnioskach. Jednakże organ w tym zakresie nie powołał się na jakikolwiek dokument, który powyższe by potwierdzał. Tym samym trudno jest obecnie uznać, że m.in. działalność rolna na gruntach [...] "[...]" "zawsze" nadzorowana (kontrolowana) była przez A. S..
Podobnie Sąd ocenił rozważania organu co do siedziby spółek, gdyż nie znajdują one odzwierciedlenia w dokumentach zgromadzonych w sprawie, bo choć siedzibą zarówno spółki [...] jak i [...] jest M. [...] ul. K. [...], to inne są lokale, w którym mieszczą się siedziby poszczególnych spółek (lok. [...] w przypadku spółki [...] i [...] w przypadku [...]). Sąd przyznał również rację skarżącej, która zarzuciła, iż o ile organ wskazuje na ww. powiązania - to już nie wykazuje w istocie, na czym polega sprzeczność owych powiązań z celem wsparcia. Jednocześnie w zaskarżonej decyzji brak jakiegokolwiek wyjaśnienia odnośnie powoływanych przez organ wymiernych korzyści jakie wiążą się ze złożeniem odrębnych wniosków przez ww. podmioty. Organ powoływał się w tym zakresie na "wyliczenia", których brak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W ocenie Sądu organ nie wskazał, na podstawie jakich dowodów doszedł do przekonania, że poprzez sztuczne stworzenie warunków skarżąca zamierzała wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu.
Sąd zwrócił też uwagę, iż kwestia spełniania kryteriów rolnika i kwestia stworzenia sztucznych warunków to odrębne zagadnienia prawne, do których mają zastosowanie inne przepisy prawne i zarazem odrębne przesłanki odmowy przyznania płatności (vide wyrok NSA z 27 lutego 2018 r. sygn.akt II GSK 1322/16). Jeśli dana osoba (beneficjent) ubiegająca się o płatności bezpośrednie nie spełnia kryteriów rolnika wymienionych w art. 2 lit. a) rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. Urz. UE L z dnia 21 października 2003 r., Nr 270, str. 1; dalej: rozporządzenie nr 1782/2003), to stanowi to wystarczającą podstawę do odmowy przyznania płatności. Nie ma potrzeby dokonywania dodatkowych ustaleń dotyczących stworzenia sztucznych warunków do przyznania płatności. Natomiast odmowa przyznania płatności ze względu na stworzenie sztucznych warunków dotyczyć może tylko osób, które będąc rolnikami, stworzyły warunki wymagane do uzyskania wsparcia sprzeczne z celami systemu wsparcia. A zatem, aby zastosować art. 30 rozporządzenia nr 73/2009 konieczne jest uprzednie stwierdzenie, że osoba ubiegająca się o wsparcie, spełnia kryteria przyznania jej płatności, w tym kryterium podmiotowe – posiada status rolnika. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie organy obu instancji stwierdziły, iż skarżąca nie jest rolnikiem i jednocześnie badały kwestię stworzenia sztucznych warunków do przyznania płatności. Takie działanie należy uznać za nieprawidłowe.
Sąd także podkreślił, iż brak było podstaw do wskazania, iż skarżąca nie jest rolnikiem, bowiem z definicji działalności rolniczej, zawartej w przepisie art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, z późn. zm.) (odpowiednik art. 2 lit. c) rozporządzenia nr 1782/2003), nie wynika obowiązek rolnika wykonywania osobiście pracy w gospodarstwie rolnymi czy też pracy przy wykorzystaniu własnego sprzętu czy pracowników bezpośrednio zatrudnionych. Świadczy o tym choćby przedmiotowe ujęcie tego, co jest działalnością rolniczą poprzez wskazanie czynności, na których ono polega. W ocenie Sądu, w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego ustalenie, że skarżąca nie prowadziła działalności rolniczej jest nieprawidłowe. Powierzenie wykonania bezpośrednich prac rolnych osobom trzecim nie dowodzi nieprowadzenia w ogóle działalności rolniczej. W żadnym wypadku nie można uznać, że zawieranie umów zlecenia (świadczenia usług, umów o dzieło itp.) z innymi podmiotami oznacza zaniechanie prowadzenia działalności.
Na koniec Sąd przypomniał, że co prawda to na stronie ubiegającej się o płatności spoczywa ciężar wykazania, że w sposób rzeczywisty spełnia warunki do ich uzyskania, ale w odniesieniu do treści art. 3 ust. 3 in fine ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz art. 21 ust. 3 in fine ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich nie może jednak umykać z pola widzenia, że to organ wywodzi skutki prawne (odmawiając płatności) z zarzutu tworzenia sztucznych warunków do otrzymania wsparcia i to na organie ciąży obowiązek wykazania tych sztucznych warunków.
Ustalenia takie winny zaś w sposób niebudzący żadnych wątpliwości wynikać ze zgromadzonego, a następnie rozpatrzonego przez organy materiału dowodowego, jaki stanowi podstawę rozstrzygnięcia. Organ przede wszystkim w toku prowadzonego postępowania administracyjnego powinien skupić się na ocenie, czy ubiegający się o przyznanie skonkretyzowanej płatności zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami systemu. Nie przesądzając ostatecznego wyniku sprawy, w ponownie przeprowadzonym postępowaniu dowodowym organ musi zatem wziąć pod uwagę wszystkie zaprezentowane w uzasadnieniu wyroku spostrzeżenia Sądu. Organ musi również w sposób jednoznaczny wyjaśnić, takie kwestie jak: czy w kontekście wszystkich powiązanych podmiotów można mówić, że faktycznie funkcjonowało jedno gospodarstwo, jakie korzyści wynikały ze zgłaszania określonej powierzchni przez poszczególne podmioty, czy korzyści te były wyłącznym celem takiego ukształtowania struktury podmiotów i gruntów..
W toku ponownego rozpoznania sprawy w dniu [...].11.2018 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją nr [...] uchylił w całości decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR w M. [...]. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. [...] decyzją nr [...] z dnia [...].03.2019 r. odmówił przyznania płatności ONW na rok 2016 [...] "[...]" sp. z o.o. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez wskazaną na wstępie decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR .
Organ II instancji podzielił stanowisko Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, iż w powyższej sprawie doszło do stworzenia sztucznych warunków wymaganych do otrzymania płatności w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami danego systemu wsparcia, co na podstawie art. 60 rozporządzenia Parlamentu: Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. oraz art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady WE nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. skutkuje odmową przyznania płatności.
Uzasadniając taki pogląd organy obu instancji wskazały po pierwsze na skład własnościowy spółki i jej siedzibę - miejscowość N. [...], ul P. [...], [...] S.. Taki sam adres zamieszkania i do korespondencji podał A. S., który składa wnioski o przyznanie płatności od 2012 roku, jako osoba fizyczna. Zarówno Spółka, jak i pan A. S. do celów kontaktowych podali jednakowy numer telefonu [...]. A. S. jest głównym udziałowcem Spółki – objął 75 (siedemdziesiąt pięć) równych i niepodzielnych udziałów o wartości nominalnej [...] zł tj. o łącznej wartości nominalnej [...] zł M. B., który objął 25 (dwadzieścia pięć) równych i niepodzielnych udziałów o wartości nominalnej [...] zł, tj. o łącznej wartości nominalnej [...] zł. Wysokość kapitału zakładowego spółki wynosiła [...] złotych. Prezesem zarządu został M. B., który ponadto spełnia kryteria dotyczące płatności dla młodego rolnika. W przypadku, gdyby A. S. sam wnioskował o płatność dla młodych rolników, nie otrzymałby jej, gdyż nie spełnia wymaganych kryteriów.
Organ odwoławczy odwołał się do ustaleń organu I instancji, który przeprowadził weryfikację, czy Spółka prowadzi samodzielnie gospodarstwo rolne pod względem technicznym, ekonomicznym oraz organizacyjnym. Dlatego też wielokrotnie wzywał stronę do przedstawienia dokumentów z działalności Spółki w roku 2016. W odpowiedzi na wezwanie z dnia [...].02.2017 r. Prezes Zarządu Spółki w dniu [...].03.2017 r. w Biurze Powiatowym ARiMR w M. [...] złożył: fakturę nr [...] z dnia [...].04.2015 r., fakturę nr [...] z dnia [...].07.2016 r., fakturę nr [...] z dnia [...].07.2016 r. Były to dokumenty potwierdzające zakup posiadanego sprzętu rolniczego prze Spółkę. W ocenie organu faktury o numerze [...], z dnia [...].04.2015 r. nie można w żadnym przypadku brać pod uwagę, bowiem dotyczy roku 2015, kiedy Spółka jeszcze nie istniała. Przede wszystkim jednak kultywator z wałkiem zakupiony został za gotówkę przez M. B., jako osobę fizyczną, a nie przez spółkę. Tym samym kultywator z wałkiem nie może wchodzić w skład parku maszynowego "[...]" spółka z o. o. w organizacji . Faktura o numerze [...], z dnia [...].07.2016 r. dotyczy zakupionego ciągnika rolniczego [...] rok produkcji 1998 VIN [...] za kwotę [...] złotych, za którą gotówką zapłaciła [...] "[...]" spółka z o.o. w organizacji z/s N. [...]. Organ przypomniał, że zweryfikowano, czy w. ciągnik rolniczy rzeczywiście należy do Spółki. Zgodnie z przedstawionym dowodem rejestracyjnym okazało się. że ciągnik został czasowo zarejestrowany na Spółkę dopiero w dniu [...].02.2019 r. Zgodnie z historią pojazdu, pobraną z zasobu danych CEPIK (dokument wygenerowany elektronicznie), ciągnik [...] roku 1998, pierwszą rejestrację miał za granicą w dniu [...].01.1998r., a od czasu zakupu, czyli od [...].07.2016 r. nie był przerejestrowany i nie posiada aktualnej polisy OC. Dalej organ, odnosząc się do przedłożonych wraz z odwołaniem dokumentów, w tym polisy ubezpieczenia OC, zauważył, iż polisa ta została zawarta dopiero w dniu [...].10.2016r. do dnia [...].10.2017 r., zaś następna na okres [...].10.2017 r. do [...].10.2018r. A zatem w okresie, kiedy należało przeprowadzić zabiegi agrotechniczne, pojazd nie był zarejestrowany ani nie podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu OC, z czego należy wyprowadzić wniosek, że nie mógł być użyty do prac polowych w roku 2016.
Omawiając faktury o nr [...], z dnia [...].07.2016 roku na zakup kosiarki bijakowej [...] za kwotę [...] złotych, tylnej gumy dużej ([...]) oraz bijaków [...], razem [...] zł zapłaconej gotówką przez M. B. to – w ocenie organu - zakup ten powinien być wniesiony aportem i poprzedzony odpowiednia uchwałą. Organ wskazał ponadto, że strona postępowania nie przedstawia żadnych dowodów, czy dokumentów na potwierdzenie, że M. B. udzielił spółce pożyczki, z której gotówka trafiła do kasy spółki. Za niewiarygodne zostały uznane twierdzenia, że zapłata za sprzęt rolniczy dokonana była z kasy spółki, a nie przelewem z rachunku bieżącego w banku jako niepoparte żadnymi dow Organy zweryfikował także wykorzystanie przez Spółkę płodów rolnych otrzymanych z użytkowania wszystkich działek rolnych zadeklarowanych we wniosku na powierzchni [...] ha. W 2016 r. Spółka nie posiadała zarejestrowanej siedziby stada. Bydło, które miało zużytkować pasze z łąk deklarowanych przez Spółkę znajdowały się w siedzibie D. B. ( matki M. B. )pod adresem zamieszkania i siedziby stada: województwo [...], powiat s., gmina W., ul. M. [...],[...] S.. D. B. zgłosiła je do wniosku o przyznanie płatności na 2016 rok, w oświadczeniu o zwierzętach zadeklarowanych do płatności do bydła. Decyzja Nr [...] z dnia [...].01.2017 r. Pani D. B. zostały przyznane płatności do powierzchni [...] ha oraz do ww. bydła.
Organ zwrócił uwagę, że wniosek o przyznanie płatności Spółka złożyła w dniu [...] lipca 2016 roku, w którym zadeklarowała na całej powierzchni łąki. W dniu [...] lipca 2016 roku zakupiła ciągnik rolniczy, a w dniu [...] lipca 2016 roku kosiarkę bijakowa, czyli na dzień składania wniosku nie posiadała żadnego sprzętu rolniczego, Aby spełnić podstawowy wymóg przeprowadzenia przynajmniej jednego zabiegu agrotechnicznego do 31 lipca, Spółka, w przeciągu 3 dni powinna skosić łąki zadeklarowane na [...] ha, bo taka powierzchnię zgłosiła we wniosku o przyznanie płatności na 2016 r. W żadnym oświadczeniu Spółka nie wspomina o zakupie zużytych eksploatacją części do maszyn, a przede wszystkim o zakupie paliwa do ciągnika, co jest podstawą do wykonywania jakichkolwiek zabiegów agrotechnicznych. Zdaniem organu świadczy to, że Spółka nie była w stanie sama wykonać koszenia, na pewno nie na podstawie posiadanego parku maszyn. Ponadto położenie geograficzne nie sprzyja sprawnemu funkcjonowaniu gospodarstwa: siedziba Spółki w N. [...], gmina S., łąki położone w gminie M., L. oraz K., a zbiory z łąk przewożone do skarmienia trzech sztuk bydła w S., a wszystko to obsługiwano jednym niezarejestrowanym i nieubezpieczonym ciągnikiem rolniczym [...].
Organ odwoławczy podkreślił, że analiza dokumentów dotycząca funkcjonowania [...] "[...]" Sp. z o. o. z/s N. [...] wykazała, iż nie jest to samodzielna jednostka gospodarcza (pod względem technicznym, ekonomicznym i kierowniczym). Mimo, ze z formalnego punktu widzenia jest odrębną osobą prawną, to z gospodarczego punktu widzenia jest jednostką w pełni zależną od wspólnika posiadającego większość udziałów, Pana A. S.. Spółka w rzeczywistości powstała tylko i wyłącznie na potrzeby ARiMR, po to żeby otrzymywać wyższe płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W sprawie przeprowadzono weryfikację dokumentów potwierdzających wykonywanie usług rolniczych przez Spółkę, P. A. S., jako wspólnika spółki, jak i przez inne podmioty zewnętrzne (zaprzyjaźnieni rolnicy). Spółka powinna prowadzić rachunkowość zgodnie z przepisami obowiązującymi spółkę prawa handlowego. Za wykonywane usługi powinny być wystawiane faktury, zapłata za usługi, wszelkie wydatki powinny odbywać się bezgotówkowo.
Organ wskazał, że spółka nie złożyła za rok 2016 w Urzędzie Skarbowym w M. [...] sprawozdania finansowego. Sprawozdanie to Spółka złożyła do BP ARiMR w dniu [...].02.2019 r. i zdaniem organów ARiMR, nie jest to wiarygodny dokument, bowiem przychody netto ze sprzedaży produktów oparte są na fakturze VAT nr [...] z dnia [...].07.2017 r., kiedy wykonano usługę koszenia trawy dla [...] S.A, ale fakt ten dotyczy roku 2017. Zdaniem organu odwoławczego, sprawozdania finansowe za rok 2016 oraz 2017 złożonego w dniu [...].02.2019 r. są to dwa jednakowo wypełnione dokumenty, (mimo, że dotyczą dwóch odrębnych lat), które dobitnie poświadczają brak prowadzenia działalności przez Spółkę. Nie zawierają m.in. żadnych kosztów, które powinna ponosić spółka prowadząc działalność na tak dużej powierzchni np. sam zakup paliwa do ciągnika rolniczego powinien stanowić znaczącą pozycję.
Organ wskazał nadto, że spółka nie złożyła także zeznania podatkowego CIT-8 za 2016 rok, do czego jest zobowiązana na podstawie art. 27 ust.1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz. U z 2018 r. poz 1036 ze zm.).
Organ przywołał także fakt, ustalony w toku ponownego rozpoznania sprawy, że spółka nie opłacała podatku rolnego od zgłoszonych do płatności działek rolnych, do których co prawda nie posiada żadnego tytułu prawnego, ale , w ocenie organu, ponoszenie obciążeń związanych z rzeczą jest przejawem woli posiadania.
Przy tej okazji organ wskazał, że w rejestrach podatkowych gospodarstw rolnych Urząd Gminy L. w roku 2016, jako podatnik podatku rolnego do działki o numerze ewidencyjnym [...], położonej w gminie L., w miejscowości D. [...], figuruje A. S.. Jest to również potwierdzeniem, że funkcjonowanie Spółki i A. S. pozostaje w ścisłej zależności ( spółka zadeklarowała 2 działki zgłaszane wcześniej do płatności przez A.S.). .
Dalej organ opisał niejasności związane z siedziba spółki i ponoszeniem , bądź nie, kosztów związanych z ich wynajmem Zgodnie z zeznaniami Prezesa Zarządu Spółki spółka mieści się w jednym pomieszczeniu , które jest wynajmowane od A. S. pod adresem: ul. P. [...], N. [...]. Znajdują się tam dwa budynki, które stanowią własność żony A. S.. Spółka nie płaci za ich wynajem z uwagi na dotychczasowe nieuzyskanie dochodów. Pod tym adresem jest zarejestrowana siedziba spółki.
Mając powyższe na uwadze organ II instancji uznał za prawidłowe stanowisko organu I instancji, że powyższe działanie wyczerpało przesłanki art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej. zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94. (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 [ (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 549, z późn.zm.), zgodnie z którym bez uszczerbku dla przepisów szczególnych, osobom fizycznym ani prawnym nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa.
Organ stwierdził, że nie kwestionuje, że osoby działające wraz z A. S. posiadają gospodarstwo rolne, jednakże nie sposób uznać w tej sytuacji, że poszczególne podmioty są odrębne, w tym również Skarżąca. Zdaniem organu odwoławczego doszło do sztucznego podziału jednego gospodarstwa rolnego posiadanego przez A. S., a zasadniczym celem było pobieranie wnioskowanych płatności.
Od powyższej decyzji Spółka "[...]" wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Domagała się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji bądź jej uchylenia . Zarzuciła:
I. naruszenie prawa materialnego tj. :
1. art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.Urz. UE L 347 z 17.12.2013, str. 549) - poprzez błędną wykładnię pojęcia sztucznych warunków co w rezultacie prowadziło do stwierdzenia przez organy, iż zostały w przedmiotowej sprawie stworzone sztuczne warunków, co stoi w sprzeczności z celami prawodawstwa;
2. art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach - poprzez błędne stwierdzenie niespełnienia przez skarżącego przesłanek w tym przepisie zawartych, podczas gdy skarżąca jest rolnikiem oraz posiadaczem faktycznym gruntów rolnych;
II. naruszenie prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.: .
1. art. 138 § 1 pkt 1 Kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej, a co za tym idzie odmowę przyznania płatności, mimo, że okoliczności sprawy uzasadniały przyznanie skarżącemu wnioskowanych płatności;
2. art. 7, art. 80 i art. 107 par. 3 w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie istoty sprawy w sposób przekonujący, w szczególności poprzez pominięcie w ustaleniach faktycznych istotnych okoliczności w sprawie oraz brak wnikliwej analizy kwestii sztucznego stworzenia warunków, co miało wpływ na rozstrzygnięcie oraz niewyjaśnienie istoty sprawy w sposób wyczerpujący i przekonujący, a to poprzez pominięcie w ustaleniach faktycznych istotnych okoliczności w sprawie oraz brak wnikliwej analizy kwestii sztucznego stworzenia warunków;
III. błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść wydanej przez organ I instancji i II instancji decyzji, poprzez:
1. błędne przyjęcie, że stworzone zostały sztuczne warunki wymagane do otrzymania płatności w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami danego systemu wsparcia, mimo, że wyłącznym zamierzeniem strony nie było uzyskanie korzyści sprzecznej z celami systemu wsparcia, czego organ jednak już nie przeanalizował;
2. pominięcie faktu, że działalność strony przyczynia się do osiągnięcia celów zamierzonych przez rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. i nie jest sprzeczna z żadnym z celów wsparcia zakreślonym przez prawodawcę;
3. przyjęcie, że podmiotowe i prawne powiązania pomiędzy podmiotami gospodarczymi wskazanymi w decyzji, a także wspólne kierownictwo, korzystanie ze wspólnej lokalizacji oraz prowadzenie takiego samego rodzaju działalności odbiera niniejszym podmiotom samodzielność gospodarczą i świadczy o stworzeniu sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści, co nie znajduje oparcia w zgromadzonym przez organ administracyjny materiale dowodowym, albowiem wskazywane połączenia pomiędzy podmiotami gospodarczymi nie istnieją i nie wykazują ani braku posiadania przez Odwołującego się deklarowanych do płatności bezpośrednich gruntów, ani stworzenia przez spółkę "sztucznych warunków" wymaganych do otrzymania tej płatności co potwierdza ponadto fakt, że strona efektywnie i rzeczywiście korzystała z deklarowanych w zgłaszanym wniosku gruntów, użytkowała rolniczo na własne ryzyko i rachunek zgłoszone działki, decydując poprzez swoje organy, komu zlecić prace polowe, gdzie je sprzedać lub jak je wykorzystać, wreszcie miała również pełną swobodę w podejmowaniu decyzji, o jakie konkretne dotacje ze środków unijnych występować co potwierdza przedłożona przez nią dokumentacja.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Skarga jest niezasadna.
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2335 dalej: ppsa), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ppsa, sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 ppsa, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 ppsa ).
Sprawa niniejsza jest rozpatrywana przez Sąd po uchyleniu poprzedniej decyzji przez tutejszy Sąd wyrokiem wydanym w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 1914/17. Przy rozpatrywaniu skargi ma więc zastosowanie art. 153 p.p.s.a, zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Zgodnie z § 2 rozporządzenia ONW płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 63 7/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, z późn. zm.), którego gospodarstwo rolne jest położone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,j eżeli:
1) spełnia warunki określone w art. 31 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1305/2013";
2) łączna powierzchnia użytków rolnych w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. f rozporządzenia nr 1305/2013, zwanych dalej "użytkami rolnymi", położonych na obszarach górskich lub na innych obszarach charakteryzujących się szczególnymi ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1307/2013, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha;
3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Zgodnie z 5 2 ust. 2 rozporządzenia ONW płatność ONW jest przyznawana do użytków rolnych:
1) na których jest:
a) położona działka rolna w rozumieniu art. 67 ust. 4 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78. (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 549, z późn. zm.), o powierzchni co najmniej 0,1 ha,
b) prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1307/2013;
2) położonych na obszarach ONW.
Zgodnie natomiast z § 2 pkt 3 rozporządzenia ONW płatność ONW przysługuje do powierzchni użytków rolnych, o których mowa w ust. 2, będących w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynoszącej nie więcej niż 75 ha, a w przypadku rolnika realizującego w 2014 r. 5-Ietnie zobowiązanie, o którym mowa w § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 1 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) " objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 40, poz. 329) (w brzmieniu 2 dnia 15 marca 2010 r., Dz. U. Nr 39, poz. 219), do powierzchni użytków rolnych objętej tym zobowiązaniem, wynoszącej nie więcej niż 300 ha. Wysokość płatności ONW w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn stawek płatności na 1 ha użytków rolnych i powierzchni użytków rolnych, do których przysługuje płatność ONW, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności. (§ 3 ust. 1 rozporządzenia ONW).
Zgodnie zaś z § 3 ust. 3 rozporządzenia ONW płatność ONW jest przyznawana rolnikowi w wysokości:
1) [...] zł na 1 ha - na obszarze ONW typu nizinnego strefy nizinnej l,
2) [...] zł na 1 ha - na obszarze ONW typu nizinnego strefy nizinnej 11 Zgodnie natomiast z § 3 ust. 4 rozporządzenia ONW płatność ONW jest przyznawana w wysokości:
1) 100% stawki podstawowej - za powierzchnię do 25 ha;
2) 50% stawki podstawowej « za powierzchnię powyżej 25 ha do 50 ha;
3) 25% stawki podstawowej - za powierzchnię powyżej 50 ha do 75 ha.
Zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 lit. a) i b) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. U. UE L z dnia 20 grudnia 2013r.), "rolnik" oznacza osobę fizyczną lub prawną bądź grupę osób fizycznych lub prawnych. bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, której gospodarstwo rolne jest położone na obszarze objętym zakresem terytorialnym Traktatów, określonym w art. 52 TUE w związku z art. 349 i 355 TFUE, oraz która prowadzi działalność rolniczą; natomiast "gospodarstwo rolne" oznacza wszystkie jednostki wykorzystywane do działalności rolniczej i zarządzane przez rolnika, znajdujące się na terytorium tego samego państwa członkowskiego.
W wyroku wydanym w sprawie sygn. akt V SA/Wa 1914/17 Sąd zwrócił uwagę na fakt, iż jeśli dana osoba (beneficjent) ubiegająca się o płatności bezpośrednie nie spełnia kryteriów rolnika wymienionych w art. 2 lit. a) rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003, to stanowi to wystarczającą podstawę do odmowy przyznania płatności. Nie ma potrzeby dokonywania dodatkowych ustaleń dotyczących stworzenia sztucznych warunków do przyznania płatności. Natomiast odmowa przyznania płatności ze względu na stworzenie sztucznych warunków dotyczyć może tylko osób, które będąc rolnikami, stworzyły warunki wymagane do uzyskania wsparcia sprzeczne z celami systemu wsparcia. Równocześnie Sąd wyraził pogląd , powszechnie wyrażany w orzecznictwie, że z definicji działalności rolniczej zawartej w przepisie art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1307/2013 nie wynika obowiązek rolnika wykonywania osobiście pracy w gospodarstwie rolnymi czy też pracy przy wykorzystaniu własnego sprzętu czy pracowników bezpośrednio zatrudnionych. Świadczy o tym choćby przedmiotowe ujęcie tego, co jest działalnością rolniczą poprzez wskazanie czynności, na których ono polega. W uzasadnieniu znalazł się następujący pogląd : (...) W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego ustalenie, że skarżąca nie prowadziła działalności rolniczej jest nieprawidłowe. Powierzenie wykonania bezpośrednich prac rolnych osobom trzecim nie dowodzi nieprowadzenia w ogóle działalności rolniczej. W żadnym wypadku nie można uznać, że zawieranie umów zlecenia (świadczenia usług, umów o dzieło itp.) z innymi podmiotami oznacza zaniechanie prowadzenia działalności (...).
Organ w wyniku uzupełnienia materiału dowodowego poczynił nowe ustalenia dotyczące działalności skarżącej spółki w roku 2016 , które w ocenie Sądu obecnie rozpatrującego sprawę , wykazały, że Spółka nie prowadziła działalności rolniczej w roku 2016.
Należy po pierwsze zauważyć, że spółka została powołana aktem notarialnym w kwietniu 2016 r. z minimalnym kapitałem zakładowym [...] zł. W chwili składania wniosku była ciągle w organizacji. Spółka nie wykazała, że została przez wspólników wyposażona w środki trwałe, środki pieniężne czy inne składniki majątkowe, które umożliwiłyby jej funkcjonowanie w sposób rzeczywisty, w tym prowadzenie działalności rolniczej. Spółka nie miała środków finansowych, żeby opłacić dokonanie zabiegów rolniczych na zgłoszonych do płatnościach działkach. A przypomnieć należy, że łączna powierzchnia tych działek wyniosłą początkowo [...] ha.
Dalej należy przypomnieć, że w odpowiedzi na wezwanie ARiMR Prezes Zarządu Spółki na potwierdzenie prowadzenia działalności rolniczej w roku 2016 przedstawił trzy faktury : 1. fakturę o numerze [...] z dnia [...].04.2015 roku; 2. fakturę o numerze [...] z dnia [...].07.2016 roku; 3. fakturę o numerze [...] z dnia [...].07.2016 roku. Słusznie organ nie wziął pod uwagę pierwszej z wymienionych, gdyż została wystawiona na rok przed powstaniem spółki.
Sąd podziela także stanowisko organu co do dwóch pozostałych faktur - zostały wystawione na spółkę, ale opłacone gotówką przez M. B.. Podważa to prawdziwość zakupu tych urządzeń przez spółkę, która nie dysponowała funduszami niezbędnymi do zakupu ciągnika i kosiarki bijakowej czyli łącznie kwotą blisko [...] zł. Przy czym M. B. nie umiał powiedzieć w sposób jednoznaczny na jakiej zasadzie sfinansował zakup tych urządzeń ze środków własnych .
Należy bowiem podzielić pogląd organu, że spółka "[...]" jako spółka z ograniczoną odpowiedzialnością miała obowiązek prowadzić rachunkowość , zgodnie z zasadami wynikającymi z ustawy o rachunkowości ( art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24.09. 1994 r. o rachunkowości t.j. Dz. U. 2019.351 ). Spółka od początku swojej działalności powinna prowadzić księgi rachunkowe i sporządzać sprawozdania finansowe , w tym bilans i rachunek zysków i strat , na koniec roku obrotowego tj. w tym przypadku 31 grudnia 2016 r. ( patrz Dział 3 KRS ). Jak wynika ze znajdującego się w aktach odpisu pełnego z KRS – stan na dzień [...].08.2019 r. sprawozdanie finansowe za okres od [...].10.2016 r. do [...].12.2016 r. Spółka złożyła w dniu [...].05.2019r. Miesiąc wcześniej zostało złożone sprawozdanie za rok 2017, znajdujące się w aktach administracyjnych. Z adnotacji na tym dokumencie wynika, że jest to korekta i wpłynęło do Urzędu Skarbowego w M. [...] w dniu [...].03.2019 r. W aktach brak jest sprawozdania za rok 2016. Jak wynika z treści sprawozdania za rok 2017 r. spółka deklarowała, że księgi rachunkowe są prowadzone od kwietnia 2016 r. tj. od dnia podpisania umowy spółki. Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 52 ustawy o rachunkowości termin na sporządzenie sprawozdania finansowego wynosi 3 miesiące od dnia bilansowego.
Sąd podziela pogląd organu, że termin sporządzenia sprawozdania czynią ten dokument niewiarygodnym i nie odzwierciedlającym faktycznych zdarzeń gospodarczych w roku 2016. Co do treści Sąd się nie może wypowiadać , gdyż, o czym wspomniano, sprawozdania za rok 2016 brak jest w aktach administracyjnych.
Dalej należy przypomnieć, że spółka w roku 2016 nie dokonała żadnych, popartych oczywiście stosownymi dokumentami , wydatków związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Spółka nie osiągnęła też z tego tytułu żadnych dochodów. M. B., Prezes Zarządu Spółki, zeznał, że zadeklarowane działki zostały skoszone, a siano z nich zabrane. Powyższa czynność, z uwagi na rozmiar powierzchni została wykonana wraz z A. S.. A. S. kosił działki będące w użytkowaniu Spółki, przy okazji koszenia swoich działek, gdyż były one położone w pobliżu działek drugiego z udziałowców podmiotu. Prowadzenie tych samych upraw, na położonych obok siebie gruntach rolnych powodowało, że nie było naturalnych granic między działkami.
Spółka w roku 2016 nie ponosiła żadnych ciężarów publicznoprawnych. Organ w toku ponownego rozpoznania sprawy zwrócił się do właściwego Urzędu Skarbowego i Urzędu Gminy. Z uzyskanych odpowiedzi wynika, że Spółka za roku 2016 nie złożyła deklaracji podatkowej CIT-8, nie była też płatnikiem podatku rolnego, który miała obowiązek opłacać na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1892 j.t.). Zgodnie z art. 27 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych ( t.j. Dz.U 2019.865 ze zm. ) spółka jako osoba prawna ma obowiązek złożyć zeznanie o wysokości dochodu osiągniętego (straty poniesionej) w roku podatkowym - do końca trzeciego miesiąca roku następnego i w tym terminie wpłacić podatek należny albo różnicę między podatkiem należnym od dochodu wykazanego w zeznaniu a sumą należnych zaliczek za okres od początku roku.
Kwestie nieskładania zeznań podatkowych i sporządzania w terminie sprawozdań finansowych muszą , w ocenie Sądu , rzutować na ocenę faktycznej działalności spółki. Cechą charakterystyczną spółki majątkowej, jaką jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością , jest wyodrębnienie majątkowe i organizacyjne od wspólników. Wspólnicy odpowiadają za zobowiązania spółki do wysokości wniesionych wkładów, ale równocześnie spółka musi działać wg reguł prawem ustalonych , w tym przede wszystkim z przejrzystą dokumentacją finansową, z której wynikałyby w sposób jasny przepływy finansowe z i do spółki. Nie ulega wątpliwości, że skarżąca takiego warunku nie spełnia. Jedyne dwie faktury, które przedstawiła z dokumentacji finansowej na rok 2016 dokumentują transakcje gotówkowe pokryte środkami pochodzącym od wspólnika ( wg oświadczenia M. B.) , które zostały przekazane spółce w nieznanej formie i z nieznanego tytułu.
Reasumując , z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że spółka w 2016 roku nie ponosiła żadnych kosztów związanych ze swoją działalnością. Nie osiągnęła też żadnych udokumentowanych dochodów jak np. ze sprzedaży płodów czy świadczenia usług za pomocą zakupionych maszyn. W momencie utworzenia, ani też później nie została wyposażona przez wspólników w środki, które umożliwiałyby jej realne funkcjonowanie. W ocenie Sądu, gospodarstwo rolne skarżącej spółki tylko formalnie tworzyło samodzielne gospodarstwo, w rzeczywistości jednak było to wyodrębnienie wyłącznie formalnoprawne, niestanowiące o jego samodzielności czy niezależności. Gospodarstwo to pozostawało w ścisłym związku z gospodarstwem A. S.. Wszystkie działania, które miały miejsce, stanowiły w istocie próbę dostosowania wzajemnych relacji między podmiotami, aby uzyskać maksymalne dofinansowanie. Pomimo zatem, że w rozpoznawanej sprawie skarżąca wystąpiła z oddzielnym wnioskiem o przyznanie płatności, działając formalnie jako samodzielny rolnik, to w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a i b) rozporządzenia nr 1307/2013 tworzyła ona wraz z i gospodarstwem swojego głównego udziałowca jeden organizm gospodarczy.
Już Sąd poprzednio rozpoznający sprawę zwracał uwagę na fakt, iż to na stronie ubiegającej się o płatności spoczywa ciężar wykazania, że w sposób rzeczywisty spełnia warunki do ich uzyskania. Wynika to z treści art. 3 ust. 3 in fine ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz art. 21 ust. 3 in fine ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich Należy ponadto zaznaczyć, że w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że w postępowaniach w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych na podstawie przepisów ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, organ nie ma obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów, albowiem to na stronie ciąży obowiązek przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień co do okoliczności sprawy. Wobec bowiem zobowiązania strony do przedstawienia wszystkich dowodów niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, ustawodawca oparł postępowanie dowodowe w znacznym stopniu na dowodach przedstawionych przez stronę, a tym samym, przeniósł ciężar dowodu na osobę, która z faktu wywodzi skutki prawne (por. np. wyrok NSA z 25 października 2011 r., sygn. akt GSK 1075/10; wyrok NSA z 7 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 88/11, publ. na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Trzeba podkreślić, że o ile ciężar wykazania trafności zarzutu i tym samym odmowy przyznania płatności z uwagi na stworzenie sztucznych warunków spoczywa na organie ( takie stanowisko wyraził Sąd w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 1914/17), o tyle spełnienie warunków do uzyskania płatności musi wykazać strona.
W tej sytuacji to stronę obciążają zaniechania związane z niemożnością przedstawienia dowodów, że spółka prowadziła rzeczywistą działalność w roku 2016. Zdaniem Sądu taki dowód nie został przeprowadzony. Po pierwsze z uwagi na fakt, iż postępowanie administracyjne wykazało brak rzeczywistych możliwości prowadzenia działalności bez jakiegokolwiek zaplecza finansowo-rzeczowo-organizacyjnego W pierwszym rzędzie należy wskazać na brak budynków, brak zwierząt gospodarskich, brak maszyn i urządzeń niezbędnych do prowadzenia działalności rolniczej. Traktor i kosiarka bijakowa zostały sfinansowane z nieznanych źródeł, bo w spółce nie było środków na ich zakup. Przy czym traktor został zarejestrowany dopiero w roku 2019, a ubezpieczony w październiku 2016 r. Nie wiadomo też w jaki sposób mogły być wykorzystane do prac w 2016 r. , gdyż zostały zakupione już po wykonaniu koszenia niezbędnego do uznania, że grunty pozostają w dobrej kulturze rolnej. Wg oświadczenia samej strony koszenie to miało miejsce w większości przed dniem złożenia wniosku o płatność.
Siedziba spółki znajdowała się w pomieszczeniu użyczonym bezpłatnie przez żonę A. S.. Spółka wszystkie zgłoszone do płatności działki użytkowała bezumownie, w przypadku wystąpienia błędu kontroli krzyżowej tj. stwierdzenia, że inny podmiot zgłosił grunt do płatności, Spółka wycofywała taką działkę. Część działek zgłoszonych w 2016 r. w latach poprzednich zgłaszał A. S.. Działki były rozrzucone, a dodatkowo siedziba stada także byłą w znacznej odległości od tych gruntów.
Dalej należy przypomnieć, że spółka nie została wyposażona przez wspólników w środki finansowe, które umożliwiłyby jej realne funkcjonowanie. Znane środki to jedynie [...] zł opłaconych udziałów. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego , a przede wszystkim z KRSu nie wynika, aby kapitał spółki został podwyższony albo aby spółka zaciągnęła kredyt. Również twierdzenia M. B. o udzieleniu spółce pożyczki pozostają gołosłowne i taka umowa nie została przedstawiona.
Osoba prawna działa przez swoje organy, jest uczestnikiem obrotu gospodarczego i swoją aktywność musi odzwierciedlać w prowadzonej dokumentacji księgowej. Takiej dokumentacji, poza dwiema fakturami omówionymi wcześniej , spółka nie przedstawiła. Powyższe prowadzi do wniosku, że Spółka "[...]" była podmiotem funkcjonującym tylko formalnie, a nie w rzeczywistości.
Należy wskazać, że definicja "rolnika" , "gospodarstwa rolnego" i "prowadzenia działalności rolniczej" zawarta w art. 4 ust. 1 lit. "a", "b" oraz "c" rozporządzenia 1307/2013 opiera się na elemencie funkcjonalnym – rzeczywistej aktywności podmiotu w sferze związanej z produkcją, hodowlą lub uprawą produktów rolnych, utrzymywaniem użytków rolnych w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy bez konieczności podejmowania działań przygotowawczych wykraczających poza zwykłe metody rolnicze i zwykły sprzęt rolniczy, w oparciu o kryteria określone przez państwa członkowskie na podstawie ram ustanowionych przez Komisję, lub prowadzeniem działań minimalnych, określanych przez państwa członkowskie, na użytkach rolnych utrzymujących się naturalnie w stanie nadającym się do wypasu lub upraw. Przeprowadzone postępowanie wykazało, że brak jest dowodów, aby spółka w swoim imieniu, na swój koszt i swoje ryzyko taką działalność prowadziła.
Z tych też względów , wobec stwierdzenia niespełniania przez spółkę warunków do przyznania płatności określonych w art. 4 ust. 1 lit. a-c rozporządzenia 1307/2013 , zgodnie z poglądem wyrażonym w wyroku tut. Sądu z 13.06.2017 r. , nie ma potrzeby ustalania czy zostały stworzone sztuczne warunki do otrzymania płatności. Ponadto Sąd ustając, że spółka nie prowadziła działalności rolniczej w roku 2016 nie narusza wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku sygn. akt V SA/Wa 1915/17 . Trzeba bowiem zauważyć, że pogląd Sądu, że nie można mówić, że spółka w 2016 r. nie prowadziła działalności rolniczej odnosi się tylko do stanu faktycznego ustalonego w poprzednio wydanej decyzji i argumentu organu, że spółka przy wykonywaniu prac rolniczych posługiwała się innymi osobami. Sąd , uchylając decyzję, nakazał uzupełnienie materiału dowodowego . W wyniku poczynionych ustaleń , wyszły na jaw nowe okoliczności, które pozwoliły na dokonanie ustaleń co do rzeczywistej aktywności skarżącej w roku 2016.
Z powyższych względów Sąd nie ustosunkowuje się do zarzutów skargi dot. naruszenia art. 60 rozporządzenia 306/2013 , gdyż nie miał on w sprawie zastosowania.
Również zarzuty skargi dot. naruszenia art. 7, 80 i art. 107 § 3 w zw. z art. 1 k.p.a. nie są trafne. Jak już wyżej wspomniano, ciężar dowodu dot. spełniania warunków do otrzymania płatności obciąża stronę. Organ ma tylko obowiązek w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, czemu w ocenie Sądu zadośćuczynił w sposób wystarczający. Uzasadnienie decyzji także spełnia wymogi art. 107 § 3 k.p.a.
Wobec powyższego skarga jako niezasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło