V SA/Wa 1259/17

Starszy referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 12 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w części w sprawie ze skargi E. w W. na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dofinansowania postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Spółka z o.o. E. I. P. E. z siedzibą w W. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu o majątku i dochodach wskazano, iż kapitał zakładowy Spółki wynosi 5.000,00 zł, zaś strata za ostatni rok obrotowy wyniosła 135.700 zł. W rubryce nr 7 wniosku "Wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok" skarżąca wskazała – "brak". Spółka posiada rachunek bankowy z ujemnym saldem 27 zł. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, iż w dniu 19 lipca 2016 r. funkcjonariusze ABW dokonali przeszukania i zatrzymali dokumenty księgowe Spółki za rok 2015. W związku z tym, skarżąca wystąpiła o "zażądanie wydania przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w W. dokumentów księgowych". Zarządzeniem z dnia [...] r. wezwano skarżącą do złożenia dodatkowego oświadczenie poprzez udzielenie odpowiedzi na zadane pytania oraz poprzez nadesłanie wskazanych dokumentów. Pismo sporządzone w wykonaniu powyższego zarządzenia zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu [...] r. (potwierdzenie na k. 104 akt sądowych), mimo tego w zakreślonym terminie dodatkowe oświadczenie nie zostało złożone. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: W postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą jest, że strona wnosząca do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki obowiązana jest do uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie bowiem z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a.") – strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. W myśl art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Rozpoznając przedmiotowy wniosek uznano, iż nie zachodzą przesłanki przemawiające za jego uwzględnieniem. Wskazać należy, iż wnioskująca Spółka nie udzieliła odpowiedzi na zadane jej pytania ani nie wykonała wezwania do złożenia dokumentów obrazujących jej sytuację majątkową, wobec czego brak jest możliwości porównania wysokości obciążeń finansowych z jakimi winna się liczyć w postępowaniu sądowym z jej rzeczywistymi możliwościami płatniczymi. W konsekwencji powoduje to, że wniosek Spółki nie może zostać uwzględniony. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia oraz dokumentacji dotyczącej jej sytuacji materialnej uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. (por. postanowienie NSA z dnia 27 lipca 2011 r. o sygn. akt II OZ 650/11). Czynności określone w art. 255 p.p.s.a. podejmowane są po to, aby umożliwić stronie należyte uzasadnienie i udokumentowanie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Strona wezwana do uzupełnienia oświadczenia winna z należytą starannością wypełnić treść sądowego wezwania. To w jej interesie leży bowiem przedstawienie informacji służących uzyskaniu prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 5 listopada 2010 r. o sygn. akt II GZ 318/10). Należy również podkreślić, iż referendarz sądowy nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzenia w sytuacji, gdy dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego nie są znane mimo istniejącego po stronie skarżącego ciężaru wykazania przesłanek prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 8 stycznia 2014 r. o sygn. akt II GZ 774/13; orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc się do twierdzeń Spółki w zakresie zajęcia dokumentów księgowych z 2015 r., jak również wniosku o wystąpienie o takie dokumenty do organów Prokuratury, podnieść należy, iż nie mogły one wpłynąć na zapadłe rozstrzygnięcie. W toku postępowania o przyznanie prawa pomocy to na wnioskującej stronie spoczywa ciężar wykazania, iż spełnia przesłanki ku temu, co oznacza, iż to wnioskująca ma obowiązek przedłożyć dokumentację obrazującą jej stan majątkowy. Skarżąca – reprezentowana w sprawie przez profesjonalnego pełnomocnika – nie była pozbawiona możliwości wystąpienia do właściwego organu o wydanie odpisów, bądź kopii z zajętych dokumentów. Warto przy tym wskazać, iż Spółka wskazuje tylko na dokumenty dotyczące roku 2015, natomiast zarządzeniem z dnia 8 września 2017 r. została ona wezwana do złożenia dokumentów dotyczących także roku 2016, skoro ze znajdującego się w aktach sądowych odpisu pełnego z Krajowego Rejestru Sądowego na dzień 27 lipca 2017 r. nie wynika, by Spółka formalnie zawiesiła prowadzenie działalności, czy też by zostało wobec niej wszczęte postępowanie upadłościowe bądź likwidacyjne. Ponadto, wśród dokumentów, o które się do Spółki zwrócono, znajdują się takie, które niewątpliwie winny znajdować się w jej dyspozycji, jak na przykład: odpisy zeznań podatkowych, pełne wyciągi z rachunków bankowych, wykazy zatrudnionych pracowników, czy też informacje o składnikach wynagrodzenia Prezesa Zarządu Spółki. Niezależnie od tego zauważyć należy, iż skarżąca została wezwana do złożenia dodatkowego oświadczenia nie tylko poprzez złożenie wskazanych dokumentów ale również poprzez udzielenie odpowiedzi na zadane jej pytania, czego nie wykonała w zakreślonym terminie. W tym zakresie szczególnie istotne dla oceny wniosku było wskazanie przyczyn dla których Spółka oświadczyła brak środków trwałych. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji postanowienia.