V SA/Wa 1277/13
WyrokWSA w Warszawie2013-12-19
Skład orzekający: Piotr Kraczowski, Andrzej Kania, Tomasz Zawiślak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy beneficjentowi można naliczyć odsetki za nieterminowe rozliczenie zaliczki na dofinansowanie projektu, jeśli zwrócił całość otrzymanych środków po upływie okresu rozliczeniowego, ale przed złożeniem wniosku o płatność?Ratio decidendi
Beneficjentowi można naliczyć odsetki za nieterminowe rozliczenie zaliczki, nawet jeśli zwrócił otrzymane środki po upływie okresu rozliczeniowego, ale przed złożeniem wniosku o płatność. Obowiązek rozliczenia dofinansowania dotyczył okresu, w którym środki znajdowały się w dyspozycji beneficjenta, a późniejszy zwrot środków nie wpływa na zasadność naliczenia odsetek zgodnie z umową i przepisami ustawy o finansach publicznych.Stan faktyczny
Miasto, jako beneficjent, zawarło umowę o dofinansowanie projektu. Otrzymało zaliczkę w wysokości 282.922,82 zł. Zgodnie z harmonogramem płatności, beneficjent miał obowiązek złożyć wniosek o płatność za okres od października do grudnia 2011 r. do 16 stycznia 2012 r. Beneficjent złożył dwa wnioski o płatność za niepełne okresy rozliczeniowe, a następnie zwrócił całość otrzymanych środków. Organ administracji nałożył na beneficjenta obowiązek zapłaty odsetek w kwocie 8.147,00 zł z tytułu nie rozliczenia 70% zaliczki oraz nieterminowego złożenia wniosku. Po utrzymaniu decyzji przez Ministra Rozwoju Regionalnego, beneficjent wniósł skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Sędzia WSA - Andrzej Kania (spr.), Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant st. specjalista - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zapłaty odsetek; oddala skargę
Decyzją z [...] marca 2013 r. Nr [...] Minister Rozwoju Regionalnego utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych z [...] grudnia 2012 r. nr [...], którą zobowiązano Miasto [...] (dalej: Miasto [...], Beneficjent lub Skarżąca) do zapłaty kwoty 8.147,00 zł z tytułu odsetek naliczonych w związku z nie rozliczeniem we wniosku o płatność kwoty, która stanowi 70% kwoty przekazanej transzy dofinansowania oraz z tytułu nieterminowego złożenia do Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych wniosku o płatność dla projektu pt. [...].
Zaskarżona decyzja zostałą wydana w następującym stanie faktycznym.
W dniu 27 sierpnia 2010 r. Województwo Mazowieckie, w imieniu którego działała Mazowiecka Jednostka Wdrażania Programów Unijnych (dalej: MJWPU), zawarło z Beneficjentem umowę o dofinansowanie projektu, pt. [...]. W załączniku do umowy wskazano okres, za jaki składany będzie wniosek o płatności od 2 sierpnia 2010 r. do 31 grudnia 2010 r. Na wniosek Beneficjenta okres realizacji został przesunięty na okres od 1 sierpnia 2011 r. do 31 grudnia 2011 r. Po kolejnym wniosku Beneficjenta o przesunięcie okresu realizacji, projekt miał być realizowany w okresie od 1 października 2011 r. do 29 lutego 2012 r.
W dniu 19 października 2011 r. oraz 24 października 2011 r. Beneficjent otrzymał dofinansowanie w formie zaliczki w łącznej wysokości 282.922,82 zł.
Zgodnie z Harmonogramem płatności, zatwierdzonym przez MJWPU w dniu 30 września 2011 r., stanowiącym załącznik do umowy o dofinansowanie, Beneficjent miał obowiązek złożyć wniosek o płatność za okres od 1 października 2011 r. do 31 grudnia 2011 r., w terminie określonym w umowie o dofinansowanie, tzn. w ciągu 10 dni roboczych od zakończenia okresu rozliczeniowego, a więc do dnia 16 stycznia 2012 r. Całość otrzymanych środków powinien rozliczyć wnioskiem o płatność za okres od 1 stycznia 2012 r. do 29 lutego 2012 r.
Beneficjent złożył dwa wnioski o płatność obejmujące okres od 1 października 2011 r. do 31 grudnia 2011 r. W dniu 30 listopada 2011 r. Beneficjent złożył wniosek o płatność za okres od 1 października 2011 r. do 30 listopada 2011 r. W dniu 3 lutego 2012 r. Beneficjent złożył wniosek o płatność za okres od 1 grudnia 2011 r. do 31 grudnia 2011 r. Obydwa wnioski zostały złożone na kwotę zerową.
MJWPU działając na podstawie art. 61 § 1 i § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm., dalej: k.p.a.) w dniu 15 marca 2012 r., wszczęła z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zapłaty przez Beneficjenta, odsetek z tytułu nie rozliczenia we wniosku o płatność kwoty, która stanowi 70% kwoty przekazanej transzy dofinansowania oraz z tytułu nieterminowego złożenia do Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych wniosku o płatność dla projektu pt. [...].
W dniu [...] kwietnia 2012 r. MJWPU wydała decyzję nr [...], wzywającą Beneficjenta do zaptaty kwoty 8 147,00 zł, z tytułu odsetek naliczonych w związku z nie rozliczeniem we wniosku o płatność kwoty, która stanowi 70% kwoty przekazanej transzy dofinansowania oraz z tytułu nieterminowego złożenia do Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych wniosku o płatność dla ww. projektu.
Od decyzji tej zostało wniesione odwołanie do Ministra Rozwoju Regionalnego, który decyzją znak [...] z dnia [...] lipca 2012 r., uchylił w całości decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że w trakcie ponownego rozpatrywania sprawy należy odnieść się do kwestii zwrotu przez Beneficjenta środków otrzymanych na realizację projektu. W tym kontekście MJWPU powinna wskazać, czy uwzględnia zastrzeżenia odwołującego, a jeśli nie - wyjaśnić powody, dla których uznała wniosek Beneficjenta w tym zakresie za nieuzasadniony.
Ponownie rozpatrując sprawę MJWPU decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...], na podstawie art. 61 ust. 1 pkt 1 i art. 67 w związku z art. 189 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240, ze zm., dalej: ustawa o finansach publicznych), § 3 ust. 2 pkt 12 a Porozumienia z dnia 14 sierpnia 2007 r. nr SR.EFS.1/MJ/07 w sprawie dofinansowania działań w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki zawartego pomiędzy Zarządem Województwa Mazowieckiego a Mazowiecką Jednostką Wdrażania Programów Unijnych oraz art. 104 § 1 k.p.a, zobowiązała Beneficjenta do zapłaty kwoty 8.147,00 zł z tytułu odsetek naliczonych w związku z nie rozliczeniem we wniosku o płatność kwoty, która stanowi 70% kwoty przekazanej transzy dofinansowania oraz z tytułu nieterminowego złożenia do MJWPU wniosku o płatność dla ww. projektu.
Od decyzji powyższej Beneficjent złożył odwołanie do Ministra Rozwoju Regionalnego.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z [...] marca 2013 r. Minister Rozwoju Regionalnego przypomniał, że w dniu 27 sierpnia 2010 r. Województwo Mazowieckie, w imieniu którego działa MJWPU, zawarło z Benefizjentem umowę o dofinansowanie projektu pt. [...]. Wskazał, że zgodnie z § 10 ust. 1 umowy Beneficjent składa wniosek o płatność zgodnie z harmonogramem płatności, o którym mowa w § 8 ust. 1, w terminie 10 dni roboczych od zakończenia okresu rozliczeniowego, z zastrzeżeniem, że końcowy wniosek o płatność składany jest w terminie do 30 dni kalendarzowych od dnia zakończenia okresu realizacji Projektu. Zgodnie natomiast z § 10 ust. 6 ww. Umowy, w przypadku niezłożenia wniosku o płatność na kwotę stanowiącą co najmniej 70% łącznej kwoty przekazanych wcześniej transz dofinansowania w terminie wynikającym z harmonogramu płatności, od środków pozostałych do rozliczenia, przekazanych w ramach zaliczki, nalicza się odsetki jak dla zaległości podatkowych, liczone od dnia przekazania środków do dnia złożenia wniosku o płatność. Powyższy przepis dotyczy wniosków o płatność, które zgodnie z harmonogramem płatności, o którym mowa w § 8 ust. 1, składane są w celu przekazania kolejnej transzy dofinansowania oraz końcowego wniosku o płatność.
Minister wskazał, że powyższą sytuację normuje również art. 189 ust. 3 ustawy o finansach publicznych, zgodnie z którym: w przypadku niezłożenia wniosku o płatność na kwotę lub w terminie, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie ust. 4, od środków pozostałych do rozliczenia, przekazanych w ramach zaliczki, nalicza się odsetki jak dla zaległości podatkowych, liczone od dnia przekazania środków do dnia złożenia wniosku o płatność.
Organ wskazał, że w momencie złożenia przez Beneficjenta pierwszego wniosku o płatność (za okres od dnia 1 października 2011 r. do dnia 30 listopada 2011 r.), tzn. w dniu 30 listopada 2011 r., obowiązywał harmonogram z 19 października 2011 r. Jednocześnie, wbrew zobowiązaniom wynikającym z obowiązującego harmonogramu, ww. wniosek miał jedynie charakter wniosku cząstkowego. Beneficjent nie rozliczał w nim żadnych wydatków, nie przedstawił informacji nt. postępu rzeczowego projektu, a jedynie poinformował o kolejnych przesunięciach w jego realizacji, sygnalizując jednocześnie chęć złożenia wniosku o dokonanie zmian w harmonogramie realizacji projektu. Wniosek taki złożył w dniu 5 grudnia 2011 r., wnioskując o przesunięcie okresu realizacji projektu na okres od 1 stycznia 2012 r. do 31 maja 2012 r. Dnia 21 grudnia 2011 r. MJWPU udzieliła negatywnej odpowiedzi w zakresie kolejnej zmiany okresu realizacji projektu, zaś 29 grudnia 2011 r. wezwała Beneficjenta do skorygowania złożonego przez niego wniosku o płatność w terminie 5 dni roboczych od otrzymania przez niego ww. informacji. Ostatecznie Beneficjent złożył skorygowaną wersję pierwszego wniosku o płatność dnia 20 stycznia 2012 r. za okres rozliczeniowy od 1 października 2011 r. do 30 listopada 2011 r. Kolejny (drugi) złożony przez niego dnia 3 lutego 2012 r. wniosek o płatność, obejmował okres rozliczeniowy od 1 grudnia 2011 r. do 31 grudnia 2011 r. i wymagał korekty, której Beneficjent dokonał dnia 10 lutego 2012 r.
Jednocześnie, w przypadku drugiego wniosku o płatność wezwano Beneficjenta do zapłaty w terminie 14 dni odsetek w kwocie 8.147,00 zł w związku z nierozliczeniem co najmniej 70% otrzymanych transz dofinansowania przy jednoczesnym złożeniu wniosku o płatność, w którym zawnioskowano o kolejną transzę. W dniu 24 stycznia 2012 r. MJWPU poinformowała Beneficjenta o numerze rachunku bankowego, na który należy dokonać zwrotu środków niewykorzystanych w danym roku budżetowym, na który następnego dnia Beneficjent zwrócił całość otrzymanych i niewykorzystanych środków.
Mając na względzie powyższe Minister stwierdził, iż zgodnie z zatwierdzonym 30 września 2011 r. harmonogramem płatności Beneficjent miał obowiązek złożyć pierwszy wniosek o płatność za okres od 1 października 2011 r. do 31 grudnia 2011 r. w terminie określonym w umowie o dofinansowanie, tzn. w ciągu 10 dni roboczych od zakończenia okresu rozliczeniowego. W przedmiotowym wniosku Beneficjent powinien był, zgodnie z obowiązującym harmonogramem płatności, zawnioskować o kolejną transzę dofinansowania i wnioskiem za okres od dnia 1 stycznia 2012 r. do dnia 29 lutego 2012 r. rozliczyć całość otrzymanych środków. Niemniej jednak, w wyniku złożenia przez Beneficjenta wniosku o płatność za okres od dnia 1 października 2011 r. do dnia 30 listopada 2011 r. doszło do podziału pierwszego okresu rozliczeniowego bez stosownej podstawy w zatwierdzonym harmonogramie płatności, przy czym zmiany w harmonogramie płatności mogły być dokonywane we wniosku o płatność, ale dla swojej skuteczności i mocy obowiązującej wymagały akceptacji MJWPU. Zatem Beneficjent zobowiązany był do złożenia wniosku o płatność za okres od dnia 1 października 2011 r. do dnia 31 grudnia 2011 r., a w przypadku uznania przez MJWPU złożonego przez niego wniosku "cząstkowego" za okres od 1 października 2011 r. do 30 listopada 2011 r., do złożenia kolejnego wniosku o płatność za grudzień 2011 r. w terminie i na warunkach obowiązujących jak dla wniosku za cały okres październik - grudzień 2011 r. Tym samym Beneficjent powinien złożyć drugi wniosek o płatność w terminie do 16 stycznia 2012 r. i rozliczyć minimum 70% otrzymanych środków oraz zawnioskować o kolejną transzę dofinansowania.
Jednocześnie Minister wskazał, iż kwestia zwrotu niewykorzystanych środków nie stanowiła podstawy wezwania Beneficjenta do zapłaty odsetek, jak i nie miała wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie. Fakt, iż 5 grudnia 2011 r. Beneficjent zawnioskował o dokonanie zmiany we wniosku o dofinansowanie projektu poprzez kolejne przesunięcie okresu realizacji projektu nie oznacza, iż mógł on wstrzymać się od obowiązku realizacji projektu. Zgodnie bowiem z § 3 ust. 1 umowy o dofinansowanie projektu zobowiązany był do realizacji projektu zgodnie z aktualnym wnioskiem. MJWPU nie miała obowiązku za każdym razem, kiedy wnioskował o to Beneficjent, akceptować proponowanych przez niego zmian W piśmie z dnia 21 grudnia 2011 r. MJWPU poinformowała Beneficjenta, że brak jest przesłanek umożliwiających wprowadzenie kolejnej zmiany terminu realizacji projektu. W ocenie Ministra, powyższe stanowisko MJWPU stanowi wyczerpującą odpowiedź na maila Beneficjenta z 6 grudnia 2012 r., który dotyczył zwrotu środków w związku ze złożonym wnioskiem o zmianę w harmonogramie realizacji projektu.
Zdaniem organu odwoławczego, okoliczności przedmiotowej sprawy wskazują, że MJWPU miała nie tylko prawo odmówić dokonania kolejnej zmiany w zakresie przesunięcia okresu realizacji projektu, ale również uzasadnione podstawy takiego działania. Ponadroczne przesunięcie w okresie realizacji projektu na wniosek Beneficjenta oraz sytuacja, kiedy środki dofinansowania zostały w końcu przekazane na rachunek projektu uzasadniały oczekiwania MJWPU, że Beneficjent wywiąże się z obowiązku realizacji projektu. Natomiast fakt, że Beneficjent po okresie rozliczeniowym, w którym zobowiązany był do rozliczenia przynajmniej 70% przekazanej w październiku 2011 r. transzy dofinansowania, zwrócił te środki, nie ma wpływu na obowiązek naliczenia odsetek na podstawie art. 189 ust. 3 ustawy o finansach publicznych.
Odnosząc się do stanowiska Beneficjenta, wskazującego na niemożność rozliczenia przekazanej mu zaliczki, ponieważ zwrócił tę zaliczkę w całości, organ podniósł, że obowiązek rozliczenia przekazanego dofinansowania dotyczył okresu rozliczeniowego do dnia 31 grudnia 2011 r., kiedy zaliczka była w posiadaniu Beneficjenta. Również późniejsze zdarzenia i okoliczności, które wystąpiły po tym okresie rozliczeniowym, takie jak złożenie wniosku o rozwiązanie umowy o dofinansowanie projektu, nie miały wpływu na obowiązek naliczenia odsetek.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra oraz poprzedzającej ją decyzji MJWPU i podniesiono zarzuty dotyczące naruszenia:
1. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 189 ust. 3 w związku z art. 61 ust. 1 pkt. 1 i art. 67 ustawy o finansach publicznych poprzez nieuprawnione uznanie, że skarżący jest obowiązany do zapłaty kwoty 8.147,00 zł z tytułu odsetek naliczonych w związku z nie rozliczeniem we wniosku o płatność kwoty, która stanowi 70% kwoty przekazanej transzy dofinansowania oraz z tytułu nieterminowego złożenia do MJWPU wniosku o płatność w terminie 14 dni od kiedy decyzja stanie się ostateczna;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 18 grudnia 2009 r. w sprawie warunków i trybu udzielania i rozliczania zaliczek oraz zakresu i terminów składania wniosków o płatność w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich (Dz. U. Nr 223, poz. 1786, dalej: rozporządzenie z 18 grudnia 2009 r.);
3. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 30 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (t.j. Dz. U. z 2009 r., Nr 84, poz. 712 ze zm., dalej: ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju) poprzez jego niezastosowanie;
4. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, 7, 8 k.p.a. poprzez przyjęcie, przy stosowaniu przepisów, wykładni niewszechstronnej, nieracjonalnej i poprzestanie na formalistycznej ocenie jednego elementu stanu faktycznego - daty złożenia wniosku o płatność, z pominięciem pozostałych okoliczności sprawy, co doprowadziło do naruszenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego, w tym zasady praworządności, zasady prawdy obiektywnej.
5. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt. 1 i art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji i brak ustosunkowania się w uzasadnieniu decyzji organu drugiej instancji do zarzutów zawartych w odwołaniu.
W motywach skargi Skarżąca stwierdziła, że po otrzymaniu informacji o wpłaceniu zaliczki w łącznej wysokości 282.922,82 zł niezwłocznie podjęła działania w celu zwrócenia całej kwoty zaliczki. Skarżąca miała wiedzę, że nie zdoła wykorzystać zaliczki w wyznaczonym terminie i prosiła MJWPU o podanie numeru rachunku bankowego, na który przekazać należy zwracaną zaliczkę. MJWPU dopiero w 24 stycznia 2012 r. poinformowała Skarżącą o nr rachunku bankowego, na który należy zwrócić otrzymaną zaliczkę, a zwrot zaliczki nastąpił następnego dnia.
W ocenie Skarżącej przepis art. 189 ust. 3 ustawy o finansach publicznych ogranicza się do sytuacji, w której beneficjent dysponuje środkami publicznymi przekazanymi w ramach zaliczki, wydatkował takie środki i nie rozliczył wydatku jako kwalifikowanego. Jeżeli natomiast beneficjent dokonał zwrotu zaliczki, to nie nastąpiło wydatkowanie środków publicznych i nie ma podstaw do uruchamiania sankcji w postaci naliczania odsetek jak dla zaległości podatkowych.
Zdaniem Skarżącej prawidłowość takiego rozumowania potwierdza również rozporządzenie z 18 grudnia 2009 r., w tym w szczególności brzmienie § 5 ust. 1. Przepis ten wyraźnie mówi, że beneficjent ma rozliczyć zaliczkę, czyli wykazać jakie wydatki poniósł ze środków, które otrzymał i którymi dysponował w ramach zaliczki. Ponadto umowa w przepisie § 28 ust. 4 stanowiła, że termin zwrotu niewykorzystanej części otrzymanych transz dofinansowania wynosi 30 dni od dnia zakończenia realizacji projektu, czyli wskazywała na obowiązek rozliczenia i zwrotu posiadanych przez beneficjenta, lecz niewykorzystanych środków.
Skarżąca wskazała, że w zakresie wykładni instytucji zaliczki i stosowania tej instytucji należy sięgać do przepisów Kodeksu cywilnego. Zaliczka traktowana jest jako forma "przedpłaty" na poczet umówionych świadczeń, zaliczka nie stanowi jednocześnie formy "zabezpieczenia" umowy czy wzmocnienia uprawnień strony dającej zaliczkę w razie niewykonania umowy. Taką rolę spełnia w prawie polskim instytucja zadatku, ale w umowie o dofinansowanie projektu, nie przewidziano instytucji zadatku. Prawo polskie nie przewiduje żadnych przeszkód prawnych, aby podmiot, który jest uprawniony do otrzymania zaliczki lub zaliczkę otrzymał, zrezygnował ze swojego uprawnienia, a wiec zaliczki nie przyjął lub też otrzymaną zaliczkę zwrócił.
Następnie Skarżąca powołała się na art. 30 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, zgodnie z którym umowa (lub niektórych przypadkach decyzja administracyjna) kształtuje sytuację prawną beneficjenta, określając przede wszystkim w sposób wyczerpujący jego obowiązki wynikające z otrzymania dofinansowania ze środków europejskich. Skoro dopiero zawarcie umowy jest źródłem powstania zobowiązania, to wyłącznie umowa ma być źródłem obowiązków beneficjenta, czyli wyznaczać ramy powinnego zachowania beneficjenta, które jednocześnie stanowią ramy zachowań niekaralnych. Sankcje za przekroczenie bądź niedopełnienie obowiązków umownych, muszą być w sposób konkretny, wyraźny, precyzyjny i wyczerpujący ukształtowane w umowie.
Ponadto Skarżąca stwierdziła, że przesunięcie planowanego terminu rozpoczęcia realizacji projektu, w stosunku do pierwotnych założeń zwartych we wniosku, będące następstwem późniejszego od zakładanego podpisania umowy o dofinansowanie, uniemożliwiło zrealizowanie wszystkich założonych etapów projektów w danym roku szkolnym, o czym beneficjent szczegółowo, lojalnie i z wyprzedzeniem informował. W roku szkolnym wskazanym we wniosku niemożliwa okazała się realizacja programu z przyczyn niezależnych od beneficjenta. W konsekwencji beneficjent zmuszony został do wystąpienia z wnioskiem o rozwiązanie umowy na podstawie § 27 umowy, czyli w przypadku wystąpienia okoliczności, które uniemożliwiają dalsze wykonywanie postanowień zawartych w umowie.
W końcowej części skargi Skarżąca podniosła, że zaskarżona decyzja jest wadliwa i została wydana na skutek prowadzenia postępowania w sposób wysoce formalistyczny z pomięciem istotnych dla sprawy okoliczności. Co prawda spór dotyczy zagadnienia, które ma charakter precedensowy i nie było przedmiotem zainteresowania orzecznictwa ani doktryny lecz wydaje się, że pomocne mogą być w jego rozpoznaniu poglądy Sądów Administracyjnych wyrażone na tle procedur odwoławczych uregulowanych w ustawie z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Dla przykładu Skarżąca przywołała wyrok NSA w Warszawie z dnia 30 marca 2010 r. II GSK 315/10, w którym stwierdzono, że "Ograniczenie postępowania odwoławczego wyłącznie do kwestii o charakterze formalno- obiektywnym nie znajduje uzasadnienia w przepisie art. 31 ustawy z 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju.'' (LEX nr 596748), a także wyrok WSA w Bydgoszczy z 8 grudnia 2010 r. I SA/Bd 945/10 zgodnie z którym "Spełnienie formalistycznych warunków należy oceniać w myśl art. 30a u.z.p.p.r. wszechstronnie i racjonalnie. Formalizm ten nie powinien mieć decydującego znaczenia".
W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju Regionalnego wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r. poz.270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.
W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie.
Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z treścią art. 134 p.p.s.a., sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kierując się wskazanymi przesłankami oraz dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Sąd nie podziela zarzutów Skarżącej dotyczących obciążenia jej obowiązkiem zwrotu odsetek naliczonych w oparciu o treść art. 189 ust. 3 ustawy o finansach publicznych, który stanowi że w przypadku niezłożenia wniosku o płatność na kwotę lub w terminie, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie ust. 4, od środków pozostałych do rozliczenia, przekazanych w ramach zaliczki, nalicza się odsetki jak dla zaległości podatkowych, liczone od dnia przekazania środków do dnia złożenia wniosku o płatność . Biorąc pod uwagę treść umowy z 27 sierpnia 2010 r., o dofinansowanie projektu w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki zawartej między Województwem Mazowieckim w imieniu, którego działa MJWPU w Warszawie a Miastem [...], w imieniu którego działa [...] należy stwierdzić, że zawierała ona zapis zawarty w § 3, z którego wynika m.in., że Beneficjent zobowiązuje się do realizacji Projektu na podstawie wniosku oraz, że zapoznał się on z treścią wytycznych, o których mowa w § 1 pkt 6 umowy. Wspomniane wytyczne to wytyczne wydane przez Ministra Rozwoju Regionalnego na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy o zasadach prowadzeniu polityki rozwoju. Wytyczne te stanowią część obowiązującej procedury związanej z wyłonieniem a następnie realizacją projektów. Zgodnie z treścią § 5 ust. 1 umowy okres realizacji projektu jest zgodny z okresem wskazanym we wniosku, zaś zgodnie z ust. 3 Projekt będzie realizowany w oparciu o harmonogram realizacji Projektu załączony do wniosku. W § 8 umowy przewidziano m.in., że dofinansowanie na realizację projektu jest wypłacane w formie zaliczki w wysokości określonej w harmonogramie płatności stanowiącej załącznik nr 4 do umowy, z zastrzeżeniem ust. 3 i § 9 umowy, nadto że Beneficjent sporządza wspomniany harmonogram płatności w porozumieniu z Instytucją Wdrażającą (Instytucją Pośredniczącą II stopnia) oraz, że harmonogram płatności może podlegać aktualizacji, w szczególności we wniosku o płatność, o którym mowa w § 9 ust. 1 pkt 1 przed przekazaniem kolejnej transzy, przy czym wspomniana aktualizacja jest skuteczna pod warunkiem jej akceptacji przez Instytucję Wdrażającą w terminie, o którym mowa w § 10 ust. 2 i nie wymaga formy aneksu do umowy. W § 10 umowy przewidziano m.in. ( w ust. 1), że Beneficjent składa wniosek o płatność zgodnie z harmonogramem płatności, o którym mowa w § 8 ust. 1 w terminie 10 dni roboczych od zakończenia okresu rozliczeniowego oraz, że Instytucja Wdrażająca (Instytucja Pośrednicząca II stopnia) dokonuje weryfikacji formalno-rachunkowej i merytorycznej wniosku o płatność w terminie do 20 dni roboczych od daty jego otrzymania (ust. 2) jak również, że w przypadku niezłożenia wniosku o płatność na kwotę stanowiącą co najmniej 70% łącznej kwoty przekazanych wcześniej kwot dofinansowania lub w terminie wynikającym z harmonogramu płatności, od środków pozostałych do rozliczenia, przekazanych w ramach zaliczki, nalicza się odsetki jak dla zaległości podatkowych, liczone od dnia przekazania środków do dnia złożenia wniosku o płatność (ust. 6).
W rozpatrywanej sprawie niesporne jest, że Skarżąca, zgodnie ze zaktualizowanym i obowiązującym harmonogramem płatności (na zmianę harmonogramu płatności MJWPU wyraziła zgodę w piśmie z 30 września 2011 r.), miała obowiązek złożyć wniosek o płatność za okres od 1 października 2011 r. do 31 grudnia 2011 r. w terminie określonym w umowie o dofinansowanie, tzn. w ciągu 10 dni roboczych od zakończenia okresu rozliczeniowego, czyli do dnia 16 stycznia 2012 r. Tymczasem Skarżąca złożyła za powyższy okres rozliczeniowy dwa wnioski o płatność, co doprowadziło, jak trafnie zauważono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, do nieuzasadnionego - w świetle zapisów obowiązującego harmonogramu - podziału okresu rozliczeniowego od 1 października 2011 do 31 grudnia 2011 r. Pierwszy wniosek Skarżącej z 30 listopada 2011 r. obejmował okres od 1 października 2011 r. do 30 listopada 2011 r., natomiast drugi, obejmujący okres od 1 grudnia 2011 r. do 31 grudnia 2011 r., Skarżąca złożyła 3 lutego 2012 r. Zdaniem Sądu, brak jest podstaw do przyjęcia, by złożony przez Skarżącą w dniu 30 listopada 2011 r. wniosek potraktować jako ,,cząstkowy’’ skoro możliwość jego złożenia nie została w żaden sposób przewidziana ani zaaprobowana przez MJWPU. Skarżąca nie została zwolniona z obowiązku złożenia wniosku dotyczącego pełnego okresu rozliczeniowego (od 1 października 2011 r. do 31 grudnia 2011 r.) w terminie do 16 stycznia 2012 r. Podkreślić w tym miejscu należy, że samo złożenie przez Skarżącą w dniu 5 grudnia 2011 r. wniosku o przesuniecie okresu realizacji projektu, nie uwzględnionego przez MJWPU, nie upoważniało Skarżącej do wstrzymania realizacji projektu ponieważ zgodnie z § 3 ust. 1 umowy o dofinansowanie projektu Skarżąca zobowiązana była do realizacji projektu zgodnie z aktualnym wnioskiem. Poza tym zauważyć należy, że MJWPU nie miała obowiązku każdorazowego akceptowania zmian w harmonogramie wnioskowanych przez Skarżącą.
W świetle powyższych rozważań nieuzasadnione są zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego. Należy uznać, że zasadne stało się naliczenie, a następnie określenie w decyzji odsetek należnych od Skarżącej, przewidzianych w art. 189 ust. 3 ustawy o finansach publicznych biorąc pod uwagę to, że zaistniała sytuacja o jakiej jest mowa w umowie a także uwzględniając treści § 5 i § 3 ust. 3 rozporządzenia z 18 grudnia 2009 r., wydanego na podstawie upoważnienia art. 189 ust. 4 ustawy o finansach publicznych. Powyższe przepisy nie wyłączają obowiązku naliczenia odsetek w sytuacji, gdy Beneficjent zwraca, otrzymane tytułem zaliczki, środki finansowe po upływie okresu rozliczeniowego. W rozpatrywanej sprawie obowiązek rozliczenia przyznanego dofinansowania dotyczył okresu rozliczeniowego do dnia 31 grudnia 2011 r., tj. czasu kiedy niespornie zaliczka znajdowała się w dyspozycji Beneficjenta. Dlatego też bez znaczenia dla oceny prawidłowości naliczenia odsetek pozostają argumenty Skarżącej oparte na okolicznościach zaistniałych po 31 grudnia 2011 r., w tym także zwrot zaliczki w dniu 25 stycznia 2012 r. Nieuzasadnione w ocenie Sądu jest twierdzenie Skarżącej, że kwestia obciążenia Skarżącej odsetkami nie została uregulowana w umowie o dofinansowanie projektu z 27 sierpnia 2010 r. w związku z czym brak jest podstaw do naliczenia tych odsetek. Twierdzeniu Skarżącej w powyższym zakresie przeczy wprost treść powoływanych powyżej zapisów umowy o dofinansowanie z 27 sierpnia 2010 r., a konkretnie § 10 ust. 6 tejże umowy. Tym samym nietrafne jest wywodzenie przez Skarżącą, że w sprawie naruszono art. 30 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, który przewiduje, że podstawę dofinansowania projektu stanowi umowa o dofinansowanie, która określa prawa i obowiązki beneficjenta z tym związane.
W ocenie Sądu nieuzasadnione są zarzuty skargi wskazujące na naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym wyrażonej w art. 6 k.p.a. zasady legalności działania organów oraz określonej w art. 8 k.p.a. zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Minister, zgodnie z wymogami art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a., przeprowadził czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a także w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, sporządzonym zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Nieuzasadniony jest zarzut dotyczący zbyt formalistycznego prowadzenia postepowania, który w zasadzie nie został uzasadniony, gdyż powołane w tym zakresie orzecznictwo sądów odnosi się do procedury odwoławczej uregulowanej w ustawie o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, która to procedura nie miała w ogóle zastosowania w rozpatrywanej sprawie.
Reasumując należy stwierdzić, że zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, które mogłyby mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. Nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie zaskarżonego orzeczenia z obrotu prawnego. Sąd nie stwierdził też naruszeń prawa dających podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, ani okoliczności powodujących stwierdzenie nieważności objętych kontrolą aktów.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga jest niezasadna i na zasadzie art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło