V SA/Wa 1281/07

WyrokWSA w Warszawie2007-09-20

Skład orzekający: Barbara Mleczko-Jabłońska, Małgorzata Rysz, Danuta Dopierała

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymująca w mocy decyzję odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, wydana została z naruszeniem prawa, które uzasadnia jej uchylenie?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych została wydana z naruszeniem przepisów procedury administracyjnej, w szczególności art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a., co uzasadnia jej uchylenie. Naruszenie polegało na tym, że ta sama osoba, która brała udział w wydaniu decyzji w pierwszej instancji (Zakład Ubezpieczeń Społecznych), podpisała również decyzję organu odwoławczego (Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych), co stanowiło podstawę do wznowienia postępowania.
Stan faktyczny
Pan M. N. złożył wniosek o umorzenie zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych z powodu ciężkiej sytuacji materialnej i zdrowotnej. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia, wskazując, że zaległości nie wynikają z przyczyn losowych, a dochody wnioskodawcy i jego żony wykluczają nieściągalność długu. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy tę decyzję. Skarżący wniósł skargę do WSA, podnosząc, że jego choroba jest okolicznością losową. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję z przyczyn proceduralnych.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Asesor WSA - Danuta Dopierała (spr.), Protokolant - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2007 r. sprawy ze skargi M. N. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...], znak sprawy : [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne , Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. uchyla zaskarżoną decyzję Przedmiotem skargi z 27 stycznia 2007 r. (data wpływu do Inspektoratu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Z. - 1 lutego 2007 r.) wniesionej przez pana M. N. jest decyzja nr [...] Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] stycznia 2007 r., znak: [...], utrzymująca w mocy decyzję nr [...] Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] października 2006 r., znak: [...] o odmowie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: Pan M. N., pismem z 3 sierpnia 2006 r., zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w B. o umorzenie zadłużenia, ze względu na ciężką sytuację materialną. Przyczynę powstałych zadłużeń uzasadnił zawartą przez Niego niekorzystną umową leasingu: " [...]". Wnioskodawca podkreślił, że utrzymuje dwoje dzieci i po opłaceniu bieżących rachunków oraz dokonaniu zakupu biletów PKS pozostaje niewiele ponad 100 zł na osobę. Do wniosku załączył m.in. nakaz zapłaty wydany przez Sąd Okręgowy w L. - I Wydział Cywilny na kwotę [...] zł wraz z ustawowymi odsetkami oraz kwotę 7.742 zł tytułem kosztów procesu, zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. o wysokości uzyskanego przychodu, potwierdzające likwidację prowadzonej przez Skarżącego działalności gospodarczej z dniem [...] stycznia 2002 r., zaświadczenie Urzędu Skarbowego w Z. o wysokości dochodów uzyskanych przez członków rodziny w roku podatkowym 2005, zaświadczenie o wysokości wynagrodzenia żony - A. N. - uzyskanego za czerwiec 2006 r., zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z., iż córka Skarżącego - M. N. - w roku 2005 nie deklarowała dochodu do opodatkowania, opinię sądowo-lekarską, stwierdzającą całkowitą i trwałą niezdolność Skarżącego do pracy oraz zaświadczenia z Zespołu Szkół [...],[...] i [...] w B., a także z [...] w B. o uczęszczaniu do ww. placówek przez dzieci Wnioskodawcy - M. i K. N. Po rozpatrzeniu wniosku, decyzją z [...] października 2006 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w łącznej kwocie 8,953.68 zł, na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie 2,010.25 zł, oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w kwocie 651,80 zł. W podstawie prawnej decyzji powołane zostały: przepis art. 83 ust. 1 pkt 3, art. 28 ust. 1 i ust. 3a oraz art. 32 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.). W uzasadnieniu organ wskazał, iż rozpatrując wniosek rozważył wszelkie argumenty wskazane przez Zainteresowanego w piśmie o umorzenie należności. Podkreślono, iż oceniając zgromadzony w sprawie materiał dowodowy ZUS wziął po uwagę, iż Wnioskodawca pobiera świadczenie emerytalno-rentowe w wysokości 650 zł, natomiast małżonka Skarżącego - A. N. - jest zatrudniona i osiąga wynagrodzenie w kwocie 1.605,82 zł brutto. Rozważono również okoliczność, iż Zainteresowany posiada zadłużenie z tytułu zaciągniętego kredytu, a zobowiązanie jest regulowane poprzez zajęcie komornicze na wynagrodzeniu współmałżonki, jak również, że zajęciu komorniczemu podlega także świadczenie Skarżącego. Organ wyjaśnił, iż powyższe okoliczności uzasadniają stwierdzenie, iż niewątpliwie sytuacja Wnioskodawcy jest trudna, jednakże niskie dochody lub brak majątku w dacie rozpatrywania wniosku o umorzenie należności składkowych nie może przesądzać o pozytywnym jego rozpatrzeniu. ZUS podniósł, że zaległości pana M. N. - nie zostały spowodowane zdarzeniami losowymi, na które nie miał on bezpośredniego wpływu i które byłyby niezależne od sposobu jego postępowania. Podkreślono, iż w niniejszej sprawie sytuacja finansowa nie jest wynikiem ani klęski żywiołowej, ani też żadnego innego nadzwyczajnego zdarzenia, a jedynie konsekwencją normalnego ryzyka związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej. W dniu 8 listopada 2006 r. pan M. N złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wskazał, iż jego trudna sytuacja jest spowodowana chorobą. Przeszedł on bowiem trzykrotnie zawał, co sprawiło, iż w konsekwencji znalazł się na utrzymaniu żony i rodziców. Podniósł, iż co prawda została mu przyznana renta w wysokości 650 zł, jednakże po potrąceniu 170 zł nie stać go nawet na zakup leków. Decyzją z [...] stycznia 2007 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję nr [...] Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] października 2006 r. znak [...] odmawiającą częściowego umorzenia należności z tytułu składek. Organ odwoławczy, powołując treść art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wskazał, iż umorzenie długu składkowego jest możliwe w przypadku stwierdzenia nieściągalności długu po stronie płatnika. Wyjaśnił również, że decyzja organu w tej kwestii ma charakter decyzji uznaniowej, a zakres uznania administracyjnego jest ograniczony wystąpieniem szczególnych okoliczności po stronie Zobowiązanego, przede wszystkim wystąpieniem przesłanki, jaką jest stwierdzenie nieściągalności długu. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych podkreślił, iż ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że Skarżący osiąga dochód w postaci świadczenia rentowego w wysokości ok. 650 zł, natomiast żona skarżącego pobiera wynagrodzenie z tytułu pracy, w kwocie 1605,82 zł. Powyższe wyklucza więc, aby w sprawie niniejszej mogła mieć miejsce nieściągalność długu. Organ zauważył, iż niewątpliwie trudna sytuacja Wnioskodawcy nie stanowi przesłanki wystarczającej do umorzenia zadłużenia. "Sam fakt, iż po pokryciu wszystkich wydatków kwota pozostała jest ograniczona to jednak nie może stanowić dla organu podstawy uznania, iż zachodzi tutaj brak środków uniemożliwiających spłatę długu. Brak bowiem realnych dochodów umożliwiających ewentualną spłatę zadłużenia nie jest sam w sobie przyczyną wystarczającą do uwzględnienia wniosku.". W konkluzji Prezes ZUS wskazał, iż mając na względzie stan faktyczny i prawny sprawy, należy uznać, że brak jest przesłanek przemawiających za umorzeniem zaległości składkowych Zainteresowanego. W dniu 27 stycznia 2007 r. Skarżący - pan M. N - zwrócił się ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Prezesa ZUS z [...] stycznia 2007 r. utrzymującą w mocy decyzję ZUS z [...] października 2006 r. odmawiającą umorzenia należności z tytułu zaległych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. W skardze, ponownie zwrócił uwagę na ciężką sytuację materialną, w jakiej się znajduje. Nie zgodził się z podniesionym w zaskarżonej decyzji argumentem, iż przyczyną powstania zaległości składkowych nie były okoliczności losowe, na które nie miał wpływu bowiem fakt jego choroby jest właśnie okolicznością losową. Poinformował, iż otrzymał sądowy nakaz zapłaty na kwotę [...] zł, co przyczyniło się do jego choroby. W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS wniósł o jej oddalenie. Podniósł, iż dochód Skarżącego oraz jego żony wynosi 2.200,00 zł brutto. Istnieje więc możliwość spłaty zadłużenia w ramach układu ratalnego. Organ poinformował również, że Zainteresowany miał możliwość objęcia zadłużenia postępowaniem restrukturyzacyjnym, jednakże wniosek o restrukturyzację nie został przez Skarżącego złożony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z unormowaniem art. 134 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż Sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie niewskazane w skardze jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja narusza przepisy procedury administracyjnej w stopniu uzasadniającym wznowienie postępowania administracyjnego, a w związku z tym wymagała uchylenia. Pismem z 3 sierpnia 2006 r. pan M. N zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w B. o umorzenie zadłużenia, ze względu na ciężką sytuację materialną. Wobec treści wniosku Skarżącego, wszczynającego kontrolowane przez Sąd postępowanie administracyjne, zastosowanie w sprawie miały przepisy ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.) dalej powoływanej jako u.s.u.s. Stosownie natomiast do treści art. 123 u.s.u.s., w sprawach uregulowanych tą ustawą, a do takich należy umarzanie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, stosuje się przepisy ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej powoływanej jako k.p.a., chyba że ustawa stanowi inaczej. Analogiczne unormowanie zawiera także art. 180 § 1 k.p.a. stanowiący, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych stosuje się przepisy Kodeksu, chyba że przepisy dotyczące ubezpieczeń ustalają odmienne zasady postępowania w tych sprawach. Stosownie zaś do treści art. 83 ust. 4 u.s.u.s., od decyzji Zakładu w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. W świetle powyższego nie budzi zatem wątpliwości, iż w sprawach umarzania należności decyzje wydawane są przez dwa różne organy, tj. w pierwszej instancji - Zakład Ubezpieczeń Społecznych, a następnie przez Prezesa Zakładu. Złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w tym przypadku (odmiennie niż przy decyzjach podejmowanych przez np. ministra), ma ten skutek, że sprawa podlega rozpatrzeniu przez inny organ. Następnie Sąd zważył, iż w sprawie niniejszej decyzję organu pierwszej instancji z [...] października 2006 r. podpisała - z upoważnienia Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - Zastępca Dyrektora Oddziału Zakładu - B. A. Organem pierwszej instancji był jednakże Zakład. Zgodnie zaś z art. 73 ust. 1 u.s.u.s. Prezes Zakładu kieruje Zakładem i reprezentuje go na zewnątrz. Ta sama osoba - pracownik organu pierwszej instancji - podpisała również decyzję z [...] stycznia 2007 r. wydaną po rozpatrzeniu sprawy przez inny organ (Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych), ponownie rozpatrujący sprawę w postępowaniu, do którego stosuje się przepisy o postępowaniu odwoławczym. W rezultacie ta sama osoba podpisała obie wydane w niniejszej sprawie decyzje, pochodzące - jak powyżej wywiedziono - od różnych organów. Powyższe świadczy o tym, iż w sprawie pominięto zupełnie treść art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., zgodnie z którym, pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji. Wydanie decyzji ostatecznej, z upoważnienia organu, przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27 k.p.a., stanowi natomiast przesłankę wznowienia postępowania przewidzianą w art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. Zdaniem Sądu, przesłanka ta wystąpiła w niniejszej sprawie. Wobec treści przywołanych przepisów, B. A. nie mogła bowiem brać udziału w czynnościach decydujących, tj. w wydaniu decyzji, poprzez podpisanie zaskarżonego orzeczenia w imieniu Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, działającego jako organ ponownie rozpatrujący sprawę, skoro brała udział w wydaniu decyzji w pierwszej instancji, przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Bez znaczenia jest przy tym okoliczność, że odpisując decyzję Prezesa Zakładu B. A. była już Dyrektorem Oddziału Zakładu. Z tego też powodu za zasadne Sąd uznał uwzględnienie skargi, z przyczyn innych niż w niej podniesione, i w konsekwencji wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu administracyjnego na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. z przyczyn, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. w związku z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., regulującym instytucję wyłączenia pracownika od udziału w postępowaniu. W tej sytuacji Sąd nie mógł ustosunkować się do merytorycznej argumentacji skargi, ani w tym kontekście dokonać oceny decyzji Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] stycznia 2007 r. Uchylenie decyzji nastąpiło wyłącznie z powodów proceduralnych powyżej przedstawionych i nie oznacza, że wniosek Skarżącego o umorzenie należności uznano za zasadny bądź niezasadny. Kwestia ta stanie się przedmiotem ponownej kompleksowej oceny Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który winien poddać wszechstronnej i rzetelnej analizie sytuację materialną, rodzinną i zdrowotną Skarżącego, ze szczególnym uwzględnieniem możliwości spłaty zadłużenia wobec ZUS w świetle realnych dochodów osiąganych przez Skarżącego i Jego żonę oraz kosztów utrzymania czteroosobowej rodziny. Niezależnie od powyższego Sąd zauważa, iż obowiązkiem organu jest prawidłowe umotywowanie podjętego rozstrzygnięcia, zgodne z treścią art. 107 § 3 k.p.a. Tak więc uzasadnienie, jako jeden z elementów decyzji, winno zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązujących przepisów prawa. W przypadku decyzji podejmowanych w ramach uznania administracyjnego, do jakich należą decyzje dotyczące umarzania należności z tytułu składek, uzasadnienie spełnia szczególnie istotną rolę. Pozwala ono bowiem na dokonanie oceny, czy decyzja nie została wydana z takim naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności czy organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, czy nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub czy nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 14 kwietnia 2005 r. (sygn. akt III SA/Wa 180/05, LEX nr 166546), podzielił ten pogląd wskazując, iż brak prawidłowego umotywowania decyzji, zwłaszcza tych o charakterze uznaniowym, uniemożliwia - w przypadku jej zaskarżenia - ustalenie, "(...) czy organ nie przekroczył granic przyznanego mu uznania administracyjnego (...)". Uzasadnienie decyzji opartej na uznaniu administracyjnym winno więc być rzetelne, wnikliwe i logiczne, a nadto winno zawierać dostatecznie zindywidualizowane przesłanki występujące w sprawie. Przez właściwe motywowanie decyzji organ realizuje również zasadę przekonywania, wyrażoną w art. 11 k.p.a. W orzecznictwie zaznacza się, iż obowiązkiem każdego organu administracji jest najstaranniejsze wyjaśnianie podstawy faktycznej i prawnej decyzji, czyli wyjaśnienie stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia. W istocie chodzi o wytłumaczenie stronie, dlaczego organ dany przepis zastosował do konkretnych ustaleń faktycznych lub uznał go za niewłaściwy. Motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy wydaną decyzją. Brak uzasadnienia decyzji w sposób właściwy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do jej uchylenia (v. wyrok NSA z 16 marca 1998 r., II SA 96/98 - LEX nr 41681). Zaniechanie przez organy administracji państwowej uzasadnienia swych decyzji w sposób przekonywający, zgodny z zasadami wyrażonymi w art. 7-9 i 11 k.p.a. skutkuje - w myśl utrwalonego już orzecznictwa NSA - wadliwością tych decyzji jako naruszających dyspozycję art. 107 § 3 k.p.a. (v. wyrok NSA II SA 742/84 ONSA 1984/2/67). Mając na względzie powyższe podkreślić należy, iż uzasadnienie decyzji winno zawierać prawidłowe uzasadnienie prawne, polegające na przedstawieniu przez organ w sposób wyczerpujący przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, które w sprawie miały zastosowanie i, na podstawie których Strona mogła domagać się ulgi w postaci umorzenia jej zadłużenia (art. 28 ust. 1 - 3 i ust. 3a u.s.u.s., § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 13 sierpnia 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365)) oraz dokonaniu ich wykładni w świetle okoliczności faktycznych rozpatrywanej sprawy. Decyzja winna również zawierać wymagane przepisami prawa uzasadnienie faktyczne, w tym w szczególności rozważania, do których obliguje ją przepis prawa materialnego, będący podstawą rozstrzygnięcia, jak i odniesienia się do wszystkich zgromadzonych w sprawie dowodów. Obowiązkiem organu odwoławczego jest ustosunkowanie się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do wszystkich żądań, wniosków i zarzutów strony, zwłaszcza zawartych w odwołaniu (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy). Brak w motywach decyzji ustosunkowania się do zarzutów odwołania, pozwalających na ocenę prawidłowości decyzji organu pierwszej instancji, uzasadnia nie tylko uznanie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem podstawowych zasad postępowania odwoławczego, ale jednocześnie daje podstawę do stwierdzenia, że przy tego rodzaju postępowaniu pod znakiem zapytania pozostają gwarancje wynikające z zasady dwuinstancyjności postępowania, określone w art. 15 k.p.a. (v. wyrok NSA z 27 maja 1998 r., IV SA 1130/96 - LEX nr 43290). Dodatkowo Sąd zauważa, iż niezrozumiałe jest sformułowanie osnowy decyzji Prezesa Zakładu, który postanowił "utrzymać w mocy decyzję nr [...] z [...] października 2006 r., znak [...] odmawiającą częściowego umorzenia należności z tytułu składek". Kwestia ta - wobec treści rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, znajdującego się w aktach sprawy wniosku o umorzenie należności nr [...] uwzględniającego rodzaj należności, okres zalegania oraz zaległość, a także treści żądania Strony zawartego we wniosku o umorzenie zadłużenia z 3 sierpnia 2006 r. - wymaga zdaniem Sądu wyjaśnienia w toku ponownego rozpatrywania sprawy. Już tylko na marginesie Sąd zauważa, iż całkowicie chybione i niepotrzebne jest wskazanie "Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych" w nagłówku decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydanej w dniu [...] listopada 2006 r. Nie Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydał bowiem tę decyzję a Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Zgodnie zaś z art. 107 § 1 k.p.a. decyzja winna zawierać oznaczenie organu, który ją wydał. W konkluzji stwierdzić należy, że decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] stycznia 2007 r. wydana została z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 134 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło