V SA/Wa 1282/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska-Jóźków, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, , Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2015 r. sprawy ze skargi W. U. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia ... stycznia 2015 r. nr ... w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania; oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej przez W. U. (dalej: Skarżący) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia ... stycznia 2015 r. znak ... w sprawie stwierdzenia uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Nr ... z dnia ... listopada 2014 r. o odmowie umorzenia należności. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym: Decyzją Nr ... z dnia ... czerwca 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. ustalił W. U. kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego. Skarżący nie odwołał się od tej decyzji, w związku z czym stała się ona ostateczna. Pismem z dnia 5 sierpnia 2014 r. (data stempla pocztowego), uzupełnionym pismem z dnia 9 października 2014 r. (przez pełnomocnika Skarżącego – G. Z. który przy tym piśmie złożył pełnomocnictwo) Skarżący zwrócił się do Prezesa ARiMR z wnioskiem o umorzenie płatności. Decyzją Nr ... z dnia ... listopada 2014 r. Prezes ARiMR odmówił umorzenia należności w wysokości ... zł, ustalonych Wiesławowi Urbańskiemu na mocy decyzji Nr ... z dnia ... czerwca 2014 r. Powyższą decyzję wysłano do pełnomocnika Skarżącego, odebrała ją w dniu 12 listopada 2014 r. żona G. Z. (pełnomocnika Skarżącego), z kolei decyzję wysłaną bezpośrednio do Skarżącego odebrał w dniu 24 listopada 2014 r. G. Z. - pełnomocnik Skarżącego. Pismem z dnia 5 grudnia 2014 r. (data stempla pocztowego) Skarżący złożył odwołanie od decyzji Nr ... z dnia ... listopada 2014 r. Postanowieniem znak: ... z dnia ... stycznia 2015 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezesa ARiMR Nr ...z dnia ... listopada 2014 r. o odmowie umorzenia należności, ustalonych na mocy decyzji Nr ... z dnia ... czerwca 2014 r. W uzasadnieniu postanowienie Minister wskazał, że decyzja Prezesa ARiMR została doręczona W. U. w dniu ... listopada 2014 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru podpisane przez żonę Strony), a zatem 14-dniowy termin do wniesienia odwołania upłynął dnia 26 listopada 2014 r. Organ wskazał, że Strona wniosła odwołanie od tej decyzji w dniu 5 grudnia 2014 r. (data stempla pocztowego), nie podając przy tym przyczyn uchybienia terminu do jego wniesienia. W tej sytuacji, ze względu na niedotrzymanie określonego w art. 129 § 2 k.p.a. terminu do wniesienia odwołania, złożone przez Stronę odwołanie nie może być rozpatrywane i zgodnie zatem z art. 134 k.p.a. należało wydać postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. W dniu 27 lutego 2015 r. do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi wpłynęła skarga W. U., reprezentowanego przez radcę prawnego H. M. z dnia 25 lutego 2015 r., skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na postanowienie nr ... z dnia ... stycznia 2015 r. Pełnomocnik Skarżącego wniósł w skardze o uwzględnienie skargi na skarżone postanowienie i uchylenie postanowienia Ministra w całości oraz przekazanie odwołania od decyzji Prezesa ARiMR do rozpoznania, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Pełnomocnik Skarżącego zarzucił mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie: 1) przepisu art. 40 § 2 k.p.a. poprzez nieprawidłowe doręczenie decyzji bezpośrednio Skarżącemu zamiast ustanowionemu pełnomocnikowi; 2) przepisu art. 32 k.p.a. poprzez doręczenie decyzji Skarżącemu zamiast ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi, pomimo, że charakter czynności nie wymagał osobistego działania Skarżącego; 3) art. 57 § 1 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie terminu na wniesienie przez Skarżącego środka odwoławczego; 4) przepisów art. 32 k.p.a. w zw. z art. 40 § 2 k.p.a. poprzez bezzasadne przyjęcie, że decyzja organu I instancji została doręczona Skarżącemu w dniu 12 listopada 2014 r., podczas gdy faktycznie została ona doręczona w dniu 24 listopada 2014 r., bezpośrednio Skarżącemu; 5) przepisów art. 7 k.p.a. w zw. z art. 134 k.p.a. poprzez stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezesa ARiMR. podczas gdy odwołanie wniesione zostało zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji doręczonej Skarżącemu; 6) przepisów art. 7 k.p.a. w zw. z art. 112 k.p.a. oraz art. 9 k.p.a. poprzez pominięcie przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi okoliczności, że Prezes ARiMR błędnie pouczył Skarżącego odnośnie możliwości wniesienia odwołania od decyzji doręczonej bezpośrednio Stronie (przy hipotetycznym założeniu, że decyzja została doręczona pełnomocnikowi nim doręczono ją Skarżącemu); 7) przepisów art. 7 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. poprzez pominięcie przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi okoliczności, że organ I instancji zaniechał poinformowania Skarżącego o ewentualnych negatywnych skutkach wniesienia odwołania w terminie wskazanym w pouczeniu decyzji doręczonej bezpośrednio Stronie. Ponadto pełnomocnik Skarżącego wskazał, że Skarżący ustanowił pełnomocnika w osobie G. Z. do reprezentowania go, a jako adres do doręczeń wskazał ul. ..., w związku z czym korespondencja powinna być doręczana pełnomocnikowi, a nie Stronie na powyższy adres. Skarżący podniósł również, że nie ma żony, zaś odbioru decyzji dokonała żona pełnomocnika – G. Z., która nie poinformowała pełnomocnika o tym fakcie. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko. Minister wskazał ponadto, ustosunkowując się do zarzutów skargi, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się pełnomocnictwo z dnia 1 lutego 2006 r., uprawniające G. Z. do działania w imieniu Skarżącego. Z akt sprawy nie wynika, aby przedmiotowe pełnomocnictwo zostało przez Skarżącego w jakiś sposób odwołane przed wydaniem przez organ I instancji decyzji z dnia ... listopada 2014 r. Co prawda wniosek o umorzenie należności złożył Skarżący we własnym imieniu, lecz po wezwaniu organu I instancji do uzupełnienia tego wniosku odpowiedzi udzielił już pełnomocnik Skarżącego, a nie sam Skarżący. W pełnomocnictwie z dnia 1 lutego 2006 r., które znajduje się w aktach niniejszej sprawy, adres pełnomocnika Skarżącego jest jednoznacznie wskazany: .... Wobec tego organ I instancji prawidłowo wysłał decyzję Nr ... z dnia ...listopada 2014 r. na adres występującego w sprawie pełnomocnika Skarżącego wskazany w złożonym przez niego pełnomocnictwie. Z tego pełnomocnictwa wynika wyraźnie również, że osoba w nim wymieniona upoważniona została do reprezentowania Skarżącego m.in. w sprawach rozstrzyganych "(...) przez wszelkie władze, urzędy administracji rządowej i samorządowej". Ponadto, zdaniem Ministra, nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym twierdzenia pełnomocnika Skarżącego, że Skarżący lub jego pełnomocnik poinformowali organ I instancji o zmianie adresu do doręczeń dla pełnomocnika Skarżącego, na inny adres niż wskazany w pełnomocnictwie z dnia 1 lutego 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z p. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. Nr 270 z p. zm. – dalej: p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, iż organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, które miało wpływ na wynik sprawy, nie naruszyły również przepisów postępowania w stopniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zatem skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu. Z ustaleń przedstawionych przez organ, jak również z treści akt administracyjnych wynika, że decyzja z dnia ... listopada 2014 r. została przesłana przez organ I instancji za pośrednictwem Poczty Polskiej S.A. pełnomocnikowi Skarżącego G.Z. na adres podany przez pełnomocnika Skarżącego w udzielonym pełnomocnictwie w toczącym się postępowaniu administracyjnym tj. ... oraz doręczona pod tym adresem w dniu 12 listopada 2014 r., potwierdzenie odbioru decyzji podpisała żona G Z. – A. Z. Decyzja z dnia ... listopada 2014 r. została również wysłana bezpośrednio do W. U. na adres: ..., Skarżący odebrał ją poprzez swojego pełnomocnika G. Z. w dniu 24 listopada 2014 r. (po uprzednim awizowaniu w dniu 10 listopada 2014 r.). W aktach znajduje się również pismo z dna 9 października 2014 r., z którego wynika, że w postępowaniu dot. umorzenia, toczącym się przed Prezes Agencji, ujawnił się pełnomocnik Skarżącego – G.Z., który przedstawił przy tym piśmie pełnomocnictwo poświadczone notarialnie w dniu 1 lutego 2006 r., którym to pełnomocnictwem W.U., zamieszkały w ... przy ..., ustanowił swoim pełnomocnikiem G. Z., zamieszkałego w ... przy ul. ... Zarówno z treści pisma z dnia 9 października 2014 r., jak i jakiegokolwiek dokumentu, znajdującego się w aktach administracyjnych, nie wynika, żeby Skarżący, jak też i jego pełnomocnik, jednoznacznie wskazali, że po wstąpieniu do postępowania administracyjnego przez pełnomocnika został wskazany adres do doręczeń dla pełnomocnika inny, niż jego adres zamieszkania, wskazany w pełnomocnictwie. W aktach nie znajduje się również jakakolwiek wzmianka, żeby Skarżący lub jego pełnomocnik określali, na jaki adres (inny niż wskazany w pełnomocnictwie) winna być kierowana korespondencja dla pełnomocnika Skarżącego. Sąd – rozpoznając niniejszą sprawę – uznał zatem, iż organ prawidłowo ocenił, że decyzja z dnia ... listopada 2014 r. została Skarżącemu doręczona w dniu 12 listopada 2014 r., zatem złożenie odwołania w dniu 5 grudnia 2014 r. zostało dokonane z uchybieniem terminu do złożenia odwołania, który upływał dnia 26 listopada 2014 r. Należy zgodzić się z organem, że doręczenie decyzji osobie, która ustanowiła pełnomocnika, na adres pełnomocnika wskazany w pełnomocnictwie jako jego adres, jest zgodne z treścią art. 40 § 2 w zw. z art. 42 § 1 k.p.a. Trzeba też podkreślić, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika w sposób nie budzący wątpliwości, iż decyzja została doręczona Stronie skarżącej w dniu 12 listopada 2014 r., albowiem pocztowy dowód doręczenia przesyłki jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., co jednocześnie oznacza, że stanowi dowód tego co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Podnoszony przez Skarżącego argument, iż otrzymał decyzję w dniu 24 listopada 2014 r. i od tej daty winien był biec termin do złożenia odwołania, albowiem to w tym dniu decyzję odebrał jego pełnomocnik na adres ..., nie może znaleźć uznania w oczach Sądu. Nie można bowiem twierdzić, że informacyjne doręczenie pisma osobie, która ustanowiła pełnomocnika, będzie skutecznym doręczeniem w myśl przepisów postępowania administracyjnego, gdyż skuteczne doręczenie decyzji może nastąpić tylko i wyłącznie poprzez doręczenie jej ustanowionemu pełnomocnikowi, co wprost wynika z dyspozycji art. 40 § 2 k.p.a. Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, że od momentu ustanowienia pełnomocnika w postępowaniu administracyjnym powstaje wymóg doręczenia pism pełnomocnikowi. Oznacza to tym samym, iż od daty zgłoszenia się pełnomocnika procesowego strony w postępowaniu administracyjnym tj. doręczenia organowi administracji publicznej stosownego pełnomocnictwa - organ ten ma obowiązek zawiadamiać pełnomocnika o wszystkich czynnościach w sprawie oraz doręczać mu wszystkie pisma procesowe, w tym orzeczenia. Pełnomocnik powinien być zatem adresatem wszystkich pism kierowanych przez organ do strony postępowania. Przepis art. 40 § 2 k.p.a. nie dopuszcza żadnych wyjątków i zgodnie z zasadą oficjalności doręczeń obarcza organy administracyjne prowadzące postępowanie obowiązkiem doręczania wszystkich pism procesowych pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie. W przypadku ustanowienia pełnomocnika doręczenie pisma stronie nie rodzi żadnych skutków prawnych. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyrażany jest jednoznaczny pogląd, że jednoczesne doręczenie pisma stronie i pełnomocnikowi wywołuje jedynie ten skutek, że strona jest poinformowana o treści pisma, natomiast bieg terminu do wniesienia środka odwoławczego rozpoczyna się z datą skutecznego doręczenia pisma pełnomocnikowi (patrz: m. in. wskazywany przez Ministra wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 grudnia 2011 r. ,sygn. akt II OSK 1739/10, LEX nr 1152021). Tym samym egzemplarz decyzji, który został przesłany bezpośrednio do Skarżącego W. U. na jego domowy adres tj. ..., należy potraktować tylko informacyjnie, skoro decyzja została wysłana do pełnomocnika na adres podany w pełnomocnictwie i pod tym adresem tj. G.Z., ... została doręczona i pokwitowana. Na marginesie należy dodać, że w odpowiedzi na skargę organ wskazał, iż pokwitowania decyzji pod tym adresem dokonała żona pełnomocnika, nie zaś żona Skarżącego, jak błędnie stwierdzono w zaskarżonym postanowieniu. Zdaniem Sądu za bezzasadny należy zatem uznać zarzut naruszenia przepisów art. 32 k.p.a. w zw. z art. 40 § 2 k.p.a., poprzez przyjęcie przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, że decyzja organu I instancji została doręczona Skarżącemu w dniu 12 listopada 2014 r., podczas gdy faktycznie została ona doręczona bezpośrednio Skarżącemu w dniu 24 listopada 2014 r. W związku z powyższymi rozważaniami nie zasługują również na uwzględnienie pozostałe zarzuty skargi, w tym zarzuty odnoszące się do naruszenia art. 32 k.p.a., art. 57 § 1 k.p.a., jak również art. 7 k.p.a. w zw. z art. 134 k.p.a. i art. 112 k.p.a., a nadto art. 7 i art. 9 k.p.a. Decyzja z dnia ... listopada 2014 r., jak również zaskarżone postanowienie Ministra nie zawierały błędnych pouczeń, organy nie naruszyły również przepisów nie informując Skarżącego o ewentualnych negatywnych skutkach wniesienia odwołania, albowiem takowego wymogu nie zawierają przepisy postępowania administracyjnego. Tym samym po rozpoznaniu sprawy Sąd stwierdza, iż postępowanie w przedmiotowej sprawie prowadzone było prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, na jakie wskazywał w swojej skardze Skarżący, w tym zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ przepisów postępowania, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. powinno prowadzić do uwzględnienia skargi. Należy bowiem podkreślić, że stosownie do treści powołanego wyżej przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. podstawą do uwzględnienia skargi może być naruszenie przepisów postępowania tylko wtedy, gdy uchybienie to wywarło istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na względzie, należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i skarga podlega oddaleniu jako niezasadna. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.