V SA/Wa 1286/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Protokolant specjalista - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej; oddala skargę. Przedmiotem skargi, wniesionej przez [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: "Strona" lub "Skarżąca") jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] (dalej: "Dyrektor IAS" lub "organ odwoławczy") z dnia [...] maja 2018 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] (dalej: "Naczelnik UC-S") z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...], w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 5.000 zł za naruszenie przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów (SENT [...]). Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu [...] czerwca 2017 r. funkcjonariusze [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] przeprowadzili w miejscowości O., na drodze krajowej nr [...], kontrolę samochodu ciężarowego marki [...] o nr rej. [...] (cysterna przystosowana do przewozu paliwa). Kontrolowany pojazd prowadził W. W., przewoźnikiem i podmiotem wysyłającym był [...] sp. z o.o. S. W wyniku kontroli zgłoszenia SENT [...], w którym zadeklarowano przewóz 7000 litrów oleju napędowego (CN 2710), stwierdzono brak: - danych przewoźnika, - numeru rejestracyjnego środka transportu, - danych adresowych miejsca dostarczenia towaru, - daty faktycznego rozpoczęcia przewozu towaru, - planowanej daty zakończenia przewozu towaru. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r. Naczelnik UC-S wszczął z urzędu postępowanie w przedmiocie nałożenia na przewoźnika kary pieniężnej. Decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. o numerze wskazanym wyżej, Naczelnik UC-S uwzględniając ustalenia opisane w protokole kontroli nr [...] z dnia [...] czerwca 2017 r., nałożył na Stronę karę pieniężną w łącznej wysokości 5.000 zł za niewykonanie przez przewoźnika obowiązku uzupełnienia zgłoszenia SENT [...] o dane, o których mowa w art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (Dz. U. z 2017 r. poz. 708), dalej: "ustawa SENT". Strona wniosła odwołanie. W wyniku rozpatrzenia odwołania, decyzją z dnia [...] maja 2018 r. o numerze wskazanym wyżej, Dyrektor IAS utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Naczelnika UC-S. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ II instancji stwierdził, że ustalony stan faktyczny sprawy i ocena prawna zawarta w decyzji organu I instancji nie budzi wątpliwości. Organ wskazał, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy SENT, system ten obejmuje gromadzenie i przetwarzanie danych o przewozie towarów z zastosowaniem środków technicznych służących monitorowaniu oraz kontrolę realizacji obowiązków wynikających z ustawy przez podmioty obowiązane. W ust. 2 tego artykułu przedstawiono katalog towarów, które podlegają systemowi monitorowania, wraz z określającymi je podkategoriami Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług oraz pozycjami Nomenklatury Scalonej z uszczegółowieniem dotyczącym masy brutto lub objętości przesyłki czy rodzaju opakowań jednostkowych. Do tego katalogu należą m.in. paliwa silnikowe i ich pochodne, paliwa opałowe, oleje smarowe i inne preparaty smarowe, w tym również przewożony towar z pozycji CN 2710. Stosownie natomiast do postanowień art. 9 ww. ustawy, przesyłanie, uzupełnianie i aktualizacja zgłoszenia następują za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych Skarbowo - Celnych. W przypadku niedostępności rejestru podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnik, w zakresie swojej właściwości, przesyła do wyznaczonego organu Krajowej Administracji Skarbowej dokument zastępujący zgłoszenie i uzyskuje potwierdzenie przyjęcia tego dokumentu. W przypadku przewozu towaru rozpoczynającego się na terytorium kraju, zgodnie z art. 5 ust. 4 ustawy SENT, przewoźnik jest obowiązany przed rozpoczęciem przewozu towaru uzupełnić zgłoszenie o: 1) dane przewoźnika obejmujące: a) imię i nazwisko albo nazwę, b) adres zamieszkania albo siedziby; 2) numer identyfikacji podatkowej przewoźnika albo numer, za pomocą którego przewoźnik jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług albo podatku od wartości dodanej; 3) numery rejestracyjne środka transportu; 4) datę faktycznego rozpoczęcia przewozu towaru; 5) planowaną datę zakończenia przewozu towaru; 6) numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2016 r. poz. 1907, 1935 i 1948), o ile są wymagane; 7) dane adresowe miejsca dostarczenia towaru albo miejsce zakończenia przewozu na terytorium kraju; 8) numer dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi. W przedmiotowej sprawie w wyniku kontroli stwierdzono, że przewoźnik nie uzupełnił danych dotyczących: nazwy i siedziby przewoźnika, numerów rejestracyjnych środka transportu, danych adresowych miejsca dostarczenia towaru, daty faktycznego rozpoczęcia przewozu towaru, planowanej daty zakończenia przewozu towaru, co oznacza naruszenie przepisów art. 5 ust. 4 ww. ustawy. Natomiast zgodnie z art. 22 ust. 2 ustawy, w przypadku gdy przewoźnik nie uzupełni zgłoszenia o dane, o których mowa w art. 5 ust. 4 ww. ustawy, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 5 000 zł. Jednocześnie organ stwierdził, że uzupełnienie zgłoszenia o brakujące dane w trakcie trwania kontroli prowadzonej przez funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej, nie zwalnia Strony z odpowiedzialności za naruszenie przepisów. Odnosząc się do zarzutów Strony organ podkreślił, że w przedmiotowej sprawie nie została zastosowana procedura awaryjna, a powoływanie się Pełnomocnika na błędnie działający system jest nieuzasadnione. Organ wskazał, że zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 22 ust. 3 ustawy, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 albo 2, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3. Jak stanowi z kolei art. 26 ust. 3 organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie: 1. nie stanowi pomocy publicznej albo 2. stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzielona z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo 3. stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4. W rozpatrywanej sprawie organ nie dopatrzył się spełnienia przesłanek uzasadniających odstąpienie od wymierzenia kary, stwierdzając, że Spółka nie wykazała istnienia ważnego interesu Strony lub interesu publicznego, który legitymowałby organ do odstąpienia od nałożenia kary. Nie stwierdzono zaległości w należnościach budżetowych Spółki, a ponadto na podstawie informacji zawartych w Krajowym Rejestrze Sądowego ustalono, że Spółka posiada kapitał zakładowy w wysokości [...] zł. Informacje te pozwoliły organowi na ocenę, iż uiszczenie kary nie zagraża bieżącej egzystencji Strony. Spółka nie przedstawiła natomiast żadnej innej dokumentacji świadczącej o wystąpieniu przesłanek wynikających z art. 22 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy SENT. Okolicznością warunkującą odstąpienie od nałożenia kary na podstawie przepisów ustawy nie stanowi również niezamierzona omyłka, na którą powołał się Pełnomocnik Strony. Organ II instancji nie dopatrzył się również naruszenia art. 22 ust. 3 ustawy SENT stwierdzając, ze nie zaistniały nadzwyczajne okoliczności, które wskazywałyby na istnienie ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego. Ponadto nieuzupełnienie zgłoszenia, nie powstało bowiem w związku ze szczególnymi zdarzeniami, niezależnymi od sposobu postępowania przewoźnika jak np. zdarzenie losowe, wypadek, sytuacja nadzwyczajna, ale były bezpośrednią konsekwencją działania przewoźnika. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: 1) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez błędne utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, w sytuacji, w której Naczelnik przyjął, iż pomimo tego, że nie doszło do uszczuplenia wpływów do budżetu państwa, a opóźnienie w uzupełnieniu zgłoszenia wynikało jedynie z problemów technicznych związanych z funkcjonowaniem platformy PUESC doszło do naruszenia przepisów ustawy SENT skutkującego nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 5.000 zł; - art. 210 § 1 pkt 6 w zw. z art. 124 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie decyzji, w której brak jest należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, a w szczególności brak wyjaśnienia, dlaczego pomimo uzupełnienia przez Spółkę danych przewoźnika w trakcie trwania kontroli, organ uznał, iż doszło do naruszenia przepisów ustawy SENT, brak jest uzasadnienia prawnego wydanej decyzji, w zakresie wykazania, że niezamierzona omyłka, w sytuacji w której nie ma nawet potencjalnego ryzyka uszczupleń wpływów do budżetu państwa nie stanowi okoliczności warunkującej odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej na podstawie przepisów ustawy SENT; 2) prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 12 nowelizacji ustawy SENT poprzez nieumorzenie postępowania mimo wystąpienia przesłanek uzasadniających takie umorzenie, tj. braku ryzyka jakiegokolwiek uszczuplenia należności Skarbu Państwa w niniejszej sprawie i pełnej świadomości organu, iż stwierdzona niezamierzone omyłka w zgłoszeniu SENT wynikała jedynie z problemów technicznych związanych z funkcjonowaniem Platformy PUESC i nie miała na celu jakiegokolwiek nadużycia obowiązujących przepisów, - art. 22 ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 4 oraz art. 26 ust. 1-2 i ust. 5 ustawy SENT poprzez nieuzasadnione nałożenie kary pieniężnej w sytuacji, w której nie doszło do uszczuplenia wpływów do budżetu państwa, a opóźnienie w uzupełnieniu zgłoszenia wynikało jedynie z problemów technicznych związanych z funkcjonowaniem platformy PUESC, za czym przesądzają okoliczności niniejszej sprawy oraz fakt, iż na moment zakończenia kontroli w systemie SENT dane przewoźnika zostały uzupełnione, - art. 22 ust. 3 ustawy SENT poprzez jego błędną wykładnię, tj. interpretowanie pojęć "interesu publicznego" oraz "ważnego interesu przewoźnika" w oderwaniu o ich umiejscowienia systemowego, a więc z pominięciem okoliczności, iż pojęcia te stosowane są na gruncie ustawy SENT; a w konsekwencji poprzez jego niezastosowanie, tj. wadliwą odmowę jego zastosowania w niniejszej sprawie. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor IAS podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje; Uprawnienie wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sprowadza się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego. Wskazać również należy, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Rozpoznając skargę we wskazanym wyżej zakresie Sąd uznał, że jest ona niezasadna bowiem zaskarżona decyzja znajduje oparcie w przepisach prawa materialnego, a postępowanie przeprowadzone przez organ nie zostało obarczone wadami, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Materialnoprawną podstawę dla wydania kontrolowanego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów. Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 1 lit. b ww. ustawy, systemowi monitorowania przewozu podlega przewóz towarów objętych pozycją CN 2710. Stan faktyczny sprawy nie jest sporny. Z akt sprawy wynika, że w wyniku kontroli samochodu ciężarowego marki [...] o nr rej. [...] (cysterna przystosowana do przewozu paliwa), przeprowadzonej przez funkcjonariuszy [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] w dniu [...] czerwca 2017 r. w miejscowości O., na drodze krajowej nr [...], stwierdzono, że podmiot wysyłający towar i przewoźnik – [...] sp. z o.o., nie uzupełnił danych zgłoszenia SENT [...], w którym zadeklarowano przewóz 7000 litrów oleju napędowego (CN 2710) dotyczących: nazwy i siedziby przewoźnika, numerów rejestracyjnych środka transportu, danych adresowych miejsca dostarczenia towaru, daty faktycznego rozpoczęcia przewozu towaru, planowanej daty zakończenia przewozu towaru. Obowiązek przesłania zgłoszenia przewozu towaru do rejestru przez podmiot wysyłający towar, przed rozpoczęciem przewozu towarów rozpoczynającego się na terytorium kraju, uzyskania numeru referencyjnego dla tego zgłoszenia i przekazania tego numeru przewoźnikowi wynika z art. 5 ust. 1 ustawy SENT. W art. 5 ust. 4 pkt 1 ww. ustawy określono zakres danych, o które powinno zostać uzupełnione zgłoszenie przed rozpoczęciem przewozu towaru po drodze publicznej. Obowiązek uzupełnienia dotyczy m.in.: nazwy i siedziby przewoźnika (art. 5 ust. 4 pkt 1 lit a ww. ustawy), numerów rejestracyjnych środka transportu (art. 5 ust. 4 pkt 1 lit c), danych adresowych miejsca dostarczenia towaru (art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. g), daty faktycznego rozpoczęcia przewozu towaru (art. 5 ust. 4 pkt 1lit. d), planowanej daty zakończenia przewozu towaru (art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. e ww. ustawy). Natomiast zgodnie z art. 22 ust. 2 ustawy SENT, w przypadku gdy przewoźnik nie uzupełni zgłoszenia o dane, o których mowa w art. 5 ust. 4 ww. ustawy, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 5. 000 zł. W tej sytuacji, zdaniem Sądu, organy zasadnie uznały, że zaistniały podstawy do wymierzenia Skarżącemu kary pieniężnej na podstawie art. 22 ust. 2 ustawy. W ocenie Sądu wskazywane przez Pełnomocnika Skarżącego przyczyny braku zawinienia w pominięciu uzupełnienia zgłoszeń przewozu o ww. dane nie mogły – jak trafnie uznały organy obu instancji - doprowadzić do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Należy wskazać, że przepisy ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów mają charakter bezwzględnie obowiązujący. Przewidują sankcje pieniężne za obiektywnie stwierdzony fakt naruszenia przepisów natomiast nie przewidują wartościowania przyczyn naruszenia zasad systemu monitorowania drogowego przewozu określonych w ustawie towarów przez odpowiedzialne podmioty. Kary pieniężne nakładane w trybie administracyjnym decyzją właściwego naczelnika urzędu celno – skarbowego, są niezależne od winy odpowiedzialnego podmiotu. Nie ma zatem znaczenia prawnego fakt, czy naruszenie ustawy było skutkiem błędu, omyłki, czy działania przyczyn zewnętrznych. Dla rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie nie miały znaczenia również podnoszone przez Skarżącą okoliczności przerw w łączeniu internetowym z bazą systemu SENT, tym bardziej, że jak ustalił organ Strona nie zastosowała procedury awaryjnej. Nałożenie kary jest obligatoryjne, co oznacza, że organy nie mogą uznaniowo oceniać okoliczności każdego przypadku naruszenia przepisów, w tym również, jak podnosi Skarżąca, ewentualnego wystąpienia ryzyka uszczuplenia wpływów do Budżetu państwa. Z odpowiedzialności za naruszenie ww. przepisów nie zwalnia również uzupełnienie zgłoszenia przewozu towarów o brakujące dane w trakcie trwania kontroli prowadzonej przez funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej. Możliwość odstąpienia od nałożenia na przewoźnika kary pieniężnej za nieuzupełnienie zgłoszenia o dane, o których mowa w art. 5 ust. 4 reguluje art. 22 ust. 3 ustawy, który stanowi, że w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 albo 2, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3 ustawy. Odesłanie do art. 26 ust. 3 ustawy powoduje, że możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej istnieje, gdy odstąpienie nie stanowi pomocy publicznej albo gdy stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo gdy stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach rozporządzenia określającego szczegółowe warunki odstąpienia od nałożenia kar pieniężnych. Organy obu instancji w uzasadnieniach swoich decyzji rozważyły argumentację Strony poprzez pryzmat brzmienia art. 22 ust. 3 ustawy z uwzględnieniem odesłania do art. 26 ust. 3 ustawy. W ocenie Sądu zasadnie stwierdziły, że podnoszone przez Skarżącego okoliczności niewpisania do zgłoszenia wskazanych danych nie wskazują na istnienie ważnego interesu Strony lub interesu publicznego z uwzględnieniem art. 26 ust. 3 ustawy. Nie znajdują zatem uzasadnienia zarzuty skargi dotyczące błędnej wykładni art. 22 ust. 3 ustawy SENT. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w całości podziela stanowisko orzecznicze wyrażone w wyroku z dnia 25 maja 2018 r. w sprawie o sygn. III SA/Gd 52/18, w którym WSA w Gdańsku stwierdził, że o istnieniu ważnego interesu przewoźnika, uprawniającego do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, nie decyduje jego subiektywne przekonanie, lecz decydować powinny kryteria zobiektywizowane, w każdym przypadku inne, uwzględniające różnorodne aspekty sprawy. Przy czym użycie słowa "ważny" podkreśla wyjątkowość zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia kary z uwagi na tenże interes. WSA w Gdańsku przyznał rację organowi, że ważny interes dłużnika występuje wtedy, kiedy obniżą się znacznie jego zdolności płatnicze, spowodowane zdarzeniami losowymi, takimi, jak: powódź, pożar, susza itp. Nie każde przy tym trudności finansowe mogą uzasadniać zastosowanie ulg, lecz tylko takie, które w okolicznościach sprawy wiązałyby się z zagrożeniem dla istotnego interesu zobowiązanych, w szczególności dla realizacji podstawowych potrzeb bytowych osób zobowiązanych i ich rodzin, czy też – w konsekwencji z koniecznością sięgania po pomoc społeczną. Natomiast w interesie publicznym leży to, aby dłużnicy publicznoprawni przestrzegali przepisy prawne, by była przestrzegana zasada równości i sprawiedliwości opodatkowania. Wobec powyższego Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły przesłanki ważnego interesu Skarżącego lub interesu publicznego, które uzasadniałyby odstąpienie od nałożenia kary. Za nieuzasadnione Sąd uznał również zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 233 § 1, art. 210 § 1 pkt 6, art. 124 Ordynacji podatkowej, bowiem organy orzekające w niniejszej sprawie podjęły wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo. Ponadto uzasadnienie faktyczne zaskarżonej decyzji zawiera szczegółowe ustalenie faktów, na których oparł się organ, a uzasadnienie prawne odnosi się do prawidłowo zastosowanych przepisów prawa. Mając powyższe na względzie, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i skarga podlega oddaleniu jako niezasadna. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.