V SA/Wa 1292/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Protokolant ref. stażysta - Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie odmowy przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego; oddala skargę Skarżący T.G. w dniu 14 września 2009 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) złożył wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wydaną przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. w dniu [...] maja 2005 r. a utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. z dnia [...] kwietnia 2006 r. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy dla gospodarstwa niskotowarowego. Jako podstawę prawną wznowienia postępowania skarżący wskazał art. 145 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej "k.p.a."). Do wniosku załączył wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 18 sierpnia 2009r. (sygn. akt III SA/WR 305/09) wydany w sprawie ze skargi B.G. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z dnia [...] czerwca 2006r. w przedmiocie odmowy płatności dla gospodarstwa niskotowarowego, uchylający zaskarżoną decyzję. Skarżący podkreślił, że powyższe orzeczenie zawiera odmienne rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego (zastosowanej podstawy prawnej) od oceny zastosowanej przez organ przy wydaniu decyzji jego sprawie. W dniu [...] grudnia 2009 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. decyzją nr [...] odmówił uchylenia decyzji ostatecznej wydanej przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. w dniu [...] maja 2006r. o utrzymaniu w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. o odmowie przyznania T.G. płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił m.in. pojęcie zagadnienia wstępnego stanowiącego przesłankę wznowienia postępowania w trybie art.145 1 pkt 7 k.p.a. Wskazał, że odmienne rozstrzygnięcie kwestii wstępnej musi dotyczyć sprawy będącej przedmiotem postępowania głównego przed właściwym organem. Podkreślił przy tym, że wnioskodawca powołał się na uchylający wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 18 sierpnia 2009r. wydany w sprawie ze skargi B.G. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR we Wrocławiu z dnia [...] czerwca 2006r. w przedmiocie odmowy przyznania jej płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. Organ wyjaśnił, że sprawa B.G. stanowi przedmiot odrębnego postępowania i toczy się niezależnie od sprawy T.G. Orzeczenie zaś, które zapadło w niezależnej sprawie nie związanej z toczącym się postępowaniem administracyjnym nie stanowi odmiennego rozstrzygnięcia kwestii wstępnej przez właściwy organ lub sąd. Organ podniósł również, że dokonana przez Trybunał Konstytucyjny w postanowieniu z dnia 24 marca 2009r. sygn. akt U 6/07 wykładnia przepisów prawa, na którą powołał się WSA w W. w wyroku z 18 marca 2009r. w sprawie ze skargi B.G. także nie może zostać uznana jako przesłanka wznowienia postępowania określona w art.145 § 1 pkt 7 k.p.a. W dniu 25 stycznia 2010r. T.G. złożył odwołanie od decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2009r. W wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego Prezes ARiMR decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, uznając jej słuszność pod względem faktycznym i prawnym. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie T.G. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji, z uwagi na przyjęcie niekonstytucyjnej podstawy prawnej. Zdaniem skarżącego zagadnieniem wstępnym w jego sprawie było "ustalenie właściwej podstawy prawnej, przyjętej po rozpatrzeniu wniosku strony". Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego (z dnia 24.03.2009 r. sygn. akt U 6/07) i wyrok WSA we Wrocławiu w sprawie ze skargi B.G. stanowią, w ocenie skarżącego, odmienne rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, od rozstrzygnięcia przyjętego przez organy obu instancji przy wydaniu decyzji w jego sprawie, a okoliczność ta nie była rozpatrywana przez sądy administracyjne. Ponadto skarżący podniósł, że NSA nie bada samodzielnie prawidłowości przepisów prawa, może o to wystąpić do TK i dlatego nie jest prawdziwe twierdzenie organu, że NSA potwierdził prawidłowość zastosowanych w postępowaniu w sprawie T.G. przepisów prawa. Podkreślił, że kwestia, czy zastosowany jako podstawa prawna dokument (rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004r. , Dz.U. Nr 286, poz.2870) był zgodny z Konstytucją nie była badana przez NSA i ujawnienie niekonstytucyjności tego dokumentu jest w sprawie "nową okolicznością" nieznaną wcześniej organowi ani sądowi administracyjnemu. W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje; Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Oznacza to, że sąd - o ile inne kryteria kontroli nie wynikają z przepisów szczególnych - bada, czy zaskarżony akt, w tym także decyzja, odpowiada przepisom prawa i uwzględnia skargę, gdy narusza ona prawo w sposób określony w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Na wstępie rozważań wskazać należy, iż zaskarżona do Sądu decyzja nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011r. wydana została w postępowaniu wszczętym na skutek wniosku skarżącego z dnia 14 września 2009r. o wznowienie postępowania w sprawie odmowy przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. Wniosek skarżącego uruchomił zatem nadzwyczajny tryb postępowania administracyjnego. Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zasada trwałości decyzji administracyjnych wyrażona w art. 16 k.p.a. Przepisy dotyczące instytucji regulujących tryby nadzwyczajne mają charakter szczególnych i zupełnych regulacji prawnych, które w drodze wyjątku i w ściśle określonych przypadkach pozwalają na wzruszenie decyzji ostatecznej nawet kosztem jej trwałości. Jednym ze sposobów prowadzących do wzruszenia decyzji ostatecznych jest instytucja wznowienia postępowania służąca eliminowaniu z obrotu prawnego decyzji w przypadku ujawnienia określonych przepisami prawa okoliczności. Celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości zakończonego postępowania zwykłego, ustalenie, czy i w jakim zakresie wadliwość postępowania zwykłego wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, oraz – w razie stwierdzenia określonej wadliwości decyzji dotychczasowej – doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa wydana została z określonym naruszeniem prawa. Skarżący jako podstawę wznowienia postępowania podał art. 145 1pkt 7 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2). Wraz z wnioskiem o wznowienie postępowania skarżący przedłożył wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 18 sierpnia 2009 r. sygn. akt III S.A./Wr 305/09 wydany w sprawie ze skargi B.G. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z dnia [...] czerwca 2006r. w przedmiocie odmowy przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego, uchylający zaskarżoną decyzję wskazując, iż orzeczenie to zawiera odmienne rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego od oceny zastosowanej przez organ przy wydawaniu decyzji w jego sprawie. W tym miejscu wyjaśnić należy, iż w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że pod pojęciem "zagadnienia wstępnego" rozumie się sytuację, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego. W sytuacji, gdy w postępowaniu administracyjnym powstaje zagadnienie wstępne, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiesić postępowanie i stosownie do obowiązujących przepisów prawa albo wystąpić do właściwego organu lub sądu o jego rozstrzygnięcie, albo wezwać stronę do wystąpienia o to w wyznaczonym terminie. Wyjątkowo dopuszczalny jest tryb nadzwyczajny rozstrzygania zagadnień wstępnych. Jeżeli pomiędzy rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego przez kompetentny organ a rozstrzygnięciem, przyjętym przez organ wydający decyzję (w przypadku gdy zastosował on tryb nadzwyczajny) zachodzi różnica w istotnych punktach, stanowi to podstawę wznowienia postępowania. (Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wydanie 6, B. Adamiak, J. Borkowski). Jak wskazano powyżej istotą wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a. jest istnienie różnicy pomiędzy rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego przez kompetentny organ a rozstrzygnięciem przyjętym przez organ wydający decyzję w sprawie będącej przedmiotem postępowania głównego. W rozpoznawanej sprawie jako odmienne rozstrzygniecie zagadnienia wstępnego skarżący wskazał ww. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 18 sierpnia 2009 roku, sygn. akt III SA/Wr 305/09, wydany w sprawie ze skargi B.G. w przedmiocie odmowy przyznania jej płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. Sąd stwierdził, że rozstrzygnięcie zawarte w ww. wyroku w ogóle nie stanowi zagadnienia wstępnego w sprawie z wniosku T.G. o przyznanie mu pomocy finansowej dla gospodarstwa niskotowarowego, ponieważ wydanie orzeczenia w sprawie z wniosku T.G. nie było uwarunkowane uprzednim wydaniem orzeczenia w sprawie B.G. Orzeczenie to nie może być więc również uznane za odmienne rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, które mogłoby stanowić podstawę zmiany decyzji w postępowaniu wznowieniowym na podstawie przepisu art.145 § 1 pkt 7 k.p.a. Należy również wyjaśnić, że sprawa T.G. dotycząca odmowy przyznania mu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego była przedmiotem oceny sądów administracyjnych. WSA we Wrocławiu wyrokiem z dnia 14 lipca 2008 r. w sprawie o syg.akt III SA/Wr 78/08 oddalił skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR we W. utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego w O. z dnia [...] maja 2006r. o odmowie przyznania skarżącemu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. Wyrok ten został utrzymany w mocy wyrokiem NSA z dnia z dnia 3 czerwca 2009r. sygn. II GSK 987/08. W uzasadnieniu wyroku z dnia 3 czerwca 2009r. NSA podzielił pogląd Sądu pierwszej instancji, co do konieczności przedstawienia przez skarżącego we wniosku, jako posiadanych, wszystkich działek, do których przysługiwało mu prawo własności (na zasadach własności wyłącznej bądź współwłasności). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjętemu w uzasadnieniu orzeczenia z dnia 3 czerwca 2009r. rozumieniu zastosowanego przez organy przepisu § 3 ust. 1 pkt. 3 lit. a rozporządzenia z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 286, poz. 2870, z późn.zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem WGN" nie stoi na przeszkodzie postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 marca 2009r., bowiem stan faktyczny sprawy T.G. przemawia właśnie za uwzględnieniem w procesie badania jego wniosku wszystkich działek gruntu stanowiących przedmiot jego współwłasności małżeńskiej, bez względu na przedstawiane argumenty o ich podziale do używania. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. w decyzji z dnia [...] kwietnia 2006r. jak również Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w decyzji z dnia [...] maja 2006r. utrzymującej w mocy ww. decyzję Kierownika wskazali również konieczność deklarowania we wniosku o przyznanie pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych wszystkich działek stanowiących przedmiot współwłasności małżeńskiej i na tej podstawie odmówili skarżącemu przyznania pomocy. Nieuzasadniony jest zarzut skargi, iż z treści wyroku NSA z dnia 3 czerwca 2009 r. wynika, że "NSA nie wiedział o zapadłym rozstrzygnięciu Trybunału Konstytucyjnego". O wzięciu przez NSA pod uwagę orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego świadczy zacytowany wyżej fragment uzasadnienia wyroku NSA, w którym Sąd przywołał postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 marca 2009r. Wskazać również należy, że orzeczeniem z dnia 24 marca 2009r. sygn. akt U 6/07 Trybunał Konstytucyjny umorzył postępowanie ze względu na utratę mocy obowiązującej kwestionowanego przepisu, a tym samym nie orzekł o niekonstytucyjności § 3 ust.1 pkt 3 lit.a ww. rozporządzenia. W okolicznościach niniejszej sprawy przyjąć należy, iż dokonana przez organy analiza wskazanych podstaw wznowienia postępowania doprowadziła do prawidłowych wniosków, że te podstawy nie istnieją. Konkludując Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy nie ujawniła bowiem wad tego rodzaju, które mogłyby mieć wpływ na podjęte rozstrzygniecie. Z tych względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku.