V SA/Wa 1308/13

Referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi C.S.R.S. –G. C. z siedzibą w C. na decyzję Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu dofinansowania ze środków unijnych postanawia: - odmówić stronie skarżącej przyznania prawa pomocy poprzez odmowę zwolnienia od kosztów sądowych C.S.R.S. –G. C. z siedzibą w C., dalej: "strona skarżąca" albo "stowarzyszenie" wystąpiła z wnioskiem, sporządzonym na urzędowym formularzu PPPr, o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku stowarzyszenie wskazało, że nie jest organizacją nastawioną na zysk, nie prowadzi działalności gospodarczej i nie generuje środków finansowych. Wszystkie środki finansowe znajdujące się w dyspozycji stowarzyszenia są przeznaczane na realizację celów statutowych i pochodzą przede wszystkim z dotacji. Koszty związane z bieżącą działanością są pokrywane ze składek lub dobrowolnych wpłat członków stowarzyszenia. Stowarzysznie argumentowało, że odmowa zwolnienia od kosztów sądowych prowadziłaby do ograniczenia jego działaności i zakłóciłaby realizowanie celów statutowych. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że stowarzyszenie nie posiada środków trwałych, majątku, środków finansowych. Wykazało jeden rachunek bankowy na którym znajduje się kwota 305,03 zł. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia złożonych dokumentów oraz przedstawienia dodatkowych informacji stowarzyszenie złożyło wydruk z Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego, kopie zeznań podatkowych CIT-8 i CIT-8/O za lata 2011 - 2012, wyciągi z posiadanych rachunków bankowych, kserokopie bilansów oraz rachunków zysków i strat za lata 2011 - 2012, zestawienie otrzymanych dotacji w okresie ostatnich 3 lat oraz tabelę potwierdzającą stan zatrudnienia w stowarzyszeniu. Prezes Zarządu stowarzyszenia oświadczył, że stowarzyszenie nie posiada własnego majątku, nie uzyskuje dochodów, nie prowadzi działalności gospodarczej oraz wyjaśnił, że członkowie stowarzyszenia zgodnie z obowiazującym statutem zobowiązani są do uiszczania składek członkowskich w wysokości 5 zł rocznie. Do pisma stanowiącego odpowiedź na wezwanie do przedstawienia dodatkowych dokumentów nie załączono statutu stowarzyszenia (pomimo wskazania, że znajduje się wśród załaczników pisma). Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej " p.p.s.a", właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 § 1 p.p.s.a. czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. Sąd może przyznać osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy jednostka taka wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, a zwolnienie z części kosztów postępowania, jest możliwe jeśli jednostka wykaże, że nie ma dostatecznych środków na pełne ich poniesienie (art. 246 § 2 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a.). Przystępując do rozpoznania wniosku, przypomnieć należy, że co do zasady, każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia. Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Prawo pomocy ma charakter szczególny i dlatego z uprawnienia tego mogą skorzystać jedynie podmioty, które wykażą, że znajdują się w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej. W niniejszej sprawie rozpoznanie skargi przez Sąd jest zależne od uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł. Należy zauważyć, że strona skarżąca zapłaciła należny wpis sądowy i na tym etapie postępowania nie jest obowiązana do uiszczenia innych kosztów sądowych. Powołane okoliczności mogą wskazywać, że skarżąca nie znajduje się sytuacji finansowej uzasadniającej przyznanie jej prawa pomocy. Analizując znajdujący się w aktach sądowych wniosek PPPr oraz pozostałe nadesłane materiały przypomnieć należy, że stowarzyszenie realizując cele określone w statucie powinno liczyć się z tym, że prowadzenie każdej działalności, w tym działalności stowarzyszenia wiąże się z koniecznością ponoszenia kosztów. Skarżące stowarzyszenie wyjaśniło, że realizuje działania statutowe głównie dzięki środkom uzyskiwanym z dotacji, a koszty swojej działaności pokrywa ze składek statutowych. Władze stowarzyszenia oświadczyły, że stowarzyszenie nie prowadzi działalności gospodarczej. Podkreślić jednak należy, że statut stowarzyszenia (statut stowarzyszenia znajduje się w aktach administracyjnych) przewiduje możliwość prowadzenia działalności gospodarczej, a źródłem dochodu są również składki członkowskie. Stowarzyszenie dysponuje więc możliwościami uzyskiwania dochodów lub zwiększenia wysokości uzyskiwanych dochodów. Okoliczność, że stowarzyszenie nie prowadzi działalności gospodarczej, a swoją działaność prowadzi przede wszystkim dzięki dotacjom i składkom statutowym nie może przemawiać za uprzywilejowanym jego traktowaniem przy rozpatrywaniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Argumentacja przedstawiona przez stronę skarżącą wskazuje, że oczekuje ona, iż żądanie przyznania prawa pomocy powinno zostać uwzględnione z uwagi na fakt, że konieczność uiszczenia kosztów postępowania będzie oznaczać zmniejszenie środków na realizację celów statutowych, jej działalność opiera się przede wszystkim na otrzymywanych dotacjach, co powoduje, że stowarzyszenie nie dysponuje jakimkolwiek majątkiem. Żądanie strony skarżącej zmierza w istocie do tego, aby działalność stowarzyszenia realizowana była z budżetu Państwa. "Przerzucanie" ciężaru funkcjonowania stowarzyszenia na Państwo, np. poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, rodzi ten skutek, że faktycznie działalność stowarzyszenia staje się finansowana ze środków publicznych, a to prowadzi do zaprzeczenia zasady, że stowarzyszenie prowadzi działalność na bazie własnego majątku (porównaj: postanowienie NSA z dnia 9.06.2006 r., sygn. akt II OZ 317/06, postanowienie NSA z dnia 31.03.2008 r., sygn. akt II OZ 263/08, postanowienie z dn. 17.06.2011 r., sygn. akt II OZ 491/11). Odpowiadając na wezwanie do przedstawienia dodatkowych informacji na temat sytuacji finansowej, stowarzyszenie przedstawiło wyciągi bankowe z trzech rachunków bankowych. Zauważyć należy, że stowarzyszenie posiada na rachunkach bankowych wolne środki pieniężne tj. [...] zł, [...] zł, [...] zł. Źródłem wpłat są zarówno dotacje, jak i opłaty za pobyt dzieci w żłobku (około 87 zł miesięcznie). Ponieważ strona skarżaca zapłaciła wpis sądowy, na obecnym etapie postępowania nie ciąży na niej obowiązek uiszczania innych kosztów sądowych, ponadto posiada środki pieniężne na kontach bankowych, ma możliwość uzyskania dodatkowych środków np. z tytułu składek członkowskich, jak również z ewentualnej działalności gospodarczej, to uznać należy, że przyznanie stronie skarżącej prawa pomocy nie jest zasadne. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.