V SA/Wa 1309/13

WyrokWSA w Warszawie2013-12-18

Skład orzekający: Ewa Wrzesińska-Jóźków, Dorota Mydłowska, Piotr Piszczek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca zwrot środków publicznych wypłaconych przez samorząd terytorialny pracodawcom z tytułu przystosowania stanowisk pracy dla osób niepełnosprawnych, wydana na podstawie art. 49e ustawy o rehabilitacji, jest zgodna z prawem, w szczególności w zakresie prawidłowego określenia strony postępowania, zastosowania właściwego trybu (administracyjnego czy cywilnego), przepisów o przedawnieniu oraz definicji "przystosowania stanowiska pracy"?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Prezydent Miasta, jako organ wykonawczy miasta na prawach powiatu, jest jego ustawowym reprezentantem, co czyni doręczenie decyzji administracyjnej skierowanej do Prezydenta skutecznym. Postępowanie w sprawie zwrotu środków publicznych ma charakter publicznoprawny, a nie cywilnoprawny, co uzasadnia zastosowanie trybu administracyjnego. Przepis art. 49e ustawy o rehabilitacji, wprowadzony od 2009 r., ma zastosowanie do postępowań wszczętych po tej dacie, a "przystosowanie stanowiska pracy" nie obejmuje zakupu standardowego wyposażenia biurowego czy maszyn, które pracodawca nabyłby również dla pracownika pełnosprawnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Ministra Pracy i Polityki Społecznej utrzymującej w mocy decyzję Prezesa PFRON nakazującą Powiatowi Miasta J. zwrot środków publicznych wypłaconych pracodawcom w 2003 r. na przystosowanie stanowisk pracy dla osób niepełnosprawnych. Powiat Miasta J. zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędne określenie strony postępowania, zastosowanie niewłaściwego trybu, naruszenie przepisów o przedawnieniu oraz błędną wykładnię pojęcia "przystosowania stanowiska pracy".
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Powiatu Miasta J.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska-Jóźków, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Sędzia NSA - Piotr Piszczek, st. sekr. sąd. - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2013 r. sprawy ze skargi Powiatu Miasta J. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie nakazu zwrotu wypłaconych środków pieniężnych; oddala skargę Przedmiotem skargi jest decyzja Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] marca 2013r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: Prezes PFRON) z dnia [...] kwietnia 2012r. . Zaskarżona decyzja została podjęta w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012r. znak: [...] Prezes PFRON , powołując się na treść art. 45 i 49e ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2011r. Nr 127, poz. 721 z póżn. zm.), (dalej: ustawa o rehabilitacji) nakazał Powiatowi M. zwrot środków przekazanych w 2003r. Powiatowi M. według algorytmu na podst. art. 48 ust. 1 pkt. 1 ustawy o rehabilitacji, które następnie zostały przyznane i wypłacone przez M. w 2003r. pracodawcom z tytułu realizacji umów o zwrot kosztów poniesionych w związku z przystosowaniem tworzonych lub istniejących stanowisk pracy dla osób niepełnosprawnych, stosownie do potrzeb wynikających z ich niepełnosprawności, w łącznej kwocie 387.791,11 zł wraz z odsetkami liczonymi w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych od następujących kwot: 1. od kwoty 120.000zł od dnia 17.12. 2003r. do dnia zapłaty – z tytułu umowy [...], 2. od kwoty 20.000zł od dnia 12.12,2003r. do dnia zapłaty – z tytułu umowy [...], 3. od kwoty 175.924,60 zł od dnia 15.12.2003r. do dnia zapłaty oraz kwoty 34.075,40zł od dnia 05.03.2004 do dnia zapłaty – z tytułu umowy [...], 4. od kwoty 18.443,42zł od dnia 23.12.2003r. do dnia 06.09. 2004r. oraz kwoty 17.791,11zł od dnia 07.09.2004r. do dnia zapłaty – z tytułu umowy [...], 5. od kwoty 20.000zł od dnia 29.12.2003r. do dnia zapłaty – z tytułu umowy [...]. . W jej uzasadnieniu Prezes wskazał na wyniki kontroli przeprowadzonej w Urzędzie Miasta J. w dniach [...]-06 2005r. przez Oddział [...] PFRON. Przedmiotem kontroli było ustalenie stanu faktycznego i prawnego w zakresie wydatkowania przez Miasto J. na prawach powiatu, w 2003r. i 2004r. środków funduszu przekazanych według algorytmu. Stwierdzono nieprawidłowości dotyczące wykorzystania środków na zadanie rehabilitacji zawodowej w zakresie zwrotu pracodawcom kosztów przystosowania tworzonych lub istniejących stanowisk pracy dla osób niepełnosprawnych, stosownie do potrzeb wynikających z ich niepełnosprawności. W wystąpieniu pokontrolnym z dnia [...] 10. 2005r. ,skierowanym do Prezydenta Miasta, wniesiono o zwrot na konto Funduszu środków w wysokości 388.443,42 zł. przekazanych 5 wskazanym pracodawcom. W dalszej części uzasadnienia organ I instancji szczegółowo wskazał odnośnie wszystkich tych pracodawców nieprawidłowości, które wystąpiły przy przystosowaniu tworzonych bądź istniejących stanowisk pracy dla osób niepełnosprawnych. Przedmiotowa decyzja została doręczona w dniu 17 kwietnia 2012r. Prezydentowi M. W dniu 30 kwietnia 2012r. (data prezentaty), Powiat M. wniósł na powyższą decyzję odwołanie, podpisane przez Prezydenta Miasta mgr M. J. W wyniku tego, Minister PiPS, decyzją z dnia [...] stycznia 2013r. umorzył postępowanie odwoławcze uznając, że w przedmiotowej sprawie nie nastąpiło skuteczne doręczenie decyzji organu I instancji. Decyzja została bowiem skierowana do strony postępowania, to jest Powiatu M., a doręczona (tak jak pozostała korespondencja w sprawie) Prezydentowi M. Uznano, że Prezydent Miasta nie jest przedstawicielem ustawowym strony, nie można stawiać znaku równości pomiędzy instytucją przedstawiciela strony i pełnieniem funkcji wykonawczych gminy (powiatu) i tym samym zakładać, że organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego jest zawsze, z mocy prawa, jej przedstawicielem. Z przytoczonych powodów Minister uznał, że decyzja I instancji nie została wprowadzona do obrotu prawnego, a zatem rozpatrywanie odwołania stało się bezprzedmiotowe. Organ II instancji wskazał na koniczność dokonania przez Organ I instancji ponownego doręczenia decyzji stronie (oraz wszelkiej korespondencji). Decyzją z dnia [...] marca 2013r. Minister PiPS utrzymał w mocy decyzję Prezesa PFRON z dnia [...] kwietnia 2012r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, organ odwoławczy zgodził się z ustaleniami stanu faktycznego i prawnego dokonanego przez Prezesa PFRON. Podkreślił, że utworzone i istniejące miejsca pracy, objęte zawartymi z poszczególnymi pracodawcami umowami, nie wymagały przystosowania w związku z rodzajem i stopniem niepełnosprawności zatrudnionych osób, na co wskazują m.in. dokumenty PIP, albo zakupiono urządzenia, które pracodawcy nabyliby również w przypadku zatrudnienia na danych stanowiskach osób niebędacych osoami niepełnosprawnymi. Wskazał na treść art. 49e ust. 1 i 2 ustawy o rehabilitacji podnosząc, iż wobec tego zarzut wskazany w odwołaniu, iż naruszono art. 130 § 1 i 2 k.p.a. poprzez zobowiązanie skarżącego do dokonania zwrotu środków wraz z odsetkami w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania decyzji, w sytuacji w której nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności, a wniesienie odwołania wstrzymuje z mocy prawa jej wykonanie. Obowiązek ten wynika z samej treści przepisu art. 49e ust. 2 ustawy o rehabilitacji. Minister odniósł się także do zarzutu, iż w niniejszej sprawie powinny mieć zastosowanie przepisy k.c. wskazując, że skarżącego i PFRON łączą stosunki o charakterze publicznoprawnym, więc do żądania zwrotu udzielonej dotacji właściwy jest tryb postępowania administracyjnego. Przypomniał także, iż PFRON wystąpił na drogę cywilną z żądaniem zwrotu w/wym środków i pozew został odrzucony z powodu niedopuszczalności drogi sądowej (SO w Rybniku sygn. akt: II C 219/09) i SA w Katowicach sygn. akt: V Acz 324/10). Zajmując stanowisko odnośnie podmiotu, od którego należy żądać zwrotu środków, organ wskazał, że Prezes PFRON nie może żądać zwrotu od beneficjentów, gdyż nie jest stroną umów zawartych pomiędzy Prezydentem M. a pracodawcami. Ponadto podkreślił, iż sprawa niniejsza została wszczęta w dniu [...] listopada 2011r (pismo powiadamiające stronę), więc po dniu wejścia w życie ustawy z dnia 5 grudnia 2008r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U.Nr 237 poz. 1652). Nie jest to kontynuacja postępowania w przedmiocie przyznania środków PFRON, ale samodzielnie postępowanie, więc ma zastosowanie art. 49e ustawy o rehabilitacji. Wskazał także, iż przedmiot postępowania został jednoznacznie określony w zawiadomieniu z dnia 4 listopada 2012r. Odnosząc się do zarzutu niezastosowania Ordynacji Podatkowej (dalej:OP) w zakresie przedawnienia, Minister wskazał, iż przepisy ustawy o rehabilitacji nie zawierają odesłania do stosowania OP w zakresie zwrotu środków Funduszu przekazanych algorytmem. Co do błędnego oznaczenia strony wyjaśnił, że we wszystkich pismach jednoznacznie wskazano, że stroną jest Powiat Miasto J. Decyzja I instancji została prawidłowo doręczona stronie, a korespondencja wcześniejsza była jej skutecznie doręczana o czym świadczy fakt czynnego udziału strony w postępowaniu (korespondencja). W skardze na powyższą decyzję, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Powiat M. wnosiło o jej uchylenie. Decyzji zarzucił: 1/ naruszenie przepisów postępowania, a to: - art. 138§ 2 k.p.a. w zw. z art. 40 § 1 k.p.a.,61 § 1 k.p.a., art. 61 § 4 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a. i art. 9 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Organu I instancji pomimo, doręczania na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego pism – poczynając od zawiadomienia o wszczęciu postępowania z urzędu, poprzez wezwanie do złożenia dokumentów z dnia 20 lutego 2012r., a kończąc na zawiadomieniu o możliwości zapoznania się oraz wypowiedzenia w przedmiocie zebranego w sprawie materiału dowodowego w trybie art. 10 k.p.a. – Prezydentowi Miasta, zamiast wskazanej przez Organ I instancji stronie- Powiatowi M.; - art. 28 k.p.a. poprzez błędne określenie strony postępowania; - art. 1 k.p.a., art. 2 § 1 k.p.c. w związku z art. 6 ustawy z dnia 5 grudnia 2008r. o zmianie ustawy o rehabilitacji (Dz.U. Nr 237, poz 1652 poprzez ich niezastosowanie, a przez to skorzystanie z trybu postępowania administracyjnego do sprawy, która winna być rozpoznawana w postępowaniu cywilnym, co w konsekwencji naruszyło zasadę nieretroaktywnosci prawa określoną w art.2 Konstytucji RP; - art. 107 § 1 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 8 k.p.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu decyzji podstawy faktycznej i prawnej nakazu zwrotu wypłaconych środków, w sytuacji w której art. 49e ust. 1 i 2 ustawy o rehabilitacji stanowi o trzech przypadkach, które dają podstawę zwrotu, tj. wykorzystania środków niezgodnie z przeznaczeniem, pobrania w nadmiernej wysokości lub ustalenia w wyniku kontroli w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości, przy czy organ nie wskazał w decyzji który przypadek stanowi podstawę zwrotu środków, a także brak wszechstronnego ustosunkowania się do twierdzeń strony, zajmowanych w toku postępowania, - art. 130 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 49e ust. 2 ustawy o rehabilitacji poprzez zobowiązanie skarżącego do zwrotu środków wraz z odsetkami w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania decyzji, w sytuacji w której organ nie nadał decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, a wniesienie odwołania wstrzymuje z mocy prawa jej wykonanie. 2/ naruszenie prawa materialnego, a to: - art. 49e ust 1 i 2 ustawy o rehabilitacji poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż ma on zastosowanie do zwrotu środków Funduszu od jednostki samorządu terytorialnego – Powiatu M., w sytuacji kiedy przepis ten skierowany jest do dochodzenia zwrotu środków od beneficjentów pomocy, tj. pracodawców; - art. 66 ustawy o rehabilitacji w zw. z art. 442 kc względnie art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez ich niezastosowanie, a przez to nieprzyjęcie przedawnienia należności Funduszu; - art. 26 ust. 1 ustawy o rehabilitacji oraz § 2 ust. 1 pkt 1 i § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 30 maja 2003r. w sprawie zwrotu kosztów przystosowania stanowisk pracy do potrzeb osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 115, poz. 1081) , dalej: rozporządzenie, błędną interpretację w zakresie pojęcia ,,przystosowania stanowiska pracy’’; 3/ błąd w ustaleniach stanu faktycznego, poprzez przyjęcie, że zachodziły podstawy do uznania nieprawidłowości po stronie skarżącego. W motywach skargi skarżący podniósł argumenty wskazane już wcześniej w odwołaniu. Podkreślił, że doręczenia w niniejszej sprawie powinny następować na adres Powiatu M., a nie Prezydenta , który nie jest przedstawicielem ustawowym gminy. Nie można stawiać znaku równości pomiędzy instytucją przedstawicielstwa strony i pełnieniem funkcji wykonawczych gminy i tym samym zakładać, że organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego jest zawsze, z mocy prawa, jej przedstawicielem. Wskazał przy tym, iż takie stanowisko zajął Minister PiPS w decyzji z dnia [...] stycznia 2013r, wydanej w przedmiotowej sprawie. Podniósł, iż organ I instancji nie wykonał zaleceń wynikających ze wspomnianej decyzji i doręczył stronie jedynie decyzję w dniu 28 stycznia 2013r. Nie można wiec mówić, że postępowanie zostało prawidłowo wszczęte a strona miała możliwość wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego. Jest to, zdaniem skarżącego, naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, co jest kwalifikowaną wadą procesową. W dalszej części skargi wskazano, iż art. 49e ustawy rehabilitacji został dodany ustawą z dnia 5 grudnia 2008r. o zmianie ustawy o rehabilitacji (dalej: ustawa o zmianie), z datą obowiązywania od dnia 1 stycznia 2009r. Wskazuje on na dochodzenie zwrotu środków w drodze decyzji administracyjnej. Przede wejściem tego przepisu w życie, przekazanie środków przez Prezesa w trybie art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji miało charakter cywilnoprawny. W art. 6 ustawy o zmianie znajduje się zapis, ze do stosunków prawnych powstałych przed wejściem w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. A wiec , ponieważ stosunek prawny jaki nawiązał się pomiędzy Funduszem a Miastem na Prawach Powiatu nawiązał się w roku 2003 – jest to stosunek cywilnoprawny i ewentualne spory wynikłe z tego stosunku, winny być regulowane na drodze postępowania cywilnego. Zdaniem skarżącego, przyjęcie ze stosunek Łączący Fundusz i Miasto na Prawach Powiatu ma charakter publicznoprawny oznaczałoby złamanie zasady nieretroaktywnosci. Ponownie skarżący zarzucił decyzji , iż nie wskazuje która z podanych w przepisie art. 49e ust. 1 i 2 ustawy o rehabilitacji przyczyna jest podstawą do wydania rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Podnosząc zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego skarżący podniósł, że prawidłowa interpretacja przepisu art. 49e ust. 1 i 2 ustawy o rehabilitacji wskazuje, iż jest on skierowany do dochodzenia zwrotu środków od beneficjentów pomocy, tj. pracodawców. Gdyby przyjąć, że Fundusz nie jest stroną umowy na podstawie której pracodawcy otrzymali środki, więc należałoby uznać, że pracodawcy nigdy nie podlegaliby obowiązkowi zwrotu środków Funduszu. Takie zaś stanowisko nie ma uzasadnienia w treści ustawy. Powołał przy tym przepis art. 47f ustawy o rehabilitacji. Odnośnie zarzutu przedawnienia wskazał, ze gdyby przyjąć, iż kwestia ta powinna być rozpatrywana w oparciu o przepisy k.c. , to roszczenie podlega 3-letniemu terminowi przedawnienia (art. 442 k.c.), a nie na zasadach ogólnych okresowi 10-cio letniemu. Wobec powyższego, naliczanie odsetek za zwłokę od zaległości po upływie terminu przedawnienia jest bezpodstawne. Skarżący zakwestionował w ogóle istnienie podstawy do zwrotu środków Funduszu wskazując na treść przepisu art. 26 ust 1 i 2 ustawy o rehabilitacji oraz na § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra GPiPS z dnia 30 maja 2003r podnosząc, iż jego zdaniem zarówno przystosowanie tworzonych jak i przystosowanie istniejących stanowisk pracy dla potrzeb osób niepełnosprawnych, to nic innego jak zakup przez pracodawców środków trwałych stanowiących wyposażenie związane z przystosowaniem stanowiska pracy w sposób umożliwiający wykonywanie przez pracownika niepełnosprawnego powierzonych czynności na poziomie porównywalnym z analogicznymi czynnościami wykonywanymi przez pracownika pełnosprawnego.. Nie zgadzając się z zarzutami zawartymi w protokole z kontroli, skarżący podkreślił, że rozporządzenie MIPS z dnia 25 czerwca 1998r. w sprawie trybu i szczegółowych zasad postępowania dotyczącego zwrotu ze środków PFRON kosztów poniesionych przez pracodawców w związku z zatrudnianiem osób niepełnosprawnych utraciło moc obowiązującą z dniem 1 lutego 2003r., a do dnia 16 lipca 2003r. (dzień wejścia w życie rozporządzenia z 30 maja 2003r.) materia objęta przepisem art. 26 ust. 1 ustawy o rehabilitacji nie była uregulowana. Rozporządzenie nie definiuje ,,środków trwałych’’, więc należy posługiwać się definicją zawartą w przepisie art. 3 ust. 1 pkt. 15 ustawy z dnia 29 września 1994r.o rachunkowości (Dz. U. z 2002r. Nr 76 poz. 694 z póżn. zm.). W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. Realizując powyższe uprawnienia Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem w sprawie nie doszło do naruszenia zastosowanych przepisów prawa materialnego, zaś w działaniach Ministra Pracy i Polityki Społecznej nie sposób dopatrzyć się uchybień proceduralnych, które mogłyby skutkować uchyleniem decyzji. Odnośnie pierwszego zarzutu, zdaniem Sądu, jest on niezasadny. Zgodnie z przepisem art. 92 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym (tj. Dz. U. z 2013r Nr 595), funkcje organów powiatu w miastach na prawach powiatu sprawuje: 1) rada miasta; 2) prezydent miasta. Ust. 3 tegoż artykułu stanowi, ze Ustrój i działanie organów miasta na prawach powiatu, w tym nazwę, skład, liczebność oraz ich powoływanie i odwoływanie, a także zasady sprawowania nadzoru określa ustawa o samorządzie gminnym. Art. 31 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2013r. Nr 594) stanowi: Wójt kieruje bieżącymi sprawami gminy oraz reprezentuje ja na zewnątrz. Tak więc, ilekroć mowa jest o wójcie, należy przez to rozumieć także prezydenta miasta. W obecnym stanie prawnym wójt, burmistrz, prezydent jest monokratycznym organem, także organem administracji publicznej i ustawowym reprezentantem gminy miasta, miasta na prawach powiatu). Nie ma więc, zdaniem WSA, potrzeby dodatkowego umocowania dla prezydenta. Należy uznać wiec, iż w niniejszej sprawie organ mógł doręczać wszelkie pisma, w tym także rozstrzygnięcia, Prezydentowi, przy oznaczeniu w postępowaniu administracyjnym jako strony Powiatu M. Zdaniem Sądu, doręczenie decyzji Prezydentowi było skuteczne; WSA nie podziela odmiennego stanowiska zawartego w pierwszej decyzji Ministra PiPS z [...] stycznia 2013r umarzającej postępowanie odwoławcze. Stanowisko co do prawidłowości doręczania pism i decyzji Prezydentowi w sytuacji, kiedy jako strona została oznaczona Gmina Miasto czy Powiat Miasto, jest prawidłowe i ugruntowane w sądownictwie administracyjnym (np. wyrok WSA w Warszawie ,sygn. akt: V SA/Wa 992/13, ). Co więcej niniejszej sprawie , jak wynika z akt administracyjnych, szereg pism było doręczanych Prezydentowi (np. k 37, 38, 39), strona podejmowała działania w całym postępowaniu administracyjnym, w tym np. wnosząc odwołanie od decyzji z dnia [...] kwietnia 2012r. (k 334 – 344) podpisane przez Prezydenta Miasta mgr M. J. W tym wypadku strona nie miała wątpliwości, że może ono być przez niego podpisane. Także w postępowaniu sądowym to Prezydent udzielił pełnomocnictwa procesowego adwokatowi do reprezentowania interesów Miasta przed WSA w Warszawie, w tym do podpisania skargi. Te działania nie budzą wątpliwości strony. Należy także zauważyć, iż strona skarżąca podejmowała czynności w postępowaniu administracyjnym, gdyż pisma organu dochodziły do jej świadomości. Za niezasadny należy uznać zarzut o konieczności zastosowania w sprawie postępowania cywilnego. Prawidłowo zastosowano tu tryb administracyjny gdyż stronę i PFRON łączą stosunki o charakterze publicznoprawnym. Środki, których zwrotu domaga się PFRON, zostały przekazane na podstawie przepisów art. 48 ust. 1 ustawy o rehabilitacji. W ramach tych środków strony skarżącej nie łączyła z Funduszem umowa cywilna, więc niniejsza sprawa nie ma charakteru cywilnego w rozumieniu art.1 k.p.c. Przedmiotowe dofinansowanie jest wydatkiem z budżetu państwa na rzecz konkretnych podmiotów, więc do żądania zwrotu udzielonej dotacji właściwy jest tryb postępowania administracyjnego. Ponadto PFRON wystąpił o zwrot w/wym. Środków do sądu cywilnego. Sąd Okręgowy w G. odrzucił pozew, co zaakceptował Sąd Apelacyjny w K. – z powodu niedopuszczalności drogi sądowej. S A wskazał, że w ujęciu formalnym sprawa została wyłączona z mocy art. 49e ustawy o rehabilitacji spod kompetencji sądów powszechnych. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut, że w niniejszej sprawie nie powinien mieć zastosowania przepis art. 49e ustawy o rehabilitacji. Stanowi on w ust.1. Środki Funduszu podlegają zwrotowi w kwocie wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, pobranej w nadmiernej wysokości lub ustalonej w wyniku kontroli w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości, określonej w drodze decyzji nakazującej zwrot wypłaconych środków wraz z odsetkami naliczonymi od tej kwoty, od dnia jej otrzymania , w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Przepis ten obowiązuje od 1 stycznia 2009r, został dodany ustawą o zmianie, ale należy pamiętać, że postępowanie w sprawie zwrotu środków zostało zainicjowane pismem z dnia 4 listopada 2011r (powiadomienie strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie o zwrot w/wym. środków), a więc po wejściu wskazanego wyżej przepisu w życie. Sprawa została wszczęta po wejściu w życie ustawy z dnia 6 grudnia 2008r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Nie jest to kontynuacja postępowania w przedmiocie przyznania środków PFRON, ale samodzielne postępowanie. Nadto Sąd podziela stanowisko organu, iż wcześniej nie toczyło się żadne postępowanie administracyjne w przedmiocie przyznania przedmiotowych środków; przyznanie to czynność materialno-techniczna. Tak więc art. 49e ustawy o rehabilitacji jest podstawą do ustalenia wysokości kwoty podlegającej zwrotowi na rzecz PFRON w drodze decyzji administracyjnej. Identyczne stanowisko zajmował wcześniej tut. Sąd, np. w sprawach: V SA/Wa 1397/12, V SA/Wa 992/13). Także zarzut braku wskazania przyczyny będącej podstawą wydania decyzji, nie jest uzasadniony. Przedmiot niniejszego postępowania został określony w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania administracyjnego z dnia 4 listopada 2012r, a w uzasadnieniu decyzji I instancji szczegółowo opisano nieprawidłowości stwierdzone w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu 1 czerwca 2005r. Co do kwestii przedawnienia - nie ma tu zastosowania OP, gdyż ustawa o rehabilitacji nie zawiera odesłania do jej stosowania w zakresie zwrotu środków Funduszu przekazanych algorytmem. Odnośnie samej zasadności nakazania zwrotu określonej kwoty należy mieć na względzie, że w 2003r. zostało udzielone dofinansowanie na zadanie określone w art. 26a ust. 1 oraz art. 2 pkt 8 ustawy o rehabilitacji w brzmieniu obowiązującym od 1.02. 2003r. – na przystosowanie stanowisk pracy dla osoby niepełnosprawnej stosownie do potrzeb wynikających z jej niepełnosprawności i dotyczące zwrotu kosztów wyposażenia stanowisk pracy. W art. 2 pkt 8 ustawy o rehabilitacji określono, ze ilekroć mowa jest o przystosowanym stanowisku pracy osoby niepełnosprawnej – oznacza to stanowisko pracy, które jest oprzyrządowane i dostosowane odpowiednio do potrzeb wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności. Nie można więc tego rozumieć w ten sposób, że dofinansowanie służy do zakupu wszelkich maszyn i urządzeń . Przystosowanie stanowiska pracy polega na wyposażeniu stanowiska pracy osoby niepełnosprawnej w takie przedmioty, maszyny, urządzenia, których pracodawca w ogóle by nie nabył w przypadku zatrudnienia na danym stanowisku osoby pełnosprawnej. Tak więc - przypadku podmiotu Zakłady M. Sp. z o.o. – nabył on 3 maszyny do rozdrabniania mięsa , tj. kuter A., Centrum Zaopatrzenia B. z o.o. - nabył wózek widłowy, Firma F.- między innymi, nabyła wyposażenie kotłowni (bojler, kotły, pompy, zestaw do podłączenia wyposażenia), telefon, zestaw komputerowy z oprogramowaniem, okablowanie, panel sieciowy, ksero, meble – na stanowisko doradca serwisowy, zestaw komputerowy z oprogramowaniem, telefon, meble fax – na stanowisko sprzedawca części, podobnie na stanowiska : sprzedawca samochodów, pracownik ds. administracyjno-księgowych, polerka wibracyjno-rotacyjna, szlifierka wibracyjno-przekładniowa, odsysacz pyłów, H., meble – na stanowisko elektromechanik pojazdów samochodowych, półautomat spawalniczy, drut do lutospawania, telefon – na stanowisko mechanik samochodowy Niepubliczny ZOZ S. nabyła np. kserokopiarkę, zestaw komputerowy z oprogramowaniem, T. Sp. z o.o. – m. inn. zestaw komputerowy (zasilacz, mysz, klawiatura, komputer, monitor, drukarka), skaner, meble biurowe, bindownica do dokumentów, niszczarka do dokumentow itp. W tej sytuacji nie można przyjąć, że koszt zakupu wskazanych wyżej maszyn i urządzeń powinien być sfinansowany ze środków przeznaczonych na przystosowanie stanowiska pracy dla osoby niepełnosprawnej. Każdy pracodawca winien zapewnić pracownikom możliwość wykonywania pracy i trudno przyjąć, że zakup wózka widłowego czy telefonu, mebli, komputera – jest dostosowaniem do niepełnosprawności. Obowiązkiem pracodawcy jest wyposażenie stanowiska pracy w niezbędne maszyny i urządzenia; nie można sobie wyobrazić stanowiska pracy osoby pełnosprawnej bez telefonu, komputera, mebli. Słusznie więc organ przyjął (posiłkując się opinią do postanowień Państwowej Inspekcji Pracy i protokołem z kontroli), że brak jest związku pomiędzy zakupionym wyposażeniem stanowisk pracy a niepełnosprawnością zatrudnionych na nich pracowników. Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa i w związku z tym, na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło