V SA/Wa 1316/12

WyrokWSA w Warszawie2012-10-17

Skład orzekający: Joanna Zabłocka, Beata Blankiewicz-Wóltańska, Tomasz Zawiślak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy gmina mogła sfinansować w 100% z dotacji celowej zadanie własne bieżące w zakresie wypłaty zasiłków stałych, pomimo ograniczenia wynikającego z art. 128 ust. 2 ustawy o finansach publicznych z 2009 r., który stanowi, że kwota dotacji na dofinansowanie zadań własnych nie może przekroczyć 80% kosztów realizacji zadania, chyba że odrębne ustawy stanowią inaczej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że gmina nie mogła sfinansować w 100% z dotacji celowej zadania własnego bieżącego w zakresie wypłaty zasiłków stałych, ponieważ art. 128 ust. 2 ustawy o finansach publicznych z 2009 r. jednoznacznie określa górny limit dofinansowania na poziomie 80% kosztów realizacji zadania. Wyłączenie tego limitu mogło nastąpić tylko na mocy wyraźnie wskazanych w innych ustawach przepisów, a takie wyłączenie w odniesieniu do zadań z zakresu pomocy społecznej w roku 2010 nie istniało. Dopiero nowelizacja z 22 grudnia 2011 r. wprowadziła takie wyłączenie od 1 stycznia 2012 r.
Stan faktyczny
Gmina zaskarżyła decyzję Ministra Finansów utrzymującą w mocy decyzję Wojewody nakazującą zwrot do budżetu państwa części dotacji celowej pobranej w nadmiernej wysokości (22.491,19 zł). Wojewoda stwierdził, że gmina naruszyła art. 128 ust. 2 ustawy o finansach publicznych z 2009 r., finansując w 100% z dotacji celowej wypłatę zasiłków stałych, podczas gdy limit wynosił 80%. Gmina argumentowała, że ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w organizacji i podziale zadań administracji publicznej w województwie stanowiła przepis szczególny, wyłączający zastosowanie art. 128 ust. 2 u.f.p. Minister Finansów uznał, że wyłączenie to nastąpiło dopiero od 1 stycznia 2012 r. na mocy nowelizacji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz- Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2012 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu do budżetu państwa części dotacji celowej; oddala skargę. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Gmina [...] (zwana dalej skarżącą) zaskarżyła decyzję Ministra Finansów z dnia [...] marca 2012 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...], nakazującą zwrot do budżetu państwa pobranej w nadmiernej wysokości części dotacji celowej w kwocie 22.491,19 zł wraz z odsetkami. Powyższe decyzje wydane zostały w następującym stanie faktycznym: Decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] Wojewoda [...] orzekł, że kwota pobranej w 2010 r. przez Gminę [...] dotacji celowej na realizację bieżącego zadania własnego, określonego w rozdziale 85216 Zasiłki stałe, została zawyżona o kwotę 22.291,19 zł, w związku z czym wskazana kwota podlega wraz z należnymi odsetkami zwrotowi do budżetu państwa, zgodnie z art. 169 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Jak wskazano w uzasadnieniu decyzji, naruszenie obowiązujących przepisów przez Gminę [...] wynikało z braku zastosowania, przy realizacji zadań własnych gminy, postanowień art. 128 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, wypłata zasiłków stałych została bowiem w całości sfinansowana ze środków dotacji celowej. Gmina [...] wniosła odwołanie od powyższej decyzji Wojewody [...] wnosząc ojej uchylenie w całości. Uzasadniając wniesione odwołanie skarżąca powołała się przede wszystkim na przepisy ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w organizacji i podziale zadań administracji publicznej w województwie (Dz. U. Nr 92, poz. 753, z p. zm.), na pismo Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] października 2009 r. nr [...] oraz powołane w tym piśmie stanowisko Ministerstwa Finansów. Zdaniem gminy w art. 128 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych znajdują się przepisy, które regulują systemowo zasady udzielania dotacji celowych dla jednostek samorządu terytorialnego. Art. 128 ust. 2 tej ustawy mówi, że kwota dotacji na dofinansowanie zadań własnych bieżących i inwestycyjnych nie może stanowić więcej niż 80% kosztów realizacji zadania, chyba że odrębne ustawy stanowią inaczej. W odwołaniu wskazano, że ustawa o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w organizacji i podziale zadań administracji publicznej w województwie jest taką ustawą odrębną, która w art. 38 ust. 1 pkt 2 stwierdza, że jednostki samorządu terytorialnego otrzymują z budżetu państwa dotacje na realizację przejmowanych od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy zadań własnych, które dotychczas były realizowane przez jednostki samorządu terytorialnego jako zadania z zakresu administracji rządowej. Wraz z reorganizacją administracji rządowej ustawodawca zapewnił gminie, w przepisie art. 38 cyt. ustawy, że wskazane powyżej zadania będą realizowane z dotacji celowych uzyskanych przez te jednostki z budżetu państwa i jednocześnie wyłączył z zastosowania regulację wynikająca z art. 115 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej (określającą, że wysokość dotacji nie może przekroczyć 50% kosztów zadania). Minister Finansów decyzją z dnia [...] marca 2012 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. Minister Finansów wyjaśnił, że wypłacone przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w [...] zasiłki stałe, wbrew postanowieniom art. 128 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 t', o finansach publicznych, zostały w całości sfinansowane ze środków przekazanych w ramach dotacji celowej przyznanej na dofinansowanie zadania własnego bieżącego określonego rozdziale 85216 Zasiłki stałe. Powyższe stało się przyczyną wszczęcia przez Wojewodę [...] z urzędu postępowania w sprawie i orzeczenia zwrotu części dotacji celowej pobranej w nadmiernej wysokości. W opinii Ministra Finansów ze wskazanego art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w organizacji i podziale zadań administracji publicznej w województwie wynika, że jednostki samorządu terytorialnego otrzymują z budżetu państwa dotacje na realizację przejmowanych od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy zadań własnych, które dotychczas były realizowane przez: jednostki administracji rządowej, jednostki samorządu terytorialnego jako zadania z zakresu administracji rządowej. Stosownie do ust. 2 tego przepisu, dotacje, o których mowa w ust. 1, są ustalone zgodnie z zasadami przyjętymi w budżecie państwa do określania wydatków podobnego rodzaju. Z kolei na mocy art. 38 ust. 3 tej ustawy, w odniesieniu do zadań, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 19 i 20 ustawy zmienianej w art. 20 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, nie stosuje się art. 115 ust. 1 tej ustawy. Minister podkreślił, że powyższe wyłączenie zastosowania w sprawach dotyczących ww. zadań (m.in. przyznawania i wypłaty zasiłków stałych) dotyczyło zatem wyłącznie art. 115 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Organ stwierdził, że dopiero na mocy art. 12 ustawy z dnia 22 grudnia 2011 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z realizacją ustawy budżetowej (Dz. U. Nr 291, poz. 1707), w ustawie z dnia 23 stycznia 2009 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w organizacji i podziale zadań administracji publicznej w województwie w art. 38 ust. 3 otrzymał brzmienie, z którego wynika, że w odniesieniu do zadań, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 19 i 20 ustawy zmienianej w art. 20 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, nie stosuje się art. 115 ust. 1 tej ustawy oraz art. 128 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Zatem – zdaniem Ministra - wyłączenie stosowania art. 128 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych nastąpiło dopiero ww. ustawą z dnia 22 grudnia 2011 r. i obowiązuje z dniem 1 stycznia 2012 r. Powyższa zmiana nie miała zatem zastosowania do stanu faktycznego przedstawionego w sprawie. W opinii Ministra Finansów oczywistym jest jednocześnie, że powyższe nie oznacza automatycznie, że z dniem 1 stycznia 2012 r. jednostki samorządu terytorialnego zostały zwolnione od ponoszenia jakichkolwiek wydatków związanych z wykonywaniem zadań własnych, związanych z realizacją przepisów ustawy o pomocy społecznej. Takie ewentualne wyłączenie (zwolnienie) powinno wynikać bezpośrednio z przepisu ustawy. Art. 128 ust. 2 ustawy o finansach publicznych (analogicznie art. 115 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej) jest przepisem określającym jedynie poziom przyznanej dotacji celowej, który nie może być przekroczony, chyba że przepisy ustaw odrębnych stanowią inaczej. Dla porównania wskazano, że przepisami odrębnymi są m.in.: art. 63 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3, art. 14 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego Pomoc państwa w zakresie dożywiania, art. 197 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, oraz art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 24 czerwca 2010 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi z maja i czerwca 2010 r. W stanie prawnym obowiązującym w 2010 r. nie obowiązywał natomiast żaden przepis, który znosiłby skutki postanowień zawartych w art. 128 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, w zakresie realizowanego przez gminy zadania własnego w zakresie wypłaty zasiłków stałych. Minister wskazał ponadto, że stosownie do art. 169 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 i 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, dotacje udzielone z budżetu państwa pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości podlegają zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Zwrotowi do budżetu państwa podlega ta część dotacji, która została pobrana w nadmiernej wysokości. Dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu państwa w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania. Zdaniem Ministra Finansów nieprawidłowość, która miała miejsce w sprawie polegała na braku dokonania zwrotu pobranych z budżetu państwa środków finansowych w wysokości wyższej niż niezbędna na dofinansowanie dotowanego zadania, ponieważ środki z dotacji celowej przeznaczonej na wskazany cel zostały pobrane w kwocie wyższej niż wynikało to z limitu procentowego określonego wprost w art. 128 ust. 2 ustawy o finansach publicznych, który w rozpatrywanej sprawie miał niewątpliwe zastosowanie. Gmina [...] zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w całości decyzję Ministra Finansów z dnia [...] marca 2012 r., utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. Decyzji tej zarzucono naruszenie art. 38 ustawy z dnia 23 stycznia 2009r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w organizacji i podziale zadań administracji publicznej w województwie oraz art. 128 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych poprzez uznanie, że art. 38 ustawy o zmianie ustaw nie jest przepisem szczególnym, o którym mowa w art. 128 ustawy o finansach publicznych i nie znajduje zastosowania jako lex specialis przed art. 128 ustawy o finansach publicznych. W uzasadnieniu skargi wskazano, że ustawą o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w organizacji i podziale zadań administracji publicznej w województwie ustawodawca zmienił ustawę o pomocy społecznej zmieniając m.in. art. 17 ust. l. Zmiana tego przepisu oznaczała, że początkowo od dnia 1 kwietnia a potem (po zmianie tej ustawy ustawą z dnia 18.06.2009r.) od dnia 1 sierpnia 2009r. zadania z zakresu przyznawania zasiłków celowych z zadań o charakterze zleconym stały się zadaniami własnymi gmin. W celu zapewnienia środków na przedmiotowe zadania ustawodawca wprowadził w ustawie o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w organizacji i podziale zadań administracji publicznej w województwie — w art.38 ust. l pkt. 2 możliwość sfinansowania tych zadań poprzez udzielenie jednostkom samorządu terytorialnego dotacji celowej na ich realizację. Dotacje te miały być ustalone zgodnie z zasadami przyjętymi w budżecie państwa do określenia wydatków podobnego rodzaju. W myśl pierwotnego brzmienia ust.3 tego przepisu "w odniesieniu do zadań o których mowa w art. 17 ust. l pkt. 19 i 20 ustawy zmienionej w art. 20 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą nie znajduje zastosowania art. 115 ust. 1 tej ustawy". Regulacja ta oznaczała, że do zadań wprowadzonych przedmiotową ustawą jako zadania własne gmin nie znajduje zastosowania norma prawna wynikająca z art.115 ustawy o pomocy społecznej, która zakłada, że wysokość dotacji na dofinansowanie zadań własnych z zakresu pomocy społecznej nie może przekroczyć 50% kosztów realizacji zadania. W skardze zaznaczono, że na dzień wejścia w życie przedmiotowej ustawy obowiązywała pierwotna z dnia 30 czerwca 2005r. ustawa o finansach publicznych, uchylona kolejną ustawą z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych, która regulowała w art. 108 kwestię dotacji celowych zakładając, że "udzielanie dotacji celowych dla jednostek samorządu terytorialnego określają odrębne ustawy" Przedmiotowy przepis był odpowiednikiem aktualnie obowiązującego art. 128 ustawy o finansach publicznych limitującego wysokość udzielanych dotacji celowych dla samorządu terytorialnego i stanowiącego, że "kwota dotacji na dofinansowanie zadań własnych bieżących i inwestycyjnych nie może stanowić więcej niż 80%kosztów realizacji zadania chyba, że przypisy odrębne stanowią inaczej". Zdaniem skarżącej przepis art. 38 ustawy z dnia 23 stycznia 2009r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w organizacji i podziale zadań administracji publicznej w województwie wykazując spójność zarówno z przepisem art. 20 tego aktu (zmieniającego ustawę o pomocy społecznej) jak i z obowiązującą w owym czasie ustawą o finansach publicznych z 2005r. a także z art.115 ustawy o pomocy społecznej był przejawem realizacji zasady, że Państwo obciążając gminy nowymi zadaniami własnymi jest zobligowane je sfinansować albo znaleźć źródło ich finansowania. W myśl art. 8 ustawy o samorządzie gminnym wykonywanie zadań z zakresu administracji rządowej przez gminy może nastąpić przy zapewnieniu środków finansowych na nich wykonywanie. Skarżąca podkreśliła, że jak wynika z Konstytucji Państwo jest zobligowane zapewnić źródło finansowania zadań rządowych zlecanych jak również przekazanych jednostkom samorządu terytorialnego. W myśl art.167 ust.4 Konstytucji zmiany w zakresie zadań i kompetencji j.s.t. następują z odpowiednimi zmianami w podziale dochodów publicznych. Gmina [...] podkreśliła ponadto, że przepis art. 38 ustawy z dnia 23 stycznia 2009r. obowiązywał w niezmienionej treści przez cały rok 2010 i zdaniem skarżącej ratio legis tego przepisu nie zmieniła również nowa ustawa o finansach publicznych obowiązująca od 1 stycznia 2010r. i limitująca w przepisie art. 128 górną granicę udzielanych j.s.t. dotacji celowych. Za powyższą tezą – zdaniem skarżącej - przemawia fakt, iż ustawodawca świadomie w art. 38 wyłączył nim zastosowanie art. 115 ustawy o pomocy społecznej limitującego wysokość udzielanych dotacji celowych tak, by tym samym zapewnić spójność regulacji i umożliwić udzielenie dotacji bez ograniczeń. Podobnego zabiegu ustawodawca nie poczynił po wejściu w życie ustawy o finansach publicznych (z art. 128), bowiem już z samego brzmienia tego artykułu wynikało, że regulacja zawarta w ust. 2 jest alternatywna wobec innych uregulowań. Przy takim zestawieniu obu przepisów było jasne dla skarżącej, że są one spójne i art. 38 jest przepisem szczególnym wobec regulacji art. 128 ustawy o finansach publicznych. W tym miejscu – zdaniem Gminy [...] - nie wytrzymuje krytyki stanowisko Ministra Finansów, który uznał, że w roku 2010 nie obowiązywał żaden przepis, który znosiłby skutki postanowień zawartych w art. 128 ustawy o finansach publicznych. Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując wcześniej prezentowane stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z p. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. Nr 270 z p. zm. – dalej: p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Dokonując w rozpoznawanej sprawie oceny, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia - Sąd stanął na stanowisku, iż organy administracji zarówno przy wydawaniu decyzji w I, jak i w II instancji nie dopuściły się naruszenia prawa materialnego ani przepisów postępowania w sposób mający lub mogący mieć wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji Sąd oddalił skargę jako bezzasadną. Od dnia 1 stycznia 2010r. weszła w życie ustawa z dnia 27 sierpnia 2009r o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240, dalej: u.f.p. z 2009r.)., która w przepisie art. 128 ust. 1 stanowi, że udzielanie dotacji celowych dla jednostek samorządu terytorialnego określają odrębne ustawy, natomiast zapis ust. 2 brzmi, iż kwota dotacji na dofinansowanie zadań własnych bieżących i inwestycyjnych nie może stanowić więcej niż 80% kosztów realizacji zadania, chyba, że odrębne ustawy stanowią inaczej. Należy dodać w tym miejscu, że Sąd, rozpoznając niniejszą sprawę, sięgnął do protokołu z posiedzenia sejmowej Komisji Finansów Publicznych z 8 lipca 2009r., nr 180, Biuletyn z posiedzenia 2499/VI z którego wynika, że art. 128 ustawy o finansach przeszedł bez poprawek i nie było na posiedzeniu w ogóle żadnej dyskusji odnośnie zawartych w nim unormowań. To, że pod rządami poprzedniej ustawy o finansach publicznych możliwe było sfinansowanie przedmiotowego zadania w 100% z dotacji celowej, nie może stanowić argumentu przemawiającego za tym, że nadal jest to możliwe. Ustawodawca wprowadzając przepis art. 128 ust. 1 nowej ustawy o finansach, wyraźnie generalnie określił poziom dofinansowania zadań własnych gminy bieżących i inwestycyjnych. Należy zatem uznać, że całkowity koszt zrealizowanego zadania powinien zostać najwyżej w 80% sfinansowany ze środków budżetu państwa, natomiast 20% winna wyłożyć dana gmina. W tym miejscu należy również wskazać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wielokrotnie orzekał w sprawach dotyczących interpretacji zapisu art. 128 ust. 2 ustawy o finansach publicznych z 2009r. (patrz m.in. wyroki z dnia 3 stycznia 2012 r. sygn. akt V SA/Wa 2105/11; z dnia 25 stycznia 2012r. sygn. akt V SA/Wa 2119/11 ; niepubl., zawarte w: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z powyżej wspomnianego orzecznictwa należy wywieść, iż przepis art. 128 ust. 2 ustawy o finansach publicznych z 2009r. jednoznacznie określa górny limit procentowy na dofinansowanie kosztów realizacji zadań własnych bieżących i inwestycyjnych jednostek samorządu terytorialnego, dotacją celową udzieloną z budżetu państwa na poziomie 80% kosztów realizacji zadania. Jak trafnie zauważył Minister w zaskarżonej decyzji wykładnia językowa tego przepisu jest jednoznaczna i niepozostawiająca żadnych wątpliwości, co do jego rozumienia. Po pierwsze, użycie wyrazu "dofinansowanie" oznacza, że środki z budżetu państwa w postaci dotacji celowej mają na celu wsparcie realizacji określonego zadania własnego gminy w części, a nie w całości. Stosując wykładnię językową należy bowiem kierować się znaczeniem słów oraz tym, że ustawodawca racjonalnie używał takich, a nie innych słów. Należy zatem wskazać, że ustawodawca wyraźnie rozgranicza pojęcia "dofinansowania" i "finansowania" realizacji zadań publicznych np. w art. 126, art. 127 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 3 u.f.p. z 2009r. zawierający definicję dotacji celowych. Rozróżnienie takie zawiera także art. 169 ust. 2 definiujący "dotację pobranej w nadmiernej wysokości". Takie rozumienie powyższej normy prawnej prowadzi do logicznej konkluzji, że pozostała część finansowania realizacji zadania spoczywa na jednostce samorządu terytorialnego. Należy ponadto wskazać, że zawarte we wspominanym przepisie określenie "chyba, że odrębne ustawy stanowią inaczej" również należy ściśle interpretować, nie można przy tym mówić o jakimkolwiek domniemaniu istnienia wyłączeń spod działania art. 128 ust. 2 u.f.p. z 2009r. Tylko wyraźnie wskazane w innych obowiązujących przepisach prawa (ustawach) wyłączenia będą miały skutek w postaci braku zastosowania górnego limitu dofinansowania. Taką regulację zawiera, na przykład - wskazana przez Ministra Finansów - ustawa z dnia 29 grudnia 2005r. o ustanowieniu programu wieloletniego ,,Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 267 poz. 2259). Sąd podziela tym samym stanowisko Wojewody [...] oraz Ministra Finansów odnoszące się do tego problemu, zawarte w zaskarżonych decyzjach. Niesporne jest między stronami, iż ustawa z dnia 23 stycznia 2009r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w organizacji i podziale zadań administracji publicznej w województwie (Dz. U. Nr 92, poz.753 z p. zm. – dalej jako ustawa kompetencyjna) jest "odrębną ustawą" w rozumieniu ustawy o finansach publicznych, jak również taką ustawą są przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008r., Nr 115, poz. 728 z p. zm.), jednakże żaden z przepisów ustawy kompetencyjnej czy ustawy o pomocy społecznej nie określał procentowego udziału dofinansowania przedmiotowego zadania lub nie wyłączał stosowania tego przepisu. Takie wyłączenia stosowania art. 128 ust. 2 ustawy o finansach publicznych z 2009r. obowiązują bowiem dopiero od 1 stycznia 2012r., co wyniknęło z noweli do ustawy kompetencyjnej zawartej w ustawie z dnia 22 grudnia 2011 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z realizacją ustawy budżetowej (Dz. U. Nr 291, poz. 1707), której art. 12 dokonał zmiany art. 38 ust. 3 ustawy kompetencyjnej, nadając mu brzmienie, którego wynika, że w odniesieniu do zadań, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 19 i 20 ustawy (o pomocy społecznej – przyp. Sądu), nie stosuje się art. 115 ust. 1 tej ustawy oraz art. 128 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Zatem od dnia wejścia w życie ustawy o finansach publicznych z dnia 27 sierpnia 2009r. tj. od dnia 1 stycznia 2010r. do dnia 1 stycznia 2012r., czyli wejścia w życie powyżej cytowanej noweli, w stosunku do finansowania zadań określonych w art. 17 pkt 19 i 20 ustawy o pomocy społecznej nie było wyłączenia stosowania spornego przepisu art. 128 ust. 2 u.f.p. z 2009r. Dotacje celowe z budżetu państwa na dofinansowanie bieżących zadań własnych gminy powinny odgrywać ograniczoną rolę wśród źródeł dochodów jednostek samorządu terytorialnego, a w niniejszej sprawie pobrano środki finansowe wyższe, niż konieczne, wynikające z limitu procentowego określonego w ustawie o finansach publicznych, zasadnie więc organ określił kwotę części dotacji celowej podlegającej zwrotowi. Z tych też powodów nie można się zgodzić ze stanowiskiem prezentowanym w skardze przez Gminę, iż decyzje organów naruszają przepisy Konstytucji RP, albowiem dotacje celowe zostały przyznane na rok 2010 na podstawie obowiązujących przepisów i na ten właśnie rok budżetowy. Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych weszła w życie z dniem 1 stycznia 2010r., nie można zatem stwierdzić, że wprowadzenie do obrotu prawnego art. 128 ust. 2 u.f.p. z 2009r. miało charakter niespodziewany i naruszający zasady ochrony interesów w toku. Sąd nie podziela również zarzutu, że w związku z wejściem w życie art. 128 ust. 2 u.f.p. z 2009r. nastąpiły zmiany w zakresie zadań i kompetencji jednostek samorządu terytorialnego, które powinny powodować odpowiednie zmiany w podziale dochodów publicznych (art. 167 ust. 4 Konstytucji RP). Zauważyć bowiem należy, że pod rządami obowiązującej przed 1 stycznia 2010r. ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych na podstawie art. 108 - który był częściowym odpowiednikiem obecnie obowiązującego art. 128 u.f.p. z 2009r. - dotacje celowe mogły być przyznawane na dofinansowanie zadań własnych bieżących i inwestycyjnych, jakkolwiek bez określenia wysokości tego dofinansowania (patrz: cyt. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 stycznia 2012 r. sygn. akt V SA/Wa 2119/11, niepubl., zawarty w: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd nie stwierdził ponadto, iż organy administracji w niniejszej sprawie prowadziły postępowanie z obrazą przepisów postępowania administracyjnego, gdyż prawidłowe stosowanie obowiązujących przepisów prawa nie stanowi naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd pragnie zwrócić ponadto uwagę na to, że znajdujące się w aktach sprawy stanowisko wynikające z pisma Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej, odnoszącego się do istniejącego wówczas stanowiska Ministerstwa Finansów w tej kwestii - w świetle powyższych rozważań dotyczących art. 128 ust. 2 u.f.p. z 2009r. było błędne, nadto nie miało dla organu mocy wiążącej. Oceniając jednakże zaskarżone decyzje Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy przepisów postępowania, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. powinno prowadzić do uwzględnienia skargi. W kontekście powyższych przepisów nie dają podstaw do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia podniesione przez skarżącą zarzuty, należy bowiem podkreślić, że stosownie do treści powołanego wyżej przepisu p.p.s.a. podstawą do uwzględnienia skargi może być naruszenie przepisów postępowania tylko wtedy, gdy uchybienie to wywarło istotny wpływ na wynik sprawy. Mając wszystkie powyższe okoliczności na uwadze, Sąd uznał, że organy administracji w sposób prawidłowy zebrały materiał dowodowy, należycie go oceniły, zaś wydane na jego podstawie decyzje odpowiadają prawu. Z tych względów, w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło