V SA/Wa 1317/09

WyrokWSA w Warszawie2010-03-11

Skład orzekający: Małgorzata Dałkowska – Szary, Izabella Janson, Joanna Zabłocka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony cudzoziemcowi przebywającemu nielegalnie na terytorium Polski może być utrzymana w mocy pomimo naruszenia Konwencji o prawach dziecka i Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że organy administracji nie uwzględniły obowiązku stosowania Konwencji o prawach dziecka oraz Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, które mają pierwszeństwo przed ustawą. Odmowa udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, mimo że cudzoziemiec przebywa nielegalnie, musi uwzględniać interes dziecka i prawo do życia rodzinnego. Wobec braku rozważenia tych okoliczności przez organy, decyzja została uchylona.
Stan faktyczny
N. U., działając w imieniu małoletniej D. H., złożyła wniosek o udzielenie córce zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w Polsce. Wniosek został odrzucony przez Wojewodę, a decyzję tę utrzymał w mocy Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, wskazując na nielegalny pobyt małoletniej. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów ustawy o cudzoziemcach oraz Konwencji o prawach dziecka i Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska – Szary, Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Protokolant - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2010 r. sprawy ze skargi N. U działającej w imieniu małoletniej D. H. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia ... maja 2009 r. nr ... w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony uchyla zaskarżoną decyzję. Przedmiotem skargi z 21 lipca 2009 roku złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez N.U. przedstawiciela ustawowego małoletniej D. H. jest decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia ... maja 2009 roku nr ... utrzymująca w mocy decyzję Wojewody ... z dnia ... maja 2009r., Nr ... o odmowie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: W dniu 24.12.2008r., Pani N. U za pośrednictwem pełnomocników Pana N.D. i Pani A. H. wystąpiła do Wojewody ... z wnioskiem o udzielenie małoletniej córce D. H. zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony uzasadniając go faktem, że małoletnia Cudzoziemka przebywa w Polsce wraz z rodzicami i uczęszcza do polskiej szkoły. Decyzją z dnia ...03.2009r., Nr ... Wojewoda ... odmówił udzielenia małoletniej Cudzoziemce wnioskowanego zezwolenia stwierdzając, że w dniu składania wniosku przebywała w Polsce nielegalnie. Od powyższego rozstrzygnięcia pełnomocnik Strony złożyła odwołanie do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i udzielenie małoletniej D.H. wnioskowanego zezwolenia na podstawie art. 53a ust. 4 w związku z art. 53a ust. 2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Decyzją z dnia ...05.2009 roku Nr ... Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez A. H. pełnomocnik N. U. przedstawiciela ustawowego małoletniej D. H. od decyzji Wojewody ... z dnia ...03.2009 roku Nr ... utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż: w dniu 01.01.2009r., weszła w życie ustawa z dnia 24 października 2008r., o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw, a zgodnie z art. 23 w/w ustawy do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Wyjaśnił, iż z materiału dowodowego zawartego w aktach sprawy wynika, iż małoletnia Cudzoziemka przebywa na terytorium Polski obecnie nielegalnie, nie można jednak jednoznacznie stwierdzić od kiedy, albowiem legitymuje się Ona nowym dokumentem podróży wydanym w dniu ...11.2008r., przez Ambasadę ... w Warszawie. Matka małoletniej Cudzoziemki – Pani N. U. przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony udzielonego w dniu ...03.2009r., przez Wojewodę ... z terminem ważności do dnia ...03.2010r., a ojciec – Pan D. L. od dnia ...04.2009r., przebywa na podstawie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego WE. Podkreślił , iż zgodnie z art. 57 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nielegalnie co obliguje organ rozpatrujący sprawę do odmowy udzielenia Jej zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Wskazał, iż w przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w art. 57 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach odmowa udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony jest obligatoryjna i nie mieści się w ramach tzw. uznania administracyjnego. Wobec powyższego wynikająca z art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego zasada, iż sprawę należy załatwić zgodnie z wnioskiem strony o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny uwzględniając słuszny interes strony – doznaje istotnego ograniczenia. Zastosowanie w/w zasady nie może bowiem prowadzić do naruszenia przepisów prawa materialnego. Pogląd taki opiera się na założeniu, że zasada powyższa ma zastosowanie tylko w odniesieniu do decyzji opartych na zasadzie uznania administracyjnego, podczas gdy w niniejszym postępowaniu o treści rozstrzygnięcia wprost rozstrzyga przepis prawa materialnego, a powyższy pogląd jest ugruntowany zarówno w doktrynie (G. Łaszczyca, C. Marzysz i A. Matan: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz; Zakamycze 2005 s. 130 – 131) jak również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 25 lutego 2002r., II SA 3126/00, lex nr 81779, czy wyrok NSA z dnia 6 lipca 2006r., II OSK 297/06; niepubl.). Odnosząc się do zawartego w przedmiotowym odwołaniu stwierdzenia, że zaskarżonej decyzji zarzuca: ,, rażące naruszenie prawa art. 53a ust. 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r., o cudzoziemcach poprzez odmowę udzielenia Skarżącej zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej" stwierdził, iż przepis art. 53a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach obowiązuje dopiero od dnia 01.01.2009r, kiedy weszła w życie ustawa z dnia 24 października 2008r., o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw, a pełnomocnicy Strony z przedmiotowym wnioskiem wystąpili do Wojewody ... w dniu 24.12.2008r. Podkreślił, iż stosownie do art. 53a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony można udzielić cudzoziemcowi, który przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nielegalnie, jeżeli: 1. przepisy prawa polskiego wymagają od cudzoziemca osobistego stawiennictwa przed polskim organem władzy publicznej; 2. wyjątkowa sytuacja osobista wymaga obecności cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; 3. wymaga tego interes Rzeczypospolitej Polskiej; 4. organ właściwy do prowadzenia postępowania w sprawie zwalczania handlu ludźmi stwierdza, że cudzoziemiec jest prawdopodobnie ofiarą handlu ludźmi w rozumieniu decyzji ramowej Rady z dnia 19 lipca 2002r., w sprawie zwalczania handlu ludźmi w rozumieniu decyzji ramowej Rady z dnia 19 lipca 2002r., w sprawie zwalczania handlu ludźmi (Dz. Urz. WE L 203 z 01.08.2002, str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 19, t. 6, str. 52). Jednocześnie odnosząc się do argumentów pełnomocnika Strony zawartych w odwołaniu wyjaśnił, iż cudzoziemcowi, wobec którego zachodzą okoliczności określone w art. 53a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach, można (w szczególnie uzasadnionym wypadku) zalegalizować pobyt poprzez udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na okres niezbędny do realizacji celu, nie dłuższy niż 3 miesiące. Od powyższego rozstrzygnięcia N. U. w imieniu małoletniej córki D. H. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Domagała się jej uchylenia oraz uchylenia poprzedzającej ją decyzji Wojewody .... Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1. rażące naruszenie prawa art. 53a ust. 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r., o cudzoziemcach poprzez odmowę udzielenia Skarżącej zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; 2. naruszenie: art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950r., (Dz. U. z 1993r. Nr 61, poz. 284 ze zm.) poprzez faktyczne pozbawienie skarżącej prawa do życia w rodzinie będące ingerencją władzy publicznej w życie rodzinne człowieka w stopniu nieproporcjonalnie dużym do koniecznej ochrony dobrobytu kraju w demokratycznym społeczeństwie ; 3. rażące naruszenie Konwencji o Prawach Dziecka przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989r.; 4. rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez rozpatrzenie sprawy bez uwzględnienia wszelkich istotnych jej elementów i wydanie orzeczenia naruszającego słuszny interes strony i oparcie się na przypuszczeniach, co potwierdza uzasadnienie negatywnej decyzji wtedy, gdy w toku postępowania organy administracji publicznej winny stać na straży praworządności i winny podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzeć cały materiał dowodowy. W uzasadnieniu skargi podniosła, iż w dniu 24 grudnia 2008 roku wystąpiła do Wojewody ... z wnioskiem o udzielenie jej małoletniej córce, D. H. zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Jako uzasadnienie wniosku podała, iż córka od wielu lat zamieszkuje wraz z nią oraz ojcem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, ponadto uczęszcza do polskiej szkoły znajdującej się w W.. Podnosiła, iż przyjęta przez Wojewodę ... ocena stanu faktycznego sprawy narusza słuszny interes Strony. Nieuwzględnienie wszystkich ustalonych faktów prowadzi do uznania, iż zaskarżona decyzja została wydana bez uwzględnienia wszystkich okoliczności sprawy w związku z czym organ II instancji w toku postępowania odwoławczego winien przeprowadzić dodatkowe postępowanie wyjaśniające w tym zakresie i dokonać ponownej oceny całego materiału dowodowego. Zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego (art. 7 i 77) organ administracji publicznej winien wydać rozstrzygnięcie w sprawie uwzględniając całokształt występujących w niej okoliczności. Natomiast wyjaśnienie wydania negatywnej decyzji zajęło organowi prowadzącemu postępowanie zaledwie dwie linijki. Reszta to cytaty z ustawy. Wskazała, iż artykuł 107 kodeksu postępowania administracyjnego jasno precyzuje w par. 3, iż uzasadnienie faktycznie decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowe, zaś uzasadnienie prawne-wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Ponownie zaznaczyła, iż organ prowadzący postępowanie nie przeprowadził w sposób wyczerpujący postępowania wyjaśniającego w sprawie udzielenia niniejszego zezwolenia nie zwracając uwagi na to, iż małoletnia zamieszkuje na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej od wielu lat, uczęszcza do polskiej szkoły, włada językiem polskim a przede wszystkim pozostaje pod opieką rodziców, którzy mają uregulowaną sytuację pobytową. Potwierdziła, iż prawdą jest, że pobyt małoletniej jest nielegalny ale art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 roku stanowi gwarancję ochrony rodziny przed arbitralnością władzy publicznej. Podniosła, iż ojciec małoletniej D. L. decyzją Wojewody ... z dnia ... kwietnia 2009 roku otrzymał zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego WE na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, ona również posiada zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego WE na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wydane dnia ... lipca 2009 roku. Z okoliczności tych wynika, iż rodzice małoletniej D. H. jako miejsce stałego pobytu oraz ośrodek ich życia prywatnego wybrali Polskę i pragną aby córka przebywała w tym kraju razem z nimi. Art. 72 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w myśl którego ,,Rzeczypospolita Polska zapewnia ochronę praw dziecka" oraz art. 3 w ust. 1 Konwencji o ochronie Praw dziecka wskazuje, że we wszystkich działaniach dotyczących dzieci, podejmowanych przez publiczne lub prywatne instytucje opieki społecznej, sądy, władze administracyjne, sprawą nadrzędną będzie najlepsze zabezpieczenie interesów dziecka. Również jak wskazała, zgodnie z wynikającymi z postanowienia artykułu 9 ust.1 Konwencji wnioski składane przez dziecko lub przez jego rodziców będą rozpatrywane przez Państwo – Strony w sposób przychylny, humanitarny i w szybkim trybie. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wnosząc o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa wskazał, iż wynikająca z art. 7 Kpa zasada, zgodnie z którą sprawę należy załatwić zgodnie z wnioskiem strony o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny uwzględniając słuszny interes strony - doznaje istotnego ograniczenia bowiem zastosowanie tej zasady nie może bowiem prowadzić do naruszenia przepisów prawa materialnego i obligatoryjnej przesłanki do odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, określonej w art. 57 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach. Podkreślił, iż rozstrzygnięcie Szefa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców nie narusza art. 6 i 9 Konwencji o Prawach Dziecka przyjętej przez Zgromadzenia Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989r., oraz Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, w szczególności art. 8 w/w Konwencji, gdyż nie nakłada na Panią N. U. oraz jej małoletnie dziecko obowiązku opuszczenia terytorium Polski, a jedynie orzeka o odmowie legalizacji Jej pobytu w formie wybranej przez Zainteresowaną. Wskazał, iż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów art. 7 i 77 Kpa. Organ ustalił wszelkie istotne okoliczności faktyczne i wskazał jakie z nich stanowiły podstawę wydania decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie wskazać należy, że sądy administracyjne w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie . Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Rozważając w tym kontekście zarzuty skargi stwierdzić należy, że jest ona zasadna. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, iż Cudzoziemka nie kwestionuje, że nastoletnia D. H. przebywa w Polsce nielegalnie, co wyczerpuje znamiona art. 57 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, twierdzi, że winna być jej udzielona zgoda na zamieszkania na czas oznaczony z uwagi na interes małoletniej córki. Odmowa wydania zezwolenia na zamieszkanie narusza bowiem Konwencję o prawach dziecka, przyjętą przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989r., (Dz.U. z 1991r. Nr 120 poz. 526 oraz z 2000r. Nr 2 poz. 11) oraz art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950r., (Dz.U z 1993r. Nr 61, poz. 284 ze zm.) W ocenie Sądu organy orzekające rozstrzygając sprawę nie wzięły pod uwagę postanowień Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950r. (Dz.U z 1993r. Nr 61, poz. 284 ze zm.), oraz Konwencji o Prawach Dziecka. Polska ratyfikowała obie Konwencje, a zatem na mocy art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej (Dz.U. z 1997r. nr78 poz. 483 ze zm,.) weszły one do systemu źródeł prawa Rzeczypospolitej Polskiej i mają pierwszeństwo przed ustawą, jeżeli ustawy tej nie da pogodzić się z umową (art. 91 ust. 2 Konstytucji RP) Określona konstytucyjnie hierarchia źródeł prawa oznacza, że organy administracji publicznej prowadząc postępowanie administracyjne, obowiązane są uwzględnić postanowienia Konwencji, a w wypadku gdy przepisów ustawy nie da się pogodzić z Konwencją, bezpośrednio zastosować umowę międzynarodową. Zgodnie z art. 8 ust. 2 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności niedopuszczalna jest ingerencja władzy publicznej w korzystanie z prawa poszanowania życia rodzinnego, z wyjątkiem przypadków przewidzianych przez ustawę i koniecznych w demokratycznym społeczeństwie z uwagi na bezpieczeństwo państwowe, bezpieczeństwo publiczne lub dobrobyt gospodarczy kraju, ochronę porządku i zapobiegania przestępstwom, ochronę zdrowia i moralności lub ochronę praw i wolności innych osób. O ile zatem w okolicznościach rozpoznawanej sprawy uprawnione jest przyjęcie, że wyłączenie ochrony z art. 8 Konwencji nastąpiło w przypadku przewidzianym przez ustawę, o tyle organy administracji publicznej orzekające w sprawie nie dostrzegły, iż Konwencja przewiduje dodatkowy wymóg odnoszący się do sposobu dokonywania i przyjmowania ustaleń odnośnie do istnienia bądź braku usprawiedliwionych przesłanek ingerencji w życie rodzinne. Możliwość ingerencji – w świetle postanowień Konwencji – zależy bowiem nie tylko od stwierdzenia, że jest ona przewidziana w ustawie , ale i konieczna w demokratycznym społeczeństwie. Przy zbiegu okoliczności uzasadniających odmowę udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony oraz przemawiających za dalszym pobytem cudzoziemca na terytorium RP ze względu na prowadzenie przez niego życia rodzinnego w Polsce, przed podjęciem rozstrzygnięcia konieczne jest więc dokładne wyważenie interesu jednostki – cudzoziemca – z interesem społecznym i publicznym, wyrażającym się potrzebą ochrony ładu i porządku publicznego. Ingerencja w życie rodzinne skarżącej, jaką niewątpliwie stanowi decyzja o odmowie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, może być uznana za ingerencję dopuszczalną jeśli zastosowana sankcja administracyjna jest proporcjonalna, a zatem jeśli naruszenie praw skarżącej do poszanowania jej życia rodzinnego jest zrównoważone konieczną potrzebą zapobiegania ochronie porządku publicznego.(Wyrok NSA Z 26.11.2009r. II OSK 680/09) Zasadnie również w skardze podniosła, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia art. 3 Konwencji o Prawach Dziecka, który wymaga aby we wszystkich działaniach dotyczących dzieci podejmowanych, miedzy innymi przez władze administracyjne i sądy, kierować się interesem dziecka jako wartością nadrzędną. W preambule do Konwencji podkreśla się priorytet wychowania w środowiska rodzinnym, które najlepiej gwarantuje ochronę interesów dziecka, jego pełny i harmonijny rozwój. Teza, że rodzina jest powszechnie uznana za naturalne i niezastąpione środowisko rozwoju dziecka znajduje wyraz w art. 5, art. 9 i art. 18 Konwencji. Na gruncie prawa polskiego, w art. 92 i art. 95 par. 1 ustawy z 25 lutego 1964r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy, przyjęto zasadę, że małoletni pozostaje aż do pełnoletniości pod władzą rodzicielską, która obejmuje w szczególności prawo i obowiązek rodziców do wykonywania pieczy nad osobą i majątkiem dziecka oraz do wychowania dziecka. Miejsce zamieszkania rodzica ma znaczenie podstawie dla wykonywania władzy rodzicielskiej, albowiem zgodnie z art. 26 par. 1 Kodeksu cywilnego, miejscem zamieszkania dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską jest miejsce zamieszkania rodziców lub tego z rodziców, któremu wyłącznie przysługuje władza rodzicielska lub któremu zostało powierzone wykonanie władzy rodzicielskiej. Celem ustawodawcy było zatem zapewnienie małoletniemu bezpośredniej opieki przez rodzica lub opiekuna prawnego. Wymagania dotyczące konieczności uwzględnienie interesów dziecka w sferze postępowania mogą przekładać się na obowiązek podejmowania z urzędu przez podmioty wskazane w art. 3 ust. 1 Konwencji o prawach dziecka ustaleń zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sytuacji dziecka, którego ma dotyczyć wynik postępowania. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 15 listopada 2000r., P 12/99 (OTK 2000/7/260) podkreślił, że wszystkie organy państwa zobowiązane są do respektowania tych norm konstytucyjnych, a także norm prawa międzynarodowego, które odnoszą się do ochrony praw dziecka i rodziny, a obowiązek ten dotyczy także organów administracji publicznej. Przed wydaniem decyzji zobowiązane są one – w świetle art. 77 par. 1 k.p.a. – do zebrania i rozpatrzenia wszystkich materiałów dowodowych istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia. Oznacza to, że organ taki zobowiązany jest, z jednej strony do wnikliwego zbadania sytuacji rodzinnej cudzoziemca, uwzględniania skutków dla członków rodziny, które prawnie przebywają na terytorium Polski i żyją z nimi w rodzinnej wspólnocie, a także innych okolicznościach faktycznych związanych z jego osobą. (Wyrok NSA. II OSK 680/09 jw.). Zgodnie ze sformułowaną w przepisie art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Stosownie do przepisu art. 77 §1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Ocena materiału dowodowego następuje natomiast zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, określoną w art. 80 k.p.a. W dniu 1.01.2009 roku weszła w życie ustawa z dnia 24 października 2008 roku o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw. Zgodnie z art. 23 w/w ustawy do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Zgodnie z art. 57 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nielegalnie. Zasadnie wskazuje organ, iż przepis art. 53a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach obowiązuje od dnia 1.01.2009 rok, kiedy weszła w życie ustawa z dnia 24 października 2008 roku o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw. Pełnomocnicy stron z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na czas oznaczony wystąpili do Wojewody ... w dniu 24.12.2008 roku, zarzut więc naruszenia tego przepisu nie jest zasadny. Mając jednakże na uwadze stwierdzone naruszenie prawa materialnego – art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności i art. 3 Konwencji o Prawach Dziecka wobec tego, iż okoliczności w nich wskazane nie były przedmiotem rozważań organów II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 lit.a uchylił zaskarżoną decyzję.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło