V SA/Wa 1330/16
WyrokWSA w Warszawie2017-06-21
Skład orzekający: Tomasz Zawiślak, Jadwiga Smołucha, Jarosław Stopczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kwota nienależnie pobranych płatności z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom" została prawidłowo ustalona przez organy administracji, w sytuacji gdy beneficjent nie udokumentował wydatkowania co najmniej 70% pomocy na inwestycje zgodne z biznesplanem w wymaganym terminie, a część inwestycji była współfinansowana z innego programu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły kwotę nienależnie pobranych płatności. Beneficjent nie spełnił warunku wydatkowania co najmniej 70% pomocy na inwestycje zgodne z biznesplanem w terminie 3 lat od wypłaty pomocy, ponieważ faktury dotyczące zakupu ładowacza i prasy były również rozliczane w ramach innego programu ("Modernizacja gospodarstw rolnych"), co ograniczyło kwotę kwalifikowaną do rozliczenia w ramach programu "Ułatwianie startu młodym rolnikom". Wniosek o zmianę biznesplanu został złożony po terminie.Stan faktyczny
Skarżący otrzymał pomoc finansową w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom". W biznesplanie zaplanował zakup ładowacza i prasy. Pomimo złożenia faktur za te maszyny, okazało się, że były one również rozliczane w ramach programu "Modernizacja gospodarstw rolnych", co ograniczyło możliwość ich zaliczenia do rozliczenia w ramach pierwszego programu. Skarżący nie udokumentował wydatkowania wymaganych 70% pomocy na inwestycje zgodne z biznesplanem w terminie. Organy administracji uznały część pomocy za nienależnie pobraną i nakazały jej zwrot. Skarżący zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Sędzia WSA - Jadwiga Smołucha, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant referent - Maryla Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... marca 2016 r., nr ... w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom"; oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z ... marca 2016 r. nr ...; ... Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie (dalej Prezes ARiMR, organ II instancji lub II instancji), po rozpatrzeniu odwołania J. M. (dalej jako skarżący lub strona), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. (dalej Dyrektor ARiMR lub organ I instancji) z ... lutego 2016 r. nr ..., ustalającą stronie kwotę nienależnie pobranych płatności w wysokości ... zł z odsetkami. Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.
Decyzją z ... grudnia 2010 r., nr ... organ I instancji przyznał skarżącemu pomoc finansową w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom", w wysokości ... zł. W Planie Rozwoju Gospodarstwa (biznesplanie), zatwierdzonym ww. decyzją strona w ramach inwestycji zaplanował zakupy: ładowacza czołowego o udźwigu 1 500 kg oraz prasy belującej o szerokości roboczej 1,80 m, o łącznej wartości ... zł.
W dniu ... stycznia 2011 r. do Dyrektora ARiMR wpłynął wniosek skarżącego o wprowadzenie zmiany do biznesplanu, polegającej m.in. na zwiększeniu udźwigu ładowacza czołowego do 1.650 kg, a w dniu ... lutego 2011 r., strona złożyła wniosek o płatność.
Decyzją nr ... z ... kwietnia 2011 r. Dyrektor ARiMR wyraził zgodę na zmianę założeń biznesplanu.
Pismem z ... marca 2014 r., organ I instancji przypomniał stronie o obowiązku przedłożenia kopii faktur, dokumentów księgowych o równoważnej wartości dowodowej lub innych dokumentów potwierdzających wydatkowanie co najmniej 70 % kwoty pomocy na inwestycje zgodne z założeniami biznesplanu - po zrealizowaniu każdej z inwestycji i nie później niż do dnia upływu 3 lat od dnia wypłaty pomocy, tj. do dnia ... maja 2014 r. Jednocześnie Dyrektor ARiMR poinformował o sankcjach wynikających z niespełnienia ww. wymogu.
W dniu ... kwietnia 2014 r., skarżący złożył dokumenty związane ze spełnieniem zobowiązań w ramach tego działania, w tym: 1) fakturę VAT nr ... z ... marca 2012 r., na zakup nowego ładowacza czołowego o udźwigu 1 650 kg wraz z osprzętem, o łącznej wartości brutto ... zł; 2) fakturę VAT nr ... z ... kwietnia 2012 r., na zakup nowej prasy belującej o szerokości roboczej 1,80 m, o wartości brutto ... zł; 3) dokumenty potwierdzające płatności.
Ponadto, w dniu ... maja 2014 r., strona złożyła w uzupełnieniu: potwierdzenie wpłaty w dniu ... kwietnia 2012 r., kwoty ... zł z tytułu faktur VAT nr ... oraz ... oraz fakturę VAT nr ... z ... marca 2012 r., na zakup nowego ciągnika rolniczego, o wartości brutto ... zł.
W sprawozdaniu z realizacji biznesplanu, złożonym w dniu ... lipca 2014 r., skarżący wskazał, że zrealizował inwestycje o wartości ... zł.
Pismem z ... marca 2015 r., Dyrektor ARiMR wezwał skarżącego do złożenia wyjaśnień. Zaznaczył również, że termin przedłożenia dokumentów potwierdzających poniesienie wydatków inwestycyjnych upłynął w dniu ... maja 2014 r. oraz poinformował o sankcjach wynikających z niewywiązania się ze zobowiązania do wydatkowania w okresie 3 lat od dnia wypłaty pomocy co najmniej 70 % kwoty pomocy na inwestycje określone w biznesplanie.
W odpowiedzi na powyższe strona potwierdziła, że zarówno w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" jak i w działaniu "Ułatwianie startu młodym rolnikom" przedstawiła do rozliczenia faktury na zakupy prasy zwijającej i ładowacza czołowego, oraz dodatkowo faktury za ciągnik rolniczy, rozsiewacz nawozów oraz opryskiwacz.
Pismem z ... maja 2015 r., organ I instancji poinformował stronę o możliwości dokonania dobrowolnego zwrotu nienależnie pobranych płatności z tytułu działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" w wysokości 100% wypłaconej kwoty pomocy i następnie w dniu ... czerwca 2015 r. zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego.
Pismem z ... lipca 2015 r., uzupełnionym pismami z ... i ... września 2015r. strona zwrócił się z prośbą o zmianę biznesplanu w ranach planowanych inwestycji.
Decyzją z ... listopada 2015 r., nr ... organ I instancji nie wyraził zgody na zmianę założeń biznesplanu.
W wyniku rozpoznania odwołania od tej decyzji Prezes ARiMR decyzją z ... stycznia 2016r., nr ... utrzymał w mocy decyzję z ... listopada 2015r., a w wyniku rozpoznania skargi strony Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 29 marca 2017r., V SA/Wa 388/16 skargę oddalił.
Po odmowie zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, decyzją z ... lutego 2016 r. Dyrektor ARiMR ustalił stronie kwotę nienależnie pobranych płatności w wysokości ... zł z odsetkami.
Po rozpatrzeniu odwołania Prezesa ARiMR zaskarżoną decyzją z ... marca 2016r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z ...lutego 2016r. W uzasadnieniu organ II instancji stwierdził, że pomoc finansowa w wysokości ... zł, z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom", została wypłacona stronie w dniu ... maja 2011 r. Oznacza to, że termin na wydatkowanie i dostarczenie dokumentów upłynął w dniu ... maja 2014 r.
Prezes ARiMR wskazał, że strona w biznesplanie (zatwierdzonym decyzją), jako inwestycje zaplanowała zakupy: ładowacza czołowego o udźwigu 1.650 kg oraz prasy belującej o szerokości roboczej 1,80 m. Wyjaśnił, że skarżący przedłożył dokumenty potwierdzających zakup ww. maszyn oraz złożył w dniu ... lipca 2014 r. sprawozdanie z realizacji biznesplanu, w którym wskazał jako zrealizowane te inwestycje.
Jednakże zdaniem organu II instancji z dokonanych ustaleń wynika, że w sprawie wystąpiły przesłanki uzasadniające twierdzenie, że strona nie spełniła warunków zawartych w § 18 ust. 1 pkt 3 lit. b oraz § 19 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania " Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na łata 2007-2013 (Dz. U. 2014, Nr 201, ze zm., dalej: rozporządzenie wykonawcze).
Prezes ARiMR wskazał, że wobec faktu skorzystania przez stronę ze współfinansowania w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" odnośnie faktur VAT nr ... (na zakup nowego ładowacza czołowego) oraz nr ... (na zakup nowej prasy belującej), do rozliczenia w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" mogą być zaliczone jedynie koszty wynikające z obu faktur, nieuznane za koszty kwalifikowane w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych". Jest to kwota ... zł, obejmująca wartość podatku VAT oraz 40 % kosztów kwalifikowanych, nieobjętych finansowaniem w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych", zgodnie z zawartą przez stronę umową o przyznanie pomocy nr ... z ... stycznia 2012 r. Tym samym, zdaniem organu odwoławczego strona nie wywiązała się z obowiązku wynikającego z § 18 ust. 1 pkt 3 lit. b rozporządzenia wykonawczego.
Prezes ARiMR podkreślił, że w decyzji o przyznaniu pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom", strona została pouczona, o konieczności wydatkowania 70 % pomocy na inwestycje określone w biznesplanie, przedłożenia dokumentów potwierdzających poniesienie wydatków na inwestycje zgodnie z założeniami biznesplanu, w okresie 3 lat od dnia wypłaty pomocy oraz przedłożenia sprawozdania z realizacji biznesplanu sporządzonego zgodnie ze wzorem udostępnionym przez Agencję - w terminie 60 dni od dnia upływu 3 lat od dnia wypłaty pomocy.
Organ II instancji wyjaśnił, że w sprawie nie wystąpiły przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności, które dają podstawę do nie żądania zwrotu wypłaconych należności. Dlatego też organ II instancji uznał, że decyzja organu I instancji z ... lutego 2016 r. jest prawidłowa, gdyż strona nie udokumentowała wydatkowania 70% kwoty pomocy finansowej na inwestycje określone w biznesplanie.
Wyjaśnił również, że nie mógł uwzględnić wniosku o zmianę biznesplanu z ... lipca 2015r. poprzez uzupełnienie inwestycji o zakup ciągnika rolniczego, zgodnie z fakturą VAT nr ... z ... marca 2012 r., na zakup nowego ciągnika rolniczego, o wartości brutto ... zł, gdyż został on złożony po upływie 3 lat realizacji biznesplanu (... maja 2014 r.), dlatego tez decyzją z ... listopada 2015 r. Dyrektor ARiMR nie wyraził zgody na zmianę założeń biznesplanu.
W dalszej części odniósł się do podnoszonych zarzutów.
Pismem z ... kwietnia 2016 r., skarżący złożył skargę na decyzję wymienioną w komparycji niniejszego wyroku, wnosząc o uchylenie decyzji organów obydwu instancji i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1) art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej: k.p.a) poprzez utrzymanie w mocy decyzji obarczonej naruszeniami prawa materialnego i procesowego;
2) art. 21 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 173, ze zm., dalej: ustawa PROW) poprzez udzielenie skarżącemu błędnej informacji w zakresie wzajemnego rozliczania programu "Modernizacja gospodarstw rolnych" i programu "Ułatwianie startu młodym rolnikom" oraz co do zgodności złożonych biznesplanów (w ramach obu wskazanych programów) z ww. zasadami, a nadto poprzez przyjęcie, że przepis ten zwalnia organ od obowiązku działania z urzędu;
3) art. 8 k.p.a poprzez udzielnie skarżącemu błędnych informacji przez pracowników organu w zakresie wzajemnego rozliczania programu "Modernizacja gospodarstw rolnych" i programu "Ułatwianie startu młodym rolnikom" oraz co do zgodności złożonych biznesplanów (w ramach obu wskazanych programów) z ww. zasadami, a także poprzez przerzucenie na skarżącego konsekwencji zastosowania się do błędnych informacji udzielanych przez organ;
4) art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący i wszechstronny całokształtu materiału dowodowego tj. faktur VAT nr ... z ... sierpnia 2013 r., na kwotę ... zł oraz faktury VAT nr ... z ... maja 2012 r., na kwotę ... zł, które zostały przez organ całkowicie pominięte;
5) art 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez niedostateczne i niepełne uzasadnienie, w którym organ nie odniósł się do zarzutów skarżącego zawartych w odwołaniu i nie wyjaśnił dlaczego mimo wiedzy, że skarżący uczestniczy jednocześnie w programie "Modernizacja gospodarstw rolnych" i programie "Ułatwienie startu młodym rolnikom" oraz znajomości biznesplanów złożonych do ww. programów, nie wezwał skarżącego w odpowiednim terminie do podjęcia stosownych działań, polegających m.in. na złożeniu wniosku o zmianę w biznesplanie w ramach działania "Ułatwienie startu młodym rolnikom", a także poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania;
6) art. 6 i 7 k.p.a. oraz art. 21 ust. 2 pkt. 1 ustawy PROW poprzez naruszenie zasady praworządności oraz powiązanej z nią funkcjonalnie i merytorycznie zasady państwa prawnego, które doprowadziło do wydania przez organ rozstrzygnięcia abstrahującego od treści i granic zakreślonych normami prawnymi zawartymi w przepisach § 20 ust. 1 i 3 pkt. 1 w zw. z § 18 ust. 1 pkt. 3 lit. b oraz § 19 pkt. 2 rozporządzenia wykonawczego - w ramach dokonanej subsumpcji stanu faktycznego niniejszej sprawy;
7) art. 20 lit. a) pkt ii) w zw. z art. 22 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L nr 277 z 21 października 2005 r., dalej: rozporządzenie 1698/2005) poprzez ich niezastosowanie i całkowite pominięcie celu jakiemu ma służyć wsparcie dla młodych rolników oraz przesłanek wsparcia, a także pominięcie faktu, że strona spełniła pozostałe warunki przyznania premii, które mogły być spełnione na dzień złożenia skargi;
8) § 18 ust. 1 pkt 3 lit. b rozporządzenia wykonawczego poprzez jego błędną interpretację polegającą na przyjęciu, że w okresie 3 lat od dnia wypłaty pomocy skarżący nie wydatkował co najmniej 70% kwoty pomocy na inwestycje określone w biznesplanie w sytuacji gdy z akt sprawy wynika jednoznacznie, iż kwota ta została przez skarżącego wydatkowana zgodnie z ww. przepisem;
9) § 19 pkt 2 rozporządzenia wykonawczego poprzez jego błędną interpretację polegającą na przyjęciu, że w okresie 3 lat od dnia wypłaty pomocy skarżący nie przedłożył kopii faktur potwierdzających poniesienie wydatków co najmniej 70% kwoty pomocy na inwestycje zgodne z założeniami biznesplanu;
10) § 20 ust. 1 i 3 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego poprzez ich zastosowanie a w konsekwencji wydanie decyzji w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności podczas gdy skarżący spełnia warunki wskazane w art. 18 ust 1 pkt 3 lit. b ww. rozporządzenia.
Skarżący podniósł również zarzut przedawnienia dochodzonego przez organ roszczenia, a także wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu ze dokumentów: 1) faktury VAT ... z ...08.2013 r., na kwotę ... zł, 2) faktury VAT nr ... z ...05.2012 r., na kwotę ... zł na okoliczność wydatkowania kwoty ... zł na maszyny rolne w okresie 3 lat od dnia wypłaty środków w ramach programu "Ułatwiania startu młodym rolnikom", a w konsekwencji realizacji celu przedmiotowego programu. Maszyny te nie były objęte ani ww. programem ani programem "Modernizacja gospodarstw rolnych". Podkreślono, że dokumenty te były składane w toku postępowania, jednakże organ nie odniósł się do nich w decyzji, 3) faktury VAT nr ... z ...05.2014 r., na kwotę ... zł, na okoliczność wydatkowania wskazanej kwoty na maszyny rolne (nie była ona objęta żadnym z biznesplanów), a w konsekwencji realizacji celu programu "Ułatwiania startu młodym rolnikom", 4) umowy z dnia ...01.2012 r., nr ..., wraz z załącznikiem nr ..., na okoliczność nie finansowania zakupu maszyn wskazanych w pkt III lit a — c, z programów w których uczestniczy skarżący tj. "Ułatwianie startu młodym rolnikom" oraz "Modernizacja gospodarstw rolnych".
Wniósł także o zobowiązanie organu do przedłożenia akt sprawy dotyczącej przyznania stronie środków finansowych w ramach programu "Modernizacja gospodarstw rolnych", celem przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci wniosku o przyznanie środków w ramach ww. programu, na okoliczność wskazywania przez skarżącego, we wniosku o przyznanie ww. środków, że część maszyn ujętych w biznesplanie dubluje się z maszynami ujętymi w biznesplanie programu "Ułatwiania startu młodym rolnikom".
W uzasadnieniu skargi strona rozwinęła powyższe zarzuty.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 718, ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej m.in. poprzez badanie legalności, czyli zgodności z prawem wydawanych aktów w tym decyzji administracyjnych. Z treści art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika zaś, że sąd uchyla zaskarżoną decyzję, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art.134 § 1 p.p.s.a. sąd nie jest związany zarzutami skargi.
Sąd rozpoznając skargę na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.). korzystał ze wszystkich dowodów znajdujących się w aktach sprawy, zarówno w aktach administracyjnych jak i sądowych.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji, w granicach kompetencji przysługujących na podstawie ww. ustaw sądowi administracyjnemu, sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Materialnoprawną podstawą przyznania i zwrotu pomocy w ramach działania "Ułatwienia startu młodym rolnikom" objętego programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 stanowią przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Rozporządzenie to zostało wydane na podstawie delegacji ustawowej określonej w art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy PROW.
Jak wynika z akt sprawy decyzją z ... grudnia 2010 r., zmienioną decyzją z ... kwietni 2011 r. skarżącemu została przyznana pomoc finansowa w wysokości 75.000 zł w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom". W punkcie ... zawartego w decyzji pouczenia wskazano, że strona jest zobowiązana do zrealizowania założeń biznes-planu w terminie nie dłuższym niż 5 lat od dnia wypłaty pomocy, a w szczególności prowadzenia gospodarstwa zgodnie z określoną strukturą produkcji rolnej, wydatkowani 70% pomocy na inwestycje określone w biznes-planie w okresie 3 lat od dnia wypłaty pomocy. W punkcie 5b i 5d pouczenia stwierdzono, że strona jest zobowiązana do przedłożenia w Agencji: potwierdzonych za zgodność z oryginałem przez pracownika Agencji lub notariusza kopii faktur, dokumentów księgowych o równoważnej wartości dowodowej lub innych dokumentów potwierdzających poniesienie wydatków co najmniej 70% kwoty pomocy na inwestycje zgodnie z założeniami biznesplanu – po zrealizowaniu każdej z inwestycji i nie później do dnia upływu 3 lat od dnia wypłaty pomocy; sprawozdania z realizacji biznes-planu sporządzonego zgodnie ze wzorem udostępnionym przez Agencję – w terminie 60 dni od dnia upływu 3 lat od dnia wypłaty pomocy. Pouczono również stronę, że w przypadku niespełnienia zobowiązań lub nieprzedłożenia dokumentów wymienionych powyżej, pomoc podlega zwrotowi w całości lub części, zgodnie z § 20 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego.
Powyższy warunek dotyczący konieczności wydatkowania co najmniej 70% na inwestycje wynikał z § 18 ust. 1 pkt 3 lit. b rozporządzenia wykonawczego, który stanowi, że beneficjent powinien zrealizować do dnia upływu 5 lat od dnia wypłaty pomocy założenia biznesplanu, w szczególności wydatkować, w okresie 3 lat od dnia wypłaty pomocy, co najmniej 70 % kwoty pomocy na inwestycje określone w biznesplanie.
Zgodnie z § 18 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego wydatki na inwestycje, o których mowa w ust. 1 pkt 3 lit. b, mogą obejmować koszty określone jako koszty kwalifikowalne w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem.
W § 18 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego wskazano, że jeżeli inwestycje, o których mowa w ust. 2, podlegały współfinansowaniu z innych środków publicznych, w szczególności w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem, do kwoty wydatkowanej przez beneficjenta nie wlicza się kwoty pomocy udzielonej z tych środków.
Stosownie do treści § 19 pkt 2 rozporządzenia wykonawczego beneficjent powinien przedłożyć w Agencji potwierdzone za zgodność z oryginałem przez pracownika Agencji lub notariusza kopie faktur, dokumentów księgowych o równoważnej wartości dowodowej lub innych dokumentów potwierdzających poniesienie wydatków co najmniej 70 % kwoty pomocy na inwestycje zgodne z założeniami biznesplanu – po zrealizowaniu każdej z inwestycji i nie później niż do dnia upływu 3 lat od dnia wypłaty pomocy.
W sprawie nie jest przedmiotem sporu fakt, że płatność w wysokości ... zł została przekazana na rachunek bankowy wnioskodawcy w dniu ... maja 2011 r. Tym samym 70% pomocy winno zostać poniesione do ... maja 2014r. Zasadnie zatem w dniu ... marca 2014 r. Dyrektor ARiMR w Ł. wystosował do skarżącego pismo informujące o konieczności dostarczenia dokumentów potwierdzających poniesienie wydatków co najmniej 70 % kwoty pomocy na inwestycje zgodne z założeniami biznesplanu do dnia ... maja 2014 r. Skarżący w biznesplanie, zatwierdzonym decyzją o przyznaniu pomocy, następnie zmienionym decyzją z ... kwietnia 2011 r., o wyrażeniu zgody na zmianę założeń biznesplanu, jako inwestycje zaplanował zakupy: ładowacza czołowego o udźwigu 1 650 kg oraz prasy belującej o szerokości roboczej 1,80 m.
Strona przy piśmie z ... kwietnia 2014r., uzupełnionym pismem z ... maja 2014r. załączyła dowody, które mogłyby świadczyć o zrealizowaniu biznesplanu, gdyż załączyła dwie faktury wskazujące na zakup ładowacza czołowego oraz prasy belującej wraz z dokumentami potwierdzającym płatność za te faktury (maszyny objęte biznesplanem złożonym w ramach działania "Ułatwienia startu młodym rolnikom"). Jednakże jak zasadnie ustalił organ faktury te były również przedstawiane organowi do rozliczenia w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych", co spowodowało, że strona mogła co najwyżej rozliczyć z tych dokumentów kwotę ... zł (kwota ta obejmuje 40 % kosztów kwalifikowanych, nieobjętych finansowaniem w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" oraz cały podatek VAT). Tym samym zasadnie organy orzekające wskazały, że do dnia ... maja 2014r. skarżący nie przedstawił dokumentów, które potwierdzałby poniesienie wydatków inwestycyjnych w wysokości co najmniej 70% udzielonej kwoty pomocy, tj. nie przedstawił dokumentów potwierdzających poniesienie wydatków w wysokości co najmniej ... zł.
Dlatego też przeprowadzone postępowanie administracyjne wykazało, że zachodzą w przedmiotowej sprawie przesłanki uzasadniające twierdzenie, że skarżący nie spełnił warunków zawartych w § 18 ust. 1 pkt 3 lit. b oraz § 19 pkt 2 rozporządzenia wykonawczego. Konsekwencją powyższego jest zastosowanie § 20 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego, który stanowi, że pomoc podlega zwrotowi w całości lub części, jeżeli beneficjent nie spełni warunków, o których mowa w § 18 ust. 1, lub nie przedłoży w Agencji dokumentów, o których mowa w § 19. W § 19 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego wskazano, że w przypadku niespełnienia warunku, o którym mowa w § 18 ust. 1 pkt 1, pkt 1a, pkt 3 lit. b, pkt 5, pkt 6, pkt 7 lub pkt 8 - zwrotowi podlega 100% kwoty pomocy.
W tym miejscu należy wskazać, że powołane przepisy nakazują wydatkowanie 70% kwoty pomocy nie na jakiekolwiek inwestycje, tylko na inwestycje zgodne z założeniami biznesplanu. A więc w tym kontekście wskazywanie na poniesienie wydatków, które nie mieściły się w biznesplanie nie mogło mieć znaczenia dla podjętego rozstrzygnięcia. Dlatego też słusznie organ nie uwzględnił dodatkowych faktur zarówno złożonych na etapie postepowania administracyjnego, jak i obecnie na etapie postępowania sądowoadministracyjnego. Tym samym w powyższym kontekście sąd, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., odmówił przeprowadzenia dowodów ze wskazanych w skardze dokumentów i akt innego postępowania, gdyż dowody te nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia. Innymi słowy przeprowadzenie tych dowodów uzupełniających było zbędne dla wyjaśnienia sprawy, gdyż w sprawie nie wystąpiły żadne istotne wątpliwości.
Mając powyższe na względzie niezasadne okazały się zarzuty dotyczące naruszenia § 18 ust. 1 pkt 3 lit. b, § 19 pkt 2 i 20 ust. 1 i 3 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 20 lit. a) pkt ii) w zw. z art. 22 rozporządzenia Rady 1698/2005 poprzez ich niezastosowanie i całkowite pominięcie celu jakiemu ma służyć wsparcie dla młodych rolników oraz przesłanek wsparcia, a także pominięcie faktu, że strona spełniła pozostałe warunki przyznania premii, które mogły być spełnione na dzień złożenia skargi należy uznać ten zarzut za nieuzasadniony. W sprawie strona bowiem pomija treść art. 22 ust. 1 lit c rozporządzenia 1698/2005, który stanowi, że wsparcia, o którym mowa w art. 20 lit. a) ppkt ii), udziela się osobom, które m.in.: przedkładają plan biznesowy dotyczący rozwoju ich działalności rolniczej. A więc przepis ten jednoznacznie wskazuje, że strona ma obowiązek realizować rozwój swojej działalności na podstawie biznesplanu.
W motywie 8 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.U.UE.L.2006.368.15) jednoznacznie wskazano, że rozporządzenie (WE) nr 1698/2005 określa warunki mające zastosowanie do wsparcia młodych rolników. Należy określić terminy, w których warunki te muszą być spełnione, w szczególności długość okresu, który państwa członkowskie mogą przyznać niektórym beneficjentom na spełnienie wymogów odnoszących się do umiejętności i kwalifikacji zawodowych. Biorąc pod uwagę, że wsparcie dla młodych rolników jest uwarunkowane złożeniem przez młodych rolników biznesplanu należy ustanowić szczegółowe zasady w odniesieniu do biznesplanu oraz przestrzegania jego założeń przez młodych rolników.
Zgodnie z art. 13 ust. 2 ww. rozporządzenia biznesplan, o którym mowa w art. 22 ust. 1 lit. c) rozporządzenia (WE) nr 1698/2005, zawiera przynajmniej: a) opis sytuacji wyjściowej gospodarstwa rolnego oraz określone etapy i cele dotyczące rozwoju działalności nowego gospodarstwa; b) informacje szczegółowe dotyczące inwestycji, szkolenia, doradztwa i wszelkich innych działań koniecznych do rozwoju działalności gospodarstwa rolnego. W myśl natomiast ust. 3 tego przepisu właściwe organy dokonują oceny zgodności z biznesplanem w przeciągu pięciu lat od daty podjęcia indywidualnej decyzji o przyznaniu wsparcia. Państwa członkowskie, biorąc pod uwagę okoliczności, w których biznesplan jest realizowany, określają warunki dotyczące odzyskania wsparcia już otrzymanego w przypadku, gdy w chwili oceny młody rolnik nie spełnia założeń zawartych w biznesplanie.
Mając powyższe na względzie skoro strona nie wydatkowała wymaganych 70% przyznanej pomocy, to nie spełniła warunków do których spełnienia zobowiązała się. Tym samym, skarżący nie wywiązał się z obowiązku wynikającego z § 18 ust. 1 pkt 3 lit. b rozporządzenia wykonawczego.
Sąd zauważa, że w dniu ... września 2015 r., do organu I instancji wpłynęła zmiana do biznesplanu, w której skarżący wskazał jako planowane inwestycje, zakupy: ładowacza czołowego o udźwigu 1.650 kg, prasy belującej o szerokości roboczej 1,80 m oraz ciągnika rolniczego o mocy 92 KM, o łącznej wartości ... zł. Natomiast w dniu ... września 2015 r. skarżący wniósł o wyrażenie zgody na zmianę założeń biznesplanu w zakresie planowanej inwestycji przez uwzględnienie jako inwestycji, również zakupu ciągnika rolniczego, z uwzględnieniem faktu, że dokument potwierdzający dokonanie tego zakupu został złożony w dniu ... kwietnia 2012 r. w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych".
W powyższej sprawie toczyło się odrębne postępowanie administracyjne zakończone decyzją ostateczną z ... stycznia 2016r. i sądowoadministracyjne. W tym ostatnim postępowaniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z ... marca 2017r., V SA/Wa 388/16 oddalił skargę strony na ww. decyzję. W wyroku tym sąd zasadnie wskazał, że nie zachodzi podstawa do pozytywnego rozpatrzenia wniosku o wyrażenie zgody na zmianę założeń biznesplanu. Skarżący zawarł w punkcie XIII wniosku oświadczenie o zobowiązaniu do wydatkowania w ciągu 3 lat od dnia wypłaty pomocy, co najmniej 70 % kwoty pomocy na inwestycje określone w biznesplanie. W załączonym do wniosku planie rozwoju gospodarstwa (biznesplanie) w tabeli ... wyszczególniono planowane inwestycje tj. zakup ładowacza czołowego o udźwigu 1650 kg oraz prasy belującej o szerokości roboczej 1,80 m. Pomimo, że 3 letni termin na rozliczenie 70 % otrzymanej premii upłynął z dniem ... maja 2014 r. skarżący dopiero w dniu ... maja 2014 r. (data stempla pocztowego) dosłał fakturę na zakup ciągnika, który nie był deklarowany w planie rozwoju gospodarstwa. Tym samym skarżący nie przedłożył stosownego wniosku o zamianę biznesplanu w terminie do dnia ... maja 2014r., tj. daty spełnienia zobowiązania do wydatkowania co najmniej 70% kwoty pomocy na inwestycje określone w biznesplanie. Stąd też organ odwoławczy zasadnie stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie brak jest możliwości zmiany założeń biznesplanu.
Ponadto należy podkreślić, że zaaprobowanie stanowiska skarżącego, zgodnie z którym istnieje możliwość złożenia wniosku o wyrażenie zgody na zmianę założeń biznesplanu po upływie 3 lat od dnia wypłaty pomocy, w praktyce czyniłoby niemożliwym terminowe spełnienie przez wnioskodawcę warunku, o którym mowa w § 18 ust. 1 pkt 3 lit. b rozporządzenia wykonawczego oraz obowiązku przedłożenia dokumentów, o których mowa w § 19 pkt 2 rozporządzenia wykonawczego.
Odnosząc się do zawartych w skardze zarzutów naruszenia przepisów postępowania należy zauważyć, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy PROW z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Zgodnie z ust. 2 powołanego artykułu w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: stoi na straży praworządności; jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 k.p.a. nie stosuje się. W ocenie sądu, w trakcie prowadzonego postępowania organy nie naruszyły reguł procedury stosowanej w sprawach dotyczących przyznania pomocy w stopniu, który mógłby mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia. W szczególności należy podkreślić, że wypełniając obowiązek udzielania informacji faktycznej i prawnej, w piśmie informującym z ... marca 2014 r. (doręczonym w dniu ... marca 2014 r.) organ I instancji powiadomił wnioskodawcę o konieczności potwierdzenia wydatkowania przynajmniej 70 % kwoty pomocy na inwestycje zgodne z założeniami biznesplanu – po zrealizowaniu każdej z inwestycji i nie później niż do dnia upływu 3 lat od dnia wypłaty pomocy, tj. do dnia ... maja 2014 r. Skarżący został również pouczony o sankcjach przewidzianych za niespełnienie powyższego wymogu. Również w piśmie z ... marca 2015 r. wzywającym do złożenia wyjaśnień wskazano, iż wnioskodawca nie dostarczył w wymaganym terminie dokumentów potwierdzających wydatkowanie 70% otrzymanej kwoty pomocy.
Nieweryfikowalny jest natomiast zarzut udzielania błędnych informacji dotyczących wzajemnych relacji między działaniami "Ułatwianie startu młodym rolnikom" oraz "Modernizacja gospodarstw rolnych". Sam skarżący bowiem twierdzi, że nie występował z żądaniem udzielenia informacji w formie pisemnej, a taki obowiązek przewiduje art. 21 ust. 2 pkt 3 ustawy PROW w zw. z art. 14 k.p.a., który wskazuje na formę pisemną załatwienia sprawy. Tym samym nie można w żaden sposób zweryfikować obecnych twierdzeń strony. Przepisy w tym zakresie są jasne i przewidywały możliwość przedstawienia tych samych dokumentów świadczących o dokonanych inwestycjach w jednym i drugim działaniu. Tym samym dopuszczalne było ujęcie tych maszyn zarówno w biznesplanie złożonym w działaniu "Ułatwianie startu młodym rolnikom" oraz w działaniu "Modernizacja gospodarstw rolnych". Skoro oba programy dopuszczają możliwość przedstawienia tych samych dokumentów w dwóch działaniach a strona deklaruje znajomość przepisów dotyczących tych działań, to rolą już samej strony będzie bądź takie skalkulowanie dokonanych zakupów (i następnie ich rozlicznie), bądź też dokonanie w określonym terminie zmian w biznesplanie - które powodowałyby spełnienie warunków przewidzianych przez obowiązujące przepisy, w tym wydatkowania co najmniej 70 % przyznanego dofinansowania. Jednakże, o czym była mowa wyżej, możliwość przedstawienia tych samych dokumentów w dwóch działaniach nie oznacza, że jedna inwestycja może zostać sfinansowana z dwóch działań ponad kwotę uwidocznioną np. na fakturze, czego zdaje się domaga obecnie strona. Powyższe zarówno byłoby niezasadne z punktu widzenia przytoczonych przepisów, jak również z punktu widzenia racjonalności działania, gdyż powodowałoby możliwość sfinansowania inwestycji w wysokości przekraczającej 100% jej wartości.
Co więcej należy zauważyć, że pomoc w zakresie działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" została udzielona decyzją z ... kwietnia 2011 r., natomiast w zakresie działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" w dniu ... stycznia 2012r. (patrz data umowy), a więc organ przyznając pomoc w zakresie działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" nie mógł wiedzieć, że pomoc w drugim działaniu także zostanie udzielona stronie. Dodatkowo w stosunku do tych obu udzielanych na wniosek dofinansowań prowadzone są odrębne postępowania i strona nie może oczekiwać, że organy zawsze z urzędu, bez wniosku strony, będą przewidywały okoliczności, które w przyszłości mogą być niekorzystne dla strony postępowania.
Skarżący mając określone wątpliwości winien zwrócić się na piśmie do organu w celu ich rozstrzygnięcia. I dopiero uzyskanie określonej treści informacji może stanowić o naruszeniu art. 21 ust. 2 pkt 3 ustawy PROW (art. 9 k.p.a.). Sąd dodatkowo podkreśla, że prawo do informacji (art. 21 ust. 2 pkt 3 ustawy PROW) nie ma charakteru nieograniczonego, gdyż ograniczone jest tylko i wyłącznie do praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Co więcej naruszenie tej zasady przejawia się w: a) odmowie udzielenia informacji stronie, bądź b) nienależycie udzielonej informacji, przez udzielenie informacji niejasnej lub błędnej lub udzielenie informacji niewyczerpującej, tj. takiej, która pomija okoliczności faktyczne lub prawne, które mają znaczenie dla załatwienia sprawy. Skutki prawne udzielenie nieprawidłowej informacji nie powinny obciążać strony, dlatego też aby mogła powoływać się na wadliwe działania powinna zadbać o to, aby organ udzielił informacji w formie pisemnej (por. wyrok NSA z 6 marca 2014r., II GSK 2091/12). W przedmiotowej zaś sprawie skarżący o udzielenie takich informacji się nie zwracał.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 8 k.p.a. należy uznać go za zupełnie niezasadny. W toku postępowania w dniu ... marca 2014 r., Dyrektor ARiMR przypomniał stronie o obowiązku przedłożenia m.in. potwierdzonych za zgodność z oryginałem przez pracownika Agencji lub notariusza kopii faktur, dokumentów księgowych o równoważnej wartości dowodowej lub innych dokumentów potwierdzających wydatkowanie co najmniej 70 % kwoty pomocy na inwestycje zgodne z założeniami biznesplanu - po zrealizowaniu każdej z inwestycji i nie później niż do dnia upływu 3 lat od dnia wypłaty pomocy, tj. do dnia ... maja 2014 r., a także przedłożenia sprawozdania z biznesplanu do dnia ... lipca 2014 r. Wcześniej strona także była informowana o obowiązkach wynikających z uczestnictwa w działaniu (we wniosku o pomoc, a także w pouczeniu decyzji o przyznanej pomocy finansowej), a także sama oświadczyła, że znane są jej zasady przyznawania i wypłaty pomocy ze spornego działania. Zatem trudno w przedstawionym stanie faktycznym zarzucać, że organ nie prowadził postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestnika - do władzy publicznej.
Dodatkowo trzeba także zwrócić uwagę, że spornych zakupów strona dokonała w marcu i kwietniu 2012r. i gdyby od razu przedłożyła w Agencji dokumenty świadczące o dokonanych inwestycjach, czyli po zrealizowaniu każdej z inwestycji (na co wskazuje cyt. § 19 pkt 2 rozporządzenia wykonawczego), to miałaby jeszcze szansę na zmianę biznesplanu i przedstawienie właściwych dokumentów. Skarżący natomiast dopiero w dniu ... kwietnia 2014r. (termin upływał ... maja 2014r) złożył te dokumenty, to tym samym uniemożliwił organowi zadziałanie z urzędu, którym to działaniem organ mogłoby zwrócić stronie uwagę na jego nieprawidłowe działanie.
Bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 77 § 1 k.p.a., z uwagi na to, że organ nie odniósł się do złożonych dokumentów księgowych. W zaskarżonej decyzji bowiem organ jasno wskazał, że dokumenty księgowe dotyczyły potwierdzenia dokonania wydatków innych, niż zgłoszonych w biznesplanie w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom". Tym samym dowody te nie mogły stanowić podstawy do potwierdzenia wykonania biznesplanu, tj. wydatkowania wskazanej wysokości dofinansowania. Zgłoszona przez stronę zmiana biznesplanu nastąpiła po upływie realizacji biznesplanu, w związku z tym organ nie wyraził zgody na jego zmianę.
Podobnie bezzasadne są także pozostałe zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 6, art. 7, art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. Strona uzyskał pomoc w oparciu o biznesplan, zakładający zakup dwóch maszyn rolniczych. Celem przedmiotowego działania, o czym była już mowa wyżej, nie jest realizacja jakichkolwiek zakupów inwestycyjnych, tylko realizacja biznesplanu, w tym przewidzianych w nim inwestycji. Sąd tym samym nie stwierdził innego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zaskarżona decyzja spełnia wymogi przewidziane w art. 107 § 3 k.p.a., gdyż zawiera wyczerpujące uzasadnienia faktycznego i prawne podjętego rozstrzygnięcia. Argumentacja przedstawiona przez organ jest spójna, logiczna i nie zawiera sprzeczności. Organ wydający zaskarżoną decyzję działał na podstawie i w granicach obowiązującego prawa zgodnie z wyrażoną w art. 6 k.p.a. zasadą praworządności.
Odnosząc się do zarzutu przedawnienia należności należy zauważyć, że jest on niezasadny. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.U.UE L z 1995r., nr 312, s. 1) okres przedawnienia wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości określonej w art. 1 ust. 1. Zasady sektorowe mogą jednak wprowadzić okres krótszy, który nie może wynosić mniej niż trzy lata.
W przypadku nieprawidłowości ciągłych lub powtarzających się okres przedawnienia biegnie od dnia, w którym nieprawidłowość ustała. W przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia w każdym przypadku biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu.
Przerwanie okresu przedawnienia jest spowodowane przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości. Po każdym przerwaniu okres przedawnienia biegnie na nowo.
Upływ terminu przedawnienia następuje najpóźniej w dniu, w którym mija okres odpowiadający podwójnemu terminowi okresu przedawnienia, jeśli do tego czasu właściwy organ władzy nie wymierzył kary; nie dotyczy to przypadków, w których postępowanie administracyjne zostało zawieszone zgodnie z art. 6 ust. 1.
Mając na uwadze powyższy przepis należy wskazać, że należności nie uległy przedawnieniu, gdyż bieg czteroletniego terminu nie rozpoczyna się od dnia wypłaty należności, tylko od wystąpienia nieprawidłowości. W sprawie wystąpienie nieprawidłowości nastąpiło w dniu ... maja 2014r., gdyż to do tej daty strona winna wydatkować 70 % uzyskanego dofinansowania i przedstawić dokumenty to potwierdzające, czego nie uczyniła.
Na marginesie przyjmując nawet w tym zakresie stanowisko strony wskazujące, że czteroletni termin należy liczyć od dnia wypłaty, czego sąd nie akceptuje, to i tak okres przedawnienia nie upłynął, gdyż został on przerwany na skutek działania organów, tj. pisma z ... marca 2014r. oraz ... marca 2015r. W piśmie z ... marca 2015r. wprost wskazano na brak dokumentów potwierdzających wydatki na kwotę ... zł i pismo to stanowi akt właściwego organu władzy, o którym zawiadomiono stronę i który to akt odnosi się do postępowania w sprawie nieprawidłowości.
Strona w skardze stwierdza, że ustawodawstwo europejskie wskazuje przypadki w których płatności nie podlegają zwrotowi w sytuacji gdy dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika w zwykłych okolicznościach (art. 80 ust 3 rozporządzenia Komisji WE nr 1122/2009). Rozporządzenie to pokazuje drogę jaką należy iść w przypadku z jakim mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie.
Odnosząc się do powyższego należy wskazać, że wskazany przepis rozporządzenia nie dotyczy przedmiotowej sprawy. Zgodnie z art. 43 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE L z 2014, nr 181, s. 48) rozporządzenie Komisji (WE) Nr 65/2011 oraz rozporządzenie 1122/2009 straciło moc z dniem 1 stycznia 2015 r. Niemniej jednak z uwagi na fakt, że - jak wynika z art. 44 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 640/2014 - rozporządzenie to stosuje się do wniosków o przyznanie pomocy lub wniosków o płatność dotyczących lat składania wniosków lub okresów premiowych rozpoczynających się od dnia 1 stycznia 2015 r. Zatem skoro w sprawie wniosek o płatność strona złożyła 14 lutego 2011r., to zastosowanie znajdzie art. 5 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U.UE L z 2011, nr 25, s. 8).
Zgodnie z art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 obowiązek zwrotu nienależnej płatności nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy lub innej władzy oraz jeśli błąd nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika. Jednakże w przypadku, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, obowiązek zwrotu nienależnej płatności nie występuje wtedy, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności.
Celem wyjątków od zasady, że płatności nienależnie lub nadmiernie pobrane powinny zostać zwrócone, określonych w art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 jest zwolnienie z obowiązku zwrotu tylko w takich sytuacjach, gdy błąd ARiMR spowodował wypłatę nienależnych płatności i jednocześnie brak było możliwości wykrycia tego błędu przez rolnika, a w przypadku gdy błąd dotyczył stanu faktycznego, który miał wpływ na nienależną płatność, gdy ponadto nie doszło do wydania decyzji, o której mowa w art. 29 ust. 1 ustawy oraz jej doręczenia stronie w terminie 12 miesięcy od dokonania płatności. W sprawie płatność w ramach działania "Ułatwienie startu młodym rolnikom" w dniu ... maja 2011 r., skarżącemu nie wynikała z pomyłki ARiMR. Przedmiotową płatność strona uzyskała na mocy decyzji Dyrektora ARiMR z ... grudnia 2010r., wydanej na podstawie złożonego przez stronę wniosku o przyznanie pomocy. Ww. płatność stały się płatnością nienależną w wyniku braku wydatkowania 70% pomocy na inwestycje określone w biznes-planie w okresie 3 lat od dnia wypłaty pomocy. Fakt ten miał miejsce po wydaniu przez Dyrektora ARiMR ww. decyzji o przyznaniu pomocy w ramach tego działania i po realizacji przedmiotowej płatności na rzecz skarżącego. Dlatego też organ w sprawie nie popełnił żadnego błędu.
Sąd mając na uwadze zarzuty skargi oraz działając z urzędu na mocy art. 134 p.p.s.a. nie znalazł żadnych podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, gdyż organy obydwu instancji w sposób prawidłowy ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy materialne oraz procesowe.
Z tych względów, w oparciu o art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło