V SA/Wa 1355/12
WyrokWSA w Warszawie2012-11-22
Skład orzekający: Barbara Mleczko-Jabłońska, Dorota Mydłowska, Małgorzata Rysz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, wyrażając sprzeciw na nabycie nieruchomości rolnej przez cudzoziemca, może kierować się interesem społecznym związanym z ochroną ustroju rolnego i zapotrzebowaniem na grunty rolne wśród lokalnych rolników, nawet jeśli wnioskodawca argumentuje potrzebą rozwoju gospodarczego i wyższym potencjalnym zyskiem ze sprzedaży?Ratio decidendi
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, działając jako organ współdziałający w sprawie zezwolenia na nabycie nieruchomości rolnej przez cudzoziemca, jest uprawniony do uwzględnienia interesu społecznego, w tym ochrony ustroju rolnego i zapotrzebowania na grunty rolne wśród lokalnych rolników, zgodnie z ustawą o kształtowaniu ustroju rolnego. Organ ten, działając w ramach uznania administracyjnego i swojej kognicji, może odmówić zgody na nabycie nieruchomości, jeśli wnioskodawca nie spełnia kryteriów preferowanego nabywcy (rolnika indywidualnego) i zamierza wykorzystać grunty rolne w sposób niezgodny z ich przeznaczeniem, nawet jeśli wnioskodawca argumentuje potrzebą rozwoju gospodarczego i wyższą ceną sprzedaży.Stan faktyczny
Spółka K. Sp. z o.o. (cudzoziemiec) wystąpiła o zezwolenie na nabycie nieruchomości rolnej. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wyraził sprzeciw, wskazując, że nieruchomość stanowi grunty rolne o wysokich klasach bonitacyjnych, a spółka zamierza wykorzystać ją pod budowę hal produkcyjnych, nie rolniczo. Minister powołał się na zapotrzebowanie na grunty rolne wśród lokalnych rolników i preferencje dla rolników indywidualnych. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Minister utrzymał sprzeciw w mocy. Spółka wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów KPA, w tym brak uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, a także naruszenie przepisów TWE. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Małgorzata Rysz (spr.), Protokolant ref. staż. - Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2012 r. sprawy ze skargi K. Sp. z o. o. w J. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia ... marca 2012 r. nr ... w przedmiocie sprzeciwu na wydanie zezwolenia na nabycie nieruchomości rolnej. oddala skargę
K. Sp. z o.o. w J. (dalej: skarżąca) będąca cudzoziemcem w rozumieniu przepisów o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców wystąpiła do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z wnioskiem o wydanie zezwolenia na nabycie niezabudowanej nieruchomości o pow. 8, 8507 ha, oznaczonej jako działka gruntu nr [...] obręb Nr [...] Przemysłowy położonej w J., dla której Sąd Rejonowy w J. prowadzi księgę wieczystą KW nr [...].
Stosownie do art. 1 ust. 1 oraz ust. 1 a ustawy z dnia 24 marca 1920r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców (tj. Dz.U. z 2004r. Nr 167 poz. 1758) dalej: ustawa o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zwrócił się do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, pismem z 12 września 2011 r. o zajęcie stanowiska w tej sprawie.
Postanowieniem z [...] listopada 2011 r., nr [...], Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wyraził sprzeciw na wydanie zezwolenia na nabycie przez K. Sp. z o.o. przedmiotowej nieruchomości. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że według danych z ewidencji gruntów działka stanowi grunty orne klasy IIIa, IIIb, IVa, V oraz sady klasy IIIa, IIIb, IVa, V. Zgodnie z zaświadczeniem Burmistrza Miasta J. przedmiotowa działka znajduje się w granicach dwóch miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego miasta J., a mianowicie część działki przeznaczona jest pod uprawy polowe i jest to podstawowe przeznaczenie tego terenu, a część działki przeznaczona jest pod aktywność gospodarczą oraz ogólnodostępne drogi. Przedmiotem działalności spółki jest w szczególności produkcja metali, metalowych wyrobów gotowych, maszyn i urządzeń. Jak wynika z informacji udzielonych przez w-cę Spółka jest właścicielem sąsiadującej z działką Nr [...] nieruchomości a omawianą działkę zamierza nabyć w celu wybudowania nowych hal produkcyjnych i rozbudowania już istniejących. Organ podkreślił, iż wnioskowana nieruchomość niemal w połowie stanowi nieruchomość rolną o wysokich klasach bonitacyjnych gruntu, natomiast Spółka nie zamierza wykorzystywać jej rolniczo. Powołał się na przepisy ustawy z dnia 11 kwietnia 2003r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz.U. Nr 64, poz. 592), zgodnie z którymi preferowanym nabywcą nieruchomości rolnych jest rolnik prowadzący gospodarstwo rodzinne, posiadający kwalifikacje rolnicze i zamieszkały w gminie, na terenie której położona jest chociaż część nabywanej nieruchomości, których to warunków wnioskodawca nie spełnia. Minister podniósł także, że zgodnie z art. 1a ust. 5 ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców powierzchnia nieruchomości nabytych przez cudzoziemca powinna być uzasadniona rzeczywistymi potrzebami wynikającymi z charakteru wykonywanej działalności gospodarczej, a tymczasem z akt sprawy nie wynika, aby z charakteru wykonywanej działalności wnioskodawcy uzasadnione było nabycie wchodzących w skład przedmiotowej nieruchomości gruntów rolnych o powierzchni ok. 4 ha.
Wnioskiem z dnia 14 listopada 2011 r. spółka K. Sp. z o.o. wystąpiła do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, postanowieniem z [...] marca 2012 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu podkreślił, że zgodnie z orzecznictwem sądowo administracyjnym grunty rolnicze powinny być wykorzystywane rolniczo, tymczasem działalność Spółki nie obejmuje działalności rolniczej. Należy więc domniemywać, ze część działki o pow. ok. 4 ha będąca gruntem rolnym nie będzie przeznaczana na cele produkcji rolnej i nie będzie w żaden sposób użytkowana. Organ ponadto powołał się na negatywną opinię D. Izby Rolniczej z dnia 20 lutego 2012r., z której wynika, że wśród okolicznych rolników chcących powiększyć swoje gospodarstwa istnieje zapotrzebowanie na grunty rolne.
Od tego rozstrzygnięcia skargę wniosła K. Sp. z o.o. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia o wyrażeniu sprzeciwu oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.
Skarżąca zarzuciła postanowieniu Ministra naruszenie:
1) art. 7 k.p.a. poprzez brak uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywatela,
2) art. 8 k.p.a. poprzez działanie wbrew zasadzie prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli,
3) art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, oraz nie odniesienie się do dowodów przedstawionych przez stronę,
4) art. 107 § 3 kpa poprzez brak wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podczas rozpatrywania spraw dotyczących nabycia nieruchomości rolnych powinien kierować się dyrektywą załatwienia sprawy biorąc pod uwagę interes społeczny i słuszny interes obywateli wynikającą z art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego (tak np. Wyrok NSA z dnia 27.10.2010 r., II OSK 1692/09). Tymczasem organ administracji nie wziął pod uwagę ani interesu społecznego, ani słusznego interesu obywateli. Interes społeczny mieszkańców J. i okolicznych wsi przemawia za wyrażeniem zgody na nabycie przedmiotowej działki przez spółkę K. Jak wskazywano już poprzednio sytuacja na rynku pracy w powiecie j. jest dramatyczna. Spółka K. jest zaś obecnie największym pracodawcą w mieście J. i zatrudnia ok. 330 osób. Wydanie postanowienia o wyrażeniu sprzeciwu nie zostało poprzedzone analizą faktycznego interesu społecznego ludności miejscowej. Minister nie tylko zasięgnął informacji na ten temat w Starostwie Powiatowym w J., czy też w odpowiedniej jednostce Powiatowego Urzędu Pracy, ale również nie wziął pod uwagę i nie rozważył listu intencyjnego wydanego przez Burmistrza Miasta J., w którym kazano, że sytuacja na rynku pracy jest alarmująca, a w 2011 roku stopa bezrobocia wynosiła 23,4%.
Nie można też zgodzić się z opinią D. Izby Rolniczej, na podstawie której oparł swe rozstrzygnięcie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Twierdzenia DIR we W., że wśród okolicznych rolników istnieje zapotrzebowanie na grunty rolne są nieprawdziwe i nie odnoszą się do konkretnie oznaczonej działki nr [...]. Jak wynika z oświadczenia sprzedających, które znajduje się w aktach sprawy, nie ma zainteresowania tą działką wśród okolicznych rolników. Ponadto tak Minister, jak i Izba Rolnicza nie wyjaśniają, co oznaczać ma zakłócenie równowagi środowiska naturalnego, które ma być rzekomo konsekwencją rozbudowy hal produkcyjnych. Postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi jest również sprzeczne ze słusznym interesem obywateli - właścicieli działki, małżonków E. i A.P. Zgodnie z ich oświadczeniem, które zostało dołączone do pisma z dnia 28.02.2012 roku wśród rolników prowadzących gospodarstwa rodzinne nie ma zainteresowania działką nr [...], a cena, którą wynegocjowano ze spółką K. Sp. z o. o. (ponad trzykrotnie wyższa niż średnia cena w województwie d.) jest niemożliwa do osiągnięcia przy sprzedaży nieruchomości rolnikom indywidualnym. Ponadto powierzchnia działki jest uzasadniona przede wszystkim potrzebami wynikającymi z charakteru działalności gospodarczej prowadzonej przez wnioskodawcę oraz szybkiego rozwoju gospodarczego Spółki. Co prawda w najbliższym czasie Spółka rzeczywiście planuje prowadzenie działalności wyłącznie na części przeznaczonej pod skoncentrowaną działalność gospodarczą. Jednak dotyczy to wyłącznie najbliższych kilku lat. Jeśli aktywność wnioskodawczyni i jej rozwój będzie cały czas na takim samym - bardzo wysokim poziomie, Spółka będzie rozbudowywała zakład, przez co będzie korzystała również z pozostałej części nabytej działki. Należy również mieć na względzie fakt, że omawiana działka znajduje się w granicach administracyjnych miasta J., co oznacza, iż ochrona funkcji rolnej na tej działce jest znacznie ograniczona. Ponadto Spółka nie miała możliwości zakupu mniejszej działki, ponieważ właściciele nie chcieli jej dzielić. Wreszcie skarżąca podkreśliła, że uniemożliwienie spółce z kapitałem niemieckim nabycia tej działki, pozostaje w sprzeczności z zasadą niedyskryminacji przedsiębiorcy z Unii Europejskiej, wyrażonej w art. 12 TWE, zasadą swobody przedsiębiorczości z art. 43 TWE i nie znajduje podstaw tak w ustawie o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców, jak i w postanowieniach Traktatu akcesyjnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz. 1269), dalej: p.p.s.a.. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny (w tym przypadku – postanowienie) konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.), lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Badając skargę z tego punktu widzenia sąd uznał, że skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z 24 marca 1920r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców (Dz. U. z 2004 r. Nr 167, poz. 1758 ze zm.), dalej: ustawa o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców, nabycie nieruchomości przez cudzoziemca wymaga zezwolenia. Zezwolenie jest wydawane w drodze decyzji administracyjnej, przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, jeżeli sprzeciwu nie wniesie Minister Obrony Narodowej, a w przypadku nieruchomości rolnych, jeżeli sprzeciwu również nie wniesie minister właściwy do spraw rozwoju wsi. Sprzeciw ten jest wyrażany w ramach współdziałania organów, na podstawie art. 106 k.p.a., w formie postanowienia (art. 1 ust. 1a ww. ustawy). Postanowienia art. 1 pkt 1 i ust. 1a powyższej ustawy nie zawierają przesłanek uzasadniających wniesienie sprzeciwu przez ministra właściwego do spraw rozwoju wsi. Minister, załatwiając sprawę, kieruje się ogólną dyrektywą wynikającą z art. 7 k.p.a., a zatem powinien uwzględniać interes ogólny i słuszny interes obywatela.
Ponadto nabycie nieruchomości rolnych przez cudzoziemców następuje, zgodnie z art. 1 ust. 6 ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców, z zachowaniem przepisów ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego. Stosownie do przepisu art. 2 pkt 1 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego ilekroć w ustawie jest mowa o nieruchomości rolnej, należy przez to rozumieć nieruchomość rolną w rozumieniu Kodeksu cywilnego, z wyłączeniem nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele inne niż rolne.
Stosownie do przepisu art. 461 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny [Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.] nieruchomościami rolnymi (gruntami rolnymi) są nieruchomości, które są lub mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej.
Wracając zatem do zakresu orzekania przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie niniejszej, trzeba przypomnieć, iż jednolicie w doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że zakres i przedmiot stanowiska organu współdziałającego ograniczony jest nie tylko przedmiotem sprawy administracyjnej ale także zakresem zadań organu współdziałającego ( por. wyrok NSA z 20 listopada 1997r., V S.A. 2699/96, ONSA 1998/4/123). Zgodnie z ustawą z dnia 4 września 1997r. o działach administracji rządowej (t.j. z 2007r. Dz. U. Nr 65, poz. 437 ze zm.) zakresem działu rozwoju wsi objęte są m.in. sprawy kształtowania ustroju rolnego państwa oraz ochrony gruntów przeznaczonych na cele rolne (art. 23 ustawy). Jak już wyżej wskazano Minister załatwiając sprawę kieruje się ogólną dyrektywą wynikającą z art. 7 k.p.a., zatem powinien uwzględniać interes ogólny i słuszny interes obywatela. Rozstrzygnięcie to nie może być jednak dowolne, a ocena czy sprzeciw Ministra nie naruszył art. 7 k.p.a. wymaga w tym konkretnym wypadku zdefiniowania pojęcia interesu ogólnego. Winno to, zdaniem sądu, odbyć się z uwzględnieniem treści cyt. art. 23 ustawy o działach administracji rządowej. Z kolei zasady kształtowania ustroju rolnego, zgodnie z art. 1 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, uwzględniają konieczność poprawy struktury obszarowej gospodarstw rolnych, przeciwdziałania nadmiernej koncentracji nieruchomości rolnych oraz zapewnienie prowadzenia działalności rolniczej w gospodarstwach rolnych przez osoby o odpowiednich kwalifikacjach. Jest też bezsporne, iż z art. 23 Konstytucji RP wynika, iż podstawą ustroju rolnego państwa jest gospodarstwo rodzinne. Z kolei zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego za gospodarstwo rodzinne uważa się gospodarstwo rolne prowadzone przez rolnika indywidualnego, w którym łączna powierzchnia użytków rolnych nie przekracza 300ha, a art. 6 ust. 1 tej ustawy wskazuje, iż za rolnika indywidualnego uważa się osobę fizyczną, będącą właścicielem lub dzierżawcą nieruchomości rolnych o łącznej powierzchni użytków rolnych nieprzekraczającej 300ha, prowadzącą osobiście gospodarstwo rolne, posiadającą kwalifikację rolnicze, zamieszkałą w gminie, na obszarze której położona jest jedna z nieruchomości rolnych wchodzących w skład tego gospodarstwa.
Organ działając w ramach uznania administracyjnego zawsze jest zobowiązany do wyważenia interesu indywidualnego strony postępowania administracyjnego oraz interesu społecznego. Mając tak zdefiniowany interes społeczny oraz informację, że na terenie gminy istnieje zapotrzebowanie na grunty rolne, wśród rolników chcących powiększyć swoje gospodarstwa rodzinne, organ nie naruszył granic uznania administracyjnego zgłaszając sprzeciw na nabycie ww. nieruchomości. Organ rozważył, że wnioskowana nieruchomość niemal w połowie stanowi nieruchomość rolną o wysokich klasach bonitacyjnych gruntu, natomiast Spółka nie planuje wykorzystywać jej rolniczo, przy czym nie przedstawiła żadnych dokumentów zmieniających jej przeznaczenie. Skarżąca Spółka jednoznacznie wskazała we wniosku, iż zamierza przedmiotową nieruchomość przeznaczyć pod budowę hal produkcyjnych i rozbudowanie już istniejących. Tymczasem, zgodnie z ustawą o kształtowaniu ustroju rolnego preferowanym nabywcą nieruchomości jest rolnik prowadzący gospodarstwo rodzinne, posiadający kwalifikacje rolnicze i zamieszkały w gminie na terenie której położona jest chociaż część nabywanej nieruchomości rolnej, bezsporne jest, że wnioskodawczyni nie spełnia tych kryteriów.
Sąd nie uznał również za zasadne pozostałych zarzutów skargi – związanych z niewłaściwym prowadzeniem postępowania administracyjnego. Trzeba zauważyć, że naruszenie przepisów postępowania może prowadzić do uwzględnienia skargi – tylko w tym wypadku, jeśli były to uchybienia dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, lub jeśli mogły mieć one istotny wpływ na wynik sprawy. Strona nie zarzuca naruszeń prawa dających podstawy do wznowienia postępowania. Jeśli zaś chodzi o pozostałe naruszenia, to również, zdaniem sądu nie zostało wykazane, aby mogły mieć one wpływ na wynik postępowania.
Ustosunkowując się do szczegółowych zarzutów skargi należy przede wszystkim stwierdzić, że nie mieści się w ww. zakreślonych granicach orzekania przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi uwzględnienie interesu społecznego w zakresie zagrożenia bezrobociem w mieście J. Należy uznać za trafny pogląd prawny wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 1997 roku w sprawie V SA 2699/96, który zyskał także akceptację doktryny (Orzecznictwo Sądów Polskich nr 3, 1999,poz. 56, z glosą J. Borkowskiego) a mianowicie, że jeżeli przepis prawa materialnego uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska w formie opinii przez inny organ, to opinia ta nie może dotyczyć dowolnych spraw związanych z przedmiotem rozstrzygnięcia, lecz tylko tych aspektów, które wiążą się z zadaniami organu opiniującego. Organ współdziałający przyczynia się do prawidłowego załatwienia sprawy przez inny organ, ale bez wkraczania we właściwość, zadania i kompetencje innego organu. Do zadań Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi należą zaś m.in. sprawy kształtowania ustroju rolnego państwa i ochrony gruntów przeznaczonych na cele rolne. Dlatego też nie naruszył on zarzucanych przepisów k.p.a. ograniczając się do uwzględnienia kwestii związanych z jego zakresem orzekania.
Nie można też zgodzić się z zarzutem skargi, że opinia Dolnośląskiej Izby Rolniczej jest niezgodna z prawdą, gdyż w okolicy nie istnieje zapotrzebowanie wśród okolicznych rolników na grunty rolne, w szczególności dotyczy to działki nr [...], którą zamierza nabyć skarżąca i co wynika to z oświadczenia sprzedających. Zdaniem sądu organ nie naruszył przepisów k.p.a. regulujących prawidłowość ustalania stanu faktycznego – art. 7, 77 § 1 k.p.a. oraz zasady prowadzenia postępowania w sposób pogłębiających zaufanie do organów Państwa, a także zasady dokonywania swobodnej oceny dowodów przyjmując ww. okoliczności na podstawie opinii D. Izby Rolniczej, zatem organizacji zawodowej rolników, a nie oświadczenia właścicieli nieruchomości, którzy są zainteresowani jej zbyciem za jak najwyższą cenę, a taką cenę, jak wynika z tegoż oświadczenia, mogą uzyskać tylko od Spółki K.
Nie można również uznać za skuteczny argument przeciwko rozstrzygnięciu, to iż postanowienie jest sprzeczne ze słusznym interesem obywateli – właścicieli działki, którzy od innego nabywcy nie uzyskają tak korzystnej ceny (ponad trzykrotnie wyższej, niż średnia cena nieruchomości rolnych w województwie d.). Gdyby przyjąć, że to cena (znacznie wyższa, niż przeciętna na danym terenie) miałaby decydować o tym, że cudzoziemiec w rozumieniu ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców jest jedynym możliwym nabywcą nieruchomości – cały system uzyskiwania zezwolenia na nabycie nieruchomości (w tym nieruchomości rolnych) byłby zbędny. Zaprzeczałoby to racji wprowadzenia okresu przejściowego dla cudzoziemców w wolnym obrocie nieruchomościami, dla którego wynegocjowania z UE istotne były właśnie obawy przed nadmiernym wzrostem cen tych nieruchomości, co przy znacznie niższym poziomie życia w Polsce i uboższym społeczeństwie, niż w tzw. starych krajach Unii ograniczałoby lub czyniło w wielu wypadkach niemożliwym ze względów ekonomicznych nabywanie takich nieruchomości przez obywateli polskich.
Sąd nie zgadza się również z argumentem, iż błędne są twierdzenia Ministra Rolnictwa, że powierzchnia nabywanej nieruchomości nie jest uzasadniona rzeczywistymi potrzebami Spółki, co powoduje z kolei, że nie jest spełniona przesłanka z art. 1a ust. 5 ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców. Słusznie utrzymuje organ i znajduje to potwierdzenie we wniosku, pismach skarżącej w toku postępowania i wreszcie w skardze, że w najbliższej przyszłości będzie wykorzystywała jedynie część (ok. 4 ha) wnioskowanej nieruchomości, zagospodarowanie pozostałej części uzależnia od stabilnego rozwoju spółki i nie konkretyzuje, kiedy to nastąpi. Organ orzeka według stanu faktycznego i prawnego – na dzień wydania rozstrzygnięcia, zatem twierdzenie Ministra, że wyrażenie w takim wypadku zgody na nabycie nieruchomości naruszałoby art. 1a ust. 5 ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców, zgodnie z którym powierzchnia nieruchomości nabytych przez cudzoziemca w celu wykonywania na terytorium RP działalności gospodarczej lub rolniczej, zgodnie z przepisami prawa polskiego powinna być uzasadniona rzeczywistymi potrzebami wynikającymi z charakteru wykonywanej działalności gospodarczej, jest jak najbardziej słuszne. Nie może zmienić tej oceny gołosłowne twierdzenie, że właściciele nieruchomości nie chcą jej dzielić i zgodzili się sprzedać wyłącznie w całości, gdyż prowadziłoby to do uznania, że w istocie to właściciel wraz z nabywcą występującym o zezwolenie na nabycie decydują jaką powierzchnię kupujący może nabyć – bez związku z rzeczywistymi potrzebami cudzoziemca.
Wreszcie zaskarżone postanowienie oraz postanowienie je poprzedzające nie naruszają przepisów TWE dotyczących zasady przedsiębiorczości oraz niedyskryminacji przedsiębiorcy z Unii Europejskie a także bliżej niesprecyzowanych postanowień Traktatu akcesyjnego (zarzut wynikający z uzasadnienia skargi), gdyż co wyżej wspomniano, przed przystąpieniem do Unii Europejskiej Polska wynegocjowała okres przejściowy w wolnym obrocie nieruchomościami, który jeszcze nie upłynął (odnośnie nieruchomości rolnych jest to 12 lat – liczonych od 1 maja 2004r.) i czego wyrazem są przepisy o konieczności uzyskiwania zezwoleń przez cudzoziemców na nabycie nieruchomości. Na podstawie tych przepisów działał Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w zakresie swych kompetencji.
Sąd zgadza się natomiast z zarzutem skargi, iż Minister powtórzył niczym niepoparty argument D. Izby Rolniczej, że planowana inwestycja zakłóci równowagę środowiska naturalnego, należy jednak zauważyć, że to pozostałe argumenty przeważały za zgłoszeniem i podtrzymaniem sprzeciwu – zakwestionowane zaś twierdzenie nie miało w istocie wpływu na wynik sprawy.
Reasumując: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi działając jako organ współdziałający zgodnie z art. 1 ust. 1 i 1a ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców oceniając wniosek o udzielenie zezwolenia na nabycie przez cudzoziemca nieruchomości rolnej jest uprawniony, na podstawie art. 7 k.p.a. do uwzględnienia interesu społecznego poprzez odwołanie się do postanowień ustawy z 11 kwietnia 2003r. o kształtowaniu ustroju rolnego. Organ wziął pod uwagę interes społeczny i słuszny interes indywidualny – działając w ramach swojej kognicji. Uwzględnienie, w ramach badania interesu społecznego zainteresowania przedmiotową nieruchomością rolników indywidualnych, zamieszkałych na terenie gminy, gdzie nieruchomość jest położona, a nie poziomu bezrobocia w gminie J. nie narusza granic uznania administracyjnego. Nie naruszono również zarzucanych w skardze przepisów postępowania administracyjnego w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik postępowania. Wyjaśniono sprawę wystarczająco dla wydania rozstrzygnięcia..
Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło