V SA/Wa 1359/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - sędzia WSA Beata Krajewska po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. G. na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2011 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych postanawia: odrzucić skargę; J. G. wniósł bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] informujące o odmowie przyznania pomocy w ramach środka określonego w art. 3 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz.U. Nr 72, poz. 619) – dalej: ustawy z 3 kwietnia 2009 r., tj. Inwestycje w chów i hodowlę ryb Oś priorytetowa 2 - Akwakultura, rybołówstwo śródlądowe, przetwórstwo i obrót produktami rybołówstwa i akwakultury Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje : W myśl art. 9 pkt 4 lit. b ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r. w ramach programu operacyjnego pomoc jest przyznawana na podstawie umowy o dofinansowanie - w przypadku środków, o których mowa w art. 3: – pkt 1 lit. c i d oraz lit. e w zakresie określonym w art. 27 ust. 1 lit. a-c rozporządzenia nr 1198/2006, – pkt 2-5. W przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy lub został wyczerpany limit środków, o którym mowa w art. 8 ust. 2 lub 3 - wnioskodawcę informuje się, w formie pisemnej, o odmowie przyznania pomocy, podając przyczyny tej odmowy (art. 14 ust. 4 ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r.). Jednocześnie w art. 14 ust. 5 ustawy z 3 kwietnia 2009 r. zagwarantowano wnioskodawcom prawo do złożenia na takie pismo skargi do sądu administracyjnego, na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 §2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej: ustawy p.p.s.a. Stosownie do treści art. 52 § 1 ustawy p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Zgodnie z § 2 ww. przepisu przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Natomiast zgodnie z § 3 ww. przepisu jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Jednocześnie w myśl art. 53 § 2 ustawy p.p.s.a., w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Zgodnie z art. 54 §1 ustawy p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Z powyższego jednoznacznie wynika, iż wystąpienie z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa stanowi obligatoryjny warunek wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Natomiast udzielenie odpowiedzi na takie wezwanie ma wyłącznie znaczenie formalne, tj. dla oceny zachowania terminu skargi. Zauważyć bowiem należy, iż art. 53 § 2 ustawy p.p.s.a. przewiduje również wypadek nie udzielenia takiej odpowiedzi. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż wskazany w tym przepisie termin 60 dni liczony od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa jest ostatecznym terminem do złożenia skargi do sądu administracyjnego, w sytuacji gdy organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie bądź wprawdzie udzielił takiej odpowiedzi, jednakże została ona doręczona stronie już po upływie 60-dniowego terminu liczonego od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W uchwale z 2 kwietnia 2007 r. o sygn. akt II OPS 2/07, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż z analizy art. 53 § 2 ustawy p.p.s.a. wynika, że już z dniem wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa rozpoczyna bieg termin sześćdziesięciu dni na wniesienie skargi, mimo że sprawa udzielenia odpowiedzi na to wezwanie jest otwarta. W okresie biegu tego terminu organ może udzielić odpowiedzi na wezwanie i w takim przypadku dalszy bieg tego terminu staje się bezprzedmiotowy, ponieważ od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie rozpoczyna bieg termin trzydziestu dni od dnia doręczenia tej odpowiedzi. Jeżeli natomiast w tym okresie organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie, to nieprzerwanie biegnie termin sześćdziesięciu dni, liczony od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Analogiczne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 21 maja 2007 r. o sygn. akt II OSK 986/06 podnosząc, iż przepis art. 53 § 2 ustawy p.p.s.a. wprowadza dwa terminy do wniesienia skargi; pierwszy termin dotyczy sytuacji, gdy właściwy organ udzielił odpowiedzi na wezwanie (termin ten wynosi 30 dni i liczy się od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie), oraz drugi termin, który dotyczy sytuacji, gdy organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie (termin ten wynosi 60 dni i liczy się od dnia wniesienia do organu wezwania do usunięcia naruszenia). Analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, że po wniesieniu wezwania do usunięcia naruszenia rozpoczyna już bieg drugi z tych terminów, jeżeli jednak przed jego upływem organ doręczy odpowiedź na wezwanie, termin ten staje się bezprzedmiotowy, a rozpoczyna bieg termin trzydziestodniowy liczony od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie. Jeżeli natomiast organ nie doręczy odpowiedzi na wezwanie przed upływem 60 dni od dnia wniesienia wezwania, to w tym terminie (60 dni od dnia wniesienia wezwania) powinna być wniesiona skarga. Z akt sprawy wynika, iż po otrzymaniu pisma Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2011 r. informującego o odmowie przyznania wnioskowanej pomocy wraz z pouczeniem co do terminu i sposobu zaskarżenia tego pisma (do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem Prezesa ARiMR, po uprzednim wezwaniu Prezesa ARiMR do usunięcia naruszenia prawa) strona skarżąca pismem z dnia [...] marca 2011 r. (data nadania pocztowego – k. 423 - 434 akt adm.) wezwała Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa do usunięcia naruszenia prawa, które to wezwanie zostało przez organ rozpatrzone pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. Tym samym wobec udzielenia przez organ odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa po upływie sześćdziesięciu dni od dnia jego wniesienia ([...] marca 2011 r.) przyjąć należy, iż termin do wniesienia skargi, zgodnie z art. 53 § 2 ustawy p.p.s.a., upływał z dniem [...] maja 2011 r. W dniu [...] maja 2011 r. (data nadania w placówce pocztowej) skarżący złożył skargę na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2011 r. bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę otrzymaną w dniu [...] maja 2011 r. (v. prezentata biura podawczego WSA k. 2 akt sądowych) przekazał pismem z dnia [...] maja 2011 r. zgodnie z właściwością do Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie termin do wniesienia skargi na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa upłynął z dniem [...] maja 2011 r., natomiast skarga została nadana przez Sąd do właściwego organu w dniu [...] maja 2011 r., czyli po upływie omówionego terminu. Na marginesie należy zauważyć, iż ww. skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie otrzymał w dniu [...] maja 2011 r., a więc już po terminie zakreślonym do jej złożenia. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 w zw. z art. 58 § 3 ustawy p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.