V SA/Wa 1361/16

WyrokWSA w Warszawie2017-05-11

Skład orzekający: Andrzej Kania, Krystyna Madalińska-Urbaniak, Jarosław Stopczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy członek zarządu stowarzyszenia może zostać obciążony odpowiedzialnością za niezwrócone środki dotacji ze środków europejskich, jeśli egzekucja z majątku stowarzyszenia okazała się bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał przesłanek egzoneracyjnych?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżący, jako członek zarządu stowarzyszenia, ponosi odpowiedzialność za niezwrócone środki dotacji. Egzekucja z majątku stowarzyszenia okazała się bezskuteczna, a skarżący nie wykazał żadnej z przesłanek zwalniających go od odpowiedzialności określonych w Ordynacji podatkowej. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym wyłączenia pracownika organu, również nie znalazły uzasadnienia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności S. S., członka zarządu stowarzyszenia, za zwrot środków dotacji ze środków europejskich, które nie zostały zwrócone. Po stwierdzeniu nieprawidłowości w realizacji projektu, organ I instancji orzekł o zwrocie środków. Po bezskutecznej egzekucji z majątku stowarzyszenia, organ II instancji utrzymał w mocy decyzję o odpowiedzialności członka zarządu. S. S. zaskarżył decyzję Ministra Rozwoju, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak podstaw do obciążenia go odpowiedzialnością.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Protokolant spec. - Anna Szaruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2017 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Ministra Rozwoju (obecnie Minister Rozwoju i Finansów) z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu z tytułu niezwróconych środków dotacji ze środków europejskich: oddala skargę. Decyzją z dnia ... września 2015 roku nr ... Marszałek Województwa ... orzekł o odpowiedzialności S. S. jako członka zarządu Stowarzyszenia ... z tytułu niezwróconych środków dotacji ze środków europejskich otrzymanych na podstawie umowy o dofinansowanie projektu pn. ,,..." w kwocie 114 887,50 zł wraz z odsetkami oraz kosztami postępowania egzekucyjnego. Po rozpatrzeniu odwołania od ww. decyzji wniesionego przez S. S. Minister Rozwoju decyzją z dnia ... marca 2016 roku nr ... utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu własnej decyzji organ II instancji przywołał m.in. następujące okoliczności faktyczne i prawne : W dniu ... września 2008 r. została zawarta umowa o dofinansowanie projektu pt. ,,... partnerstwa na rzecz Ekonomii Społecznej" (...), pomiędzy Województwem ... a Stowarzyszeniem ... Na podstawie przeprowadzonej w dniach ... września - ... października 2009 r. kontroli stwierdzono nieprawidłowości w realizacji ww. projektu. W związku z powyższym, Marszałek Województwa ... wydał decyzję administracyjną w sprawie zwrotu środków, na łączną kwotę w wysokości 114 887,50 zł. Beneficjent nie wniósł w terminie odwołania od ww. decyzji, w związku z czym, stała się ona ostateczna i podlegała wykonaniu po upływie 14 dni od dnia odebrania przez beneficjenta Organ przypomniał, że Ordynacja podatkowa w swym art. 116a stanowi, że za zaległości podatkowe innych osób prawnych niż wymienione w art. 116, tj. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji, odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie organów zarządzających tymi osobami. Zakres zastosowania przepisu 116a o.p. dotyczy również członków zarządu stowarzyszeń. Zgodnie z art. 116 o.p. odpowiedzialność członków zarządu obejmuje należności z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu. Stosując ten przepis odpowiednio do podlegających zwrotowi środków na finansowanie programów i projektów IZ PO KL zwraca uwagę, że dniem powstania obowiązku zwrotu tych środków, nie jest dzień wydania decyzji na podstawie art. 207 ufp. Decyzja ta jest bowiem decyzją deklaratoryjną i określa kwotę do zwrotu, która wynika ze zdarzeń wcześniejszych, stanowiących przesłankę do zwrotu na podstawie art. 207 ust. 1 ufp, tj.: wykorzystanie środków niezgodnie z przeznaczeniem, wykorzystanie środków z naruszeniem procedur, pobranie środków nienależnie lub w nadmiernej wysokości. Jak ustaliła IZ PO KL na podstawie odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego, skład zarządu Stowarzyszenia ... zmieniał się, przy czym od ... września 2009 r. (data dokonania wpisu), a więc przed podpisaniem umowy o dofinansowanie projektu, jego jedynymi członkami byli: S. S. – skarbnik i J. S. – sekretarz. Organ przypomina, że S. S. podniósł w pierwszej kolejności, że zaskarżona decyzja została wydana przez pracownika organu na podstawie upoważnienia wydanego przez Marszałka Województwa ... - E. P., oraz poprzez zaniechanie przekazania sprawy do załatwienia organowi wyższego stopnia, pomimo, że E. P. została wyłączona od załatwienia niniejszej sprawy na podstawie ostatecznego postanowienia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia ... sierpnia 2015 r. nr ... . Jednak zarzut naruszenia art. 24 § 3 oraz art. 26 § 2 pkt 1 i § 3 kpa nie jest w ocenie IZ PO KL uzasadniony. Nie ma powodów do stwierdzenia, że w sprawie zakończonej decyzją Marszałka z dnia ... grudnia 2012 r. powinien zostać wyłączony organ I instancji. W sprawie prowadzonego przez Marszałka Województwa ... postępowania o odpowiedzialność osób trzecich, które przenosiło na członków zarządu Stowarzyszenia ... odpowiedzialność za zobowiązania Stowarzyszenia określone w decyzji z ... grudnia 2012 r. IZ PO KL uchyliła częściowo postanowienie Marszałka nr ... i orzekła wyłączenie M. K. oraz E. P. z postępowania. IZ PO KL nie uznała jednak, że wyłączeniu powinien podlegać organ I instancji, lecz że doszło do naruszenia art. 24 kpa, który mówi nie o wyłączeniu organu, lecz o wyłączeniu pracownika organu. Natomiast wyłączenie organu, na podstawie art. 25 kpa, może nastąpić w sprawie dotyczącej interesów majątkowych: 1) jego kierownika lub osób pozostających z tym kierownikiem w stosunkach określonych w art. 24 § 1 pkt 2 i 3; 2) osoby zajmującej stanowisko kierownicze w organie bezpośrednio wyższego stopnia lub osób pozostających z nim w stosunkach określonych w art. 24 § 1 pkt 2 i 3. IZ PO KL podkreśla, że sprawa zakończona decyzją z dnia ... grudnia 2012 r. dotyczyła zwrotu kwoty 144 887,50 zł przez Stowarzyszenie ... Nie dotyczyła zatem interesów majątkowych kierownika organu lub innych osób wskazanych w art. 25 kpa. Brak jest zatem podstawy do wyłączenia z postępowania organu I instancji. Zdaniem Ministra ponieważ zaskarżoną decyzję wydał A. W. (Zastępca Dyrektora Departamentu Europejskiego Funduszu Społecznego w Urzędzie Marszałkowskim Województwa ...), który posiada upoważnienie od właściwego w sprawie organu I instancji, tj. Marszałka Województwa ..., nie doszło do naruszenia przepisów postępowania. Co do zarzutu nieustalenia przez organ I instancji, że egzekucja prowadzona wobec Stowarzyszenia ... a dotycząca należności określonych decyzją Marszałka z dnia ... grudnia 2012 r., była bezskuteczna, z uwagi na fakt, że była prowadzona pod nieaktualnym adresem Stowarzyszenia, IZ PO KL zauważyła że: a) Naczelnik ... Urzędu Skarbowego w Z. wydał ... listopada 2013 r. postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, w którym wskazał, że: - egzekucja nie dała wyniku, gdyż nie ujawniono mienia, z którego można przeprowadzić egzekucję, - Stowarzyszenie nie prowadzi działalności gospodarczej i nie uzyskuje żadnych dochodów, - Stowarzyszenie aktualnie nie posiada siedziby, - dokonano zajęcia rachunku bankowego i ruchomości; na rachunku bankowym brak jest środków pieniężnych; w dniu ... października 2013 r. została przeprowadzona licytacja zajętych ruchomości a uzyskane środki rozliczono na koszty egzekucyjne, - w dniu ... października 2012 r. zobowiązany złożył wykaz majątku, z którego wynika, że Stowarzyszenie nie prowadzi już żadnej działalności i nie osiąga dochodu; b) zgodnie z wykazem majątku z dnia ... października 2012 r. Stowarzyszenie - wskazało następujące ruchomości: meble biurowe, sprzęt komputerowy (4 stanowiska), 2 laptopy, - nie posiadało nieruchomości, - wskazało rachunek bankowy prowadzony w A. (jak ustalił Naczelnik ... Urzędu Skarbowego w Z.: brak środków na rachunku), nie posiadało wierzytelności i innych praw majątkowych; c) pismem z dnia ... stycznia 2016 r. IZ PO KL wezwała członków zarządu tj. S. S. i J. S. do wykazania majątku, z którego egzekucja mogłaby zostać skutecznie przeprowadzona; pomimo odebrania pisma, członkowie zarządu nie udzielili informacji w tym zakresie. W ocenie organu nie ulega zatem wątpliwości, że spełniona została przesłanka określona w art. 116a o.p. tj. że Stowarzyszenie ... nie posiada majątku, z którego mogłaby zostać skutecznie przeprowadzona egzekucja należności określonej decyzją Marszałka z dnia ... grudnia 2012 r. Próby wyegzekwowania należności zostały podjęte przez Naczelnika ... Urzędu Skarbowego w Z., lecz okazały się one częściowo bezskuteczne. Egzekucja była bezskuteczna, gdyż majątek Stowarzyszenia nie był wystarczający by zaspokoić koszty egzekucji oraz egzekwowaną należność. W ocenie IZ PO KL organ I instancji prawidłowo dokonał ustalenia stanu faktycznego sprawy. Jednocześnie wnioski dowodowe strony nie wnosiły do sprawy nowych okoliczności, gdyż organ egzekucyjny prowadził postępowanie do wszystkich dostępnych składników majątku Stowarzyszenia, a nie tylko ograniczył się do adresu przy ul. ... ... w Z. Świadczy o tym także dowód z ujawnienia majątku Stowarzyszenia, zgodnie z przepisami art. 913 Kodeksu postępowania cywilnego. Z uwagi na obiektywny brak wystarczającego majątku do zaspokojenia kosztów egzekucyjnych oraz dochodzonej należności (określonej decyzją Marszałka z ... grudnia 2012 r.) egzekucja okazała się bezskuteczna. Co więcej, jak ustaliła IZ PO KL, egzekucja ta okazałaby się bezskuteczna w chwili obecnej. Członkowie zarządu Stowarzyszenia nie byli bowiem w stanie, na etapie postępowania odwoławczego, wskazać majątku Stowarzyszenia, z którego można by zaspokoić w całości lub części ww. należności. Odnośnie wskazanego roszczenia w kwocie 200 tys. zł, które rzekomo w ocenie władz Stowarzyszenia przysługuje z tytułu pokrycia szkód w postaci utraconych nakładów oraz zaciągniętych zobowiązań, które Stowarzyszenie poniosło z winy WUP w Z. licząc na realizację projektu o nr ... zważyła, że umowa o dofinansowanie ww. projektu nie została zawarta. Fakt, że Stowarzyszenie ... złożyło w odpowiedzi na konkurs wniosek o dofinansowanie projektu nie oznacza, że zostanie z nim zawarta umowa o dofinansowanie projektu. Tymczasem to dopiero umowa kreuje prawa i zobowiązania obydwu stron: beneficjenta oraz instytucji pośredniczącej, która organizuje konkurs. Nie powstał zatem stosunek zobowiązaniowy, na podstawie którego Stowarzyszenie mogłoby wykazywać roszczenia związane z tym projektem. W świetle powyższego, w ocenie IZ PO KL nie zasługuje na uwzględnienie argument, iż organ I instancji mógł w całości zaspokoić należności określone decyzją Marszałka z dnia ... grudnia 2012 r. potrącając je z roszczeniami Stowarzyszenia z tytułu poniesionych szkód (utracone nakłady, zaciągnięte zobowiązania) związanych z projektem nr ... . Zgodnie z art. 116 § 1 pkt 1 lit. a o.p. członkowie zarządu mogą się uwolnić od odpowiedzialności solidarnej za zaległości zarządzanego podmiotu jeżeli wykażą, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe). Zatem nie jest możliwe skorzystanie z przesłanek , egzoneracyjnych, jeżeli dany podmiot nie posiada zdolności likwidacyjnej i układowej (tak m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 16 października 2013 r. (sygn. akt II FSK 2877/11). IZ PO KL jest świadoma, że Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 22 listopada 2012 r. (sygn. akt I UK 229/12) stwierdził: "skoro członkowie zarządu osób prawnych mających zdolność upadłościową (układową) mogą uwolnić się od akcesoryjnej, solidarnej odpowiedzialności za zaległości składkowe wykazując brak zawinienia w złożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęciu postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (układowego) trzeba rozważyć, jakie możliwości mają członkowie zarządu stowarzyszenia pozbawionego zdolności upadłościowej (układowej) w zakresie zapobieżenia niezaspokojeniu wierzyciela należności składkowych. Taką możliwość stwarza likwidacja stowarzyszenia przeprowadzona w odpowiednim czasie, pozwalającym na choćby częściowe uregulowanie długu składkowego. Zaspokojenie wierzycieli jest jednym z celów postępowania likwidacyjnego stowarzyszenia. Przyjęcie jednak korzystniejszej wykładni przypisów, zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego, nie powoduje zmiany sytuacji Odwołującego. Z akt sprawy wynika bowiem, że uchwała o likwidacji Stowarzyszenia nie została podjęta. IZ PO KL zważyła, że zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 kwietnia 2014 r. (sygn. akt I FSK 793/13): "W orzecznictwie sądowym zapadłym na tle stosowania art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej, przesłanka "pełnienia obowiązków członka zarządu" rozumiana jest formalnie, tj. jako posiadanie formalnych uprawnień członka zarządu za konkretny okres, niezależnie od tego, czy obciążony odpowiedzialnością członek zarządu faktycznie zajmował się interesami podmiotu, w którym był członkiem zarządu i czy w ogóle posiadał taką możliwość. IZ PO KL przywołała także wyrok NSA z dnia 8 lipca 2010 r. sygn. akt II FSK 336/09, w którym NSA wskazał, że gdyby celem ustawodawcy było wskazywanie na ponoszenie odpowiedzialności przez członka zarządu spółki prawa handlowego lub organu zarządzającego innych osób prawnych (organizacji) jedynie faktycznie wykonującego swoje obowiązki, nie użyłby określenia "w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu", lecz zwrotów na przykład "w czasie faktycznego wykonywania", czy "w czasie wykonywania" przez nich obowiązków członka zarządu. Biorąc pod uwagę powyższe, IZ PO KL zdecydowała się utrzymać w mocy decyzję organu I instancji, bowiem S. S. pełnił funkcję członka zarządu Stowarzyszenia ... w całym okresie realizacji projektu, w ramach którego to powstała należność określona w decyzji Marszałka z dnia ... grudnia 2012 r. W toku postępowania ustalono, że spełniona została przesłanka odpowiedzialności osób trzecich, tj. że egzekucja prowadzona z majątku Stowarzyszenia okazała się bezskuteczna. W niniejszej sprawie nie znalazły natomiast zastosowania przesłanki egzoneracyjne opisane w art. 116 § 1 o.p. Minister podnosił nadto, że odwołanie zostało skierowane do Ministra Infrastruktury i Rozwoju wykonującego funkcję IZ PO KL. W związku jednak z wydaniem rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rozwoju (Dz. U. z 2015, poz. 1895) właściwym do wydania niniejszej decyzji jest Minister Rozwoju, który kieruje działem administracji rządowej rozwój regionalny. Zgodnie bowiem z art. 61 ust. 3 ufp w zw. z art. 5 pkt 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2014 r. poz. 1649 z późn. zm.) organem odwoławczym jest minister właściwy ds. rozwoju, który pełni funkcję instytucji zarządzającej. Decyzję organu odwoławczego zaskarżył S. S. zarzucając jej naruszenie : 1) przepisów postępowania, to jest art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 24 § 3 oraz art. 26 § 2 pkt 1 i § 3 kodeksu postępowania administracyjnego, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez utrzymanie w mocy decyzji z dnia ... września 2015 r., nr ..., pomimo że była ona wydana przez pracownika organu na podstawie upoważnienia wydanego przez Marszałka Województwa ... - E. P., przy jednoczesnym zaniechaniu przekazania sprawy do załatwienia organowi wyższego stopnia, pomimo że E. P. została wyłączona od załatwienia niniejszej sprawy na podstawie ostatecznego postanowienia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia ... sierpnia 2015 r. nr .; 2) przepisów postępowania, to jest art. 7, 77 § 1 oraz 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez nieustalenie, czy w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do obciążenia odpowiedzialnością za zobowiązania publicznoprawne członka zarządu osoby prawnej, w szczególności, czy egzekucja należności określonych decyzją Marszałka Województwa ... z dnia ... grudnia 2012 r. nr ..., prowadzona wobec Stowarzyszenia ..., była bezskuteczna; 3) przepisów postępowania, to jest art. 78 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez stronę postępowania; 4) przepisów prawa materialnego, to jest art. 116 § 1 w zw. z art. 116a ordynacji podatkowej, poprzez wydanie decyzji dotyczącej obciążenia odpowiedzialnością za zobowiązania publicznoprawne członka zarządu osoby prawnej, pomimo, że nie zaistniały przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie. 5) przepisów postępowania, to jest art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez wybiórcze przedstawienie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podstawy faktycznej orzeczenia. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji która ją poprzedzała, a nadto o zasądzenie od organu administracji na rzecz strony postępowania zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Sąd zważył co następuje : Skarga nie jest zasadna. Na wstępie przypomnieć należy, że w dniu ... września 2008 roku ... Centrum Aktywizacji i Wsparcia ... zawarło z Województwem ... umowę o dofinansowanie projektu pt. ,,...". W wyniku przeprowadzonej kontroli projektu stwierdzono nieprawidłowości skutkujące wydaniem w dniu ... grudnia 2012 roku (przez Marszałka Województwa ...) decyzji o zwrocie środków w kwocie 114 887,50 zł wraz z odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowych. Decyzja ta stała się ostateczna. Brak zwrotu środków w wyznaczonym terminie spowodował wszczęcie postępowania egzekucyjnego przeciwko Stowarzyszeniu. W toku postępowania egzekucyjnego nie ujawniono jednak majątku beneficjenta, który przewyższałby wydatki egzekucyjne, co skutkowało wydaniem w dniu ... listopada 2013 roku (przez Naczelnika ... Urzędu Skarbowego w Z.) postanowienia w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego Następnie na podstawie art. 116 a w zw. z art. 116 o.p. Marszałek Województwa ... w dniu ... września 2015 roku wydał decyzję w przedmiocie odpowiedzialności Skarżącego za zaległości podatkowe, jako członka zarządu Stowarzyszenia ... Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Ministra Rozwoju. Jeśli chodzi o zarzuty skarżącego to żaden z nich nie zasługuje na uwzględnienie. Nie jest trafna sugestia skarżącego, że wyłączenie pełniącej funkcję Marszałka Województwa ... - E. P. od prowadzenia postępowania w sprawie wydania decyzji o solidarnej odpowiedzialności członków zarządu Stowarzyszenia ... skutkuje, czy też powinno skutkować, wyłączeniem wszystkich podległych jej pracowników. Skarżący stawia bowiem tezę, iż istnieje uzasadnione podejrzenie, co do bezstronności wszystkich tych pracowników, którzy podlegają służbowo E. P. W związku z powyższym przypomnieć należy, że stosownie do art. 24 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego (dalej : kpa) pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie : 1) w której jest stroną albo pozostaje z jedną ze stron w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy może mieć wpływ na jego prawa lub obowiązki; 2) swego małżonka oraz krewnych i powinowatych do drugiego stopnia; 3) osoby związanej z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w której był świadkiem lub biegłym albo był lub jest przedstawicielem jednej ze stron, albo w której przedstawicielem strony jest jedna z osób wymienionych w pkt 2 i 3; 5) w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji; 6) z powodu której wszczęto przeciw niemu dochodzenie służbowe, postępowanie dyscyplinarne lub karne; 7) w której jedną ze stron jest osoba pozostająca wobec niego w stosunku nadrzędności służbowej. Oprócz okoliczności wyżej wskazanych bezpośredni przełożony pracownika jest obowiązany na jego żądanie lub na żądanie strony, albo z urzędu wyłączyć go od udziału w postępowaniu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności niewymienionych w § 1 art. 24 kpa, które mogą wywołać wątpliwości, co do bezstronności pracownika (§ 3 art. 24 kpa). Uprawdopodobnienie w rozumieniu powyższego przepisu nie może jednak wynikać wyłącznie z faktu, że w wydaniu decyzji brał udział pracownik działający z upoważnienia pracownika wyłączonego, który upoważnienie to uzyskał jeszcze przed wyłączeniem. Samo wyłączenie pracownika organu (E. P.) nie przesądza bowiem o tym, że wszyscy pracownicy tegoż organu, którzy mogą działać w jego imieniu powinni być uznani za takich wobec, których niejako ex lege istnieją uprawdopodobnione okoliczności (niewymienione w § 1 art. 24 kpa), które mogą wywołać wątpliwości, co do ich bezstronności. Sąd nie podziela więc poglądów, że samo wyłączenie pracownika organu powinno prowadzić do bezpośredniego zastosowania art. 26 § 2 pkt. 1 kpa, a zatem do przekazania sprawy do załatwienia organowi wyższego stopnia nad organem załatwiającym sprawę. Co niezmiernie istotne przed wydaniem decyzji w I instancji w sprawie niniejszej skarżący nie domagał się zastosowania powyższego przepisu. Stąd też, w wydaniu tejże decyzji brał udział działający z upoważnienia Marszałka Województwa - A. W. Mało tego, skarżący w toku postępowania przed organem I instancji nie wnioskował o wyłączenie ww., ani też każdego innego pracownika posiadającego takie upoważnienie, mimo tego, że bez jakichkolwiek przeszkód mógł to uczynić. Wniosek o wyłączenie pracownika organu, złożony już po ,,wydaniu przez niego" decyzji uznać należy za spóźniony i zmierzający w istocie do przewlekania postępowania w sprawie. Końcowo zauważyć należy, iż brak jest jakiegokolwiek orzeczenia wskazującego na wyłączenie od rozpoznawania sprawy w I instancji Marszałka Województwa ... jako organu. Wyłączenie E. P. (pracownika organu) nie jest bowiem tożsame z wyłączeniem organu jako takiego. Odnosząc się do pozostałych zarzutów przypomnieć należy, że stosownie do art. 116 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2017.201 tekst jedn., dalej : O.p.) za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu : 1) nie wykazał, że : a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 roku – Prawo restrukturyzacyjne (Dz.U. z 2016 ROKU poz. 1574, 1579, 1948, 2260) albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015 roku – Prawo restrukturyzacyjne albo b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy; 2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Z powyższego przepisu wynika, że członek zarządu może zwolnić się od odpowiedzialności jeśli wykaże istnienie jednej z przesłanek wymienionych w cytowanym przepisie. Zdaniem tak organu jak i sądu skarżący takich przesłanek nie wskazał. W szczególności zauważyć należy, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, iż skarżący pełnił funkcję członka zarządu Stowarzyszenia ... w czasie, w którym upłynął termin płatności obciążającego Stowarzyszenie zobowiązania. Mało tego, organ wykazał, że egzekucja wobec Stowarzyszenia okazała się bezskuteczna, co potwierdza postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia ... listopada 2013 roku w sprawie umorzenia egzekucji, z którego wynika, że nie ujawniono mienia Stowarzyszenia, z którego egzekucja mogłaby być prowadzona. Takiego mienia nie wskazał również skarżący, jak i drugi członek zarządu, mimo doręczenia im stosownych pism w tej materii. Zdaniem sądu, gdyby takowe mienie istniało skarżący wskazałby je chociażby po to, aby zwolnić się, od osobistej odpowiedzialności. W tym miejscu godzi się podkreślić, że wszelkie okoliczności uwalniające członka zarządu od odpowiedzialności obowiązany jest wykazać on sam. Organ orzekając o odpowiedzialności członka zarządu na mocy art. 116 § 1 O.p. ma natomiast obowiązek wykazać jedynie fakt sprawowania tej funkcji przez osobę o odpowiedzialności, której orzeka oraz okoliczność, że egzekucja z majątku danego podmiotu okazała się bezskuteczna. W ocenie sądu organ sprostał temu zadaniu, natomiast skarżący nie wykazał żadnej okoliczności egzoneracyjnej (zwalniającej go od odpowiedzialności). Sąd podnosi jednocześnie, iż twierdzenie Skarżącego, że Stowarzyszenie zamierza dokonać potrącenia należności przysługującej Stowarzyszeniu tytułem pokrycia szkód w postaci utraconych nakładów i zaciągniętych zobowiązań poniesionych w związku z nie zawarciem ze Stowarzyszeniem umowy na realizację innego projektu, pozostaje bez związku z rozstrzygnięciem w niniejsze sprawie. Podkreślić bowiem trzeba, iż co najmniej wątpliwe jest istnienie podstaw pozwalających przyjąć, że Stowarzyszeniu przysługuje roszczenie o zapłatę kwoty 200 000 zł, związanej z brakiem zawarcia umowy o dofinansowanie innego projektu. Samo złożenie wniosku o dofinansowanie projektu nie oznacza przecież, że umowa o dofinansowanie zostanie zawarta, a jej brak będzie mógł być tożsamy z wyrządzeniem określonej szkody. Interpretując powyższe w sposób możliwie korzystny dla skarżącego uznać należałoby, iż wierzytelność, której istnienie skarżący wywodzi z braku zawarcia umowy o dofinansowanie innego projektu musiałaby być uznana za niesporną. Tak jednak nie jest, albowiem organ jej istnienie kwestionuje. To zaś oznacza, iż nie byłoby możliwe jej potrącenie w oparciu o przepisy O.p. (zob. art. 64 § 1 i 2). W ocenie sądu skarżący nie wykazał tym samym, aby w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia także art. 116 O.p. Przepis ten stanowi że : 1. Za zaległości podatkowe innych osób prawnych niż wymienione w art. 116 odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie organów zarządzających tymi osobami. Przepis art. 116 stosuje się odpowiednio. 2. Za zaległości podatkowe stowarzyszenia powstałe przed jego wpisem do właściwego rejestru odpowiadają solidarnie osoby działające na rzecz stowarzyszenia do chwili wpisu. 3. Członek zarządu stowarzyszenia zwykłego odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie ze stowarzyszeniem i pozostałymi członkami zarządu za zaległości podatkowe stowarzyszenia. 4. W przypadku gdy stowarzyszenie zwykłe nie posiada zarządu za zaległości podatkowe stowarzyszenia odpowiada całym swoim majątkiem członek stowarzyszenia solidarnie ze stowarzyszeniem i pozostałymi członkami. 5. Do odpowiedzialności podatkowej, o której mowa w § 3 i 4, stosuje się odpowiednio przepisy art. 115 § 2 i 4. Nie znajduje uzasadnienia także zarzut naruszenia wskazanych w skardze przepisów kpa. Organy podjęły bowiem wszelkie niezbędne czynności prowadzące do należytego wyjaśnienia sprawy. Poczynione przez nie ustalenia Sąd uznaje za trafne. Nie budzi również wątpliwości prawidłowość zastosowanych w toku postępowania administracyjnego przepisów prawa. Sąd zwraca uwagę także na to, że uzasadnienia decyzji podjętych w obu instancjach są wyczerpujące i rzeczowe, zatem nie sposób uznać, iż przy ich sporządzaniu doszło do naruszenia art. 107 § 3 kpa. Mając powyższe na względzie skargę oddalono na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło