V SA/Wa 1364/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – sędzia WSA Jarosław Stopczyński po rozpoznaniu w dniu 13 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Powiatu M. na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia (...) maja 2017 r., nr (...) w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji Powiat ... (dalej także jako: "Skarżący") w skardze z dnia ... czerwca 2017 r. na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów, zobowiązującą do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej, zawarł wniosek o wstrzymanie jej wykonania z powodu niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że symulacja Wieloletniej Prognozy Finansowej, opracowanej zgodnie z ustawą z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1870, dalej jako: "u.f.p"), przedstawia zagrożenia płynące z obowiązku natychmiastowego zwrotu kwoty 910.711,00 zł. Na chwilę obecną wykonanie decyzji spowoduje ujemny bilans finansowy w kwocie 667.665,00 zł, co zagrozi wykonywaniu przez powiat zadań publicznych, do których jest on zobowiązany ustawowo. Zaznaczono, iż egzekucja pozbawi płynności finansowej i uniemożliwi pokrywanie bieżących, niezbędnych wydatków. Dokonanie zwrotu mogłoby nastąpić z nadwyżki budżetowej, jednakże środki z tego tytułu miały zabezpieczyć pokrycie straty netto Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w M. Brak znalezienia środków na pokrycie straty spowoduje zamknięcie SP ZOZ w M. Tymczasem w powiecie mieszka prawie 47 tys. mieszkańców, z których ponad 3 tys. jest w wieku powyżej 75 lat. Zamknięcie szpitala powiatowego może postawić ich w krytycznym położeniu. Minister Rozwoju i Finansów postanowieniem z dnia ... sierpnia 2017 r., nr ..., odmówił wstrzymania wykonania decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 817 ze zm.) dalej jako: "p.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie powołanego przepisu Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Instytucja wstrzymania wykonania ma bowiem charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. W postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04 (dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak inne przywołane w postanowieniu orzeczenia) NSA stwierdził, że "znaczna szkoda" to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Dokonując oceny wniosku Skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że zasługuje on na uwzględnienie. Powiat uprawdopodobnił bowiem w wystarczający sposób, że wykonanie decyzji może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Sąd podkreśla, iż co do zasady świadczenie pieniężne jest z natury rzeczy świadczeniem odwracalnym, jednakże rozważając skutki zapłaty wskazanej należności, tj. 910.711,00 zł należało mieć na uwadze, że jest to kwota znaczna i trudna do zebrania, zwłaszcza dla jednostki samorządu terytorialnego. Skarżący jest specyficzną instytucją działającą na podstawie i w granicach określonych przepisami prawa oraz uchwałą budżetową, a zatem jego swoboda w dysponowaniu środkami pieniężnymi jest znacznie ograniczona i odmienna niż w przypadku przedsiębiorstw prywatnych działających w ramach swobody działalności gospodarczej (por. postanowienia NSA z dnia 27 lipca 2011 r. sygn. akt II GZ 371/11, z dnia 26 lutego 2013 r., sygn. akt II GZ 72/13). Wobec ww. specyfiki Skarżącego oraz oświadczenia, iż nie dysponuje on żadnymi wolnymi środkami na pokrycie należności objętej zaskarżoną decyzją, Sąd uznał, że obowiązek natychmiastowego uregulowania kwoty 910.711,00 zł spowodowałby zakłócenie w finansach powiatu, skutkujące dokonaniem w tym zakresie istotnych przesunięć, koniecznością zaciągnięcia zobowiązań finansowych i w konsekwencji zachwianiem płynnością finansową, co w przypadku jednostki samorządu terytorialnego ma szczególnie istotne znaczenie. Nie ulega również wątpliwości, że potencjalna egzekucja należności w sytuacji Skarżącego, związanego przecież dyscypliną budżetową, mogłaby pozbawić powiat środków na wykonywanie zadań oraz doprowadzić do spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym ostatnim wypadku, Sąd wziął pod uwagę w szczególności złą sytuację finansową powiatowego szpitala i realną groźbę jego zamknięcia. Z tych względów zasadne było wstrzymanie wykonania decyzji do czasu rozpoznania skargi przez Sąd, który na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.