V SA/Wa 1392/10
WyrokWSA w Warszawie2011-01-05
Skład orzekający: Małgorzata Rysz, Joanna Zabłocka, Jarosław Stopczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ celny prawidłowo odmówił zwolnienia z należności celnych, podatku VAT i akcyzy na podstawie braku dowodu użytkowania pojazdu przez okres co najmniej 6 miesięcy w poprzednim miejscu zamieszkania w kraju trzecim?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że organ błędnie ocenił dowody dotyczące użytkowania pojazdu przez skarżącego przez okres co najmniej 6 miesięcy przed opuszczeniem USA. Wykazano, że posiadanie i użytkowanie pojazdu nie wymagało rejestracji na skarżącego w USA przez cały okres, a przedstawione dokumenty i oświadczenia potwierdzają faktyczne użytkowanie pojazdu. W konsekwencji decyzja organu została uchylona, a zwolnienie z należności celnych i podatków powinno zostać przyznane.Stan faktyczny
Skarżący B. P. sprowadził do Polski samochód marki Ford Explorer i ubiegał się o zwolnienie z cła, podatku VAT oraz akcyzy na podstawie użytkowania pojazdu przez co najmniej 6 miesięcy w USA przed stałym przeprowadzeniem się do Polski. Organ celny odmówił zwolnienia, kwestionując okres użytkowania pojazdu i wiarygodność przedstawionych dokumentów, w tym umowy sprzedaży i oświadczeń. Sąd poprzedniej instancji uchylił decyzję organu, wskazując na konieczność prawidłowego ustalenia faktów dotyczących użytkowania pojazdu.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego; zawiesił wykonanie decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), , Protokolant sekretarz sądowy - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie: określenia kwoty długu celnego, kwoty podatku od towarów i usług oraz kwoty podatku akcyzowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz B. P. kwotę 740 zł (siedemset czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. [...] Dyrektor Izby Celnej w [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w [...] Oddział Celny w [...] z dnia [...] października 2006 r. [...].
Organ II instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na następujących ustaleniach i rozważaniach: w dniu 10 października 2006 r. zgłoszony został do procedury dopuszczenia do obrotu samochód osobowy marki Ford- Explorer (zgodnie ze zgłoszeniem celnym nr [...]).
Strona wnioskowała o zwolnienie tego samochodu od cła, od podatku VAT, oraz od podatku akcyzowego.
W dniu [...] października 2006 r. organ I instancji wydał decyzję, którą objął przedmiotowy samochód procedurą dopuszczenia do obrotu, określił kwotę wynikającą z długu celnego oraz wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego odmawiając jednocześnie zwolnienia tegoż pojazdu z należności celnych i podatkowych. W następstwie złożenia odwołania od powyższego rozstrzygnięcia Dyrektor Izby Celnej w [...] wydał decyzję nr [...] (z dnia [...] marca 2007 r.), którą utrzymał w mocy decyzję organu I Instancji.
Decyzja organu odwoławczego zaskarżona została do tutejszego Sądu, który wyrokiem z dnia 17 marca 2009 r. sygn. akt V SA/Wa 2952/08 uchylił ją. W jego uzasadnieniu stwierdzono, że wydanie prawidłowej decyzji wymagało uprzedniego wyjaśnienia czy skarżący przed przyjazdem do Polski posiadał i użytkował sprowadzony pojazd przez okres, co najmniej 6 miesięcy.
Wykonując zalecenia urzędu organ II instancji wezwał stronę do nadesłania wszelkich dokumentów, które potwierdzałyby, iż przedmiotowy pojazd używany był w taki właśnie sposób.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik strony nadesłał pismo (z dnia 29 września 2009 r.) do którego załączony został oryginał oświadczenia J. M. z dnia 24 marca 2007 r. potwierdzający fakt sprzedaży w dniu [...] lutego 2006 r. i oddania stronie w użytkowanie przedmiotowego samochodu, oraz kopia dokumentu "Sales Agreement" potwierdzona za zgodność z oryginałem z którego wynika iż w dniu 18 lutego 2006 r. J. S. sprzedał stronie przedmiotowy pojazd. W dniu 17 listopada 2009 r. skarżący został przesłuchany w charakterze świadka na okoliczność posiadania oraz użytkowania samochodu. Natomiast w dniu 23 listopada 2009 r. dostarczył jego dowód rejestracyjny wystawiony na nazwisko J. M. ważny od 10 stycznia 2005 r. do 8 stycznia 2007 r., drugi dowód rejestracyjny tegoż samochodu wydany w dniu 6 czerwca 2006 r. na nazwisko skarżącego oraz kserokopie oświadczeń B. J. (z dnia 19 listopada 2009 r.) i M. M. (z dnia 21 listopada 2009 r.).
Odpowiednio w dniach 7 grudnia 2009 r. oraz 18 grudnia 2009 r. skarżący dostarczył oryginały w/w. oświadczeń.
Rozpoznając sprawę ponownie Dyrektor Izby Celnej w [...] przytoczył treść przepisów art. 2, 3, 4, 7 i 131 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 918/83 z dnia 28 marca 1983 r. ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych. Podkreślił jednocześnie że przepisy te nie wyłączają żadnych określonych grup osób z obowiązku spełnienia warunku używania w poprzednim miejscu stałego zamieszkania towarów wchodzących w skład mienia przesiedlenia przez okres co najmniej 6 miesięcy przed datą opuszczenia przez osobę przesiedlającą się miejsca stałego zamieszkania w państwie trzecim (warunek ten nie dotyczy towarów przeznaczonych do konsumpcji).
Jednakże podstawą stosowania zwolnień z należności celnych przywozowych towarów przywożonych na obszar celny Wspólnoty z państw trzecich są dokumenty i dowody przedłożone organowi celnemu przez wnioskującego o zwolnienie o ile będą świadczyły o spełnieniu przesłanek do udzielenia zwolnienia. Z oświadczenia skarżącego wynika że zamieszkiwał on w Stanach Zjednoczonych Ameryki ponad 20 lat. Z dniem 25 sierpnia 2006 r. zakończył swój pobyt przenosząc się na stałe do Polski, co potwierdza bilet lotniczy znajdujący się w aktach sprawy.
Z przedłożonego przy odprawie celnej dokumenty "Sales Agreement" (umowa sprzedaży) wynika że w dniu 18 lutego 2006 r. J. S. sprzedał stronie samochód osobowy marki Ford- Explorer za kwotę 2200 USD. Natomiast ze znajdującego się w aktach sprawy dokumentu "Certificate of Title" (tytuł własności) Nr [...] wystawionego w dniu 23 czerwca 2006 r. wynika iż tenże pojazd został zakupiony przez stronę dniu w 5 czerwca 2006 r., a zatem na niecałe 3 miesiące przed zakończeniem pobytu w USA. W odwołaniu z dnia 20 listopada 2006 r. strona stwierdziła że w momencie "przejęcia" przez nią samochodu poprzedni właściciele nie posiadali aktu własności bowiem został on zagubiony. Z kolei wystawienie nowego aktu własności trwało kilka miesięcy. Wynikało to zdaniem strony z braku operatywności poprzedniego właściciela oraz procedury obowiązującej w urzędzie komunikacji. Ponadto skarżący stwierdził że użytkował przedmiotowy pojazd z rejestracją poprzedniego właściciela. W związku z powyższym wezwano skarżącego do nadesłania zagranicznego dowodu rejestracyjnego wystawionego na jego nazwisko który potwierdzałby 6 miesięczny okres użytkowania samochodu przed datą z którą strona przestała zamieszkiwać na terenie USA. Na wezwanie o którym mowa skarżący nie udzielił żądanej odpowiedzi. Natomiast do skargi z dnia 21 maja 2007 r. rozpoznawanej w spawie o sygn. akt V SA/Wa 2952/08 strona załączyła dokumenty w postaci oświadczenia J. M. z dnia 24 marca 2007 r. z którego wynika że w dniu 18 lutego 2006 r. sprzedała i oddała w użytkowanie przedmiotowy pojazd skarżącemu oraz że w związku z zaginięciem aktu własności duplikat tego dokumentu przekazała stronie w maju 2006 r. Do powyższego oświadczenia załączona została kserokopia pierwszej strony aktu własności (Certificate of Title Nr [...] wystawionego w dniu 23 czerwca 2006 r. na nazwisko strony) w którym wpisana została inna data sprzedaży samochodu tj. 5 marca 2006 r. Poza tym przypomniano że do zgłoszenia celnego strona załączyła dokument Sales Agreement z którego wynika iż kupiła samochód od innej osoby tj. J. S.o. Do skargi dołączono również kserokopie dowodu wezwań do sądu Stanu Nowy York w sprawie wykroczenia drogowego (z udziałem przedmiotowego samochodu) które miało miejsce w dniu 23 maja 2006 r.
Ponadto pełnomocnik skarżącego nadesłał pismo (z dnia 29 września 2009 r.) w którym podnosi iż skarżący użytkował przedmiotowy samochód od dnia 18 lutego 2006 r. kiedy otrzymał pojazd wraz z dokumentami i kluczykami od J. S. działającego w imieniu właścicielki pojazdu J. M.. W powyższym piśmie stwierdzono również że J. M. w oświadczeniu złożonym przed notariuszem potwierdziła że samochód został przekazany skarżącemu w dniu 18 lutego 2006 r. Do pisma załączona została kopia dokumentu "Sales Agreement" (umowa sprzedaży) z dnia 18 lutego 2006 r. potwierdzona za zgodność z oryginałem oraz oryginał oświadczenia notarialnego J. M. z dnia 24 marca 2007 r.
W kolejnym piśmie z dnia 19 października 2009 r. pełnomocnik strony przyznał iż w sensie prawnym właścicielem przedmiotowego pojazdu strona stała się dopiero w dniu 5 czerwca 2006 r. ale było to wynikiem zagubienia oryginalnego aktu własności samochodu przez J. M.. Faktycznie jednak strona weszła w jego posiadanie w dniu 18 lutego 2006 r. i od tego czasu tylko ten pojazd używała.
W trakcie przesłuchania w dniu 17 listopada 2009 r. skarżący stwierdził że sporny samochód otrzymał w dniu 18 lutego 2006 r. od J. S. wraz z dowodem rejestracyjnym, ubezpieczeniem, kartą gwarancyjną oraz dowodem zakupu samochodu przez J. M.. Ponadto otrzymał komplet kluczy do niego. Oświadczył także iż wiedział że właścicielką pojazdu jest J. M.. Przy odbiorze samochodu przekazał kwotę stanowiącą zapłatę za ten pojazd. Po jego otrzymaniu użytkował go cały czas aż do chwili obecnej. Stwierdził również że umowa zawarta z J. S. miała na celu jedynie potwierdzenie faktu przekazania gotówki ponieważ J. M. nie było przy sprzedaży pojazdu.
Z protokołu przesłuchania wynika również że już po zakupie samochodu zorientował się że wśród przekazanych dokumentów nie ma oryginału tytułu własności samochodu. J. M. poinformowała go jednak że zaginął. Jego duplikat skarżący otrzymał w miesiącu maju 2006 r. Na początku czerwca 2006 r. złożył w Wydziale Komunikacji podpisany przez siebie oraz J. M.duplikat aktu własności samochodu, a w dniu 23 czerwca 2006 r. Wydział Komunikacji wydał nowy akt własności wystawiony na jego nazwisko oraz dowód rejestracyjny i tablice rejestracyjne. W dniu 23 listopada 2009 r. skarżący dostarczył do Izby Celnej oryginał dowodu rejestracyjnego przedmiotowego pojazdu wystawionego w dniu 10 stycznia 2005 r. na nazwisko poprzedniego właściciela samochodu (J. M.) ważny do dnia 8 stycznia 2007 r., oryginał dowodu rejestracyjnego wystawionego w dniu 5 czerwca 2006 r. na nazwisko skarżącego, oraz kserokopie dwóch oświadczeń tj. M. M. z dnia 21 listopada 2009 r. oraz B. J. z dnia 19 listopada 2009 r. Wynika z nich że skarżący w miesiącu marcu 2006 r. przeprowadzał remont w domu B. J., a w miesiącu kwietniu 2006 r. remont w domu M. M., oraz że materiały potrzebne do tych remontów dostarczał samochodem marki Ford- Explorer nr rej. [...].
W ocenie organu odwoławczego powyższe okoliczności nie potwierdzają użytkowania przedmiotowego samochodu przez skarżącego w jego poprzednim stałym miejscu zamieszkania w USA przez okres co najmniej 6 miesięcy przed datą w której opuścił on to miejsce.
Formując powyższą tezę organ odniósł się do treści pisma Ministerstwa Finansów z dnia 27 lipca 2009 r. które zawiera m.in. informacje dotyczące rejestracji pojazdów w Stanie Massachusetts (gdzie strona mieszkała) oraz w Stanie New York (gdzie mieszkał poprzedni właściciel pojazdu). Wynika z niego że sprzedający nie przekazuje dowodu rejestracyjnego nowemu właścicielowi samochodu, usuwa z pojazdu tablice rejestracyjne oraz zwraca je do Departamentu of Motor Vehickle bądź występuje do tego urzędu o przypisanie ich do nowego pojazdu którego został właścicielem.
Z w/w pisma wynika także że do użytkowania samochodu na terenie w/w stanów USA niezbędne są dwa dokumenty tj. tytuł własności oraz dowód rejestracyjny. Pierwszy dokument niezbędny przy sprzedaży pojazdu i kolejnej rejestracji. Natomiast drugi poświadcza uprawnienie do poruszania się konkretnym pojazdem po drogach publicznych.
Zdaniem organu odwoławczego kserokopia dokumentu Certificate of Title Nr BD [...] z dnia 23 czerwca 2006 r. potwierdza jedynie iż przedmiotowy samochód został zakupiony w dniu 5 czerwca 2006 r. i stanowi własność strony, nie potwierdza natomiast użytkowania tego pojazdu.
Z kolei z oświadczenia J. M. z dnia 24 czerwca 2007 r. wynika iż został on sprzedany i przekazany stronie wcześniej tj. w dniu 18 lutego 2006 r. W ocenie organu także ten dokument nie jest dowodem potwierdzającym użytkowanie samochodu przez skarżącego w poprzednim stałym miejscu zamieszkania w USA przez co najmniej 6 miesięcy przed datą opuszczenia tego kraju. Także znajdująca się w aktach sprawy umowa sprzedaży samochodu z dnia 18 lutego 2006 r. nie jest dokumentem potwierdzającym użytkowanie samochodu. Oba w/w. dokumenty potwierdzające jedynie jego sprzedaż skarżącemu w dniu 18 lutego 2006 r.
Także przywołane wcześniej oświadczenia B. J. oraz M. M. (poświadczone notarialnie) wskazują iż skarżący przeprowadzał remonty u tych osób w miesiącu marcu i kwietniu 2006 r. oraz że materiały potrzebne do tych remontów dostarczał właśnie spornym samochodem.
Powyższe oświadczenia potwierdzają więc jedynie użytkowanie pojazdu od miesiąca marca i kwietnia 2006 r. W oświadczeniach tych nie podano jednak dokładnych dat rozpoczęcia tych remontów tj. dni poszczególnych miesięcy, a zatem nie potwierdzają one użytkowania samochodu przez skarżącego przez okres co najmniej 6 miesięcy przed datą zakończenia pobytu w USA. Bowiem nawet gdyby przyjąć że strona użytkowała w/w. pojazd w USA od dnia 1 marca 2006 r. do dnia 25 sierpnia 2006 r. to i tak nie jest to okres pełnych 6 miesięcy.
Jeśli chodzi natomiast o opisaną w odwołaniu okoliczności "przejęcia" samochodu od poprzedniego właściciela bez aktu własności z uwagi na fakt że został zgubiony nie mogą mieć wpływu na merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Wszystko to uzasadnia stwierdzenie że brak jest podstaw do zwolnienia z należności celnych przedmiotowego samochodu.
W tym stanie rzeczy organ odwoławczy uznał iż trafne jest rozstrzygnięcie wydane w I instancji. Podzielił jednocześnie argumentację tego organu w kwestii dotyczącej określenia kwoty wynikającej z długu celnego oraz wysokości określonego zobowiązania podatkowego.
Decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] zaskarżył w całości B. P. zarzucając jej:
1. naruszenie art. 3 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 918/83 z dnia 28 marca 1983 r. ustanawiające wspólnotowy system zwolnień celnych z dnia 1983-03-28 (Dz. Urz. UE.L 1983 Nr 105, str. 1) – dalej jako: "Rozporządzenie Rady" poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że "Pan B. P. nie przedstawił organom celnym wystawionego na jego nazwisko zagranicznego dowodu rejestracyjnego, potwierdzającego użytkowanie przedmiotowego samochodu przez okres 6 miesięcy przed datą zakończenia pobytu w USA, o którego nadesłanie został wezwany pismem z dnia 18.12.2006 r., oraz z uwagi na fakt, iż żaden z przedłożonych przez Pana B. P. w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego dokumentów nie potwierdza używania przez niego przedmiotowego pojazdu w USA przez co najmniej 6 miesięcy przed zakończeniem pobytu, brak jest podstaw do uznania, iż przedmiotowy pojazd służył Stronie przez okres 6- miesięcy w miejscu poprzedniego zamieszkania w kraju trzecim", podczas, gdy Skarżący przedłożył dowody na okoliczność, iż posiadał oraz używał przedmiotowy samochód marki Ford Explorer w poprzednim miejscu zamieszkania, tj. w USA przez okres co najmniej sześciu miesięcy przed datą, w której Skarżący przestał na stałe zamieszkiwać w USA i przeprowadził się na stałe do Rzeczpospolitej Polskiej, w szczególności przedłożył:
- oświadczenie J. M. z dnia 24.03.2007 r. złożone przed notariuszem Stanu Nowy Jork,
- dwa wezwania do Sądu Stanu Nowy Jork, USA (w języku angielskim) wzywające Skarżącego do stawienia się w Sądzie w dniu 13.07.2009 r.,
- zaświadczenie o posiadaniu prawa własności samochodu marki Ford o numerze identyfikacyjnym [...] ("certyficate of title") z dnia 02.08.1999 r., poświadczające, iż J. M. była właścicielem przedmiotowego samochodu (zaświadczenie w języku angielskim),
- "Sales Agreement" (Umowa Sprzedaży) zawartą pomiędzy J. S. działającym w imieniu J. M. a B. P. w dniu 18.02.2006 r.,
- oświadczenia B. J.,
- oświadczenie M. M.;
2. naruszenie art. 3 pkt a) akapit pierwszy Rozporządzenia Rady poprzez przyjęcie, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do jego zastosowania, a w związku z tym odebranie Skarżącemu możliwości zwolnienia go z należności celnych przywozowych, w następstwie czego również zwolnienia od podatku VAT oraz zwolnienia od podatku akcyzowego;
3. naruszenie art. 1 ust. 2 pkt c) oraz art. 2 Rozporządzenia Rady poprzez błędną interpretację pojęcia "mienie osobiste", które zostało zdefiniowane w art. 1 ust. 2 punkt c) Rozporządzenia Rady i nie zastosowanie tych przepisów w niniejszej sprawie, w związku z czym nastąpiło odebranie Skarżącemu możliwości zwolnienia go z należności celnych przywozowych, w następstwie czego również zwolnienia z podatku VAT oraz zwolnienia od podatku akcyzowego;
4. naruszenie art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity z dnia 4 stycznia 2005 r. (Dz.U, Nr 8, poz. 60) w związku z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz.U. Nr 68, poz. 622) poprzez nie nadanie mocy dowodowej dokumentowi zatytułowanemu: "Sales Agreement" (Umowa Sprzedaży) zawartej pomiędzy J. S. działającym w imieniu J. M. a B. P. w dniu 18.02.2006 r., podczas, gdy dokument ten zawiera oświadczenie J. S., że w dniu 18.02.2006 r. sprzedał w imieniu J. M. właścicielki pojazdu Ford Explorer przedmiotowy samochód na rzecz B. P. za cenę 2, 200 $ a okoliczność tę potwierdziła J. M. w oświadczeniu złożonym przed notariuszem Stanu Nowy Jork oraz potwierdził to B. P. w zeznaniach złożonych przed Izbą Celną w [...] w dniu 17.11.2009 r. (Protokół przesłuchania świadka w aktach sprawy nr [...]), co oznacza, iż dokument ten jest wiarygodny i zgodny ze stanem faktycznym potwierdzonym przez inne dowody złożone do akt sprawy, a więc organ podatkowy powinien ocenić na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, że dana okoliczność została udowodniona;
5. naruszenie art. 194 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity z dnia 4 stycznia 2005 r. (Dz.U. Nr 8, poz. 60) w związku z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz.U. Nr 68, poz. 622) poprzez nie nadanie mocy dowodowej następującym dokumentom:
- oświadczeniu J. M. z dnia 24.03.2007 r. złożonemu przed notariuszem Stanu Nowy Jork.
- wezwaniu do Sądu Stanu Nowy Jork, USA (w języku angielskim) skierowanemu do B. P., wzywającym Skarżącego do stawienia się w Sądzie w dniu 13.07.2009 r. w sprawie wykroczenia drogowego z art. 512, które miało miejsce 23.05.2006 r. (data wpisana w rubrykę zatytułowaną "date of offense"),
- wezwaniu do Sądu Stanu Nowy Jork, USA (w języku angielskim) skierowanemu do B. P., wzywającym Skarżącego do stawienia się w Sądzie w dniu 13.07.2009 r. w sprawie wykroczenia drogowego z art. 319, które miało miejsce 23.05.2006 r. (data wpisana w rubrykę zatytułowaną "date of offense"),
- zaświadczeniu o posiadaniu prawa własności samochodu marki Ford o numerze identyfikacyjnym; [...] ("certificate of title") z dnia 02.08.1999 r. poświadczającemu, iż J. M. była właścicielem przedmiotowego samochodu (zaświadczenie w języku angielskim),
podczas, gdy dokumenty te zostały sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej, a więc stanowią dokumenty urzędowe, w związku z czym stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone, co oznacza, że stanowią dowód na fakt, że B. P. używał samochód marki Ford Explorer przez co najmniej 6 miesięcy poprzedzających opuszczenie przez Skarżącego terytorium USA oraz, że J. M. była właścicielką przedmiotowego samochodu od dnia 02.08.1999 r. i przekazała Skarżącemu samochód marki Ford Explorer w dniu 18.02.2006 roku,
zaś Dyrektor Izby Celnej w [...] w decyzji z dnia [...].04.2010 r., znak: [...] odmówił mocy dowodowej tym dokumentom i stwierdził, iż nie udowodniły one okoliczności używania przez B. P. samochodu marki Ford Explorer przez 6 miesięcy poprzedzające opuszczenie przez Skarżącego terytorium USA;
6. naruszenie art. 199a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity z dnia 4 stycznia 2005 r. (Dz.U. Nr 8, poz. 60) w związku z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz.U. Nr 68, poz. 622) poprzez nie uznanie, iż w dniu 18.02.2006 r. B. P. otrzymał od J. S. samochód matki Ford Explorer w celu przeniesienia prawa własności tego samochodu na Skarżącego, w tym prawa używania i posiadania tego samochodu przez B. P., a B. P. nabył i przejął ten samochód w tym dniu w celu wykonywania prawa własności przysługującego mu do tego samochodu, w tym prawa eksploatacji (używania) i posiadania tego samochodu, podczas, gdy organ podatkowy dokonując ustalenia treści czynności prawnej powinien uwzględnić zgodny zamiar stron i cel czynności, a nie tylko dosłowne brzmienie oświadczeń woli złożonych przez strony czynności, a tym samym powinien uwzględnić, że celem umowy sprzedaży z dnia 18.02.2006 r., (co potwierdza pismo Skarżącego z dnia 19.10.2009 r. i oświadczenie J. M. z dnia 24.03,2007 r. złożone przed notariuszem Stanu Nowy Jork), było przeniesienie prawa własności przedmiotowego samochodu w tym dniu na skarżącego i przekazanie skarżącemu w tym dniu tego samochodu do korzystania;
7. naruszenie art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535) poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że "Pan B. P. nie przedstawił organom celnym wystawionego na jego nazwisko zagranicznego dowodu rejestracyjnego, potwierdzającego użytkowanie przedmiotowego samochodu przez okres 6 miesięcy przed datą zakończenia pobytu w USA, o którego nadesłanie został wezwany pismem z dnia 18.12.2006 r., oraz z uwagi na fakt, iż żaden z przedłożonych przez Pana B. P. w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego dokumentów nie potwierdza używania przez niego przedmiotowego pojazdu w USA przez co najmniej 6 miesięcy przed zakończeniem pobytu, a zatem brak jest podstaw do uznania, iż przedmiotowy pojazd służył stronie przez okres 6-miesięcy w miejscu poprzedniego zamieszkania w kraju trzecim", podczas, gdy Skarżący przedłożył inne dowody na okoliczność, iż posiadał oraz używał przedmiotowy samochód marki Ford Explorer w poprzednim miejscu zamieszkania, tj. w USA przez okres co najmniej sześciu miesięcy przed datą, w której Skarżący przestał na stałe zamieszkiwać w USA i przeprowadził się na stałe do Rzeczpospolitej Polskiej w szczególności przedłożył:
- oświadczenie J. M. z dnia 24.03.2007 r. złożone przed notariuszem Stanu Nowy Jork,
- dwa wezwania do Sądu Stanu Nowy Jork, USA (w języku angielskim) wzywające Skarżącego do stawienia się w Sądzie w dniu 13.07.2009 r,5
- zaświadczenie o posiadaniu prawa własności samochodu marki Ford o numerze identyfikacyjnym: [...] ("certificate of title") z dnia 02.08.1999 r., poświadczające, iż J. M. była właścicielem przedmiotowego samochodu (zaświadczenie w języku angielskim),
- "Sales Agreement" (Umowa Sprzedaży) zawarta pomiędzy J. S. działającym w imieniu J. M. a B. P. w dniu 18.02.2006 r.,
- oświadczenie B. J.,
- oświadczenie M. M.;
8. naruszenie paragrafu 30 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26.04.2004 r. w sprawie zwolnień od podatku akcyzowego (Dz. U. nr 97, poz. 966 z późn. zm.),
poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że "Pan B. P. nie przedstawił organom celnym wystawionego na jego nazwisko zagranicznego dowodu rejestracyjnego, potwierdzającego użytkowanie przedmiotowego samochodu przez okres 6 miesięcy przed datą zakończenia pobytu w USA, o którego nadesłanie został wezwany pismem z dnia 18.12.2006 r., oraz z uwagi na fakt, iż żaden z przedłożonych przez Pana B. P. w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego dokumentów nie potwierdza używania przez niego przedmiotowego pojazdu w USA przez co najmniej 6 miesięcy przed zakończeniem pobytu, a zatem brak jest podstaw do uznania, iż przedmiotowy pojazd służył Stronie przez okres 6-miesięcy w miejscu poprzedniego zamieszkania w kraju trzecim.", podczas, gdy Skarżący przedłożył dowody na okoliczność, iż posiadał oraz używał przedmiotowy samochód marki Ford Explorer w poprzednim miejscu zamieszkania, tj. w USA przez okres co najmniej sześciu miesięcy przed datą, w której Skarżący przestał na stałe zamieszkiwać w USA i przeprowadził się na stałe do Rzeczpospolitej Polskiej w szczególności przedłożył: oświadczenie J. M. z dnia 24.03.2007 r. złożone przed notariuszem Stanu Nowy Jork, dwa wezwania do Sądu Stanu Nowy Jork, USA (w języku angielskim) wzywające Skarżącego do stawienia się w Sądzie w dniu 13.07.2009 r., zaświadczenie o posiadaniu prawa własności samochodu marki Ford o numerze identyfikacyjnym: [...] ("certificate of title") z dnia 02.08.1999 r., poświadczające, iż J. M. była właścicielem przedmiotowego samochodu (zaświadczenie w języku angielskim), "Sales Agreement" (Umowa Sprzedaży) zawarta pomiędzy J. S. działającym w imieniu J. M. a B. P. w dniu 18.02.2006 r., oświadczenie B. J. oraz oświadczenie M. M.;
9. naruszenie art. 210 § 1 punkt 6) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity z dnia 4 stycznia 2005 r. (Dz.U. Nr 8, poz. 60) w związku z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz.U. Nr 68, poz. 622) poprzez nie powołanie w zaskarżonej decyzji właściwego uzasadnienia faktycznego i prawnego, pomimo, że Dyrektor Izby Celnej w [...] był obowiązany uzasadnić w ten sposób wydaną decyzję;
10. naruszenie art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity z dnia 4 stycznia 2005 r. (Dz.U. Nr 8, poz. 60) w związku z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz.U. Nr 68, poz. 622) poprzez to, że organ celny nie zauważył sprzeczności materiału dowodowego, w tym dokumentów urzędowych, z których wynika, że data nabycia przez B. P. prawa własności do samochodu marki Ford Explorer oraz prawa jego użytkowania nastąpiła wcześniej niż data wskazana na "Certificate of Title" - 23.05.2006 r. i że w związku z tym wszystkie okoliczności sprawy wskazują na to, że B. P. nabył przedmiotowy samochód (w tym przejął jego użytkowanie) w dniu 18.02.2006 r. a organ celny uwzględnił tylko część zgromadzonych dowodów, nie podając jednocześnie przyczyny odmówienia wiarygodności innym dowodom w sprawie, w tym dokumentom urzędowym, podczas, gdy uzasadnienie faktyczne decyzji zawierać powinno w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa;
11. naruszenie art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity z dnia 4 stycznia 2005 r. (Dz. U. Nr 8, poz. 60) w związku z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz.U. Nr 68, poz. 622), który stanowi, że,, w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym", w ten sposób, że organ I instancji nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy i przez to naruszył zasadę dochodzenia prawdy obiektywnej (materialnej) poprzez nie dokonanie prawidłowej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w szczególności nie ustalenie istnienia faktu prawotwórczego, tj. faktu przeniesienia prawa własności samochodu marki Ford Explorer o numerze identyfikacyjnym: [...] przez J. M., w imieniu której działał J. S. na rzecz B. P. w dniu 18.02.2006 r. i od tej daty posiadanie oraz użytkowanie tego samochodu przez Skarżącego oraz nie dokonanie prawidłowej oceny prawnej tak ustalonych faktów, tj. oceny, iż Skarżący posiadał oraz używał przedmiotowy samochód marki Ford Explorer w poprzednim miejscu zamieszkania, tj. w USA przez okres co najmniej sześciu miesięcy (6 miesięcy i 7 dni) przed datą, w której Skarżący przestał na stałe zamieszkiwać w USA i przeprowadził się na stałe do Rzeczpospolitej Polskiej, co skutkuje zwolnieniem Skarżącego od obowiązku zapłaty należności celnych, podatku oraz akcyzy;
12. naruszenie art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity z dnia 4 stycznia 2005 r. (Dz.U. Nr 8, poz. 60) w związku z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz.U. Nr 68, poz. 622) poprzez nie podjęcie przez organ I instancji inicjatywy w poszukiwaniu materiału dowodowego w sprawie, nadanie mocy dowodowej jednym dowodom oraz odmówienie mocy dowodowej innym dowodom bez podania uzasadnienia takiej decyzji oraz dokonanie błędnej oceny materiału zgromadzonego w sprawie, tj.:
a. wezwania do Sądu Stanu Nowy Jork, USA (w języku angielskim) skierowanego do B. P., wzywającego Skarżącego do stawienia się w Sądzie w dniu 13.07.2009 r. w sprawie wykroczenia drogowego z art. 512, które miało miejsce 23.05.2006 r. (data wpisana w rubrykę zatytułowaną "date of offense");
b. wezwania do Sądu Stanu Nowy Jork, USA (w języku angielskim) skierowanego do B. P., wzywającego Skarżącego do stawienia się w Sądzie w dniu 13.07.2009 r. w sprawie wykroczenia drogowego z art. 319, które miało miejsce 23.05.2006 r. (data wpisana w rubrykę zatytułowaną "date of offense");
c. raportu policyjnego Stanu Nowy Jork, USA (w języku angielskim) z dnia 23.05.2006 r. opisującego wykroczenie drogowe, które miało miejsce w dniu 23.05.2006 r.;
d. zaświadczenia o posiadaniu prawa własności samochodu marki Ford o numerze identyfikacyjnym: [...] ("certificate of title") z dnia 02.08.1999 r., poświadczającego, iż J. M. była właścicielem przedmiotowego samochodu (zaświadczenie w języku angielskim);
e. oświadczenia J. M. z dnia 24.03.2007 r. (w języku polskim), w którym oświadczyła, iż w dniu 18.02.2006 r. sprzedała i oddała do użytkowania będący jej własnością samochód marki Ford Explorer, rok produkcji: 1999 r., VIN (numer identyfikacyjny): [...] - w oświadczeniu tym J. M. oświadczyła, iż w związku z zaginięciem oryginalnego Aktu Własności w/w samochodu, nowy akt własności (duplikat) przekazała Skarżącemu B. P. w maju 2006 r.; oświadczenie to zostało poświadczone notarialnie przez notariusza Stanu Nowy Jork — B. A. C.;
f. zaświadczenia o nabyciu prawa własności samochodu marki Ford Explorer przez B. P. w 23.05.2006 r. - Certificate of Title";
g. "Sales Agreement" (Umowy Sprzedały) zawartej pomiędzy J. S. działającym w imieniu J. M. B. P. w dniu 18.02.2006 r.,
h. oświadczenia B. J. oraz
i. oświadczenia M. M.;
poprzez nie uznanie podstawowego dla sprawy faktu, jakim było przeniesienie prawa własności przedmiotowego samochodu marki Ford o numerze identyfikacyjnym: [...] przez J. M., w imieniu której działał J. S. na rzecz B. P. w dniu 18.02.2006 r. i od tej daty posiadanie oraz użytkowanie tego samochodu przez Skarżącego, co skutkuje zwolnieniem Skarżącego od obowiązku zapłaty należności celnych, podatku oraz akcyzy.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jak i o uchylenie utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji, a nadto o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego w tym kosztów następstwa procesowego wg. norm przepisowych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Sąd zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności podnieść należy, że dla postępowania w sprawie niniejszej decydujące znaczenie mają poglądy dotyczące zarówno sfery faktów jak i prawa wyrażone w uzasadnieniu wyroku wydanego przez tut. sąd w dniu 17 czerwca 2009 r. w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 2952/08.
Otóż w tejże sprawie sąd podkreślił, iż istotne dla rozstrzygnięcia w kwestii spornego samochodu będzie właściwe rozumienie pojęcia posiadanie i użytkowanie (przez okres co najmniej 6-ciu miesięcy w kraju trzecim przed przyjazdem na obszar Wspólnoty) jakim operuje artykuł 3 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 918/83 z dnia 28 marca 1983 r. ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych. Otóż "posiadanie" to oznacza, że zwolnienie celne nie ogranicza się wyłącznie do rzeczy należących do majątku osoby zainteresowanej ale również do innych rzeczy nad którymi wykonywała ona w tym samym okresie władztwo skuteczne i rzeczywiste. Sąd zwrócił uwagę także na przepisy prawa podatkowego dotyczące zwolnień mienia przesiedleńczego od podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego. Także i one nie przewidują wymogu zarejestrowania pojazdu w kraju trzecim który uzasadniałby uzyskanie przez jego posiadacza uprawnienia do zwolnienia z tych należności.
W związku z powyższym stwierdzono, że brak w sprawie dokumentu potwierdzającego zarejestrowanie na skarżącego w USA pojazdu przez okres co najmniej 6-ciu miesięcy przed jego sprowadzeniem do Polski, czy też tytułu własności obejmującego taki okres nie może stanowić samoistnej podstawy do przyjęcia, że skarżący nie był w posiadaniu pojazdu, i że go nie używał przez czas wymagany przepisami.
Rozważania o których wyżej mowa poczynione przez tut. Sąd w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 2952/08 są istotne także ze względu na treść przepisów art. 170 i 153 p.p.s.a. Pierwszy z nich stanowi, że prawomocne orzeczenie wiąże nie tylko strony i sąd który je wydał lecz również inne sądy i inne organy państwowe a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Drugi z nich z kolei wskazuje, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia.
Ponowne rozpoznanie sprawy przez sąd administracyjny ogranicza się więc w istocie do kontroli tego czy organy administracji prawidłowo uwzględniły wytyczne zawarte w uzasadnieniu wyroku wydanego poprzednio.
Co istotne w świetle art. 153 p.p.s.a. ocena prawna wyrażona w niezaskarżonym wyroku sądu I instancji uchylającym rozstrzygnięcie organu (a takim był wyrok wydany w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 2952/08) wiąże nie tylko ten sąd oraz organ ale także Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający skargę kasacyjną od kolejnego wyroku wydanego w tej sprawie (tak NSA m.in. w wyroku z dnia 16 maja 2007 r. sygn. akt I FKS 857/06 – OSP 2008/11/119).
Biorąc pod uwagę powyższe uwarunkowania stwierdzić należy iż ponowne postępowanie przed organem II instancji doprowadziło do zgromadzenia szeregu dowodów przeprowadzonych po części także na okoliczności wskazywane przez sąd które jednakże doprowadziły organ do błędnych ustaleń faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.
Trzeba w szczególności zauważyć, iż organ odwoławczy wyprowadza błędne wnioski z tych ustaleń których istotą było określenie statusu prawnego spornego samochodu.
Prawdą jest, że dokumenty potwierdzające własność samochodu w określonych okresach czasu nie potwierdzają wprost jego użytkowania wówczas. Nie można jednak powiedzieć, że użytkowanie takie wykluczają. Wbrew stanowisku organu należało przypisać zupełnie inne znaczenia dwóm dokumentom a mianowicie.
1. oświadczeniu J. M. z dnia 24 czerwca 2007 r. z którego wynikało, że samochód został sprzedany i przekazany skarżącemu w dniu 18 lutego 2006 r., oraz
2. umowie sprzedaży samochodu (Sales Agreement) z dnia 18 lutego 2006 r.
Zdaniem organu oba ww. dokumenty potwierdzają jedynie sprzedaż spornego samochodu nie zaś jego użytkowanie.
W ocenie sądu powyższa teza jest błędna i nielogiczna nie tylko dlatego, że samochód kupuje się po to aby z niego korzystać ale i dlatego, że fakt korzystania z niego (w miesiącach marcu i kwietniu 2006 r.) skarżący wykazał oświadczeniem B. J. (z dnia 19 listopada 2009 r.) oraz M. M. (z dnia 21 listopada 2009 r.). Obie ww. osoby potwierdziły bowiem, że skarżący w tym właśnie okresie przeprowadzał remonty w ich domach dostarczając materiały potrzebne do tych remontów właśnie spornym samochodem. Co istotne organ przyznaje, iż jego użytkowanie miało miejsce w tych dwóch właśnie miesiącach a także i później czego potwierdzeniem jest sprawstwo wykroczenia drogowego w dniu 23 maja 2006 r. Jego zdaniem jednak do wykazania użytkowania przez okres pełnych 6-ciu miesięcy (przed wyjazdem do Polski) brakuje kilkunastu dni miesiąca lutego (okresu pomiędzy 18 lutego 2006 r. a 1 marca 2006 r.), albowiem skarżący nie wykazał, iż także w tym okresie samochód który zakupił 18 lutego 2006 r. użytkował. Organ nie daje tu wiary skarżącemu (który we własnych wyjaśnieniach fakt ten potwierdza) sugerując, iż nie jest to wystarczające. Stoi zatem na stanowisku, iż używanie samochodu w ww. okresie powinno być wykazane innymi dodatkowymi dowodami.
Zdaniem sądu domaganie się takich dowodów od skarżącego było w realiach przedmiotowej sprawy zbędne. Wyjaśnienia skarżącego dotyczące używania samochodu także przez część miesiąca lutego 2006 r. należało uznać za wiarygodne chociażby ze względu na treść oświadczeń M. M. i B. J.. Jeśli skarżący zakupił samochód w miesiącu lutym 2006 r. na cele prowadzonej USA działalności gospodarczej to przecież nie po to aby nie korzystać z niego zaraz po dokonaniu zakupu lecz później (dopiero w przyszłym miesiącu). Sugerowanie przez organ, iż tak w istocie było jest niedorzeczne i niepoparte żadnymi dowodami. Zdaniem sądu ma charakter jedynie domysłu który nie wynika z żadnych racjonalnych przesłanek.
W tym stanie rzeczy rozważania organu dotyczące dokumentu rejestracyjnego pojazdu, jego prawa własności, czy też informacji zawartych w piśmie Ministra Finansów z dnia [...] lipca 2009 r. ([...]) nie mają większego znaczenia. Eksponowanie ich świadczy co najwyżej o tym, iż organ przypisał im niewłaściwe znaczenie wówczas kiedy dokonywał wykładni treści art. 3 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 918/83 z dnia 28 marca 1983 r. ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych.
Jednocześnie zauważyć trzeba, iż dokonując tejże wykładni zaakceptował jedynie po części uwagi poczynione przez sąd w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 2952/08.
Podobnie rzecz ma się gdy chodzi o znaczenie umowy zawartej z J. S.. Z wyjaśnień skarżącego oraz pośrednio z treści oświadczenia J. M. (z dnia 24 czerwca 2007 r.) wynika, iż działał on w imieniu J. M. będącej (co niesporne) właścicielką przedmiotowego samochodu.
Powyższe przemawia za koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji oraz praktycznie przesądza o treści przyszłego rozstrzygania organu odwoławczego. Oznacza to również, iż w tym stanie rzeczy nie ma potrzeby szczegółowego odnoszenia się przez sąd do wszystkich zarzutów sformułowanych w skardze.
Podstawą wyroku jest art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło