V SA/Wa 1412/19
WyrokWSA w Warszawie2020-02-06
Skład orzekający: Tomasz Zawiślak, Jadwiga Smołucha, Mirosława Pindelska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Powiat O. zobowiązany jest do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2015 z powodu zawyżenia liczby wychowanków w systemie informacji oświatowej, wynikającego z odmiennego sposobu wyliczania średniej miesięcznej liczby wychowanków w specjalnych zespołach pozalekcyjnych zajęć opiekuńczo-wychowawczych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że ustalenia faktyczne dokonane przez Ministra Finansów są prawidłowe. Zgodnie z obowiązującymi przepisami i instrukcją, sposób wyliczania średniej miesięcznej liczby wychowanków w specjalnych zespołach pozalekcyjnych zajęć opiekuńczo-wychowawczych powinien uwzględniać liczbę dni w miesiącu kalendarzowym, a nie tylko dni, w których odbywały się zajęcia. Odmienne wyliczenie przez Powiat O. doprowadziło do zawyżenia subwencji, co uzasadnia jej zwrot na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego.Stan faktyczny
Minister Finansów decyzją utrzymał w mocy własną decyzję zobowiązującą Powiat O. do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2015 w wysokości 295 536 zł. Powodem było zawyżenie liczby uczniów przeliczeniowych w systemie informacji oświatowej na dzień 30 września 2014 r. Powiat O. zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, w tym błędne zastosowanie przepisów dotyczących wyliczania średniej liczby wychowanków w specjalnych zespołach pozalekcyjnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Powiatu O.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Sędzia WSA - Jadwiga Smołucha, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska (spr.), Protokolant st. specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2020 r. sprawy ze skargi Powiatu O. na decyzję Ministra Finansów z dnia .... czerwca 2019 r. nr w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2015 oddala skargę.
Decyzją z [...] czerwca 2019 r. nr [...], Minister Finansów (dalej: "Minister" lub "organ"), po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wniesionego przez Powiat [...] (dalej: "Powiat", "strona", "skarżący") utrzymał w mocy własną decyzję z [...] marca 2019 r. nr [...], zobowiązującą Skarżącego do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2015 w wysokości 295 536 zł.
Rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
W wyniku audytu przeprowadzonego przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w O. w Powiecie [...] stwierdzono nieprawidłowości w odniesieniu do gromadzenia danych stanowiących podstawę naliczenia na 2015 rok części oświatowej subwencji ogólnej. Audyt zakończono sprawozdaniem z [...] października 2018 r. nr [...], w którym wyliczono, że otrzymana na 2015 r. przez Powiat [...] część oświatowa subwencji ogólnej, w związku z zawyżeniem liczby uczniów przeliczeniowych o 56,1997 została zawyżona o kwotę 295 536 zł. Ustalenia audytu potwierdził Minister Edukacji Narodowej w terminie późniejszym, tj. w piśmie z dnia [...] lutego 2019r., dołączonym do akt sprawy.
Minister Finansów pismem z [...] listopada 2018 r. zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2015.
Decyzją z [...] marca 2019 r. o wskazanym wyżej numerze, Minister zobowiązał Powiat do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2015 w wysokości 295 536 zł.
Powiat zwrócił się do Ministra o ponowne rozpatrzenie sprawy wnosząc o uchylenie ww. decyzji w całości oraz o umorzenie postępowania.
Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ decyzją z [...] czerwca 2019 r. o wskazanym wyżej numerze, utrzymał w mocy własną decyzję z [...] marca 2019 r. W jej uzasadnieniu wskazał, że podstawę do naliczenia ostatecznej wysokości części oświatowej subwencji ogólnej na 2015 r. dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego, w tym dla skarżącego, stanowiły m.in. dane statystyczne dotyczące liczby uczniów i wychowanków w roku szkolnym 2014/2015 wykazywane przez szkoły i placówki oświatowe w systemie informacji oświatowej - według stanu na dzień 30 września 2014 r., zweryfikowane i potwierdzone przez organ prowadzący (dotujący) szkoły i placówki oświatowe. W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy Minister ustalił, że w wyniku wykazania błędnych danych w systemie informacji oświatowej, wg stanu na dzień 30 września 2014 r., przez Zespół Szkół Podstawowo-Gimnazjalnych dla Dzieci Przewlekle Chorych przy Wojewódzkim Szpitalu Rehabilitacyjnym w [...] zawyżono liczbę wychowanków w tabeli DO1 w wierszu 1 o 31 wychowanków, wykazując 115 wychowanków zamiast 84. W konsekwencji zawyżono o 31 liczbę uczniów przeliczanych wagą P27, co skutkowało zawyżeniem liczby uczniów przeliczeniowych o 56,1997.
Zdaniem Ministra przyczyny wystąpienia nieprawidłowości w danych wykazanych w systemie informacji oświatowej, według stanu na dzień 30 września 2014 r., to nieuwzględnienie przy wyliczeniu średniej liczby wychowanków pozalekcyjnych zespołów zajęć opiekuńczo-wychowawczych, odnotowanej w dzienniku zajęć wychowawczych w danym dniu, w którym prowadzone były zajęcia i następnie sumy wychowanków z poszczególnych dni podzielonej przez liczbę dni w miesiącu. Z dzienników zajęć wychowawczych oraz danych wykazanych w systemie informacji oświatowej przez Zespół Szkół Podstawowo-Gimnazjalnych dla Dzieci Przewlekle Chorych przy Wojewódzkim Szpitalu Rehabilitacyjnym w [...] wynika, że do wyliczenia średnich stanów wychowanków zespołów pozalekcyjnych zajęć opiekuńczo-wychowawczych uwzględniono wyłącznie dni, w których odbywały się zajęcia opiekuńczo-wychowawcze zamiast liczby dni w danym miesiącu.
Organ zauważył, że kwestią sporną w niniejszej sprawie jest sposób wyliczenia średniej miesięcznej liczby ww. wychowanków w tej placówce. W jego ocenie w przypadku spornych wychowanków należało uwzględnić regulację - wydaną na podstawie art. 71c ust. 2 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm., dalej u.s.o.) - zawartą w § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z 8 marca 2013 r. w sprawie organizacji kształcenia oraz warunków i form realizowania specjalnych działań opiekuńczo-wychowawczych w przedszkolach i szkołach specjalnych, zorganizowanych w podmiotach leczniczych i jednostkach pomocy społecznej (Dz.U. poz. 380 dalej jako "rozporządzenie z 8 marca 2013 r."). Oznaczało to zsumowanie liczby wychowanków uczestniczących w zajęciach w danym miesiącu ( w oparciu o dokumenty np. dzienniki zajęć) i podzielić przez liczbę dni miesiąca, uzyskując w ten sposób średniomiesięczną liczbę tych wychowanków. W sytuacji ustalania średniomiesięcznej liczby wychowanków specjalnych zespołów pozalekcyjnych zajęć wychowawczych w podmiotach leczniczych, sumę średnich stanów miesięcznych należało więc podzielić przez 12. Uwzględnianie konkretnych wychowanków w tabeli DO1 systemu informacji oświatowej powinno następować zgodnie z zasadą wynikającą z przywołanego wyżej przepisu tj. zespół pozalekcyjny i grupa wychowawcza funkcjonuje przez cały rok kalendarzowy. Powiat dokonał innego wyliczenia przyjmując za stan średniomiesięczny tych wychowanków liczbę wynikająca z zsumowania uczestników tych zajęć podzielonych przez liczbę dni odbytych zajęć. Dało to nieprawidłowy obraz danych wymaganych przez system informacji oświatowej. Informacji, która w stanie faktycznym na datę 30 września poprzedniego roku, była jedną z podstaw do wyliczenia części oświatowej subwencji ogólnej.
Oznacza to, jak jednoznacznie stwierdził Minister, że kwota części oświatowej subwencji ogólnej na 2015 rok dla Powiatu O. została wyliczona z uwzględnieniem nieprawidłowej liczby ww. wychowanków wykazanej w systemie informacji oświatowej w tabeli DO1 w wierszu 1, według stanu na dzień 30 września 2014 r., przez Zespół Szkół Podstawowo-Gimnazjalnych dla Dzieci Przewlekle Chorych przy Wojewódzkim Szpitalu Rehabilitacyjnym w [...]. W konsekwencji Powiat [...] otrzymał kwotę części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2015 w kwocie wyższej od należnej. Stąd w myśl art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz.U. 2018 poz. 1530 ze zm. dalej jako j.s.t.) należało zobowiązać Powiat [...] do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej w wysokości 295 536 zł.
Powiat zaskarżył decyzję Ministra do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.
- art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w zw. z § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 15 grudnia 2014 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2015 (Dz. U. poz. 1977) poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i przyjęcie, że kwota 295 536,00 zł stanowi nienależną kwotę części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2015 i podlega zwrotowi, podczas gdy w ocenie Skarżącego Szkoła Podstawowa dla Dzieci Przewlekle Chorych przy Wojewódzkim Szpitalu Rehabilitacyjnym w [...] podała prawidłową liczbę wychowanków w systemie informacji oświatowej na dzień 30 września 2014 r., zgodnie z treścią Instrukcji wprowadzania i przekazywania danych w systemie informacji oświatowej przy użyciu programu SIO wersja 3.17 (30 września 2014 r,), a co za tym idzie kwota otrzymanej subwencji nie była wyższa od należnej,
- art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w związku w związku § 1 i 7 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 8 marca 2013 r. w sprawie organizacji kształcenia oraz warunków i form realizowania specjalnych działań opiekuńczo-wychowawczych w przedszkolach i szkołach specjalnych, zorganizowanych w podmiotach leczniczych i jednostkach pomocy społecznej (Dz.U. poz. 380) poprzez błędne przyjęcie, że przepisy tego rozporządzenia stanowią o okolicznościach wskazujących na zawyżenie średniej liczby wychowanków;
- art. 2, art. 70 oraz art. 166 i art. 167 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. poprzez naruszenie zasad demokratycznego państwa prawnego przejawiające się w wystąpieniu przeciwko obowiązkowi tworzenia oraz wspierania systemu indywidualnej pomocy finansowej i organizacyjnej dla uczniów w celu zapewnienia obywatelom powszechnego i równego dostępu do wykształcenia, nie zapewnienie Powiatowi [...] dochodu z subwencji w wysokości odpowiadającej realizowanym zadaniom.
2) rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 7, art. 8 w zw. z art. 77 i 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 19960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z dalej 2020 poz. 256 j.t., k.p.a.) poprzez załatwienie sprawy w sposób pomijający całkowicie interes społeczny, w szczególności lokalnej wspólnoty samorządowej Powiatu [...] oraz w sposób podważający zaufanie obywateli do organów państwa, poprzez uchybienie obowiązkowi należytego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, przeprowadzenia w pełnym zakresie własnego postępowania dowodowego zmierzającego do ustalenia istotnych z punktu widzenia obowiązujących w danym zakresie przepisów prawa wszystkich okoliczności faktycznych, oparcie rozstrzygnięcia jednie na podstawie pism Ministra Edukacji Narodowej, oraz sprawozdania z audytu Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w O. jak również zaniechanie rozpoznania istoty zarzutów postawionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy poprzez czysto formalne podtrzymanie dotychczasowego stanowiska i jego uzasadnienie,
- art. 76 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i dokonanie całkowicie dowolnej oceny i tym samym przyjęcie, że przywołane przez organ dokumenty, na podstawie których przeliczono liczbę wychowanków zespołów pozalekcyjnych zajęć wychowawczych (dowody - dzienniki zajęć wychowawczych) świadczą o zawyżeniu liczby wychowanków, nie uwzględnieniu księgi uczniów, która potwierdza rzeczywistą liczbę uczniów/wychowanków w szkole (rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 25 sierpnia 2017 r. w sprawie sposobu prowadzenia przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki dokumentacji przebiegu nauczania, działalności wychowawczej i opiekuńczej oraz rodzajów tej dokumentacji; Dz.U. z 2017 r. poz. 1654), odstąpieniem przez Ministra Finansów od wyjaśnienia rzeczywistej ilości uczniów odpowiadającej danej wadze, co skutkowało nienależytym i niewyczerpującym wyjaśnieniem skarżącemu w uzasadnieniach obu decyzji okoliczności faktycznych i prawnych, mających wpływ na zwrot kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2015 - w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, jak również uchylenie poprzedzającej ją decyzji z [...] marca 2019 r. oraz zwrot kwoty 295 536,00 zł przekazanej w dniu 3 lipca 2019 r. tytułem zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2015. Nadto o zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.
Jak wyjaśnił autor skargi w jej uzasadnieniu, kwestią sporną pozostaje sposób wyliczenia wartości średnich stanów miesięcznych dla poszczególnych miesięcy. Jak wyjaśniono, w badanym okresie placówka realizowała 28 godzin zajęć opiekuńczo - wychowawczych tygodniowo, tj. od poniedziałku do soboty oraz w ferie i wakacje. Taki sposób organizacji pracy zespołu pozalekcyjnego wynikał ściśle z ustaleń z dyrekcją szpitala, ponieważ niedziela w Szpitalu przeznaczona była na spotkania dzieci z rodzicami, opiekunami, rodziną i wspólne spędzanie czasu. Taką organizację i czas zajęć opiekuńczo - wychowawczych zapewnianych przez placówkę wyznaczały przede wszystkim potrzeby pacjentów i ich rodzin. Jednocześnie, aby zrealizować wymagany przepisami wymiar zajęć: 28 godzin tygodniowo w rozliczeniu rocznym dla grupy wychowawczej w ciągu tygodnia wychowankowie mieli wydłużony czas zajęć. Określenie "w rozliczeniu rocznym" pozwala szkole na dostosowanie organizacji pracy do uwarunkowań określonych przez szpital.
Stąd Skarżący jest przekonany, że z zapisów w dziennikach zajęć wychowawczych wynika, że wymagany wymiar godzin został zrealizowany. Ponadto Powiat [...] umożliwił wychowankom korzystanie z usług logopedy i psychologa, a dzieciom leżącym zapewniono nauczanie przyłóżkowe. Szkoła wyliczała średnie stany miesięczne wychowanków zespołu pozalekcyjnego sumując liczebności z dni, w których odbywały się zajęcia zespołu pozalekcyjnego - na podstawie zapisów "Dzienników zajęć wychowawczych", które stanowią wyłącznie dokumentację przebiegu działalności wychowawczej, ewidencję odbytych zajęć i potwierdzają realizację programu wychowawczego i dzieląc sumę przez liczbę tych dni.
Istotne jest, jak ocenił skarżący, iż w stanie prawnym obowiązującym w 2014 r. brak było regulacji, która wskazywałaby wprost jakie należy brać pod uwagę okoliczności przy wyliczaniu średniej liczby wychowanków. W tym kontekście nie można zgodzić się z Ministrem Finansów jakoby wyrażenie "średnia miesięczna liczba wychowanków" nie budziło wątpliwości. Instrukcja nie posługiwała się pojęciem średniej arytmetycznej, której definicję przedstawia Minister na stronie 5 zaskarżonej decyzji, a jedynie pojęciem "suma średnich stanów miesięcznych". Tym samym zmuszanie Powiatu [...] do podwójnego finansowania zadań oświatowych z własnych dochodów, innych niż subwencja oświatowa jest naruszeniem swobody kształtowania wydatków (z uwzględnieniem pewnych zastrzeżeń ustawowych) oraz gwarancji formalnych i proceduralnych zapewniających realizację powyższej zasady.
W odpowiedzi na skargę, Minister Finansów wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem w sprawie nie doszło do naruszenia zastosowanych przepisów prawa materialnego, zaś w działaniach Ministra nie sposób dopatrzyć się uchybień proceduralnych, które mogłyby skutkować uchyleniem decyzji.
Stan faktyczny został, zdaniem sądu, ustalony przez organ w sposób prawidłowy.
Istotę sporu w rozpoznawanej sprawie stanowi ocena zasadności zwrotu nienależnie uzyskanej przez Powiat kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2015 r. U podstaw wyliczenia kwoty należnej do zwrotu legły ustalenia dotyczące nieprawidłowości w zgłoszeniu do systemu informacji oświatowej, na datę 30 września 2014r., liczby wychowanków zespołów pozalekcyjnych zajęć opiekuńczo - wychowawczych zorganizowanych przy Zespole Szkół Podstawowo-Gimnazjalnych dla Dzieci Przewlekle Chorych przy Wojewódzkim Szpitalu Rehabilitacyjnym w [...] (czyli przy szkole specjalnej zorganizowanej w podmiocie leczniczym). Z treści zarzutów skargi wynika, że skarżący nie dostrzega różnicy prawnej i faktycznej między danymi dotyczącymi liczby wychowanków szkoły specjalnej w podmiocie leczniczym od liczby wychowanków specjalnych zespołów pozalekcyjnych zajęć opiekuńczo – wychowawczych. Z treści przepisów prawnych wynika, że są to dwa odrębne sposoby prowadzenia zajęć edukacyjnych i wychowawczych w podmiocie leczniczym. Zgodnie z treścią § 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 marca 2013r. "Przedszkola specjalne, szkoły podstawowe specjalne, gimnazja specjalne oraz szkoły ponadgimnazjalne specjalne, zorganizowane w podmiotach leczniczych, zwanych dalej "podmiotami", zapewniają dzieciom i młodzieży, zwanym dalej "uczniami", kształcenie oraz specjalne działania opiekuńczo-wychowawcze, organizowane w czasie uzgodnionym z kierownikiem podmiotu lub ordynatorem oddziału szpitalnego". Zacytowany przepis wyraźnie stanowi o " kształceniu dzieci i młodzieży" oraz o "specjalnych działaniach opiekuńczo- wychowawczych". Przy czym w dalszej regulacji prawnej tegoż rozporządzenia, tj. w § 4 ust.2 stanowi się o tym co jest przedmiotem zajęć szkolnych ( "2. Szkoły zorganizowane w podmiotach realizują programy nauczania uwzględniające podstawę programową kształcenia ogólnego ustaloną dla danego etapu edukacyjnego oraz ramowe plany nauczania szkół, do których uczniowie uczęszczali przed przyjęciem do podmiotów"), a w § 5 co jest przedmiotem zajęć opiekuńczo – wychowawczych ( "1. Specjalne działania opiekuńczo-wychowawcze w przedszkolach i szkołach, zorganizowanych w podmiotach, organizuje się w celu zaspokajania potrzeb edukacyjnych i rozwojowych uczniów, wspomagania ich procesu terapeutycznego oraz zagospodarowania czasu wolnego uczniów. 2. Działania, o których mowa w ust. 1, są realizowane w szczególności w formie: 1) odrabiania lekcji; 2) zajęć wychowawczych oddziałujących terapeutycznie na psychikę dziecka, w tym zajęć czytelniczych, plastycznych, teatralnych, wokalno-muzycznych, gier i zabaw; 3) spacerów, gier i zabaw na wolnym powietrzu, w tym usprawniających fizycznie.").
W dalszych regulacjach wskazuje się na formalną odrębność specjalnego zespołu pozalekcyjnego ("§ 6. 1. Specjalne działania opiekuńczo-wychowawcze w przedszkolach i szkołach, zorganizowanych w podmiotach, realizuje się w specjalnych grupach wychowawczych, zwanych dalej "grupami wychowawczymi", lub w specjalnym zespole pozalekcyjnym zajęć wychowawczych, zwanym dalej "zespołem pozalekcyjnym".). Mimo odrębności tej formy zespół pozalekcyjny stanowił integralną część szkoły (§ 7 ust.1 rozporządzenia), i mimo tej integralności ze szkołą pozostawał w odrębności co do organizacji pracy – wg. § 7 ust.2 "pracę zespołu pozalekcyjnego i grupy wychowawczej organizuje się w ciągu całego roku, również w okresie ferii szkolnych i w dniach wolnych od nauki". Omawiane rozporządzenie zostało wydane w oparciu o delegację ustawową, tj. art. 71c ust.2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty. Jest rozporządzeniem obowiązującym i jego regulacje mają zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Zastosowanie tych przepisów jest niezależne od tego, czy strona skarżąca odpowiednio się z nimi zapoznała.
Wbrew zarzutom skargi, powyższa odrębność organizacyjnoprawna, omawianych zajęć pozalekcyjnych, miała swoje odzwierciedlenie w treści Instrukcji wprowadzania i przekazywania danych w systemie informacji oświatowej przy użyciu programu SIO wersja 3.17 ( na 30 września 2014r.). Mianowicie zgodnie z Instrukcją w tabeli DO1: w wierszu 1 wpisano - należy wskazać średnią miesięczną liczbę wychowanków pozalekcyjnych zespołów zajęć wychowawczych /grup wychowawczych , zorganizowanych w szkołach/ przedszkolach przy podmiotach leczniczych według zasady: suma średnich stanów miesięcznych od września 2013 r do sierpnia 2014 r podzielona przez 12; w wierszu 2 wpisano – należy wykazać średnią miesięczną liczbę uczniów w szkołach/ wychowanków w przedszkolach przy podmiotach leczniczych lub jednostkach pomocy społecznej według zasady: suma średnich stanów miesięcznych w dniach nauki szkolnej od września 2013 r do sierpnia 2014 r podzielona przez 10.
Wiersz 2 (odnoszący się do uczniów szkoły specjalnej przy podmiocie leczniczym) wyraźnie wskazywał na "sumę średnich stanów miesięcznych w dniach nauki szkolnej" i odróżniał tym samym zapis z wiersza 1 ( odnoszącego się do wychowanków pozalekcyjnych zespołów zajęć wychowawczych), który stanowił o samej "sumie średnich stanów miesięcznych" i odnosił się do podziału 12 miesięcy, czyli odwoływał się do całorocznych zajęć i tym samym odwoływał się w wersji cząstkowej do dni miesiąca kalendarzowego.
Nie zasługuje zatem na uwagę twierdzenia skarżącego, że dopiero zmiana przepisów Instrukcji wprowadzania i przekazywania danych w systemie informacji oświatowej przy użyciu programu SIO w wersji na 30 września 2015 r., dała podstawę do liczenia średniej miesięcznej liczby ww. wychowanków poprzez dzielenie ich zsumowania przez liczbę dni w miesiącu kalendarzowym.
Mając powyższe na uwadze sąd uznał, że ustalenia faktyczne dokonane przez organ są prawidłowe. Wszelkie zarzuty skarżącego o braku poprowadzenia postępowania dowodowego nie zasługują na uwzględnienie. Sam skarżący przyznaje, że do informacji oświatowej przekazano średnią miesięczną liczbę ww. wychowanków, wyliczoną przez podział liczbą dni zajęć pozalekcyjnych, a nie liczbą dni miesiąca kalendarzowego. Oczekiwanie strony skarżącej aby organ dostosował ustalenia faktyczne w sprawie poprzez przyjęcie metody wyliczeń zastosowanej przez stronę skarżącą jest nieuzasadnione w świetle omówionych przepisów.
Uzasadnienie zaskarżonej decyzji szeroko opisuje stan faktyczny sprawy i powołuje się na podstawy prawne rozstrzygnięcia. Wykazuje wpływ nieprawidłowo podanych danych do informacji oświatowej na 30 września 2014r. na algorytm i wyliczenia wysokości oświatowej subwencji ogólnej, na zastosowanie wagi P-27 i jej przelicznik. Ustalenia organu poparte są na dokumentach wytworzonych w ramach przeprowadzonego audytu jak i na dokumencie – stanowisku Ministra Edukacji Narodowej zawartym w piśmie z dnia 18 lutego 2019r. Dokumentom tym nie można odmówić mocy dowodowej.
Analiza akt administracyjnych wykazuje, że prawidłowe są ustalenia faktyczne organu, są one oparte na materiale dowodowym i są wystarczające do uznania, że wypełniają przesłanki stosowanych w sprawie przepisów prawa materialnego.
W tych warunkach sąd uzna, że organ orzekający w sprawie nie naruszył zasad wynikających z art. 7, art. 8, art. 9, art.76, art. 77, art. 80 i art. 107 § k.p.a. w sposób istotny mogący wpłynąć na wynik sprawy.
W ocenie sądu organ nie naruszył art. 37 ust. 1 pkt 2 j.s.t., zgodnie z którym w przypadku, gdy ustalona dla jednostki samorządu terytorialnego część oświatowa subwencji ogólnej jest wyższa od należnej, minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze decyzji zobowiązuje do zwrotu nienależnej kwoty tej części subwencji, chyba że jednostka ta dokonała wcześniej zwrotu nienależnie otrzymanych kwot - w zakresie subwencji za lata poprzedzające rok budżetowy.
Jak już podkreślono wcześniej, Minister Finansów w zaskarżonej decyzji orzekł o zwrocie nienależnie uzyskanej kwoty, w części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2015 w wysokości 295 536 zł, w związku z tym, że nastąpiło nieprawidłowe jej naliczenie na skutek zawyżenia liczby uczniów o wadze P27 co spowodowało zawyżenie liczby tzw. uczniów przeliczeniowych o 56,1997 ucznia.
Minister Edukacji Narodowej dokonał podziału części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2015 między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego biorąc pod uwagę zakres zadań oświatowych realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego według algorytmu określonego w załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 15 grudnia 2014 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2015 (Dz.U. poz. 1977).
Do podziału części oświatowej subwencji ogólnej zostały przyjęte dane zgromadzone w bazie danych oświatowych - w okresie objętym przedmiotową sprawą -podstawę prawną wykazywania danych w systemie informacji oświatowej stanowiły przepisy ustawy z 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej (Dz.U. Nr 139, poz. 814 ze zm.) oraz - wydanego na podstawie upoważnienia zawartego w art. 115 ust. 1 tej ustawy - rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 9 sierpnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych gromadzonych w bazach danych oświatowych, zakresu danych identyfikujących podmioty prowadzące bazy danych oświatowych, terminów przekazywania danych między bazami danych oświatowych oraz wzorów wydruków zestawień zbiorczych (Dz.U. poz. 957). Ponadto, sposób i zasady wykazywania danych w systemie informacji oświatowej opisano w Instrukcji wprowadzania i przekazywania danych w systemie informacji oświatowej przy użyciu programu SIO wersja 3.17 (30 września 2014 r.).
Zgodnie z wyżej omówionymi zapisami Instrukcji w tabeli DO1 wiersz 1 – należało wykazać średnią miesięczną liczbę wychowanków pozalekcyjnych zespołów zajęć wychowawczych/grup wychowawczych zorganizowanych przy szkołach przy podmiotach leczniczych wg. zasady: suma średnich stanów miesięcznych od września 2013 r. do sierpnia 2014 r. podzielona przez 12.
Jak również wyżej podniesiono, zasada powyższa wynikała z § 7 rozporządzenia z 8 marca 2013 r., stanowiącego, że pracę zespołu pozalekcyjnego i grupy wychowawczej organizuje się w ciągu całego roku, również w okresie ferii szkolnych i w dniach wolnych od nauki. Zatem do wyliczenia średniej miesięcznej liczby wychowanków należało brać liczbę wychowanków odnotowaną w dzienniku zajęć wychowawczych w danym dniu, w którym prowadzone były zajęcia i następnie sumę wychowanków w poszczególnych dniach podzielić przez liczbę dni w miesiącu. A następnie sumę średnich stanów miesięcznych od września 2013 r. do sierpnia 2014 r. podzielić przez liczbę miesięcy w roku. Podczas gdy skarżący stanął na stanowisku, że powinna być uwzględniona tylko liczba dni, w których odbywały się zajęcia, jak ma to miejsce w przypadku uczniów szkół zorganizowanych w podmiotach leczniczych, gdy bierze się pod uwagę "dni nauki szkolnej" (tabela DO1 wiersz 2). Raz jeszcze należy podkreślić, że w przypadku wychowanków ta zasada jest inna, z uwagi m.in. na zmienną ilość dzieci, brak przerw w pracy szpitala. Zasada ta wynika z faktu, że specjalny zespół pozalekcyjny zajęć wychowawczych jest formą specjalnych działań opiekuńczo-wychowawczych, który ma za zadanie zaspokojenie potrzeb edukacyjnych i rozwojowych wychowanków, wspomagając ich proces terapeutyczny oraz ucząc gospodarowania wolnym czasem.
Pracę specjalnego zespołu pozalekcyjnych zajęć wychowawczych charakteryzuje przed wszystkim jego całoroczne działanie, bez przerw feryjnych czy wolnych od nauki. Wymiar czasu pracy wynosi 28 godzin w tygodniowym rozliczeniu (godzina pracy z grupą dzieci trwa 60 minut). Jednocześnie konieczność funkcjonowania takiego zespołu przez cały rok uzasadnia przyznanie przy naliczeniu części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2015 większej wartości wagi dla wychowanków zespołów pozalekcyjnych (P27=1,84) niż dla uczniów szkoły przyszpitalnej, która działa tylko w dniach nauki szkolnej.
Stąd na wyliczenie średniej liczby wychowanków nie mają wpływu okoliczności wskazane przez skarżącego, takie jak: ustalony sposób organizacji pracy zespołu pozalekcyjnego, godzinowy wymiar zajęć opiekuńczo-wychowawczych, umożliwienie wychowankom spotkań z rodzinami, spacerów czy korzystanie z usług specjalistów.
Tymczasem takie błędne przeświadczenie spowodowało, że Zespół Szkół Podstawowo-Gimnazjalnych dla Dzieci Przewlekle Chorych przy Wojewódzkim Szpitalu Rehabilitacyjnym w [...] (obecnie nosi nazwę Szkoła Podstawowa dla Dzieci Przewlekle Chorych przy Wojewódzkim Szpitalu Rehabilitacyjnym w [...]) prowadzony przez Powiat [...] wykazał nieprawidłową liczbę wychowanków w SIO w tabeli DO1 wiersz 1 tj. wykazano 115 wychowanków, a po prawidłowej kalkulacji zgodnie z Instrukcją SIO powinno być ich 84.
W tych warunkach trafnie organ zastosował art. 37 ust. 1 pkt 2 j.s.t. zobowiązując Powiat[...]do zwrotu nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2015, w związku z błędnymi danymi wykazanymi w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2014 r. Dodatkowo należy zaznaczyć, że na wyliczenie średniej liczby wychowanków w podmiocie leczniczym nie mają również wpływu wskazane przez skarżącego regulacje zawarte w art. 151 Kodeksu pracy dotyczące godzin nadliczbowych oraz art. 42c ust. 1 ustawy z 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela odnosząca się do określenia dni wolnych od pracy nauczyciela.
W tych warunkach zarzut dotyczący naruszenia przez organ art. 37 ust. 1 pkt 2 j.s.t. w zw. z § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 15 grudnia 2014 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2015 oraz § 7 rozporządzenia z 8 marca 2013 r. należy uznać za bezzasadny.
Nie sposób również zgodzić się z zarzutem naruszenia przez Ministra Finansów art. 2, art. 70 oraz art. 166 i art. 167 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasad demokratycznego państwa prawnego. Kwestia dotycząca organizacji indywidualnej pomocy finansowej dla uczniów oraz zapewnienia obywatelom powszechnego i równego dostępu do wykształcenia była poza przedmiotem niniejszego postępowania.
Sąd podkreśla również, że uzasadnienie faktyczne zaskarżonej decyzji jest prawidłowe i zawiera szczegółowe ustalenie faktów, na których oparł się organ, a którym nie przeczy strona, ponadto uzasadnienie prawne odnosi się do prawidłowo zastosowanych przepisów prawa (art. 107 § 3 K.p.a.).
Skutku nie odniósł także zarzut naruszenia przez organ art. 76 § 1 i art. 80 K.p.a., w treści którego skarżący powołuje się m.in. na nieobowiązujące w okresie objętym przedmiotową sprawą rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 25 sierpnia 2017 r. w sprawie sposobu prowadzenia przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki dokumentacji przebiegu nauczania, działalności wychowawczej i opiekuńczej oraz rodzajów tej dokumentacji (Dz.U. 2013 r. poz.1654). Ww. rozporządzenie weszło w życie z dniem 1 września 2017 r. zatem nie mogło ono stanowić podstawy podjęcia przez Ministra Finansów rozstrzygnięcia w sprawie zwrotu przez Powiat [...] nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2015.
W związku z powyższym Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło