V SA/Wa 1417/11
PostanowienieWSA w Warszawie2012-08-23
Skład orzekający: Małgorzata Rysz, Jolanta Bożek, Krystyna Madalińska-Urbaniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organizacja społeczna, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako uczestnik, jeśli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności?Ratio decidendi
Organizacja społeczna, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako uczestnik na podstawie art. 33 § 2 PPSA, jeśli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Sąd bada jednak, czy spełnione są warunki formalno-prawne, czy udział organizacji sprzyja kontroli sądowej, oraz czy organizacja realizuje cel publiczny. W przypadku, gdy cele statutowe organizacji nie pozwalają uznać, że przedmiotowe postępowanie wpisuje się w zakres jej działalności, a pisma organizacji nie precyzują, który ze statutowych celów miałby realizować udział w postępowaniu, sąd odmawia dopuszczenia.Stan faktyczny
Stowarzyszenie "B." złożyło wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawie dotyczącej ustalenia wysokości kosztów egzekucyjnych, które obciążały J. L. Stowarzyszenie powołało się na swoje cele statutowe, w tym walkę z bezprawiem i patologiami życia publicznego. Wcześniejszy wniosek Stowarzyszenia został odrzucony przez WSA w Warszawie, a następnie uchylony przez NSA z uwagi na naruszenie przepisów proceduralnych (posiedzenie niejawne zamiast jawnego). Po ponownym złożeniu wniosku, sąd ocenił, że cele statutowe Stowarzyszenia nie pozwalają uznać, by przedmiotowe postępowanie wpisywało się w zakres jego działalności.Rozstrzygnięcie
Odmówiono S. (Stowarzyszeniu "B.") dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Małgorzata Rysz (spr.), Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Protokolant starszy sekretarz sądowy - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2012 r. wniosku S. o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi J. L. - ... na postanowienie Ministra Środowiska z dnia ... maja 2011 r. nr ... w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów egzekucyjnych; postanawia: - odmówić S. dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia ... maja 2011 r., nr ... Minister Środowiska utrzymał w mocy postanowienie Wojewody P. z dnia ... listopada 2010 r., znak ... w sprawie ustalenia wysokości kosztów egzekucyjnych, które obciążają zobowiązanego – J. L. "...".
Do skargi na powyższe postanowienie Ministra Środowiska, J. L. dołączył zgłoszenie przystąpienia do udziału w postępowaniu Stowarzyszenia "B.". W zgłoszeniu tym wskazano, że zgodnie z §1 statutu Stowarzyszenia, jego celem jest m.in.:
- wspieranie społecznej aktywności obywateli,
- działania mające na celu umacnianie porządku publicznego, bezpieczeństwa i praworządności, a zwłaszcza walka z bezprawiem, korupcją i innymi patologiami życia publicznego.
Zgodnie natomiast z §2 statutu, Stowarzyszenie realizuje swoje cele zgodnie z obowiązującymi przepisami, w szczególności poprzez:
- prowadzenie działalności informacyjnej, promocyjnej, szkoleniowej, badawczej, interwencyjnej i wydawniczej służącej realizacji celów statutowych.
Zarządzeniem z dnia ... lipca 2011 r. wezwano Stowarzyszenie do złożenia odpisu z KRS oraz aktualnego statutu.
W odpowiedzi Stowarzyszenie "B." nadesłało statut i zgłoszenie zawiadomienia o zawiązaniu stowarzyszenia złożone do Starosty S. Stowarzyszenie wyjaśniło również, że działa jako stowarzyszenie zwykłe i nie podlega obowiązkowemu wpisowi do KRS.
Postanowieniem z dnia 17 października 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił Stowarzyszeniu "B." dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania.
Następnie postanowieniem z dnia 30 maja 2012 r. sygn. akt II GZ 176/12 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż zaskarżone postanowienie zostało podjęte w składzie sprzecznym z przepisami prawa, bowiem w przypadku wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika, ustawodawca nie przewidział możliwości orzekania w tym przedmiocie na posiedzeniu niejawnym. W związku z tym należało przyjąć, iż rozstrzygnięcie o dopuszczeniu (odmowie dopuszczenia) do udziału w postępowaniu osoby, która złożyła wniosek na podstawie art. 33 § 2 ustawy p.p.s.a. następuje na posiedzeniu jawnym.
Pismem z dnia ... kwietnia 2012 r. Stowarzyszenie "B." złożyło wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu. W uzasadnieniu wskazano, iż do Stowarzyszenia zgłosił się Pan J. L. właściciel ... z siedzibą w Ł. ... . Skarga dotyczy niezgodnego z prawem działania organów administracji publicznej w szczególności Ministra Środowiska, który wydając postanowienie ... z ... maja 2011 r. w sprawie ustalenia wysokości kosztów egzekucji naruszył jego prawa. Zatem działając na podstawie zapisów prawa Stowarzyszenie wnosi o dopuszczenie do udziału w powyższym postępowaniu zgodnie z wnioskiem Pana J. L. Do wniosku załączono statut Stowarzyszenia, zaświadczenie Starosty S. z dnia ... sierpnia 2011 r. o wpisie podmiotu w rejestrze stowarzyszeń zwykłych prowadzonym przez Starostwo Powiatowe w S.pod numerem: Sz nr ...Regulamin Wewnętrzny Pracy Zarządu Stowarzyszenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę prawną do orzekania w przedmiocie dopuszczenia podmiotów do toczącego się postępowania sądowego stanowi art. 33 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (T.j. Dz. U. z 2012 r. Nr 0, poz. 270) – dalej: ustawy p.p.s.a.
Generalną zasadą wyrażoną w art. 32 ustawy p.p.s.a. jest, że w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi. Rozszerzeniem tej zasady jest art. 33, który w § 1 stanowi, że osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Warunkiem takiego uczestnictwa jest zatem uprzedni udział w postępowaniu administracyjnym. Z kolei w myśl art. 33 § 2 ustawy p.p.s.a. udział w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności.
Organizacja społeczna Stowarzyszenie "B." wnosząc o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym podniosło, iż sprawa dotyczy zakresu jego statutowej działalności.
W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, z art. 33 § 2 ustawy p.p.s.a. nie wynika zasada obligatoryjnego udziału każdej organizacji społecznej występującej w sprawach innych osób, a dotyczących działalności statutowej tej organizacji. Sąd uwzględniając bowiem wskazane kryteria, bada dopuszczalność udziału wnioskującej organizacji w konkretnym postępowaniu sądowoadministracyjnym. Sąd administracyjny badając wniosek o dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w sprawie winien sprawdzić, czy spełnione są warunki formalno - prawne, tj. organizacja jest powołana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa powszechnie obowiązującego, a zakres działalności statutowej uwzględnia charakter rozstrzyganej sprawy sądowoadministracyjnej; czy udział tej organizacji odpowiada celowi sądownictwa administracyjnego tj. sprzyja realizacji "sądowej kontroli administracji" i wreszcie, czy organizacja realizuje cel publiczny do którego została powołana (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 sierpnia 2010 r., sygn. akt II OZ 759/10, ogólnodostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych prowadzonej przez NSA).
Ponadto wskazać należy, iż udział organizacji społecznej w sprawie innych osób nie może służyć partykularnym interesom samej organizacji lub jej członków, lecz musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w sprawach indywidualnych i działaniem w nim organów administracji (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, Warszawa 1996 r., str. 226).
Przedmiotem niniejszego postępowania sądowego jest postanowienie Ministra Środowiska wydane na podstawie ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów egzekucyjnych, które obciążają zobowiązanego J. L.
Analiza złożonych przez organizację społeczną Stowarzyszenie "B." dokumentów dotyczących celów i zakresu jej działania tj. statutu oraz Regulaminu Wewnętrznego Pracy Zarządu prowadzi do wniosku, iż przedmiotowa sprawa nie dotyczy jej statutowej działalności.
W Rozdziale II Statutu Stowarzyszenia zatytułowanym Cele i formy działania Stowarzyszenia w § 1 wskazano, iż Celem Stowarzyszenia jest:
• wspieranie społecznej aktywności obywateli,
• przyczynianie się do tworzenia tożsamości środowiskowej organizacji pozarządowych,
• pomoc w wymianie informacji, wiedzy i doświadczeń między organizacjami,
• promowanie współdziałania z samorządem terytorialnym, sektorem państwowym i gospodarczym oraz politykami,
• działania mające na celu umacnianie porządku publicznego, bezpieczeństwa i praworządności, a zwłaszcza walka z bezprawiem, korupcją i innymi patologiami życia publicznego,
• propagowanie idei tolerancji, humanizmu oraz sprawiedliwości społecznej,
• udział w wyborach do Rad Gmin, Rad Powiatów i Sejmików samorządowych oraz Sejmu.
W § 2 określono natomiast, iż Stowarzyszenie realizuje swoje cele, zgodnie z obowiązującymi przepisami, w szczególności poprzez:
• współpracę z polskimi i zagranicznymi organizacjami pozarządowymi o tym samym lub podobnym charakterze;
• współpracę z władzami samorządowymi, państwowymi, sektorem gospodarczym, środkami masowego przekazu oraz z osobistościami życia publicznego, zainteresowanymi rozwojem społeczeństwa obywatelskiego;
• prowadzenie działalności informacyjnej, promocyjnej, szkoleniowej, badawczej, interwencyjnej i wydawniczej służącej realizacji celów statutowych,
• pomoc w zdobywaniu funduszy organizacjom i osobom współorganizującym i koordynującym spotkania stowarzyszenia.
Sąd wskazuje, iż powyższe cele nie pozwalają uznać by przedmiotowe postępowanie sądowoadministracyjne wpisywało się w zakres statutowej działalności Stowarzyszenia "B.". Również pisma Stowarzyszenia nie precyzują, który ze statutowych celów miałby realizować udział w niniejszym postępowaniu sądowym.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 33 § 2 ustawy p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło