V SA/Wa 1424/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - sędzia NSA - Ewa Wrzesińska- Jóźków po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zmianę postanowienia w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2013 r. znak [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności pieniężnej z tytułu grzywny p o s t a n a w i a: odmówić wzruszenia postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2013 r. Wnioskiem sporządzonym na urzędowym formularzu PPF z 25 czerwca 2013 r. A. M. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie, nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Wnioskodawca oświadczył, iż otrzymuje emeryturę w wysokości 3.454,04 zł brutto miesięcznie, jak również posiada dochód z tytułu "zlecenia" w wysokości 267,66 zł brutto miesięcznie. Łączny dochód miesięczny netto wnioskodawca wyliczył na kwotę 2.900 zł. W rubryce nr 7.2.2 wniosku oświadczył, iż posiada zobowiązania z tytułu zaciągniętych kredytów: "[...] – 35.000 zł; [...] – 6.000 zł; [...] – 1.500 zł". Skarżący wskazał, iż na jego miesięczne wydatki składają się: spłata kredytów – [...] – 900 zł, [...] – 300 zł, [...] – 150 zł,[...] – 61,50 zł, energia – 108,28 zł, mieszkanie TBS – 696 zł, [...] – 90,67 zł, lekarstwa – 350 zł, telefon – 100 zł, telewizja – 60 zł. Skarżący wezwany do złożenia określonych dokumentów nadesłał pismo z dnia 17 lipca 2013 r., do którego załączył kopie następujących dokumentów: decyzji o waloryzacji emerytury z dnia 13 marca 2013 r., wyciągu z rachunku bankowego za czerwiec 2013 r., informacji o dochodach oraz o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy w 2012 r. (PIT-11), informacji o rocznym obliczeniu podatku przez organ rentowy za 2012 r. (PIT- 40A), umowy kredytu gotówkowego na spłatę zobowiązań kredytowych z dnia 17 sierpnia 2011 r. wraz z terminarzem spłaty, umowy kredytu gotówkowego na cel konsumpcyjny z dnia 14 listopada 2012 r. wraz z terminarzem spłaty, potwierdzenia złożenia depozytu na kartę kredytową, formularza informacyjnego dotyczącego kredytu konsumenckiego, wyciągu z rachunku karty kredytowej wraz z potwierdzeniem spłaty zadłużenia, wymiaru czynszu, a także potwierdzenie dokonania opłaty za telefon (109,68 zł), rachunek za korzystanie z telewizji i internetu oraz rachunek za energię elektryczną. W piśmie procesowym wyjaśnił dodatkowo, iż jego zadłużenie ogółem wynosi 40.000 zł. W sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego, którym odmówiono przyznania wnioskowanej pomocy skarżący ponownie przedstawił swoje miesięczne wydatki, których łączną wysokość wyliczył na kwotę 2.816,45 zł. Jednocześnie podtrzymał wcześniejsze oświadczenie, iż jego miesięczny dochód netto wynosi 2.900 zł. Wnioskodawca zarzucił referendarzowi, iż nie uwzględnił jego sytuacji życiowej, nie wziął pod uwagę wydatków na wyżywienie, czy ubranie. W ocenie skarżącego cały osiągany dochód jest pożytkowany na wydatki, co powoduje, że nie jest w stanie partycypować w kosztach postępowania sądowego. Po rozpatrzeniu sprzeciwu skarżącego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 17 października 2013 r. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Oceniając złożony wniosek Sąd odnosząc się do sytuacji skarżącego wskazał przede wszystkim , iż wnioskodawca posiada stały dochód w wysokości 2.900 zł netto miesięcznie, z którego pokrywane są wydatki niezbędnego utrzymania jednej osoby, biorąc pod uwagę oświadczenie skarżącego, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Już ta okoliczność zdaniem Sądu powodowała, że nie sposób zaliczyć wnioskodawcy do kategorii osób żyjących w ubóstwie, które nie posiadają środków na utrzymanie, a co za tym idzie środków na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania, a co najmniej na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z [...] grudnia 2013 r. sygn. akt II [...] oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie z dnia [...] października 2013 r. uznając je za bezzasadne. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż ocena sytuacji majątkowej skarżącego dokonana przez WSA w Warszawie w zaskarżonym postanowieniu ustalona została w sposób prawidłowy. W dniu 5 marca 2014 r. skarżący wniósł o zmianę prawomocnego postanowienia z dnia 17 października 2013 r. w przedmiocie prawa pomocy. Skarżący składając nowy wniosek PPF powołał się na "ciężkie choroby w tym leczenie psychiatryczne", które wiąże się z wydatkami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Należy zauważyć, że sprawa z wniosku skarżącego o udzielenie prawa pomocy w zakresie całkowitym została już rozstrzygnięta postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 października 2013 r. a postanowienie to stało się prawomocne, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego uznając, iż jest ono nieuzasadnione. Postanowienie w sprawie prawa pomocy należy do tzw. postanowień niekończących postępowania w sprawie, które mogą być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne – art. 165 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r. poz. 270 t.j.), dalej powoływanej jako p.p.s.a. W orzecznictwie jak i doktrynie funkcjonuje pogląd, że zmiany stanu faktycznego lub prawnego uzasadniające zmianę lub uchylenie postanowienia w trybie art. 165 p.p.s.a. muszą dotyczyć okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tak by uzasadniały zmianę lub uchylenie postanowienia. Przez "zmianę okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązujących przepisach prawnych. Bez takiej zmiany okoliczności sprawy wydane postanowienie nie może być modyfikowane lub uchylone (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Warszawa 2005 r., s. 499). W przypadku sprawy dotyczącej prawa pomocy, zmiany powyższych okoliczności musiałyby być na tyle widoczne, aby możliwa była zmiana dotychczasowego stanowiska a zatem musiałyby to być zmiany polegające na pogorszeniu sytuacji materialnej wnioskodawcy (tak również NSA w post. z dnia 7 listopada 2007 r. Sygn. akt I GZ 220/07). W ocenie tut. Sądu w rozpoznawanej sprawie skarżący w złożonym ponownie wniosku co prawda powołał się na nowe okoliczności w sprawie (leczenie psychiatryczne), jednakże okoliczność ta w żadnym stopniu zdaniem Sądu nie wpływa na podjętą już ocenę sytuacji skarżącego. Wskazać tutaj trzeba, iż okoliczność znacznych wydatków przeznaczonych na leczenie (pozostałych chorób skarżącego) była już przedmiotem oceny Sądu, bowiem w poprzednio badanym wniosku skarżący wskazywał, iż na leki wydatkuje około 350 zł miesięcznie. Aktualnie skarżący wskazuje, iż na leki wydaje 250-300 zł miesięcznie, czyli mimo powołania nowej okoliczności związanej z leczeniem psychiatrycznym wydatki z tytułu leczenia chorób skarzącego wynoszą obecnie mniej niż poprzednio. Okoliczność ta jest o tyle istotna, iż kwota dochodów skarżącego nie uległa znacznej zmianie (obecnie 3050 zł netto z tytułu emerytury i zlecenia). Jednocześnie dodać tutaj należy, iż jak wynika z karty informacyjnej leczenia szpitalnego (k.39) oraz informacji z kolejnego formularza PPF, stan zdrowia skarżącego nie rzutuje na podejmowane przez niego działania i nie wpływa znacząco na jego możliwości finansowe (emerytura 3.581,41 zł oraz praca na zlecenia 400 zł – brutto). Również pozostałe okoliczności wskazane w aktualnym wniosku nie wpływają na podjętą już ocenę sytuacji skarżącego. Wskazywane przez skarżącego wydatki określono bowiem jako niższe niż powoływane poprzednio ([...]-133+68, t[...]pn-88, TV-58,50 zł, Prąd – 60 zł, A.– 200 zł , Skok 1357). Ogółem wydatki miesięczne skarżący określił na kwotę około 2000 zł co przy wskazywanym dochodzie 3.981,41 zł (brutto) pozwala na bez jakichkolwiek wątpliwości na stwierdzenie, iż brak jest aktualnie podstaw do zmiany prawomocnego stanowiska Sądu w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu prawa pomocy. Stwierdzić zatem należy, że przy wskazywanej wysokości uzyskiwanych dochodów i posiadanym majątku nie można uznać wnioskodawcy za osobę ubogą znajdująca się w bardzo trudnej sytuacji materialnej bądź pozbawioną środków do życia. Skarżący nie wykazał zatem jakichkolwiek okoliczności, które mogłyby uzasadniać wzruszenie prawomocnego postanowienia z dnia 17 października 2013 r. W związku z tym, że powyższa kwestia była już wnikliwie oceniona przez Sąd, na podstawie art. 165 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił jak w sentencji.