V SA/Wa 1427/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi H.S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adw. J. J., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) i tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) a nadto 17 zł (siedemnaście złotych) tytułem uiszczonej opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa. Zaskarżoną decyzją z (...) kwietnia 2013 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję Prezesa Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) lutego 2013 r. nr (...) o uchyleniu decyzji ostatecznej. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. Decyzją z (...) marca 2010 r. Prezes ARiMR ustalił H. S. kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w latach 2004-2007 w łącznej kwocie 3281, 07 zł powiększonej o odsetki liczone jak dla zaległości podatkowych. Pismem z dnia 1 kwietnia 2012 r. H. S. powołując się na swoją trudną sytuację finansową wniosła o rozłożenie wspomnianej kwoty na raty poczynając od miesiąca maja 2012 r. Decyzją z (...) maja 2012 r. nr (...)Prezes ARiMR rozłożył H. S. kwotę 3281 zł powiększoną o odsetki w ten sposób, że spłata następować będzie według harmonogramu stanowiącego załącznik do decyzji, z terminem płatności pierwszej raty do 30 maja 2012 r. W decyzji zastrzeżono, ze w przypadku braku terminowej realizacji spłaty należności decyzja zostanie uchylona i wszczęte zostanie postępowanie egzekucyjne w celu przymusowego ściągnięcia należności. Pismem z dnia 10 stycznia 2013 r. H. S. została poinformowana o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie uchylenia decyzji ostatecznej z dnia (...) maja 2012 r. w związku z zaniechaniem spłaty rat. Jednocześnie poinformowano ją o możliwości złożenia wyjaśnień i zapoznania się z materiałem dowodowym. Decyzją z dnia (...) lutego 2013 r. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w oparciu o treść art. 162 § 2 w związku z art. 162 § 3 ustawy k.p.a. z 14 czerwca 1960 r. uchylił decyzję własną z (...) maja 2012 r. nr (...) o rozłożeniu H. S. nienależnie pobranych płatności ONW na raty. Organ stwierdził, że w związku z treścią decyzji zobowiązana dokonała płatności jedynie dwóch rat w kwocie po 100 zł każda tj. 29 maja 2012 r. i 18 lipca 2012 r., która to rata została proporcjonalnie rozliczona. Zaprzestanie spłacania rat spowodowało konieczność wydania decyzji z 28 lutego 2013 r. W związku z w.w. decyzją H. S. złożyła w terminie do złożenia odwołania pismo z 11 marca 2013 r., w którym zwróciła się o ponowne rozłożenie obciążającej ją należności na raty wyjaśniając, że ze względu na brak środków finansowych, konieczność ponoszenia wydatków na utrzymanie swoje i nieletniego syna, nie była w stanie regulować rat zgodnie z harmonogramem. Jednocześnie wskazała, że w związku z faktem, iż otrzymywać będzie emeryturę pozwoli jej to na wywiązywanie się z zobowiązania ratalnego. Pismo to ze względu na jego treść zostało potraktowane jako odwołanie, przy czym niezależnie od tego zawarty w niej wniosek o ponowne rozłożenie należności na raty został skierowany do załatwienia. H.S. wskazała również, że nie została powiadomiona o wszczęciu postępowania w sprawie. Decyzją z (...) kwietnia 2013 r. (...) Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Minister ponownie ustalił przebieg postępowania w sprawie oraz uznał, że skarżąca nie wywiązała się z zobowiązania wynikającego z uchylonej decyzji ostatecznej, mimo, że w jej treści została poinformowana o konsekwencjach wynikających z braku uiszczania wyznaczonych rat. Minister wskazał, że w tym stanie rzeczy zaistniały przesłanki do zastosowania treści art. 162 § 2 k.p.a.. W odniesieniu zaś do doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie uchylenia decyzji ostatecznej wyjaśnił, że w sprawie doszło do doręczenia zastępczego wspomnianego powiadomienia w trybie art. 42-44 k.p.a. Od decyzji tej H. S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze wniosła o umożliwienie jej przez Sąd spłacania obciążającej ją należności w ratach wskazując, iż na przeszkodzie w ich spłacaniu stanęła jej zła sytuacja materialna – co należy uznać za wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji organu. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o oddalenia skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga nie jest zasadna. Decyzją z (...) maja 2012 r. nr (...) Prezes ARiMR rozłożył H. S. kwotę 3281 zł powiększoną o odsetki (łącznie 5106,53 zł) w ten sposób, że spłata następować miała według harmonogramu stanowiącego załącznik do decyzji, z terminem płatności pierwszej raty do 30 maja 2012 r. Zgodnie z harmonogramem należność miała zostać uregulowana w 51 ratach, z których 50 miało wynosić po 100 zł zaś ostatnia 106,53 zł – każda płatna do 30 każdego miesiąca, ostatnia do 30 lipca 2015 r. Nie ulega wątpliwości, że skarżąca poza dwoma ratami w wysokości po 100 zł zapłaconymi 29 maja 2012 r. i 18 lipca 2012 r. nie uiściła już żadnej raty. Jest także bezsporne, że w treści decyzji z 15 maja 2012 r. zastrzeżono, że w przypadku zaprzestania płacenia rat decyzja zostanie uchylona w związku z czym skarżąca miała tego świadomość. Zgodnie z art. 162 § 2 k.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji uchyli ją, jeżeli została ona wydana z zastrzeżeniem dopełnienia określonych czynności, a strona nie dopełniła tych czynności w wyznaczonym terminie. Z treści przepisu art. 162 § 2 wynika więc, że organ administracji publicznej jest obowiązany uchylić decyzję, w której nałożono na stronę obowiązek dopełnienia określonych czynności oraz wyznaczono termin dokonania tych czynności, a strona nie dopełniła tych czynności w wyznaczonym terminie. W zaktualizowanym komentarzu do treści art. 162 Andrzej Wróbel zauważył, że w piśmiennictwie przyjętą w komentowanym przepisie konstrukcję prawną określa się jako rodzaj zlecenia (zob. wyrok NSA z dnia 22 marca 2007 r., II OSK 2004/06, LEX nr 327771: "Przepis art. 162 § 2 k.p.a. normuje tryb uchylenia decyzji wydanej z tzw. zleceniem. Możność nałożenia na stronę owych dodatkowych obowiązków musi wynikać z przepisów prawa materialnego. Wypływający ze zlecenia obowiązek nie wpływa na ważność decyzji, a jest jedynie związany z jej wykonywaniem. Powinność zastosowania się do treści zlecenia zaczyna się dopiero po przystąpieniu do wykonywania decyzji. Jednocześnie cechą charakterystyczną zlecenia jest to, że wypływające z niego obowiązki wykraczają poza treść stosunku prawnego ustalonego decyzją"; komentarz do art. 107). Należy przyjąć, że jeżeli przepis szczególny określa skutki niedopełnienia przez stronę czynności, które powinna była wykonać w oznaczonym w decyzji terminie, wówczas przepis art. 162 § 2 nie może mieć zastosowania (por. wyrok NSA z dnia 13 lutego 2009 r., II GSK 747/08, LEX nr 522384: "Gdy określone obowiązki wynikają z mocy samego prawa nie mają one charakteru zlecenia, a ich niewykonanie nie może stanowić podstawy uchylenia decyzji na podstawie art. 162 § 2 k.p.a."). Należy wskazać w związku z tym, że podstawę prawną rozłożenia nienależnie pobranych płatności z tytułu ONW jest rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłaty należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej a konkretnie treść § 7 w zw. z § 9 ust. 1 pkt 1 ( Dz. U. 2010.258.1747). Z treści § 7 rozporządzenia wynika, ze w przypadkach uzasadnionych względami społecznymi lub gospodarczymi prezes agencji płatniczej, na wniosek dłużnika może odroczyć termin spłaty całości lub części należności lub rozłożyć płatność całości lub części należności na raty, biorąc pod uwagę możliwości płatnicze dłużnika. To jaki kształt przybierze decyzja, jaka będzie wysokość rat, ile ich będzie i jaki będzie termin płatności rat zależy od decyzji organu, przy czym wykonanie decyzji poprzez zastosowanie się osoby zobowiązanej do nałożonych obowiązków zależy wyłącznie od niej. Należy wskazać przy tym, że nie istnieją przepisy szczególne, które określałyby wprost skutki zaprzestania płacenia rat, co powoduje zdaniem Sądu, że w świetle przedstawionego stanowiska wyrażonego przez komentatora dowodzi możliwości zastosowania treści art. 162 § 2 k.p.a. W tym stanie rzeczy działając na podstawie art. 151 p.p.s.a Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.