V SA/Wa 1432/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - sędzia WSA - Piotr Kraczowski po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2010r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od zarządzenia referendarza sądowego z 2 grudnia 2009r. o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania w sprawie ze skargi Z. N. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2009r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania p o s t a n a w i a: przyznać Z. N. prawo pomocy w zakresie częściowym tj. poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Niniejsza sprawa została wszczęta na skutek skargi Z. N. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] sierpnia 2009r. nr [...], w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Zarządzeniem Sądu z 8 października 2009r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pismem z 9 października 2009r., wezwał skarżącą na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Skarżąca otrzymała w/w pismo w dniu 13 października 2009r., a pismem z 15 października 2009r. (data nadania ) złożyła wniosek o zwolnienie z wpisu sądowego. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z 22 października 2009r., skarżąca została wezwana do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie go na urzędowym formularzu "PPF". W dniu 2 grudnia 2009r. zarządzeniem referendarskim pozostawiono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sadowych bez rozpoznania, z uwagi na fakt, iż skarżąca nie przesłała do Sądu formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. W dniu 15 grudnia 2009r., skarżąca wniosła sprzeciw na powyższe zarządzenie oraz złożyła wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 259 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczona dalej jako ppsa.) - od zarządzeń wydanych przez referendarza sądowego przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z brzmienia art. 260 ppsa., wynika natomiast, iż w wypadku wniesienia sprzeciwu zarządzenie, przeciwko któremu został wniesiony traci moc, a sprawa podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. W myśl przepisu art. 245 § 1 ppsa, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 ppsa.), zaś częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 ppsa). Natomiast zgodnie z przepisem art. 246 § 2 ppsa, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej może nastąpić w zakresie częściowym - gdy osoba taka wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy w pierwszej kolejności wskazać, iż ponoszenie kosztów sądowych przez stronę jest zasadą, albowiem koszty te - a wśród nich wpis - są rodzajem daniny publicznej. Zasadą wynikającą z art. 84 Konstytucji jest powszechność i równość ponoszenia danin publicznych. Zwolnienie od ich ponoszenia strony oznacza przerzucenie ciężaru na budżet państwa, a w efekcie - na współobywateli, stąd powinno stanowić wyjątek (tak Naczelny Sąd Administracyjny w niepublikowanym postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 roku, FZ 478/04, a także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w postanowieniu z 7 września 2006 roku, II SA/Ol 588/06, Lex Omega nr 191863). Wynikający ze złożonych oświadczeń stan majątkowy skarżącej uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, po uwzględnieniu z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej strony jej możliwości finansowych. Z. N. nie jest w stanie ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny pełnych kosztów postępowania, w postaci wpisu sądowego (na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) w kwocie 100,- zł. od skargi na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] sierpnia 2009r. Prawo pomocy jest instytucją, stworzoną właśnie z myślą o takich osobach, które nie są w stanie ponieść kosztów prowadzenia sprawy, nie rezygnując przy tym z koniecznego, niezbędnego dla egzystencji utrzymania siebie i swojej rodziny, a odmowa przyznania tego prawa istotnie mogłaby zamknąć im drogę do sądu. Skarżąca właśnie należy to tej kategorii osób, a wymóg poniesienia przez nią na tym etapie postępowania kosztów wpisu stanowiłoby relatywnie dużą część jej dochodów. Z. N. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem W. oraz trójką dzieci, z których dwoje jest w wieku szkolnym. Mąż skarżącej przebywa w [...], a syn K. pozostaje bez pracy, dwoje dzieci w wieku szkolnym: [...] i [...] otrzymują kwotę po [...] zł z tytułu wypłacanych alimentów. Skarżąca jest osobą bezrobotną, poprzednio była zatrudniona do [...] 2009r., jako [...] z wynagrodzeniem w wysokości [...],- zł. Na majątek rodziny N. składa się mieszkanie o powierzchni [...] m² oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...], skarżąca oraz jej rodzina nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy podkreśla bardzo ciężką sytuację materialną w jakiej obecnie znajduje się ona i jej rodzina. Środków finansowych wystarcza jedynie, jak podaje wnioskodawczyni na podstawowe środki do życia i lekarstwa, skarżąca wraz z rodziną korzysta z pomocy opieki społecznej (decyzja Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z [...] września 2008r. oraz decyzja Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...]z [...] maja 2009r.). Z. N. jest osobą ciężką chorą, z orzeczonym stopieniem niepełnosprawności (k. 4 a.s.) i zdiagnozowanymi chorobami przewlekłymi, m.in. schorzeniami o charakterze [...] Zatem zgodnie z przedstawionymi oświadczeniami, Sąd mając na uwadze trudną sytuacją bytową wnioskodawczyni i jej dzieci uznał, iż skarżąca należy do tych osób, które są rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Z uwagi na powyższe należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia, biorąc za podstawę art. 246 § 1 pkt 2 ppsa oraz art. 260 ppsa.