V SA/Wa 1439/16
WyrokWSA w Warszawie2016-09-20
Skład orzekający: Bożena Zwolenik, Irena Jakubiec-Kudiura, Jarosław Stopczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy celne, kwestionując zadeklarowaną wartość celną importowanego, uszkodzonego samochodu, mogą opierać się na danych porównawczych dotyczących pojazdów nieuszkodzonych z rynku eksportu, a następnie pomniejszać tę wartość o koszty napraw ustalone według cen rynku importu, zamiast porównywać cenę uszkodzonego pojazdu z ceną porównywalnego uszkodzenia na rynku eksportu?Ratio decidendi
Organy celne, kwestionując zadeklarowaną wartość celną importowanego, uszkodzonego samochodu, powinny porównać cenę tego pojazdu (uszkodzonego) z ceną porównywalnego uszkodzenia samochodu tej samej marki na rynku kraju eksportu. Pominięcie tego kroku i oparcie się na danych dotyczących pojazdów nieuszkodzonych, a następnie pomniejszenie ich o koszty napraw ustalone według cen rynku importu, stanowi naruszenie przepisów postępowania i może prowadzić do błędnego ustalenia wartości celnej.Stan faktyczny
Skarżący importował samochód osobowy, deklarując jego wartość celną. Organy celne zakwestionowały tę wartość, uznając ją za zaniżoną, i ustaliły ją na nowo, stosując metodę "ostatniej szansy". Skarżący kwestionował sposób ustalenia wartości celnej, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i proceduralnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny pierwotnie oddalił skargę, jednak Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ten wyrok, wskazując na wadliwe postępowanie organów celnych w zakresie porównania cen.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lutego 2013 r. oraz zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz W. B. kwotę 2917 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant spec. - Anna Szaruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2016 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia ... lutego 2013 r. nr ... w przedmiocie określenia kwoty długu celnego oraz kwoty podatku od towarów i usług: 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz W.B. kwotę 2917 zł (dwa tysiące dziewięćset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi złożonej przez W.B. (dalej: "Skarżący", "Strona") jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w W. (dalej: "Dyrektor IC", "organ odwoławczy") z dnia [...] lutego 2013 r. Nr [...], uchylająca w całości decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] sierpnia 2010 r. Nr [...], i określająca:
- kwotę wynikającą z długu celnego podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu dla towaru objętego procedurą dopuszczenia do obrotu na podstawie zgłoszenia celnego SAD [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. w wysokości 1.695,00 zł,
- kwotę podatku akcyzowego z tytułu importu ww. towaru w wysokości 3.664,00 zł,
- kwotę podatku od towarów i usług z tytułu importu ww. towaru w wysokości 6.733,00 zł.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu [...] stycznia 2008 r. W.B. dokonał zgłoszenia celnego, wnioskując o objęcie importowanego samochodu osobowego marki [...] rok produkcji 2006, nr VIN [...] o poj. 2500 cm³, procedurą dopuszczenia do obrotu na obszarze celnym Wspólnoty. Do zgłoszenia celnego Ww. załączył fakturę zakupu z dnia [...] listopada 2007 r. na kwotę 2.500 [...], dokument [...], fakturę transportową oraz opinię rzeczoznawcy samochodowego L.K. z dnia [...] stycznia 2008 r. Zgłoszenie zostało przyjęte przez organ celny.
W wyniku kontroli ww. zgłoszenia celnego przeprowadzonej przez funkcjonariuszy celnych IC stwierdzono, że zadeklarowana wartość celna sprowadzonego samochodu jest zaniżona. Wobec powyższego Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. (dalej: "Naczelnik UC", "organ I instancji") wszczął z urzędu postępowanie w stosunku do przedmiotowego zgłoszenia celnego.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. o numerze wskazanym wyżej, Naczelnik UC orzekł o retrospektywnym zarejestrowaniu kwoty cła z tytułu importu wg zgłoszenia celnego SAD z dnia [...] stycznia 2008 r. w wysokości 2.956, 00 zł oraz określił zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym i podatku od towarów i usług z tytułu ww. importu w wysokości 10.200, 00 zł.
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że dla ustalenia wartości celnej towaru zastosowano metodę "ostatniej szansy". Wyjaśnił, że za podstawę ustalenia wartości celnej samochodów przyjął wartość samochodów wg notowania z katalogu EurotaxGlass’s 1/08 oraz ocenę techniczną dokonaną przez rzeczoznawcę L.K. w zakresie obejmującym korektę za przebieg, ogumienie oraz procentowe określenie korekty z tytułu szacunkowego kosztu naprawy.
Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Celnej w W. zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. o numerze wskazanym wyżej, uchylił decyzję organu I instancji w całości oraz orzekł o retrospektywnym zaksięgowaniu kwoty cła z tytułu importu w wysokości 1.695,00 zł, określił kwotę podatku akcyzowego z tytułu ww. importu w wysokości 3.664,00 zł oraz kwotę podatku od towarów i usług z tytułu ww. importu w wysokości 6.733,00 zł. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, iż organy celne są upoważnione do kwestionowania w uzasadnionych przypadkach wartości transakcyjnej wynikającej z dokumentów załączonych przez Stronę do zgłoszenia celnego oraz ustalania wartości celnej towaru metodą "ostatniej szansy". Dyrektor Izby Celnej podkreślił, iż wartość transakcyjna towaru powinna odzwierciedlać jego rzeczywistą cenę. Tylko taka wartość jest wartością celną towaru w rozumieniu art. 29 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE seria L nr 302. s.1 ze zm.); dalej: "WKC".
Za podstawę do zakwestionowania deklarowanej wartości celnej importowanego samochodu posłużyła opinia rzeczoznawcy nr [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. załączona przez Stronę do zgłoszenia celnego. Cena rynkowa importowanego pojazdu przedstawiona w ww. opinii sporządzonej w oparciu o materiał porównawczy z kraju rynku eksportu w znaczącym stopniu odbiegała od ceny zadeklarowanej przez Skarżącego. Oferowane na [...] aukcji internetowej pojazdy marki [...], nawet po uwzględnieniu stopnia uszkodzenia, przedstawiały wartość trzykrotnie wyższą od zadeklarowanej przez Stronę w zgłoszeniu celnym.
Jednocześnie Dyrektor IC uznał, iż organ I instancji błędnie ustalił wartość celną przedmiotowego samochodu, gdyż zastosował nieprawidłową metodę uwzględniania korekty koniecznych napraw przedmiotowego pojazdu. Dyrektor Izby Celnej dokonał ponownego ustalenia wartości celnej przedmiotowego pojazdu przyjmując za podstawę ustalenia wartości celnej wartość wg notowania z katalogu EurotaxGlass’s 1/08 w wersji elektronicznej w systemie CARWERT.
W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy dokonał wyliczeń wraz z podaniem podstawy prawnej odnośnie podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ I instancji art. 181a WKC Dyrektor IC wyjaśnił, iż organy celne zobowiązane są do czuwania aby wartość celna przywożonych towarów była określona w prawidłowej wysokości. W toku postępowania analizie została poddana załączona do zgłoszenia celnego opinia rzeczoznawcy oraz załączone do niej wydruki ze stron internetowych [...]. Przedstawione w ww. materiale ceny samochodów na rynku kraju eksportu (od 13.999 do 18.975 [...]), nawet po uwzględnieniu uszkodzeń i związanych z tym koniecznych napraw pojazdu wskazanych w przedmiotowej opinii, odbiegały od ceny zadeklarowanej przez Importera. Jednocześnie wskazana w opinii wartość przedmiotowego pojazdu -12.400 zł również dwukrotnie przewyższała tę w zgłoszeniu celnym - 6.278 zł (2.500 [...]).
W wyniku analizy załączonych do zgłoszenia dokumentów, w tym opinii rzeczoznawcy oraz ustalenia, iż wycena przedmiotowego pojazdu jak również jego ceny na rynku kraju eksportu znacznie przewyższają cenę wskazaną w zgłoszeniu organ I instancji organ zasadnie odstąpił od ceny transakcyjnej i ustalił wartość celną importowanego towaru w oparciu o kolejne metody zawarte w art. 30 WKC. Dyrektor IC podzielił również pogląd Naczelnika UC, że w przypadku zakwestionowania ceny transakcyjnej, jedyną odpowiednią metodą ustalenia wartości celnej dla towaru, jakim jest używany samochód, jest metoda "ostatniej szansy".
Odnosząc się do zarzutów dotyczących naruszenia zasad postępowania podatkowego uregulowanego przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.), dalej: "O. p.", organ II instancji wskazał, iż w sprawie w sposób wyczerpujący rozpatrzony został cały materiał dowodowy, a Skarżącemu zagwarantowano czynny udział w postępowaniu wyjaśniającym zarówno przed organem I, jak i II instancji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Strona wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora IC oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
a) prawa materialnego:
- art. 29 ust. 1 WKC w związku z art. 181a rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 253 z 1993 r. ze zm.); dalej: "RWKC", poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i tym samym wadliwe uznanie, że w przedmiotowej sprawie nie można zaakceptować wartości transakcyjnej towaru, w sytuacji gdy prawidłowe zastosowanie powyższego przepisu prowadzi do uznania, iż wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna faktycznie zapłacona, a odstępowanie od wartości transakcyjnej jest możliwe tylko w sytuacjach wyjątkowych, które w przedmiotowej sprawie nie zaistniały,
- niewłaściwą wykładnię art. 181a ust. 1 RWKC, między innymi przez niewyjaśnienie Stronie "uzasadnionych wątpliwości" stojących u podstaw przyjętego trybu postępowania,
b) prawa proceduralnego :
- art. 122, art. 180 O. p. w związku z art. 181a ust. 1 RWKC dokonując wadliwej oceny, że dane z portalu internetowego www.cars.com dają samoistną podstawę do powzięcia uzasadnionych wątpliwości co do rzetelności wskazanej na rachunku wartości transakcyjnej pojazdu,
- art. 187 § 1 O. p., który to przepis nakłada na organ obowiązek zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w tym powołania biegłego do wyceny stopnia uszkodzenia importowanego pojazdu, w celu ustalenia wartości celnej w trybie art. 31 WKC,
- art. 191 w związku z art. 180 § 2 O. p., poprzez niedokonanie oceny na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, w tym pominięcie dokumentu [...] nr [...] wystawionego przez [...] oraz dokonanie w sposób całkiem dowolny wyceny importowanego pojazdu w oparciu o metodę szacunkowego kosztu naprawy, która nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie,
- art. 121 § O. p. w związku z art. 181a ust. 2 RWKC polegające na zaniechaniu poinformowania strony postępowania o możliwości przedstawienia uzupełniających informacji zgodnie z art. 178 ust. 4 RWKC w przypadku gdy organy celne powzięły wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określona w art. 29 WKC,
- art. 121 § 1 O. p. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organu podatkowego, wskazujący na brak dbałości o bezstronność rozstrzygnięcia i dbałości o wyjaśnienie wszelkich faktycznych oraz prawnych aspektów sprawy.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wnosząc o jej oddalenie podtrzymał ustalenia faktyczne i prawne zawarte w zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2013 r. Skarżący wskazał, iż organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę nie odniósł się do wielu istotnych zarzutów w niej zawartych poprzestając na przytoczeniu ponownie argumentacji prezentowanej w treści skarżonej decyzji. Podniósł, iż organy celne w przedmiotowym postępowaniu nie dołożyły starań dla właściwego wyjaśnienia stanu faktycznego, przyjmując za punkt wyjścia bezwarunkową konieczność podwyższenia wartości celnej samochodu w oparciu o niepotwierdzone i nieuzasadnione przypuszczenia funkcjonariuszy celnych oraz wyłącznie w oparciu o niekompletny i nieprawidłowy materiał dowodowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 października 2013 r. sygn. akt V SA/Wa 1090/13, oddalił skargę na ww. decyzję Dyrektora IC.
W ocenie Sądu organy celne nie naruszyły art. 29 ust. 1 WKC w związku z art. 181a RWKC i zasadnie uznały, iż zaistniały uzasadnione wątpliwości czy wartość zadeklarowana w przedmiotowym zgłoszeniu celnym stanowiła całkowitą płatność za importowany towar. Porównanie ceny przedstawionej w opinii rzeczoznawcy nr [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. załączonej przez Skarżącego do zgłoszenia celnego z wartością pojazdu zadeklarowaną przez Skarżącego w kwocie 2.500 [...] w oczywisty sposób uzasadniało wątpliwości, co do prawidłowości zadeklarowanej wartości pojazdu i w świetle art. 181a RWKC stanowiło podstawę do odstąpienia przez organy celne od ustalania wartości celnej sprowadzonego pojazdu na podstawie wartości transakcyjnej. Dwukrotna różnica między ceną ustaloną przez rzeczoznawcę na podstawie cen na rynku [...] z uwzględnieniem korekt mających wpływ na wartość rynkową pojazdu, a deklarowaną wartością transakcyjną uzasadniała wątpliwości organów celnych.
Konsekwencją zakwestionowania wartości transakcyjnej wynikającej z załączonej do zgłoszenia celnego faktury była konieczność ustalenia wartości celnej przedmiotowego pojazdu z wykorzystaniem jednej z metod wskazanych kolejno w art. 30 i 31 WKC. Podstawą do określenia wartości pojazdów uszkodzonych metodą “ostatniej szansy" (art. 31 ust. 1 WKC) jest oszacowanie stopnia uszkodzenia pojazdu oraz określenie realnej wartości jego nieuszkodzonej części.
Zdaniem Sądu I instancji zasadnie zatem organy celne, posługując się komputerowym systemem wyceny wartości pojazdów EurotaxGlass's - CARWERT (baza danych 1/08), określiły średnią wartość rynkową ww. samochodu na kwotę 98.400 zł. Organy uwzględniły opinię rzeczoznawcy w zakresie obejmującym korektę z tytułu koniecznych napraw, przebiegu oraz korektę za ogumienie. Natomiast nie zostały uwzględnione korekty z tytułu: stanu utrzymania i dbałości o pojazd - 3%, aktualności badań technicznych - 4% oraz serwisowania pojazdu - 3%, z uwagi na to, że wskazane korekty nie są bezpośrednio związane z wartością transakcyjną określoną w art. 29 WKC, a stanowią jedynie element wtórny dokonanego importu. Korekty te mają charakter automatyczny, a nie indywidualny, odzwierciedlający rzeczywisty stan towaru.
Sąd I instancji stwierdził, że Dyrektor IC nie naruszył również pozostałych wskazanych w skardze przepisów postępowania.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył W.B. Wyrokiem z dnia 28 października 2015 r. sygn. akt I GSK 391/14 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna jest uzasadniona i uchylił zaskarżony wyrok przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia WSA w Warszawie.
W uzasadnieniu wyroku Sąd Kasacyjny nie podzielił stanowiska WSA w Warszawie, który zaakceptował stanowisko organów uznając, że dane z portalu internetowego są wystarczającą podstawą do powzięcia wątpliwości co do rzetelności wartości transakcyjnej pojazdu sprowadzonego przez Skarżącego. NSA wskazał, że organy celne dokonując kontroli zgłoszenia celnego w celu ustalenia czy zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę za ww. pojazd, powinny porównać cenę samochodu będącego przedmiotem importu (czyli uszkodzonego) z ceną porównywalnego uszkodzenia samochodu marki [...] na rynku kraju eksportu (U.). Tylko taki sposób postępowania pozwala na ustalenie ceny całkowitej, faktycznie zapłaconej za pojazd.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 29 ust. 1 WKC oraz art. 181a RWKC, NSA stwierdził, że wobec zasadności naruszenia przepisów postępowania przedwczesne byłoby dokonywanie oceny tych zarzutów.
Rozpoznając sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Sąd miał na uwadze, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 października 2015 r. w sprawie o sygn. akt I GSK 391/14 uchylił wyrok tutejszego Sądu z dnia 15 października 2013 r. o sygn. akt. V SA/Wa 1090/13 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Tym samym Sąd obecnie rozstrzygający sprawę na podstawie art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.); dalej: "p.p.s.a.", pozostawał związany oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi w wyroku NSA. Przywołany przepis stanowi bowiem, że sąd któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Art. 190 p.p.s.a. ma przy tym charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić wykładni prawa dokonanej przez NSA i są tą wykładnią związane.
Oceniając przedmiotową sprawę Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 29 ust.1 WKC wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar wtedy, gdy został on sprzedany w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty, ustalana o ile jest to konieczne, na podstawie art. 32 i 33 WKC. W pewnych przypadkach bowiem zasada ta doznaje ograniczeń i wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną towaru.
Podstawą prawną do zakwestionowania deklarowanej wartości celnej jest art. 181a Rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 253 z dnia 11 października 1993 r.), tzw. Rozporządzenie Wykonawcze. Zgodnie z brzmieniem art. 181a ust. 1 RWKC w przypadku, gdy organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC, nie muszą ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej. Organom celnym przysługuje bowiem uprawnienie do badania wiarygodności dokumentów przedkładanych przez stronę zarówno pod względem formalnym jak i materialnym. Realizacji tego uprawnienia służy możliwość wynikająca z art. 78 WKC, w myśl którego po zwolnieniu towarów organy celne mogą z urzędu lub na wniosek zgłaszającego dokonać kontroli zgłoszenia.
W rozpoznawanej sprawie wątpliwości organów celnych wzbudziła wartość importowanego pojazdu [...], rok produkcji 2006. Za podstawę do zakwestionowania deklarowanej wartości celnej samochodu posłużyła opinia rzeczoznawcy załączona przez Skarżącego do zgłoszenia celnego. Ceny rynkowe importowanego pojazdu przedstawione w ww. opinii, sporządzonej w oparciu o materiał porównawczy z kraju rynku eksportu (wydruki ze stron internetowych www.cars.com), w znaczącym stopniu odbiegały od ceny zadeklarowanej przez zgłaszającego. Oferowane na [...] aukcji internetowej pojazdy marki [...] rok produkcji 2006 przedstawiały wartości kilkukrotnie wyższe od zadeklarowanych przez importera w zgłoszeniu celnym. Dodatkowo organy celne zwróciły uwagę na fakt, że z załączonej przez Skarżącego kserokopii przelewu bankowego, który potwierdzać miał cenę zakupu pojazdu marki [...], wynika, że odbiorcą przelewanej kwoty 3.000 [...] była osoba fizyczna – A.L., a nie firma eksportująca- C. Wątpliwości wzbudziła także data złożonego zlecenia wypłaty. Faktura potwierdzająca sprzedaż pojazdu została wystawiona w dniu [...] grudnia 2007 r. natomiast dyspozycja wypłaty za granicę kwoty 3.000 [...] została złożona w dniu [...] listopada 2007 r., zatem przed faktem zakupu. W tych okolicznościach organ stwierdził, że wskazana kwota mogła być jedynie częściową zapłatą za przedmiotowy samochód.
Wobec powyższego organ uznał, że wskazana wartość celna sprowadzonego z U. pojazdu (2.500 [...]) budzi uzasadnione wątpliwości co do tego, czy jest to cena całkowicie zapłacona za towar.
Za podstawę ustalenia wartości celnej przedmiotowego samochodu organ odwoławczy przyjął wartość wg notowania z katalogu EurotaxGlass's 1/08 w wersji elektronicznej w systemie CARWERT w wysokości 98 400,00 zł, posługując się metodą "ostatniej szansy" (art. 31 ust. 1 WKC).
Dokonując oceny deklarowanej wartości celnej ww. samochodu organy celne oparły się o materiał porównawczy w postaci wydruków internetowych z kraju rynku eksportu dotyczących nieuszkodzonych samochodów marki [...], natomiast samochód sprowadzony przez Skarżącego był uszkodzony. Co prawda w uzasadnieniu decyzji wskazano również, że cena pojazdu marki [...] nawet po uwzględnieniu stopnia uszkodzenia jest dwukrotnie wyższa od zadeklarowanej przez Skarżącego, jednakże wskazanie to nie zostało poddane weryfikacji poza stwierdzeniem, że określony procentowo parametr szacunkowego kosztu naprawy, określony w opinii przedłożonej przez Skarżącego, jest w rzeczywistości procentowo określonym stopniem uszkodzenia pojazdu. Jednak, jak wynika z akt sprawy, w toku postępowania organ podatkowy nie ustalał parametru stopnia uszkodzenia pojazdu. W opinii przedstawionej przez Skarżącego rzeczoznawca dokonał natomiast korekty wartości pojazdu o 58,3% z tytułu koniecznych napraw.
Opierając się na Instrukcji określania wartości pojazdów nr [...] zatwierdzonej w dniu [...] grudnia 2004 r. uchwałą Prezydium Rady Naczelnej do stosowania w Stowarzyszeniu Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego oraz Komputerowym Systemie INFO EKSPERT, wartość rynkową pojazdu uszkodzonego można określić zarówno metodą stopnia uszkodzenia pojazdu, jak i metodą kosztu naprawy. Są to dwie różne metody. W metodzie stopnia uszkodzenia pojazdu podstawą jest określenie stopnia uszkodzenia pojazdu oraz określenie realnej wartości jego nieuszkodzonej części.
W przypadku natomiast kosztu naprawy podstawą jest poprawna kalkulacja naprawy pojazdu wykonana według wskazań technologii producenta, która bazuje na cenach detalicznych części zamiennych i materiałów oraz przeciętnych stawkach roboczogodzin stosowanych dla napraw powypadkowych na określonym terenie. Wartości parametru z tytułu koniecznych napraw, wskazane w opinii odnoszą się do koniecznych napraw pojazdu ustalonych według cen na rynku importu, a nie rynku eksportu. Organy celne dokonując kontroli zgłoszenia celnego w celu ustalenia czy zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę za ww. pojazd, powinny porównać cenę samochodu będącego przedmiotem importu (czyli uszkodzonego) z ceną porównywalnego uszkodzenia samochodu marki [...] na rynku kraju eksportu (U.). Tylko taki sposób postępowania pozwala na ustalenie ceny całkowitej, faktycznie zapłaconej za pojazd.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd Sądu Kasacyjnego, iż w kraju zaawansowanym technologicznie, gdzie samochody nie stanowią dobra luksusowego, pojazdy uszkodzone są znacznie mniej wartościowe niż wynikałoby to ze stopnia ich uszkodzenia. Mają na to wpływ wysokie koszty naprawy i części zamiennych w stosunku do kosztów zakupu nowych. Brak jest tym samym podstaw do pomniejszenia wartości samochodu tej samej marki i roku produkcji, co przedmiot importu, wskazanej w wydrukach internetowych załączonych do opinii, o wartość korekt z tytułu koniecznych napraw przyjętych w opinii, określonych na podstawie cen kraju importu i przyjmowania na tak ustalonej podstawie ceny pojazdu uszkodzonego, za faktycznie zapłaconą na rynku eksportu.
Wskazane naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem postępowanie w zakresie ustalenia wystąpienia przesłanek do zastosowania art. 181a RWKC, zostało przeprowadzone wadliwie, co mogło prowadzić do błędnego ustalenia wartości celnej pojazdu. Podstawę do ustalenia wartości celnej w oparciu o metodę tzw. "ostatniej szansy" określonej w art. 31 WKC stanowi bowiem wykazanie uzasadnionych wątpliwości, o jakich mowa w art. 181a RWKC.
Zastosowanie metody tzw. "ostatniej szansy" powoduje, że wartość celna jest ustalona na podstawie danych dostępnych we Wspólnocie, z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami: art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., przepisów Działu III Rozdział III WKC. W przypadku określania wartości celnej używanego samochodu, dokonuje się weryfikacji w oparciu o materiały porównawcze dla samochodów o parametrach zgodnych z danymi aut sprowadzonych przez importera, ale wyprodukowanych poza Wspólnotą i sprzedawanych na rynek Wspólnoty. Zgodnie z postanowieniami Porozumienia, w sytuacji gdy wartość celna przywożonych używanych samochodów ustalana jest w oparciu o art. 31 WKC, istnieje możliwość skorzystania z wyspecjalizowanych katalogów lub czasopism zawierających średnie ceny rynkowe tych pojazdów na obszarze Wspólnoty. Przyjmuje się wówczas cenę katalogową samochodu "podobnego" wyprodukowanego poza obszarem Wspólnoty, a następnie dokonuje się odpowiedniego pomniejszenia ceny o elementy takie jak cło, podatek akcyzowy i podatek VAT. Metoda "ostatniej szansy" jest stosowana po ustaleniu wartości celnej importowanych samochodów ze względu na zróżnicowany stan techniczny tych pojazdów (np. uszkodzenia czy ich brak). Organy celne przy tym posiłkują się opiniami rzeczoznawców w zakresie stopnia zużycia pojazdu, czy jego uszkodzeń.
Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia prawa materialnego Sąd stwierdza, że z uwagi na uchylenie zaskarżonej decyzji ze względu na naruszenie przepisów postępowania, rozpoznanie tych zarzutów jest przedwczesne.
Ponownie rozpoznając sprawę organ podatkowy zobowiązany będzie uwzględnić przedstawione powyżej argumenty oraz ocenę prawną.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i c) oraz art. 200 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło