V SA/Wa 1447/14

WyrokWSA w Warszawie2015-02-12

Skład orzekający: Piotr Kraczowski, Beata Krajewska, Michał Sowiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie w sprawie umorzenia odsetek od zobowiązania, jeśli rozpatrzenie tej sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia przez sąd kwestii istnienia stosunku zobowiązaniowego, w tym obowiązku zwrotu środków wraz z odsetkami?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo zawiesić postępowanie w sprawie umorzenia odsetek, jeśli rozpatrzenie tej kwestii zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia przez sąd istnienia stosunku zobowiązaniowego, w tym obowiązku zwrotu środków wraz z odsetkami. Jest to tzw. zagadnienie wstępne, którego rozstrzygnięcie jest obligatoryjne do wydania decyzji w sprawie głównej, zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Stan faktyczny
Miasto W. złożyło wniosek o umorzenie odsetek od zobowiązania. Minister zawiesił postępowanie, wskazując na konieczność rozstrzygnięcia przez sąd kwestii istnienia stosunku zobowiązaniowego i obowiązku zwrotu środków wraz z odsetkami. Organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie o zawieszeniu. Miasto W. zaskarżyło postanowienie, zarzucając naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., twierdząc, że postępowanie o umorzenie odsetek jest odrębne od postępowania sądowego dotyczącego decyzji o zwrocie środków.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Protokolant - ref. staż. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2015 r. sprawy ze skargi W. - Miasta na prawach powiatu na postanowienie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia ... kwietnia 2014 r., nr ... w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego oddala skargę W dniu 30 października 2013 r. Miasto W. złożyło wniosek o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązań poprzez umorzenie odsetek od kwoty ... zł naliczanych jak dla zaległości podatkowych od dnia przekazania środków do dnia zapłaty. Postanowieniem z ... listopada 2013 r. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej zawiesił postępowanie w przedmiocie udzielenia ulgi w spłacie zobowiązań poprzez umorzenie odsetek. W uzasadnieniu wskazano na konieczność wydania uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w związku z wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przez Miasto W. na decyzję Ministra Rozwoju Regionalnego z ... września 2013 r. nr ... utrzymującą w mocy decyzję Centrum Unijnych Projektów Transportowych z ... października 2012 r. nr ... Rozpoznając sprawę w następstwie zażalenia Minister Infrastruktury i Rozwoju postanowieniem z ... kwietnia 2014 r. nr ... utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. W opinii organu II instancji rozstrzygnięcie przez sąd administracyjny kwestii istnienia stosunku zobowiązaniowego w postaci konieczności zwrotu środków dofinansowania wraz z odsetkami warunkuje rozpatrzenie wniosku o umorzenie odsetek z tego tytułu, a w konsekwencji więc stanowi wstępne zagadnienie prawne jako podstawa do obligatoryjnego zawieszenia postępowania w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.); dalej: "k.p.a.". Kwestią zasadniczą jest bowiem ustalenie, czy beneficjent jest w ogóle zobowiązany do zwrotu środków wraz z odsetkami. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie Miasto W. zarzuciło naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie przez organ, że w przedmiotowej sprawie wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd i z tego powodu zachodzą przesłanki do zawieszenia postępowania. Zdaniem strony skarżącej postępowanie w przedmiocie zastosowania ulgi polegającej na umorzeniu odsetek jest postępowaniem całkowicie odrębnym, podjętym w osobnej sprawie od postępowania sądowoadministracyjnego dotyczącego skargi na decyzję Ministra Rozwoju Regionalnego z ... września 2013 r. utrzymującą w mocy decyzję nr ... W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie podtrzymując twierdzenia i wnioski zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.); określanej dalej jako: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.) lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z treścią art. 134 p.p.s.a., sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem rozpoznania Sądu w niniejszej sprawie jest prawidłowość postanowienia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia ... kwietnia 2014 r. utrzymującego w postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia ... listopada 2013 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania dotyczącego udzielenia ulgi w spłacie zobowiązań poprzez umorzenie odsetek. Przechodząc do oceny zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdza, że jest ona prawidłowa. Wskazaną przez organ podstawą zawieszenia postępowania w przedmiocie udzielenia ulgi w spłacie zobowiązań poprzez umorzenie odsetek był art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. W myśl tego przepisu postępowanie administracyjne zawiesza się, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienie wstępnego przez inny organ lub sąd. W związku z tym istota sporu sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy w sprawie występowało zagadnienie wstępne, bez którego wydanie decyzji nie będzie możliwe, z uwagi na konieczność przesądzenia w rozstrzygnięciu sądu administracyjnego kwestii istnienia stosunku zobowiązaniowego w postaci konieczności zwrotu środków dofinansowania wraz z odsetkami. Zauważyć w powyższym kontekście należy, iż na konstrukcję zagadnienie wstępnego składają się cztery istotne elementy: - zagadnienie to wyłania się w toku postępowania administracyjnego; - jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu; - wymaga ono uprzedniego rozstrzygnięcia, tzn. musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji; - istnieje zależność między rozstrzygnięciem zagadnienie wstępnego, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Związek zagadnienie wstępnego z rozpoznaniem sprawy administracyjnej i wydaniem decyzji w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. wyraża się relacją, w której brak rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, jawi się jako bezwzględna przeszkoda do wydania decyzji w prowadzonej przez organ sprawie. W razie, gdy związek ten nie występuje, nie jest dopuszczalne zawieszenie postępowania. Zdaniem składu orzekającego, treścią zagadnienia wstępnego może być wypowiedź, co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego bądź inne okoliczności o znaczeniu prawnym, a rozstrzygnięcie tego zagadnienia należy do kompetencji innego niż prowadzący postępowanie organu władzy publicznej lub sądu, który na mocy przepisów prawnych uprawniony jest do podejmowania wiążących rozstrzygnięć zasadniczo w sprawach indywidualnych w formach przewidzianych prawem (zob. wyrok NSA z dnia 18.04.2002 r., V SA 2353/2001, Lex Polonica nr 381321, wyrok WSA w Warszawie z dnia 14.03.2006 r., VII SA/Wa 1513/05, Lex nr 222225). W tym kontekście organ odwoławczy zasadnie wywiódł, iż rozstrzygnięcie przez sąd administracyjny kwestii istnienia stosunku zobowiązaniowego w postaci konieczności zwrotu środków dofinansowania wraz z odsetkami warunkuje rozpatrzenie wniosku o umorzenie odsetek z tego tytułu, stanowiąc w konsekwencji wstępne zagadnienie prawne jako podstawę do obligatoryjnego zawieszenia postępowania w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Dopiero bowiem prawomocne ustalenie wysokości zwracanych środków dofinansowania wraz z odsetkami pozwoli ustalić, czy zasadne jest prowadzenie postępowania w przedmiocie ich umorzenia. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznając, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło