V SA/Wa 1449/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Małgorzata Rysz (spr.), Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Protokolant starszy specjalista - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2011 r. sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym za bezzasadne; skargę oddala Przedmiotem skargi jest postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: GITD) z dnia ... maja 2011 r. nr ... utrzymujące w mocy postanowienie O. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia ... lutego 2011 r. nr ... uznające zarzuty M. P. – "...'" wniesione w postępowaniu egzekucyjnym za bezzasadne. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym: W dniu ... grudnia 2009 r. O. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydał decyzję nr ... o nałożeniu na M. P. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "..." kary pieniężnej w wysokości ... złotych. Po rozpatrzeniu odwołania strony GITD decyzją z dnia ... marca 2010 r. nr ..., którą utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Na powyższą decyzję strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który postanowieniem z dnia 8 czerwca 2011 r. sygn. akt VI SA/Wa 1032/10 odrzucił skargę. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 16 września 2010 r. sygn. akt II GSK 928/10 uchylił powyższe postanowienie WSA w Warszawie, a także wstrzymał wykonanie decyzji GITD z dnia ... marca 2010 r. Jednocześnie – w związku z nieuiszczeniem nałożonej kary pieniężnej w ustawowym terminie – w dniu ... lutego 2010 r. organ I instancji wystawił tytuł wykonawczy nr ... . W dniu ... stycznia 2011 r. M. P. wniósł wobec prowadzonego postępowania egzekucyjnego zarzut braku wymagalności obowiązku zawartego w tytule wykonawczym określony w art. 33 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954 ze zm.) – dalej u.p.e.a. W ocenie strony postanowienie NSA z dnia 16 września 2010 r. wstrzymało bowiem wykonanie nie tylko decyzji GITD z dnia ... marca 2010 r., lecz również decyzji organu I instancji z dnia ... grudnia 2009 r. o nałożeniu na stronę kary pieniężnej. Na podstawie tego postanowienia organ prowadzący postępowanie egzekucyjne powinien więc to postępowanie wstrzymać. Postanowieniem z dnia ... lutego 2011 r. WITD uznał zarzuty dłużnika za bezzasadne stwierdzając, że decyzji z dnia ... grudnia 2009 r. o nałożeniu kary pieniężnej został nadany rygor natychmiastowej wykonalności, zatem postanowienie NSA o wstrzymaniu wykonania decyzji GITD z dnia ... marca 2010 r. pozostaje bez wpływu na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr ... z dnia ... lutego 2010 r. W zażaleniu na powyższe postanowienie M. P. podniósł, że postanowienie NSA z dnia 16 września 2010 r. sygn. akt II GSK 928/10 o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji organu II instancji (GITD z dnia ... marca 2010 r.) skutkuje również wstrzymaniem wykonania decyzji organu I instancji (WITD z dnia ... grudnia 2009 r.). Po rozpatrzeniu zażalenia GITD postanowieniem z dnia ... maja 2011 r. utrzymał w mocy ww. postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano w szczególności, że decyzja z dnia ... grudnia 2009 r. o nałożeniu na stronę kary pieniężnej nie została uchylona i korzystała z mocy art. 93 ust. 3 i 4 ustawy o transporcie drogowym z rygoru natychmiastowej wykonalności. Rygor ten stanowił natomiast podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego i prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Organ II instancji dodał, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny oznacza, iż "ta konkretna decyzja nie wywołuje skutków prawnych". Ponadto organ stwierdził, że jego postanowienie jest wydawane na podstawie stanu faktycznego na dzień wydania tegoż postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 marca 2011 t. sygn. akt VI SA/Wa 2216/10 oddalił natomiast skargę M. P. na decyzję z dnia ... marca 2010 r. W skardze na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu I instancji oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie: - przepisów art. 61 § 3 i § 6 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz, U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), - art. 33 pkt 2 u.p.e.a. W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie oraz podtrzymał argumentację zawartą we wcześniejszych pismach skierowanych do organów prowadzących postępowanie egzekucyjne. Wskazał zatem, że postanowienie NSA z dnia 16 września 2010 r. o wstrzymaniu decyzji GITD z dnia ... marca 2010 r. rozciąga się równiez z mocy prawa na decyzję organu I instancji z dnia ... grudnia 2009 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymująs stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz, U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. w którym wskazano, iż sądy stosują środki określone w ustawie. Podstawowym celem sądownictwa administracyjnego i toczącego się przed nim postępowania jest eliminowanie z porządku prawnego aktów administracyjnych a także czynności organów administracji publicznej niezgodnych z prawem i dążenie do przywrócenia stanu, który nie będzie z nim pozostawał w sprzeczności. Dokonując w rozpoznawanej sprawie oceny, czy zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia Sąd stanął na stanowisku, iż organy administracji zarówno przy wydawaniu postanowienia w I jak i w II instancji nie dopuściły się naruszenia prawa materialnego ani przepisów postępowania w sposób mający lub mogący mieć wpływ na wynik sprawy, Skarżący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu GITD naruszenie art. 61 § 3 i § 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz, U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a. oraz art. 33 pkt 2 u.p.e.a. Wskazał, że wydane przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowienie z dnia 16 września 2010 r. sygn. akt II GSK 928/10 wstrzymało wykonanie zaskarżonej decyzji GITD z dnia ... marca 2010 r. utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji z dnia ... grudnia 2009 r. o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej. W ocenie skarżącego to postanowienie NSA wstrzymywało również wykonanie decyzji organu I instancji i w konsekwencji powinno doprowadzić do wstrzymania postępowania egzekucyjnego prowadzonego na w oparciu o tytuł wykonawczy wydany na podstawie tej decyzji. Zdaniem organu natomiast wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny oznacza, iż "ta konkretna decyzja nie wywołuje skutków prawnych". Organ zauważył również, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 marca 2011 r. sygn. akt VI SA/Wa 2216/10 oddalił skargę M. P. na decyzję z dnia ... marca 2010 r. Przystępując do rozważań w powyższym zakresie, w pierwszej kolejności przypomnieć należy, że zgodnie z art. 33 pkt 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej. Przepis używa sformułowania "brak wymagalności obowiązku z innego powodu". Usytuowanie tego wyrażenia wskazuje, że podstawą zarzutu mogą być też inne zdarzenia, które jednak muszą mieć charakter tego rodzaju, co zdarzenia wymienione w tym przepisie, czyli odroczenie terminu bądź rozłożenie na raty. Do okoliczności tych należeć zatem będzie także wstrzymanie wykonania decyzji stanowiącej podstawę prawną należności, wskazaną w tytule wykonawczym (por. m.in. wyrok NSA z 21.12.2007 r. sygn. akt II OSK 1743/06 oraz WSA w Warszawie z 14.09.2009 r. III SA/Wa 855/09). W nawiązaniu do powyższego wskazać należy, że zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi może on na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zgodnie zaś z § 6 tego artykułu wstrzymanie wykonania aktu lub czynności upada w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji. W sprawie wszczętej skargą M. P. na decyzję GITD z dnia ... marca 2010 r. utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej, Naczelny Sąd Administracyjny wydał, co prawda, postanowienie z dnia 16 września 2010 r. sygn. akt II GSK 928/10 w oparciu o ww. art. 61 § 3 p.p.s.a. i wstrzymał wykonanie tej decyzji. Postanowienie to dotyczyło jednak wyłącznie decyzji organu II instancji, tj. decyzji GITD z dnia ... marca 2010 r. Tymczasem wykonalność obowiązku objętego tytułem wykonawczym (rygor natychmiastowej wykonalności) wynika z decyzji organu I instancji z dnia ... grudnia 2009 r., a nadany został przepisem szczególnym, rangi ustawowej (art. art. 93 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym). Wykonanie tej decyzji nie zostało natomiast wstrzymane, co umożliwiało wystawienie tytułu wykonawczego i wszczęcie postępowanie egzekucyjnego. Odnosząc się do twierdzenia skarżącego – stanowiącego podstawę jego skargi – jakoby wydanie przez sąd postanowienia o wstrzymaniu zaskarżonej decyzji organu II instancji rozciągało się z mocy prawa na utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, Sąd stwierdza, iż ta argumentacja w stanie faktycznym niniejszej sprawy jest błędna. W ocenie Sądu wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji organu II instancji nie oznacza bowiem automatycznego wstrzymania utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji, zwłaszcza w sytuacji, gdy wniosek o wstrzymanie obejmuje wyłącznie zaskarżoną decyzję organu II instancji a wykonalność obowiązku podlegającego egzekucji wynika z decyzji I instancji. Sąd administracyjny jest związany granicami wniosku skarżącego i nie może poza te granice wykraczać. Innymi słowy, jeżeli skarżący wnosi o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji sąd nie jest uprawniony do wstrzymania utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji. W sprawie ze skargi na decyzję GITD z dnia ... marca 2010 r. skarżący wystąpił o wstrzymanie tylko tej decyzji i tylko ta decyzja została wstrzymana postanowieniem NSA z dnia 16 września 2010 r. Niezależnie od powyższego wskazać należy, że skarga w niniejszej sprawie nie zasługiwałaby na uwzględnienie nawet gdyby postanowienie NSA z dnia 16 września 2010 r. obejmowało również wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji z dnia ... grudnia 2009 r. Podkreślić bowiem trzeba, iż organ administracji orzeka według stanu prawnego i faktycznego sprawy na dzień wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. W przedmiotowej sprawie tym dniem jest ... maja 2011 r., w którym GITD wydał zaskarżone postanowienie kończące postępowanie. Postanowienie to zostało zatem wydane już po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyroku z dnia 2 marca 2011 r. sygn. akt VI SA/Wa 2216/10. Zgodnie natomiast z art. 61 § 6 p.p.s.a. wstrzymanie wykonania aktu lub czynności upada w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji. Postanowienie NSA z dnia 16 września 2010 r. utraciło zatem moc w dniu wydania ww. wyroku i w związku z tym nie mogło stanowić skutecznej podstawy zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji. Podsumowując wskazać należy, że badając zaskarżone postanowienie pod względem jego zgodności z prawem tutejszy Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania go z obrotu prawnego. Mając na uwadze wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.