V SA/Wa 1453/09

WyrokWSA w Warszawie2010-02-04

Skład orzekający: Krystyna Madalińska – Urbaniak, Beata Krajewska, Mirosława Pindelska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ celny może retrospektywnie zaksięgować należności celne wraz z odsetkami, jeśli zgłaszający nie posiadał wymaganego zezwolenia na zastosowanie zerowej stawki celnej w momencie zgłoszenia celnego, a wniosek o zezwolenie złożył po upływie terminu określonego w przepisach?
Ratio decidendi
Organ celny zasadnie orzekł o retrospektywnym zaksięgowaniu należności celnych wraz z odsetkami, ponieważ skarżąca nie posiadała wymaganego zezwolenia na zastosowanie zerowej stawki celnej w momencie zgłoszenia celnego, a złożenie wniosku o zezwolenie po upływie terminu określonego w przepisach (w tym rocznego terminu na złożenie wniosku z mocą wsteczną) uniemożliwia skorzystanie z preferencyjnego traktowania taryfowego. Zastosowanie właściwej stawki celnej było uzasadnione.
Stan faktyczny
Skarżąca Spółka dokonała zgłoszenia celnego samolotu cywilnego, stosując zerową stawkę cła ze względu na jego przeznaczenie. W momencie zgłoszenia nie posiadała wymaganego zezwolenia na preferencyjne traktowanie taryfowe. Wniosek o zezwolenie złożyła po upływie terminu, w tym rocznego terminu na złożenie wniosku z mocą wsteczną. Organy celne określiły należności celne z zastosowaniem stawki 7,7% i orzekły o ich retrospektywnym zaksięgowaniu. Spółka zaskarżyła decyzję, zarzucając naruszenie przepisów o traktowaniu taryfowym oraz brak publikacji przepisów wspólnotowych w języku polskim.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak, Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska (spr.), Protokolant - Małgorzata Sieczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2010r. sprawy ze skargi "S." Sp. z o.o. Spółka komandytowa w S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie określenia nie zaksięgowanych należności celnych i orzeczenia o retrospektywnym zaksięgowaniu oraz wezwania do ich zapłaty; oddala skargę Przedmiotem skargi S. Sp. z o.o. Spółka komandytowa jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w W. nr [...] z [...] lipca 2009 r. utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z [...] grudnia 2007 r. w przedmiocie określenia niezaksięgowanych należności celnych i orzeczenia o retrospektywnym ich zaksięgowaniu. Decyzja organu odwoławczego została wydana w następującym stanie faktycznym: W dniu [...] maja 2005r. skarżąca dokonała zgłoszenia celnego nr SAD [...] w celu dopuszczenia do obrotu towaru w postaci samolotu cywilnego P., model [...]. Zgłaszający dla określenia kwoty długu celnego zastosował zerową stawkę cła przywozowego, ze względu na ostateczne użycie towaru o szczególnym przeznaczeniu. Postanowieniem z [...] października 2007r. Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia należności wynikających z długu celnego powstałego w wyniku zastosowania, bez wymaganego pisemnego zezwolenia, zerowej stawki cła przywozowego określonego w taryfie celnej ze względu na końcowe użycie towaru o szczególnym przeznaczeniu w postaci statku powietrznego. Decyzją z [...] grudnia 2007r. Naczelnik Urzędu [...] w W. określił niezaksięgowane należności celne wynikające z długu celnego powstałego na skutek dopuszczenia do obrotu towaru z nieuprawnionym zastosowaniem zerowej stawki celnej i orzekł o retrospektywnym zaksięgowaniu należności oraz wezwał do zapłaty należności celnych wraz z obliczonymi odsetkami. Pismem z 16 stycznia 2008 r. skarżąca wniosła odwołanie od ww. decyzji zarzucając jej rażące naruszenie art. 21 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.Urz. UE L z 19 października 1992r.) zwany dalej: "WKC", w związku z art. 292 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.Urz. UE L z 11 października 1993r.) zwanego dalej "RWKC". Ponadto skarżąca poinformowała, iż w dniu 16 stycznia 2008r. złożyła wniosek o przyznanie uprzywilejowanego traktowania taryfowego. Postępowanie z wniosku o wydanie zezwolenia na zastosowanie zerowej stawki cła dla ww. samolotu toczył się zarówno przed organami celnymi i Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. Decyzją z [...] lutego 2008 r. Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. odmówił udzielenia zezwolenia na zastosowanie procedury celnej dopuszczenia do obrotu z ostatecznym przeznaczeniem dla samolotu cywilnego P. objętego zgłoszeniem celnym z dnia [...] maja 2005 r. W uzasadnieniu organ celny pierwszej instancji stwierdził m. in., że przedmiotowej sprawie nie można było wydać pozwolenia z mocą wsteczną, ponieważ jego skutek retrospektywny może zostać rozszerzony na okres nie dłuższy niż jeden rok przed datą złożenia wniosku. Powyższa decyzja organu I instancji została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Izby Celnej w W. z [...] czerwca 2009 r., a skarga złożona przez spółkę wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 listopada 2009r., sygn. akt V SA/Wa 1267/09 oddalona, jako niezasadna. Decyzją z [...] lipca 2009r. Dyrektor Izby Celnej w W. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z [...] grudnia 2007r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż postanowienia wstępne Wspólnej Taryfy Celnej (Sekcja II B) przewidują możliwość zastosowania zwolnienia od cła m.in. samolotów cywilnych o kodzie CN 88022010 obejmującym "samoloty i pozostałe statki powietrzne o masie własnej nieprzekraczającej 2000kg do - celów cywilnych" i polegają na zastosowaniu stawki preferencyjnej w wysokości 0%. Jednakże, jak zauważył organ, zgodnie z przypisem TN003 do wymienionej pozycji taryfy celnej, zgłoszenie towaru pod tą pozycją podlega warunkom określonym w odpowiednich postanowieniach Wspólnoty (art. 291 do 300 RWKC). Spełnienie określonego w powyższych przepisach warunku pozwala na objęcie towaru daną podpozycją Wspólnej Taryfy Celnej, która może korzystać z uprzywilejowanego traktowania taryfowego. W przeciwnym razie, ten sam towar zostaje objęty inną podpozycją, dla której ustawodawca nie przewidział preferencji celnych. Organ wskazał, iż warunkiem do zastosowania zwolnienia od cła było uzyskania stosownego pozwolenia. W związku z tym, iż skarżąca w momencie obejmowania towarów procedurą celną nie posiadała stosownego pozwolenie, nie skorzystała również z możliwości, aby zgłoszenie celne stanowiło wniosek o udzielenie takiego pozwolenia (art. 292 ust. 3 RWKC) oraz nie wystąpiła o jego udzielenie z mocą wsteczna w określonym przez art. 294 RWKC terminie (jednego roku przed datą złożenia wniosku), organ celny I instancji wszczął postępowanie celne i decyzją określił prawidłową kwotę należności, z zasatosowaniem stawki celnej w wysokości 7,7%, dla towaru objętego procedurą celną wg zgłoszenia celnego nr jw. Dyrektor Izby Celnej w W. wskazał również, iż zgodnie z art. 20 ust. 1 WKC w przypadku powstania długu celnego wymagane zgodnie z prawem należności określane są na podstawie Wspólnej Taryfy Celnej. Wyjaśnił także, że szczególne przeznaczenie towaru ma znaczenie w klasyfikowaniu towarów do właściwej podpozycji, gdy taryfa celna w ten sposób różnicuje klasyfikację wyrobów. Dlatego też zmieniono zastosowany w omawianym zgłoszeniu celnym dla przedmiotowego towaru kod taryfy celnej tj. 88022010 na właściwy dla niego kod taryfy celnej tj. 88020900, z uwagi na brak stosownego zezwolenia na zastosowanie procedury celnej dopuszczenia do wolnego obrotu z ostatecznym przeznaczeniem dla samolotu cywilnego jednosilnikowego o masie własnej nie przekraczającej 2000kg. Reasumujac organ odwoławczy uznał, że w niniejszej sprawie były podstawy do określenia przez organ I instancji niezaksięgowanej kwoty należności wynikającej z długu celnego, o którym mowa w art. 51 Prawa celnego oraz orzeczenia o jej retrospektywnym zaksięgowaniu na podstawie art. 220 WKC. Pismem z 19 sierpnia 2009 Spółka S. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego tj. - art. 21 Rozporządzenia Rady nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny w związku z art. 292 Rozporządzenia Komisji nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny poprzez ich błędną wykładnię, przejawiającą się w całkowicie bezpodstawnym uznaniu przez organ II instancji, iż upłynął termin do uzyskania pozwolenia na przyznanie uprzywilejowanego traktowania taryfowego (art. 21 WKC) towaru w postaci samolotu cywilnego (objętego zerową stawką cła) i dokonania retrospektywnego zaksięgowania kwoty cła wraz z należnymi odsetkami w sytuacji, gdy w obowiązujących przepisach prawa termin na złożenie wniosku o udzielenie przedmiotowego zezwolenia nie został określony, a skarżąca w dniu 16 stycznia 2008r. złożyła taki wniosek; - art. 254 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską w związku z art. 2 i art. 58 Traktatu Akcesyjnego z dnia 16 kwietnia 2003r. poprzez wyciąganie wobec skarżącej negatywnych konsekwencji w wyniku niezastosowania się przez nią do norm prawnych zawartych w treści aktów normatywnych, o których strona nie miała wiedzy o ich obowiązywaniu, wobec braku urzędowej publikacji (w języku polskim) aktu normatywnego, w którym dane normy zostały umieszczone. W kontekście powyższego skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentu: Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej - polskiego wydania specjalnego - Rozdziału 2 tomu 4 i 6 na okoliczność potwierdzenia tezy, iż brak jest dokładnej daty jego publikacji w języku polskim, która to data pozwoliłaby na ustalenie momentu, od którego normy prawne w nich zawarte obowiązywały skarżącą. Dyrektor Izby Celnej w W. w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji wydanej przez Dyrektora Izby Celnej w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie przepisów Wspólnotowego Kodeksu Celnego (Dz.U. WE L 302 z 19.10.1992), rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.Urz. UE L z 11 października 1993r.) oraz ustawodawstwa krajowego, tj. ustawy z 19 marca 2004 r. – Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.), nie podzielił zarzutów skargi. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż wniosek skarżącej o zawieszenie postępowania sądowego do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy o sygn. V SA/Wa 1267/09 (dotyczącego odmowy udzielenia zezwolenia) przez Naczelny Sąd Administracyjny nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca we wniosku wskazała, iż orzeczenie NSA jest istotne w odniesieniu do kwestii prawidłowego opublikowania zastosowanych przez organ przepisów wspólnotowych. Odnosząc się do powyższej argumentacji należy wskazać, iż w sprawie nie występuje zagadnienie prejudycjalne, gdyż to zagadnienia Sąd jest w stanie samodzielnie rozstrzygnąć, co zostanie poniżej wyjaśnione. W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, iż skarżąca sprowadziła towar w postaci samolotu cywilnego P. i zastosowała zerową stawkę cła przywozowego, ze względu na ostateczne użycie towaru o szczególnym przeznaczeniu. W dacie zgłoszenia celnego skarżąca nie posiadał wymaganego prawem pozwolenia (pisemnego) na uprzywilejowane traktowanie taryfowe, nie skorzystała również z możliwości, aby zgłoszenie celne stanowiło wniosek o udzielenie takiego pozwolenia (art. 292 ust. 3 RWKC). Ponadto nie wystąpiła o udzielenie stosownego pozwolenia z mocą wsteczna w trybie i terminie (jednego roku przed datą złożenia wniosku) określonym przez art. 294 RWKC. Wniosek taki skarżąca złożyła dopiero w dniu 16 stycznia 2008r., tj. prawie trzy lata od zgłoszenia celnego ([...] maja 2005r.). Zarówno organy celne jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 25 listopada 2009r., sygn. akt V SA/Wa 1267/09 stanęły na stanowisku, iż skarżąca nie posiadała stosownego zezwolenia, a występując o nie 16 stycznia 2008r., przekroczyła termin, o którym mowa w art. 294 RWKC. Powyższe rozstrzygnięcie tutejszego Sądu jest nieprawomocne ale jego ustalenia są podzielane przez Sąd orzekający w niniejszej sprawie w całej rozciągłości. Mając zatem na uwadze, iż skarżąca dokonała zgłoszenia celnego w celu dopuszczenia do obrotu towaru w postaci samolotu cywilnego P. i zastosowała zerową stawkę cła przywozowego, bez wymaganego zezwolenia, to zasadnie organy celne wszczęły postępowanie i w jego wyniku określiły, z zastosowaniem 7,7% stawki celnej, niezaksięgowane należności celne. Zgodnie z art. 220 ust. 1 lit. a WKC, jeżeli kwota należności wynikających z długu celnego nie została zaksięgowana zgodnie z art. 218 i 219 lub została zaksięgowana kwota niższa od prawnie należnej, to zaksięgowania kwoty należności do pokrycia lub pozostającej do pokrycia należy dokonać w terminie dwóch dni, licząc od dnia, w którym organy celne dowiedziały się o tej sytuacji i miały możliwość obliczyć kwotę prawnie należną, jak również określić dłużnika (zaksięgowanie retrospektywne). W myśl art. 201 ust. 1 WKC dług celny w przywozie powstaje w wyniku dopuszczenia do obrotu towaru podlegającego należnościom przywozowym. Kwota należności celnych przywozowych lub należności celnych wywozowych jest określana na podstawie elementów kalkulacyjnych właściwych dla towaru w chwili powstania długu celnego.(art. 214 WKC). W związku z powyższym organ prawidłowo przyjął elementy kalkulacyjne z dnia przyjęcia zgłoszenia celnego, tj. [...] maja 2005r. oraz określił należności celne z zastosowaniem 7,7% stawki cła. Zgodnie bowiem z art. 20 ust. 1 WKC, w przypadku powstania długu celnego wymagane zgodnie z prawem należności określane są na podstawie Wspólnej Taryfy Celnej. W niniejszej sprawie szczególne przeznaczenie towaru miało znaczenie w klasyfikowaniu towarów do właściwej podpozycji, gdyż spełnienie określonego w przepisie warunku pozwala na objęcie towaru daną podpozycją Wspólnej Taryfy Celnej, która może korzystać z uprzywilejowanego traktowania taryfowego. W wypadku braku, tak jak w przedmiotowej sprawie stosownego pozwolenia, ten sam towar zostaje objęty inną podpozycją, dla której ustawodawca nie przewidział uprzywilejowanego traktowania taryfowego. Dlatego też organ celny I instancji prawidłowo zmienił zastosowany kod taryfy celnej z 88022010 na właściwy dla sprowadzonego towaru kod taryfy celnej tj. 88020900, z uwagi na brak stosownego zezwolenia na zastosowanie procedury celnej dopuszczenia do wolnego obrotu z ostatecznym przeznaczeniem dla samolotu cywilnego jednosilnikowego o masie własnej nie przekraczającej 2000kg. Reasumując należy uznać, że organy celne obydwu instancji prawidłowo orzekły o niezaksięgowanej kwotcie należności wynikającej z długu celnego oraz o jej retrospektywnym zaksięgowaniu. Przechodząc do analizy zarzutów skargi należy zauważyć, iż zarzut naruszenia art. 21 WKC w związku z art. 292 RWKC nie jest zasadny. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podobnie jak Sąd orzekający w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 1267/09 zakończonej nieprawomocnym wyrokiem z 25 listopada 2009r. uznaje, że skarżąca nie zachowała terminu do złożenia wniosku o uprzywilejowane traktowanie taryfowe. W myśl art. 21 ust. 1 i 2 WKC uprzywilejowane traktowanie taryfowe, z którego mogą korzystać niektóre towary ze względu na ich rodzaj lub przeznaczenie, uzależnione jest od spełnienia warunków określonych zgodnie z procedurą Komitetu, przy czym określenie "uprzywilejowane traktowanie taryfowe" oznacza obniżenie lub zawieszenie należności celnych przywozowych. Stosownie do art. 292 RWKC, przyznanie uprzywilejowanego traktowania taryfowego, zgodnie z art. 21 WKC, w sytuacji gdy towar podlega dozorowi celnemu z uwagi na przeznaczenie (obowiązek pozostawania pod dozorem celnym takiego towaru określa art. 82 ust. 1 WKC i 291 RWKC) uzależnione jest od wydania zezwolenia na piśmie. Wskazać należy również, że przepisy rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz.UE. L. 87. 256.1) w zał. 1 Sekcja II - Przepisy szczególne, przewidują zwolnienie z cła w odniesieniu do cywilnych statków powietrznych objętych stosownymi pozycjami i podpozycjami, z zaznaczeniem, że zwolnienie to podlega warunkom określonym w odpowiednich przepisach wspólnotowych, uwzględniając kontrolę celną użytkowania takich towarów i odsyłają do art. 291-300 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 (Dz. U. L 253 z 11.10.1993, s. 1). Warunki te obejmują w szczególności uzyskania zezwolenia do celów dozoru celnego przeznaczenia towarów (art. 292 ust. 1 RWKC). Poza sporem pozostaje okoliczność, że Skarżąca Spółka zezwolenia, o którym mowa w powołanych wyżej przepisach nie posiadała w dacie zgłoszenia celnego tj. [...] maja 2005 r., a wniosek w tym przedmiocie złożyła w dniu 16 stycznia 2008 r. po wszczęciu z urzędu kontroli w zakresie prawdziwości danych zawartych w tym zgłoszeniu celnym na podstawie art. 78 WKC. W świetle powyższego zarzut naruszenia przepisów art. 21 WKC uprawniony nie jest. Art. 20 ust. 4 WKC przewiduje możliwość zastosowania preferencji taryfowych, także na wniosek złożony retrospektywnie, lecz tylko wówczas, gdy odpowiednie warunki zostaną spełnione. Kwestię wymagań, jakie winny być spełnione dla retrospektywnego wydania zezwolenia reguluje art. 294 RWKC, ale nie mógł mieć on zastosowania w sprawie niniejszej ze względu na to, że przepis ten przewidział możliwość rozszerzenia skutku retroaktywnego jedynie na okres nie dłuższy niż 1 rok przed datą złożenia wniosku. Pogląd taki został zaaprobowany przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. wyrok z 3.09.2009 r. w sprawie o sygn. akt I GSK 734/08), które to orzeczenie zapadło w sprawie o zbliżonym stanie faktycznym i prawnym. Odnosząc się z kolei do zarzutu braku oficjalnej publikacji w języku polskim przepisów wspólnotowych stosowanych przez organy celne, w dacie dokonania zgłoszenia celnego należy zauważyć, iż zarzut ten jest całkowicie bezzasadny. Skarżąca swoje twierdzenie opiera na fakcie, że na tomach 4 i 6 Rozdziału 2 Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej – polskiego wydania specjalnego brak jest dokładnej daty publikacji. W tym miejscu Sąd wskazuje, że brak takiej daty w żaden sposób nie potwierdza tezy Spółki, że przed dniem [...] maja 2005 r. (data dokonania zgłoszenia celnego) publikacje się nie ukazały. Należy wskazać, Dyrektor Izby Celnej w W. w toku postępowania ustalił dokładną datę publikacji stosownych przepisów. Z treści znajdującego się w aktach administracyjnych pisma skierowanego do Komitetu Integracji Europejskiej z Office for Official Publications of The European Communities wynika, że w chwili dokonywania zgłoszenia zarówno Wspólnotowa Taryfa Celna, Wspólnotowy Kodeks Celny, jak i przepisy wykonawcze ukazały się w języku polskim w oficjalnym publikatorze. Dokument ten – sporządzony przez ww. organ w ramach swych kompetencji korzysta z domniemania prawdziwości wynikającego z art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej, gdyż prawo wspólnotowe stanowi część porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej. Mając powyższe na uwadze niezasadne jest powoływanie się przez skarżącą na ochronę przewidzianą w art. 254 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską w związku z art. 2 i art. 58 Traktatu Akcesyjnego z dnia 16 kwietnia 2003r. oraz wyrok Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich z 11 grudnia 2007r. w sprawie C-161/06, gdyż zastosowane przez organy celne przepisy były już opublikowane. W tym również kontekście niezasadne było przeprowadzenie dodatkowego dowodu z dokumentu na potwierdzenie okoliczności braku dokładnej daty publikacji, gdyż przepisy, o czym mowa wyżej, były opublikowane przed dniem zgłoszenia celnego. W świetle powyższych rozważań Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, gdyż zarówno argumentacja skargi jak i analiza akt spraw nie ujawniła wad tego rodzaju, które mogłyby mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. Z tych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., należało oddalić skargę jako niezasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło