V SA/Wa 1456/19
WyrokWSA w Warszawie2020-02-07
Skład orzekający: Michał Sowiński, Andrzej Kania, Bożena Zwolenik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zalewanie działek rolnych i ich zarośnięcie mogą stanowić podstawę do uznania wystąpienia siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności w kontekście przyznawania płatności bezpośrednich w rolnictwie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zalewanie działek rolnych i ich zarośnięcie, w sytuacji gdy potwierdzają one wieloletnie zaniedbania w użytkowaniu rolniczym i brak zabiegów agrotechnicznych, nie stanowią siły wyższej ani nadzwyczajnych okoliczności w rozumieniu przepisów UE. Aby skutecznie powołać się na te okoliczności, grunt musiałby spełniać warunki przyznania płatności w dniu ich wystąpienia, co w tej sprawie nie miało miejsca, ponieważ działki nie były użytkowane rolniczo.Stan faktyczny
Skarżący A. W. złożył wniosek o przyznanie płatności rolnych na rok 2018. Organy ARiMR odmówiły przyznania jednolitej płatności obszarowej i płatności redystrybucyjnej, nakładając sankcje, a także odmówiły uznania siły wyższej. Powodem była stwierdzona w wyniku kontroli terenowej niezgodność zadeklarowanej powierzchni z faktycznym użytkowaniem, wynikająca z zadrzewień, zakrzaczeń i zalewania działek. Skarżący kwestionował ustalenia organów, wskazując na zalewanie terenu i aktywność bobrów, a także zarzucając nieprawidłowość przeprowadzonej kontroli. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Andrzej Kania (spr.), Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Protokolant spec. - Anna Szaruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2020 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Warszawie z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego: oddala skargę.
Przedmiotem skargi wniesionej przez A. W. (dalej: strona, wnioskodawca lub skarżący) jest decyzja Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie (dalej: Dyrektor ARiMR lub organ odwoławczy) z [...] czerwca 2019 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR [...] (dalej: Kierownik ARiMR lub organ I instancji) z [...] marca 2019 r. nr [...] o odmowie przyznania wnioskodawcy na 2018 r.:
• jednolitej płatności obszarowej i nałożeniu sankcji w wysokości [...] zł., która będzie potrącana z płatności realizowanych przez ARiMR z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) lub Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) w ciągu 3 kolejnych łat kalendarzowych; i
• płatności redystrybucyjnej i nałożeniu sankcji w wysokości [...] zł., która będzie potrącana z płatności realizowanych przez ARiMR z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) lub Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych;
oraz o odmowie:
• uznania działania siły wyższej lub wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności,
a także o:
• przyznaniu płatności za zazielenienie w wysokości [...] i stwierdzeniu, że wnioskodawca uczestniczy w systemie dla małych gospodarstw.
Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym.
W dniu 30 kwietnia 2018 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek strony o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie i płatności redystrybucyjnej na rok 2018. We wniosku zadeklarowano działki o łącznej pow. 5,41 ha. Następnie w dniu 6 sierpnia 2018 r. wnioskodawca złożył oświadczenie o wystąpieniu szkody w uprawach. Jak wynika z treści oświadczenia łąki znajdujące się w miejscowości W. w ciągu całego roku są zalewane.
W dniu [...] stycznia 2019 r. Kierownik ARiMR skierował wniosek do Biura Kontroli na Miejscu Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR o weryfikacje w terenie działek ewidencyjnych zadeklarowanych do płatności. Z pisma Biura Kontroli na Miejscu Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR z [...] marca 2019 r. skierowanego do Kierownika ARiMR wynikało, że spośród działek zadeklarowanych we wniosku, działki o nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w całości nie kwalifikują się do przyznania płatności.
W dniu [...] marca 2019 r. do Biura Powiatowego ARiMR [...] wpłynął protokół z oględzin działki referencyjnej w zakresie weryfikacji powierzchni maksymalnego kwalifikowanego obszaru (MKO) z [...] lutego 2019 r.
W podstawie prawnej decyzji Kierownika ARiMR z [...] marca 2019 r., powołano art. 5-6 i art. 24 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1312; dalej: ustawa o płatnościach bezpośrednich) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096; dalej: k.p.a.).
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, że przy ustalaniu powierzchni uprawnionej do przyznania płatności wziął pod uwagę dane wynikające z systemu informacji geograficznej, a także wyniki wizytacji terenowej w sprawie ustalenia maksymalnego kwalifikowanego obszaru (MKO) dla działek o nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], na podstawie których stwierdzono, że powierzchnia kwalifikująca się do płatności jest mniejsza od powierzchni zadeklarowanej. Wskazał, że na dokumentacji fotograficznej dołączonej do protokołu z weryfikacji widoczne są obszary zadrzewione, zakrzewione i pokryte roślinnością świadczącą o braku wykonywania jakichkolwiek zabiegów agrotechnicznych. W decyzji wskazano przepisy, które zastosowano w odniesieniu do każdej płatności oraz stawki poszczególnych płatności obowiązujące za 2018 r. Uzasadniając powód nieuwzględnienia zgłoszonej przez wnioskodawcę siły wyższej Kierownik ARiMR stwierdził, że na dzień wystąpienia siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności działki zadeklarowane we wniosku nie spełniały warunku przyznania płatności.
W następstwie rozpatrzenia odwołania wniesionego przez stronę, Dyrektor ARiMR zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy przytoczył mające zastosowanie w rozpatrywanej sprawie przepisy ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Wyjaśnił, że jak wynika z protokołu z oględzin działki referencyjnej w zakresie weryfikacji powierzchni MKO, dla działek ewidencyjnych o nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] ustalono MKO na poziomie 0,00 ha. Zdaniem organu odwoławczego nie ulega wątpliwości, że tereny te nie są użytkowane rolniczo. W takiej sytuacji uznał, że zadeklarowana uprawa na przedmiotowych działkach ewidencyjnych nie kwalifikuje się do przyznania płatności.
Organ odwoławczy odniósł się do treści art. 4 ust. 2 rozporządzenia delegowanego (UE) nr 640/2014 z 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE.L. 2014.181.48; dalej: rozporządzenie nr 640/2014), regulującego kwestię zgłaszania właściwemu organowi przypadków siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności. Stwierdził, że w rozpatrywanym przypadku wyniki oględzin w terenie przeczą temu, aby działki w nim wymienione były utrzymywane zgodnie z zasadami dobrej kultury rolnej, a rolnik nie miał wpływu na istniejące zaniedbania na wymienionych w raporcie działkach ewidencyjnych.
W ocenie Dyrektora ARiMR wykluczenie z wniosku powierzchni działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] jest uzasadnione. Uzasadnione jest również nie uznanie oświadczenia o wystąpieniu siły wyższej. Zdaniem organu odwoławczego nie ulega wątpliwości, że na przedmiotowych działkach nie były prowadzone zabiegi agrotechniczne. Przeczą temu liczne zadrzewienia i zakrzaczenia występujące na działkach.
Dyrektor ARiMR stwierdził, że w przypadku jednolitej płatności obszarowej i płatności redystrybucyjnej różnica między powierzchnią zadeklarowaną do płatności (5,41 ha), a powierzchnią zatwierdzoną (1,14 ha), wynosi 4,27 ha, co skutkowało zastosowaniem przepisu art. 19a ust. 1 rozporządzenia nr 640/2014, zgodnie z którym jeżeli w odniesieniu do danej grupy upraw, o której mowa w art. 17 ust. 1, obszar zgłoszony do celów systemów pomocy przewidzianych w tytule III rozdział 1, 2, 4 i 5 oraz tytule V rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 oraz środków wsparcia, o których mowa w art. 30 i 31 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013, przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 18 niniejszego rozporządzenia, pomoc lub wsparcie oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o wartość 1,5 raza większą od stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % zatwierdzonego obszaru lub dwa hektary.
Wskazując na powyższe oraz na wysokość stawki jednolitej płatności obszarowej i stawki płatności dodatkowej - do 1 ha w 2018 r., organ odwoławczy potwierdził prawidłowość wyliczeń poczynionych przez organ I instancji w odniesieniu do jednolitej płatności obszarowej jak również płatności redystrybucyjnej.
Odnosząc się do przyznanej w decyzji organu I instancji płatności za zazielenienie, Dyrektor ARiMR wyjaśnił, że płatność ta przyznana została na podstawie art. 23 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014, który mówi, że bez uszczerbku dla kar administracyjnych mających zastosowanie zgodnie z art. 28, jeżeli obszar zgłoszony w pojedynczym wniosku o płatność podstawową lub jednolitą płatność obszarową przekracza obszar zatwierdzony, do obliczania płatności z tytułu zazieleniania stosuje się obszar zatwierdzony. Zaznaczył przy tym, że płatność ta została prawidłowo przyznana do powierzchni 1,14 ha, co przy uwzględnieniu stawki w wysokości 308,18 do 1 ha w 2018 r. zł wyniosło [...] zł.
W skardze wniesionej na powyższą decyzję Dyrektora ARiMR skarżący podniósł, że na terenie działek znajdują się źródła wody, co powoduje częściowe zalanie ich obszaru, który nie jest jednak wliczany do ogólnej powierzchni działek. Zalanie terenu uniemożliwia wjechanie ciągnikiem i wykoszenie trawy, możliwe jest jedynie koszenie ręczne. Dodatkowo skarżący powołał się na aktywność bobrów, które tamują wodę. Powoduje to, że możliwe jest wykoszenie część łąki, która jest dostępna do skoszenia. Odnosząc się do przeprowadzonej kontroli na miejscu skarżący stwierdził, że kontrolujący przeprowadzili oględziny na podstawie terenu zalanego oraz zakrzewionego zaroślami, nie wchodzili dalej gdzie teren był wykoszony.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2018, poz. 1302, ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrolę tę sprawują stosując jedynie kryterium legalności, a więc zgodności z prawem zaskarżonych aktów. Oznacza to, iż tylko ustalenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
W myśl natomiast art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany argumentacją skargi, jej wnioskami i wskazaną podstawą prawną.
Dokonując kontroli przedmiotowej skargi w przedstawionych wyżej granicach Sąd doszedł do wniosku, że jest ona bezzasadna, bowiem skarżona decyzja nie narusza prawa.
Przedmiotem sporu pomiędzy skarżącym a organami Agencji obu instancji rozpoznającymi wniosek o przyznanie w/w płatności była kwestia dotycząca prawidłowości ustaleń, na podstawie których organy te doszły do wniosku, że powierzchnia działek rolnych, kwalifikująca się do przyznania zadeklarowanych przez skarżącego płatności była mniejsza niż zadeklarowana we wniosku oraz kwestia związana z kwalifikacją zdarzeń występujących na działkach jako przypadku wystąpienia tzw. siły wyższej.
W myśl art. 8 ust. 1 pkt 4 ustawy o płatnościach bezpośrednich, jednym z warunków ich przyznania jest, aby powierzchnia działki rolnej nie była większa niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Zgodnie z treścią art. 36 ust. 1 ustawy przywołanej wyżej organy Agencji przeprowadzają kontrole administracyjne i na miejscu w zakresie płatności bezpośrednich. Zgodnie zaś z art. 24 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227.69; dalej: rozporządzenie nr 809/2014) kontrole administracyjne i kontrole na miejscu są przeprowadzane w sposób zapewniający skuteczną weryfikację, m.in. w zakresie zgodności ze wszystkimi kryteriami kwalifikowalności, zobowiązaniami i innymi obowiązkami w odniesieniu do przedmiotowego systemu pomocy lub środka wsparcia, warunków, na których przyznaje się pomoc lub wsparcie lub zwolnień z obowiązków. Art. 70 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.U.UE.L.2013.347.549; dalej: rozporządzenie nr 1306/2013) stanowi, że system identyfikacji działek rolnych ustanawia się w oparciu o mapy, dokumenty ewidencji gruntów lub też inne dane kartograficzne. Korzysta się z technik opartych na skomputeryzowanym systemie informacji geograficznej, w tym ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1: 10 000, a od 2016 r. w skali 1:5 000, przy uwzględnieniu obwodu i stanu działki. Należy to określić zgodnie z istniejącymi normami unijnymi. Niezależnie od akapitu pierwszego państwa członkowskie mogą nadal korzystać z takich technik, w tym ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000 w przypadku gdy zostały one nabyte na podstawie umów długoterminowych zatwierdzonych przed listopadem 2012 r.
Powyższe przepisy stanowią zatem źródło uprawnień organów Agencji do weryfikacji wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich pod kątem spełnienia przesłanek tych płatności oraz rodzaju stosowanych w tym zakresie narzędzi. W rozpoznawanej sprawie powierzchnia MKO została ustalona przez organy Agencji nie tylko w oparciu o kontrolę administracyjną (za pomocą systemu informacji geograficznej) lecz na podstawie ustaleń z oględzin działek referencyjnych przeprowadzonych w dniu 28 lutego 2019 r. Ze sporządzonego raportu z czynności kontrolnych, jak również całości dokumentacji sporządzonej przez Biuro Kontroli na Miejscu Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR, znajdujących się w aktach administracyjnych, wynika, że działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], zadeklarowane przez skarżącego do płatności za 2018 r., nie kwalifikują się do przyznania płatności z uwagi na liczne zadrzewienie i zakrzaczenia świadczące o niewykonywaniu jakichkolwiek zabiegów agrotechnicznych. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest wiarygodny i w sposób obiektywny pozwala określić stan działek rolnych zadeklarowanych przez skarżącego. Kontrola została przeprowadzona przez uprawnionych kontrolerów, zgodnie z obowiązującymi w tej materii przepisami prawa, sporządzony protokół z czynności kontrolnych nie budzi zastrzeżeń co do jego rzetelności i prawidłowości ustaleń.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja w sposób zrozumiały wyjaśnia powody wykluczenia działek ewidencyjnych nr [...], [...]. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] o łącznej łącznie powierzchni 4, 27 ha z płatności obszarowych wnioskowanych przez skarżącego za 2018 r. Ze sporządzonego raportu z czynności kontrolnych, a także z całości dokumentacji sporządzonej przez Biuro Kontroli na Miejscu ARiMR wynika, że na powyższych działkach ewidencyjnych powierzchnia MKO wynosi 0,00 ha. Przeprowadzona kontrola na miejscu potwierdziła na spornych działkach liczne zadrzewienia, zakrzewienia oraz tereny zalane wodą (brak użytkowania rolniczego). Podnieść należy w tym miejscu, że skarżący poza bardzo ogólnym zarzutem podniesionym wobec przeprowadzonej kontroli nie przedstawił skutecznej argumentacji oraz nie wskazał dowodów, które można by przeciwstawić stanowisku zajętemu w skarżonej decyzji. W świetle dyspozycji art. 3 ust. 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich na organach Agencji nie ciąży obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a więc organ prowadzący postępowanie nie jest obowiązany do aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie żądania wnioskodawcy (tj. jego uprawnienia do otrzymania wnioskowanej płatności). Jest jedynie obowiązany do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W konsekwencji, w toku postępowania przed organami to na skarżącym, jako beneficjencie pomocy, spoczywał procesowy obowiązek wykazania, że na całej, zadeklarowanej do płatności powierzchni prowadzona jest działalność rolnicza, co jednakże w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca.
W ocenie Sądu, organy Agencji słusznie uznały, że w niniejszej sprawie wystąpiły nieprawidłowości, jednoznacznie stwierdzone w toku kontroli na miejscu, które wpłynęły na ustalenie powierzchni kwalifikującej się płatności wskazanej w skarżonej decyzji. Z kolei różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną, powstała na skutek wykluczenia z płatności nie kwalifikujących się powierzchni, obligowała organy do zastosowania dyspozycji 19a ust. 1 rozporządzenia nr 640/2014, w odniesieniu do jednolitej płatności obszarowej oraz płatności redystrybucyjnej. Poprawność wyliczenia sankcji w powyższym zakresie nie budzi zastrzeżeń Sadu. Nie budzi również zastrzeżeń Sądu wyliczenie płatności za zazielenienie, oparte na art. 23 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014.
Przechodząc do oceny zasadności stanowiska organów odmawiających uznania zgłoszonego przez skarżącego przypadku (zalewanie działek wodą) za wystąpienie siły wyższej lub wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności na spornych działkach ewidencyjnych o nr jak wyżej należy wyjaśnić, że stosownie do treści art. 2 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013 "siła wyższa" i "nadzwyczajne okoliczności" mogą zostać uznane w szczególności w następujących przypadkach:
a. śmierć beneficjenta;
b. długoterminowa niezdolność beneficjenta do wykonywania zawodu;
c. poważna klęska żywiołowa powodująca duże szkody w gospodarstwie rolnym;
d. zniszczenie w wyniku wypadku budynków inwentarskich w gospodarstwie rolnym;
e. choroba epizootyczna lub choroba roślin dotykająca, odpowiednio, cały inwentarz żywy lub uprawy należące do beneficjenta lub część tego inwentarza lub upraw;
f. wywłaszczenie całego lub dużej części gospodarstwa rolnego, jeśli takiego wywłaszczenia nie można było przewidzieć w dniu złożenia wniosku.
Pojęcie siły wyższej należy rozumieć jako nadzwyczajne i nieprzewidywalne okoliczności niezależne od podmiotu, który się na nie powołuje, których następstw nie można było uniknąć mimo zachowania należytej staranności (zob. wyroki TSUE z dnia 5 października 2006 r. w sprawie C-377/03 czy z dnia 18 marca 2010 r. w sprawie C-218/09). Przez "siłę wyższą" należy rozumieć więc zdarzenie o charakterze przypadkowym lub naturalnym (żywiołowym), nie do uniknięcia, takim, nad którym człowiek nie panuje. Chodzi tu zwłaszcza o zdarzenia mające charakter katastrofalnych działań przyrody i zdarzeń nadzwyczajnych w postaci zaburzeń życia zbiorowego, jak wojna, zamieszki krajowe itp. (por. wyrok NSA z dnia 2 lutego 2011 r., sygn. akt II GSK 183/10). Siła wyższa nie obejmuje zatem sytuacji, które można przewidzieć. Natomiast pojęcie "nadzwyczajnej okoliczności" jest pojęciem nieostrym, ocennym, które w słownictwie potocznym powszechnie rozumiane jest jako pojęcie dotyczące okoliczności wykraczających ponad przeciętność w danych stosunkach.
Zdaniem Sądu organy prawidłowo uznały, że w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły przypadki potwierdzające wystąpienie siły wyższej czy nadzwyczajnych okoliczności w rozumieniu powyższego przepisu rozporządzenia nr 1306/2013. Podkreślić należy, że skarżący w dniu 5 marca 2018 r. złożył oświadczenie potwierdzające brak zmian w 2018 r. w odniesieniu do wniosku o przyznanie płatności w roku 2017, natomiast dokumentacja z oględzin działek, których powierzchnia została wykluczona z objęcia płatnością, w tym zdjęcia fotograficzne wykonane w dniu [...] lutego 2019 r. (umieszczone na płycie CD) potwierdzają wieloletnie zaniedbania w użytkowaniu rolniczym działek (prowadzeniu zabiegów agrotechnicznych). Wyniki oględzin w terenie przeczą temu aby sporne działki były utrzymywane zgodnie z zasadami dobrej kultury rolnej, a skarżący nie miał wpływu na istniejące zaniedbania. Zgromadzony materiał dowodowy potwierdza, że skarżący deklarując działki do przyznania płatności za 2018 r., uwzględnił grunty, które na dzień 31 maja 2018 r. nie były użytkowane rolniczo w związku z czym nie może skutecznie powoływać się na utratę prawa do płatności, ponieważ nie nabył takiego prawa. W przypadku wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności lub siły wyższej, aby można się na nie skutecznie powołać, niezbędne jest, aby w dniu ich wystąpienia grunt spełniał warunki przyznania płatności, co w rozpatrywanej sprawie nie miało miejsca.
W tym stanie rzeczy, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło