V SA/Wa 1457/12
WyrokWSA w Warszawie2012-12-10
Skład orzekający: Izabella Janson, Dorota Mydłowska, Tomasz Zawiślak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa uchylenia decyzji ostatecznej o pozbawieniu uprawnień kombatanckich jest zasadna, jeśli nowe dowody dotyczą służby wojskowej w okresie powojennym, a nie walk o utrwalenie władzy ludowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, ponieważ nowe dowody przedstawione przez skarżącego, dotyczące służby wojskowej w okresie rozminowywania terytorium Polski po wojnie, nie stanowią podstawy do przyznania uprawnień kombatanckich zgodnie z obowiązującymi przepisami. Ustawa o kombatantach nie przewiduje takich podstaw, a okres służby skarżącego nie kwalifikuje go do zachowania uprawnień na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy.Stan faktyczny
Skarżący M. L. został pozbawiony uprawnień kombatanckich decyzją z 2003 r. Po kilku postępowaniach i wyrokach sądowych, w tym uchyleniu przez NSA wyroku WSA, organ wznowił postępowanie. W jego wyniku odmówiono uchylenia decyzji ostatecznej, uznając, że służba wojskowa skarżącego w okresie rozminowywania terytorium Polski po wojnie nie stanowi podstawy do przyznania uprawnień kombatanckich. Skarżący wniósł skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznej.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant - ref. staż. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi M. L. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia ... kwietnia 2012 r., nr ... w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich; 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adw. B. D. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę ... zł (... złotych ... groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę ... zł (... złotych) i tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę ... zł (... złotych ... groszy).
Przedmiotem skargi z dnia ... maja 2012r. (data nadania) wniesionej do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w Warszawie przez M. L. jest decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia ... kwietnia 2012r. Nr ... utrzymująca w mocy decyzje własną z dnia ... marca 2012r. odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej.
Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Zainteresowany został pozbawiony uprawnień kombatanckich z tytułu ,,utrwalania władzy ludowej’’ decyzją ostateczną Kierownika Urzędu z dnia ... czerwca 2003r. Nr ...
Skarga na powyższą decyzję została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 stycznia 2004r.
W dniu 28 stycznia 2009r. wpłyną do Urzędu wniosek o wznowienie postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5 kodeksu postępowania administracyjnego.
... grudnia 2009r. wydano decyzję o odmowie wznowienia postępowania, która została następnie utrzymana w mocy decyzją II instancji z dnia ... stycznia 2010r.
WSA w Warszawie, wyrokiem z dnia 17 czerwca 2010r w sprawie sygn.akt: V SA/Wa 525/10 oddalił skargę na powyższą decyzję
W wyniku wniesionej przez M. L. skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 lipca 2011r., sygn. akt: II OSK 314/11 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Wyrokiem z dnia 16 listopada 2011r (sygn. akt: V SA/Wa 2116/11) WSA w Warszawie uchylił decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia ... stycznia 2010r nr ... i poprzedzającą ją decyzję z dnia ... grudnia 2009r.
W uzasadnieniu wyroku Sąd nakazał wznowienie postępowania ze względu na załączenie do wniosku dokumentów spełniających przesłankę z art. 148 § 1 k.p.a.
Postanowieniem z dnia ... lutego 2012r organ wznowił postępowanie administracyjne.
W trakcie ponownego postępowania administracyjnego, uwzględniono w materiale dowodowym wszystkie dokumenty załączone do najnowszego wniosku przez Zainteresowanego, w tym zawiadomienie Terenowej Komisji Wojskowej w L. z dnia ... października 2009r.
W wydanej, w wyniku przeprowadzonego postępowania, decyzji z dnia ... marca 2012 r, odmówiono uchylenia decyzji ostatecznej z dnia ... czerwca 2003r. Nr ...
W jej uzasadnieniu Kierownik Urzędu wskazał, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że Zainteresowany odbywał służbę wojskową od ... września 1947r., natomiast z przepisu art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego wynika, że uprawnienia kombatanckie zachowują m.in. żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945r. do 30 czerwca 1947r. Ponadto organ podkreślił, że uprawnienia kombatanckie zostały Zainteresowanemu odebrane decyzją z dnia ... czerwca 2003r, która została skontrolowana przez WSA w Warszawie, który wyrokiem oddalił skargę Strony. Decyzja stała się ostateczne. Organ podniósł także, iż nawet służba w oddziałach, które rozminowywały po wojnie terytorium Polski, czy stan zdrowia Zainteresowanego – nie mogą być przesłanką do wyjątkowego traktowania, gdyż nie przewiduje tego ustawa o kombatantach.
Rozpoznając ponownie sprawę, w wyniku wniosku złożonego przez M. L., Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia ... kwietnia 2012r utrzymał w mocy decyzję własną z dnia ... marca 2012r.
W uzasadnieniu organ zacytował treść przepisów art.16 § 1, 145 § 1 pkt 5, 149 § 2 , 151 k.p.a., podkreślając zasadę trwałości decyzji administracyjnych i wyjątkowość instytucji wznowienia postępowania. Wskazał też, że uchylenie decyzji ostatecznej może nastąpić tylko wtedy, gdy okoliczności stanowiące podstawę wznowienia (w rozpatrywanym przypadku nowe fakty i dowody) okażą się na tyle istotne, że wywrą wpływ na rozstrzygniecie decyzji ostatecznej.
Ponadto podzielono argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji I instancji.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. L. (dalej: Skarżący), wniósł o uchylenie decyzji z dnia ... kwietnia 2012r..
Zaskarżonej decyzji zarzucił bezprawne i bezpodstawne przyjęcie przez organ, iż uprawnienia kombatanckie otrzymał w wyniku uczestnictwa w walkach o niepodległość i utrwalanie władzy ludowej. Podkreślił, że nigdy w takich walkach nie uczestniczył , a zajmował się rozminowaniem terytorium kraju. Uległ w związku z tym poważnemu wypadkowi i nie otrzymał z tego tytułu żadnego odszkodowania.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje.
Skarga jest niezasadna.
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz. 1269). W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny (w tym przypadku – decyzję) konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / t.j. Dz. U.z 2012r , poz. 270./; powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.
Na wstępie należy wskazać, że jedna z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zasada trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 § k.p.a.).
Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych.
Stosownie do art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Zgodnie z przepisem art. 151 § 1 k.p.a. organ, po przeprowadzeniu postępowania wydaje decyzję w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, albo uchyla decyzję dotychczasową , gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145 a , i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.
Tak więc uchylenie decyzji ostatecznej jest możliwe tylko wtedy, gdy nowe fakty i dowody okażą się na tyle istotne, że wywrą bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie zawarte w decyzji ostatecznej.
W niniejszej sprawie, przedstawione przez Skarżącego – jako podstawa wznowienia- dowody jednoznacznie wskazują, że w okresie od września 1947 do września 1949 odbywał on służbę w Wojsku Polskim biorąc udział w rozminowywaniu po wojnie terytorium Polski, w wyniku czego został poważnie ranny. Te okoliczności nie stanowią – zgodnie z obowiązującymi przepisami- podstawy do przyznania uprawnień kombatanckich. Uprawnienia kombatanckie osobom służącym w LW do 30 czerwca 1947r.,mogą być wyłącznie zachowane na podstawie przepisu art. 25 ust 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.j. Dz. U.z 2012r nr.400). Stanowi on, że pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze ,,uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej’’ lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936 – 1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę woskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945r. do 30 czerwca 1947r.
Na marginesie należy wskazać, że Skarżący, nawet w przypadku posiadania na chwilę obecną uprawnień , nie mógłby skorzystać z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach z uwagi na okres pełnienia służby.
Wobec powyższego, stwierdzając że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło