V SA/Wa 1462/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska-Jóźków, Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Protokolant st. specjalista - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2013 r. sprawy ze skargi S. S. na informację zawartą w piśmie Agencji Rynku Rolnego w [...] z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy oddala skargę. S. S. (dalej: skarżący) wnioskiem z [...] grudnia 2009 r. zwrócił się do Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w [...] o przyznanie pomocy w ramach Krajowego Programu Restrukturyzacji w zakresie działania "Modernizacja gospodarstw rolnych". Skarżący wniósł o przyznanie pomocy na zakup maszyn. Agencja Rynku Rolnego (zwana dalej także organem lub Agencją) pismem z [...] listopada 2010 r. poinformował skarżącego o pozytywnym rozpatrzeniu wniosku o przyznanie pomocy. Jednocześnie do pisma załączył dwa jednobrzmiące egzemplarze "umowy o przyznanie i wypłatę pomocy" z prośbą o podpisanie obydwu z nich i złożenie jednego egzemplarza umowy (zaparafowanego przez Agencję) w oddziale terenowym ARR w [... w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania. Organ wskazał, że za datę złożenia umowy listem poleconym, uznaje się dzień wpływu umowy do Agencji. Termin ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący i niezłożenie umowy lub jej niepodpisanie w powyższym terminie skutkuje odmową przyznania pomocy. Powyższe pismo z umowami zostało doręczone skarżącemu dniu 9 listopada 2010 r. S. S. w dniu 10 listopada 2010 r. odesłał podpisany jeden egzemplarz umowy poleconą przesyłką pocztową nadaną w Urzędzie Pocztowym nr 3 w [...]. Powyższa umowa wpłynęła do Agencji w dniu 18 listopada 2010 r. Dyrektor Oddziału Terenowego ARR w [...] działający w imieniu Agencji Rynku Rolnego pismem z [...] listopada 2010 r. poinformował skarżącego o odmowie przyznania mu pomocy na podstawie art. 34h ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych (Dz.U. z 2007 r. Nr 231, poz. 1702 ze zm., dalej: ustawa o ARR). Organ wyjaśnił, że skarżący nie dochował 7-dniowego terminu do odesłania podpisanego egzemplarza umowy określonego w § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 22 października 2009 r. w sprawie określenia szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy w ramach działań objętych Krajowym Programem Restrukturyzacji (Dz.U. Nr 183, poz. 1433, dalej: rozporządzenie z 22 października 2009 r.). Agencja stwierdziła bowiem, że skarżący w dniu [...] listopada 2010 r. otrzymał informację o pozytywnym rozpatrzeniu wniosku, natomiast podpisany przez niego egzemplarz umowy wpłynął do organu dopiero w dniu 18 listopada 2010 r. W odpowiedzi a wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Agencja pismem z [...] grudnia 2010 r. podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Skargę na rozstrzygnięcie Agencji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] wniósł [...] [...] wskazując na przebieg postępowania oraz na fakt braku winy po jego stronie w niedochowaniu terminu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z 16 czerwca 2011r., sygn. akt II SA/Op 26/11 m.in. uchylił zaskarżoną czynność. Sąd I instancji powołując się na § 14 ust. 1 rozporządzenia z 22 października 2009 r. wskazał, iż zastrzeżenie budzi zastosowany przez organ tygodniowy termin do złożenia przez skarżącego umowy, o którym pouczono skarżącego w informacji z [...] listopada 2010 r. o pozytywnym rozpatrzeniu wniosku o przyznanie pomocy. Za datę złożenia umowy listem poleconym organ uznał dzień wpływu umowy do organu. Przyjęte przez organ rozwiązanie jest odmienne od regulacji zawartych w § 14 ust. 1 rozporządzenia z 22 października 2009r. Przepis ten nie precyzuje sposobu doręczenia przez wnioskodawcę egzemplarza umowy (oferty), pozostawiając mu swobodę w tym zakresie. Rozporządzenie nie definiuje także "daty złożenia umowy listem poleconym". Dookreślenie przez organ pojęcia daty (terminu) złożenia umowy w przypadku listu poleconego, narusza w ocenie Sądu treść powołanego przepisu. Sąd I instancji wskazał również, iż § 14 ust. 2 rozporządzenia warunkuje odmowę przyznania pomocy wnioskodawcy od nieprzyjęcia przez niego oferty, zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego. Tym samym przepis ten odsyła do stosowania uregulowań kodeksowych dotyczących zawarcia umowy, w tym także do art. 67 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93; dalej k.c.). Zgodnie z powołanym przepisem, jeżeli oświadczenie o przyjęciu oferty nadeszło z opóźnieniem, lecz z jego treści lub z okoliczności wynika, że zostało wysłane w czasie właściwym, umowa dochodzi do skutku, chyba, że składający ofertę zawiadomi niezwłocznie drugą stronę, iż wskutek opóźnienia odpowiedzi poczytuje umowę za niezawartą. Zdaniem Sądu skarżący dopełnił wymogów związanych z przyjęciem oferty w terminie zakreślonym przepisem prawa. Niezwłocznie, tj. w dniu [...] listopada 2010 r. korzystając z poczty, odesłał wymagany egzemplarz umowy. Ponadto wątpliwości Sądu I instancji budziło doręczenie skarżącemu informacji z [...] listopada 2010 r. o przyznaniu pomocy. Nie jest w szczególności wiadome komu doręczono powyższą informację. Na pocztowym potwierdzeniu odbioru widnieje adnotacja, że korespondencję doręczono skarżącemu, jednakże w miejscu przeznaczonym na podpis odbiorcy, postawiono nieczytelną parafkę. Zdaniem Sądu I instancji w razie wątpliwości, czy okoliczności zawarte w dowodzie doręczenia odpowiadają rzeczywistości, organ powinien z urzędu podjąć czynności sprawdzające, zwłaszcza w przypadku, gdy użyty druk potwierdzenia odbioru przesyłki nie zawiera szczegółowych informacji o osobie odbiorcy. W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej Agencji Rynku Rolnego Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 13 marca 2013r., sygn. akt II GSK 1850/11 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Sąd kasacyjny wskazał, że właściwym podmiotem – organem administracji publicznej w znaczeniu funkcjonalnym, kompetentnym do rozpoznania i załatwienia wniosku o przyznanie pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" jest Agencja Rynku Rolnego, a nie dyrektor oddziału terenowego tej Agencji. Oddział terenowy Agencji nie ma osobowości prawnej, gdyż tę w świetle regulacji ustawowej ma wyłącznie Agencja. Oczywiście Prezes Agencji może działać przy pomocy zastępców, a także dyrektorów oddziałów terenowych. Takie kompetencje do działania wynikają z § 2, § 7 oraz z § 17 Statutu Agencji. To jednak nie oznacza, że dyrektor oddziału terenowego podejmuje stosowne działania we własnym imieniu. Tego rodzaju działalność oznacza jedynie działanie w imieniu umocowanego, tj. Prezesa Agencji. Powyższe potwierdza treść pełnomocnictwa Prezesa Agencji udzielonego Dyrektorowi Oddziału Terenowego w [...] a złożonego do akt sprawy na żądanie WSA. Treść pkt 5 lit. c) złożonego do akt sprawy ww. pełnomocnictwa udzielonego w oparciu o art. 7 ust. 2 ustawy i § 17 pkt 1 Statutu Agencji wskazuje, iż Dyrektor Oddziału Terenowego w [...] był umocowany do działania w imieniu Prezesa Agencji jedynie do prowadzenia postępowań w sprawie przyznawania i wypłaty pomocy. Natomiast nie był on umocowany do działania w imieniu Prezesa Agencji w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Innymi słowy Dyrektor Oddziału Terenowego w [...] był w oparciu o przedmiotowe pełnomocnictwo umocowany do przyjmowania i rozpoznawania wniosków o przyznanie pomocy, w tym podejmowania czynności, o których stanowi art. 34 ust. 1 ustawy o ARR, lub też zawierania w imieniu Agencji umów o przyznanie pomocy. Jednakże w przypadku skargi na odmowę przyznania pomocy przez Agencję, złożonej w trybie art. 34h ust. 2 ustawy o ARR, Dyrektor Oddziału Terenowego w [...] nie legitymował się umocowaniem do działania w postępowaniu sądowoadministracyjnym w imieniu Agencji Rynku Rolnego. Skoro podmiotem wdrażającym w tym przypadku jest Agencja (art. 33 ust. 1 pkt 5, art. 34h ust. 1), której organem jest Prezes z siedzibą w [...], to właściwym miejscowo w sprawie skarg na pisma informujące wnioskodawcę o odmowie pomocy finansowej wydane przez podmiot wdrażający jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ze względu na siedzibę organu administracji (art. 13 § 2 p.p.s.a.). Sąd II instancji stanął na stanowisku, że stroną postępowania w myśl art. 32 p.p.s.a. była Agencja Rynku Rolnego, który to organ nie miała przed WSA w Opolu pełnomocnika należycie umocowanego. Także organ ten nie był należycie reprezentowany w postępowaniu przed Sądem I instancji, gdyż Dyrektor Oddziału Terenowego ARR w [...] tego rodzaju pełnomocnictwem się nie legitymował. Tym samym wystąpiła przesłanka dotycząca nieważności postępowania z art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a. W konsekwencji stwierdzić przyjdzie, że Agencja Rynku Rolnego jako strona postępowania sądowoadministracyjnego w rozumieniu art. 32 p.p.s.a. została także pozbawiona możności obrony swych praw (art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a.). Z tych też przyczyn NSA uchylił zaskarżony wyroku i przekazał sprawę do rozpoznania właściwemu miejscowo sądowi I instancji, tj. Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 190 p.p.s.a., sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Rozpoznając zatem niniejszą sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny związany jest wykładnią prawa zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 marca 2013r., sygn. akt II GSK 1850/11 oraz zaleceniami sformułowanymi w jego uzasadnieniu. Przedmiotem sporu w sprawie jest ocena, czy Agencja Rynku Rolnego prawidłowo odmówiła skarżącemu przyznania pomocy na rzecz działania Modernizacja gospodarstw rolnych w ramach Krajowego Programu Restrukturyzacji na podstawie § 14 ust. 1 rozporządzenia z 22 października 2009 r. ? Na tak postawione pytanie należy odpowiedzieć twierdzącą. Jednakże przed dokonaniem stosownej analizy trzeba przytoczyć podstawę prawną mającą zastosowanie w sprawie. Podstawy prawne pomocy o jaką ubiegał się skarżący regulowane są przepisami unijnymi i krajowymi Na gruncie prawa krajowego pomoc była przyznawana na podstawie ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych, która w art. 34a ust. 1 pkt 1 stanowi, iż pomoc na rzecz dywersyfikacji, o której mowa w art. 33 ust. 1 pkt 5, (...), przyznawana zgodnie z krajowym programem restrukturyzacji zgłoszonym przez Agencję na podstawie art. 14 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 968/2006 z dnia 27 czerwca 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 320/2006 ustanawiającego tymczasowy system restrukturyzacji przemysłu cukrowniczego we Wspólnocie (Dz. Urz. UE L 176 z 30.06.2006, str. 32, z późn. zm.), zwanym dalej "Krajowym Programem Restrukturyzacji", jest przyznawana w ramach działań "Modernizacja gospodarstw rolnych". Krajowy Program Restrukturyzacji został ogłoszony obwieszczeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 lipca 2009r. w sprawie Krajowego Programu Restrukturyzacji (M.P. Nr 44, poz. 672 ze zm.) i stanowił załącznik do tego obwieszczenia. W programie wskazano, że pomoc na rzecz dywersyfikacji może zostać przyznana na (...) działania w ramach Osi I "Modernizacja gospodarstw rolnych" - inwestycje umożliwiające zmianę profilu produkcji na inny niż uprawa buraków cukrowych, tj. zakup nowych maszyn i urządzeń do produkcji rolnej. Ogłoszony program wskazywał również na pewne ograniczenia m.in. związane z kręgiem beneficjentów pomocy, położeniem geograficznym, jak również z czasem obowiązywania. Zgodnie z programem projekty w ramach działań Krajowego Programu Restrukturyzacji miały być realizowane w krótszych ramach czasowych niż w PROW. Termin na wdrożenie działań upływał dnia 30 września 2011 r., a na wypłatę środków finansowych - dnia 30 września 2012 r. (w dacie orzekania przez organ obowiązywał Krajowy Program Restrukturyzacji po zmianie dokonanej w dniu 16 września 2010 r.). Ponadto ze względu na terminy (krótki okres na wdrożenie) oraz ograniczone środki zawężono także zakres działań, które mogą zostać wdrożone przez beneficjentów. Powyższe zastrzeżenia będą niezbędne do dokonania prawidłowej wykładni przepisów mających zastosowanie w sprawie. W myśl art. 34f ustawy o ARR pomoc jest przyznawana na podstawie umowy zawieranej, pod rygorem nieważności, w formie pisemnej. Natomiast art. 34h ustawy o ARR stanowi, że w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy, Agencja informuje wnioskodawcę, w formie pisemnej, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy oraz o prawie wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Warunki przyznania pomocy zostały określone zarówno w ustawie, jak i przepisach wykonawczych, o czym świadczy art. 34d ustawy o ARR, który mówi, że pomoc jest przyznawana do wysokości środków przewidzianych w Krajowym Programie Restrukturyzacji na poszczególne działania, jeżeli są spełnione warunki określone w ustawie oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 34k. Zgodnie z art. 34k ustawy o ARR minister właściwy do spraw rynków rolnych określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki i tryb przyznawania, wypłaty lub zwrotu pomocy w ramach działań objętych Krajowym Programem Restrukturyzacji, w tym szczegółowe wymagania, jakim powinna odpowiadać umowa, na podstawie której jest przyznawana pomoc, mając na względzie zapewnienie prawidłowej realizacji Krajowego Programu Restrukturyzacji oraz specyfikę poszczególnych działań. Na podstawie ww. delegacji ustawowej Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał rozporządzenie w sprawie określenia szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy w ramach działań objętych Krajowym Programem Restrukturyzacji. Zdaniem Sądu rozporządzenie nie przekroczyło delegacji ustawowej, w której m.in. ustawodawca nakazał właściwemu ministrowi określenie warunków i tryb przyznawania pomocy. W § 14 ust. 1 rozporządzenia z 22 października 2009 r. wskazano, że Agencja informuje wnioskodawcę, w formie pisemnej, o pozytywnym rozpatrzeniu wniosku o przyznanie pomocy i woli zawarcia umowy, przekazując jednocześnie 2 jednobrzmiące egzemplarze umowy podpisanej przez osobę umocowaną do reprezentowania Agencji w tym zakresie i oznaczając termin, w ciągu którego będzie oczekiwać przyjęcia oferty, wynoszący 7 dni od dnia doręczenia tej informacji. W przypadku nieprzyjęcia, zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, oferty przez wnioskodawcę Agencja odmawia przyznania pomocy (§ 14ust. 2 rozporządzenia). Bezsporne jest, że Agencja pismami (2 szt.) z [...] listopada 2010r. poinformowała skarżącego o pozytywnym rozpatrzeniu wniosku. Jednocześnie Agencja przesłała dwa egzemplarze umowy i zobowiązała skarżącego do podpisania umowy i jej zwrotu bezpośrednio lub listem poleconym w Oddziale Terenowym ARR w terminie 7 dni. Poza sporem pozostaje również fakt, iż skarżący otrzymał pismo wraz z umowami w dniu 9 listopada 2010r. (patrz: m.in. oświadczenie skarżącego), w dniu następnym nadał przesyłkę, która do Agencji wpłynęła w dniu 18 listopada 2010r., a więc po terminie zaznaczonym w piśmie z [...] listopada 2010r. oraz § 14 ust. 1 rozporządzenia z 22 października 2009r. Trzeba zgodzić się z organem, że za datę złożenia umowy należy uznać dzień wpływu umowy do organu, co zdaniem Sądu wynika wprost z cytowanego § 14 ust. 1 rozporządzenia z 22 października 2009r., który posługuje się terminem "oczekuje". Termin ten jest zaczerpnięty z kodeksu cywilnego, który w art. 66 § 1 k.c. wskazuje, że oświadczenie drugiej stronie woli zawarcia umowy stanowi ofertę, jeżeli określa istotne postanowienia tej umowy. § 2 art. 66 k.c. określa, że jeżeli oferent nie oznaczył w ofercie terminu, w ciągu którego oczekiwać będzie odpowiedzi, oferta złożona w obecności drugiej strony albo za pomocą środka bezpośredniego porozumiewania się na odległość przestaje wiązać, gdy nie zostanie przyjęta niezwłocznie; (...). Przekładając powyższe na stan sprawy należy zauważyć, że oferent (Agencja) wyznaczyła w ofercie termin, w ciągu którego oczekiwała na odpowiedź oblata (skarżącego). Termin ten został zakreślony przepisami rozporządzenia, wydanego na podstawie przepisów ustawowych i wynosił 7 dni od daty doręczenia informacji. Zatem w związku z faktem, iż odpowiedź skarżącego dotarła do organu po tym terminie, to oferta, w myśl art. 66 § 1 i 2 k.c. przestała wiązać oferenta. Dlatego też Agencja na podstawie § 14 ust. 2 rozporządzenia z 22 października 2009r. prawidłowo odmówiła przyznania pomocy. Powyższemu w żaden sposób nie sprzeciwia się także zapis w § 21 ust. 2 projektu umowy, który stanowi, że umowa wchodzi w życie z dniem jej podpisania przez Agencję i Wnioskodawcę. Zapis ten miałby skutek tylko w wypadku gdyby oświadczenie oblata dotarło do oferenta we wskazanym terminie. W przeciwnym wypadku Agencja odmawia pomocy, co wynika z cytowanego wyżej przepisu § 14 ust. 2 rozporządzenia z 22 października 2009r. W tym miejscu należy także zauważyć, że takiemu rozumowaniu nie sprzeciwia się art. 67 k.c., który stanowi, że jeżeli oświadczenie o przyjęciu oferty nadeszło z opóźnieniem, lecz z jego treści lub okoliczności wynika, że zostało wysłane w czasie właściwym, umowa dochodzi do skutku, chyba że składający ofertę zawiadomi niezwłocznie drugą stronę, iż w skutek opóźnienia odpowiedzi poczytuje umowę za nie zawartą. W przedmiotowej sprawie obydwie przesłanki zostały wypełnione, tzn. oblat wysłał w terminie oświadczenie o przyjęciu oferty (10 listopada 2010r.), które nadeszło z opóźnieniem (18 listopada 2010r.), natomiast składający ofertę niezwłocznie, tj. 18 listopada 2010r. na podstawie § 14 ust. 2 rozporządzenia z 22 października 2009r. prawidłowo odmówiła przyznania pomocy. Innymi słowy poinformował skarżącego, że w skutek opóźnienia odpowiedzi poczytuje umowę za nie zawartą. Trzeba także zwrócić uwagę, o czym była już częściowo mowa wyżej, że pomoc w ramach Krajowego Programu Restrukturyzacji była pomocą ograniczoną w czasie. Przepisy rozporządzenia wyraźnie wskazują zarówno na bardzo rygorystyczne terminy, jak i sposób np. składania wniosków. Zgodnie z § 11 ust. 1 rozporządzenia z 22 października 2009r. wniosek o przyznanie pomocy składa się: 1) w przypadku działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" - bezpośrednio w oddziale terenowym Agencji, właściwym ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego, lub listem poleconym nadanym w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego; 2) w przypadku działania "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" - bezpośrednio w Centrali Agencji. Z kolei w § 8 ust. 1 rozporządzenia z 22 października 2009r. wskazano, że Agencja Rynku Rolnego, zwana dalej "Agencją", podaje do publicznej wiadomości, na stronie internetowej administrowanej przez Agencję oraz co najmniej w jednym dzienniku o zasięgu ogólnokrajowym, informację o terminie składania wniosków o przyznanie pomocy, nie później niż na 14 dni przed dniem rozpoczęcia biegu tego terminu. Termin składania wniosków o przyznanie pomocy nie może być krótszy niż 14 dni i dłuższy niż 21 dni (§ 8 ust. 1 rozporządzenia z 22 października 2009r.). Natomiast zgodnie z § 11 ust. 2 rozporządzenia z 22 października 2009r. w przypadku złożenia wniosku o przyznanie pomocy w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" termin, o którym mowa w § 8 ust. 1, uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem nadano pismo w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. Ponadto § 11 ust. 3 rozporządzenia również wskazuje na możliwość zachowania terminu w wypadku nadania pisma w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. W tym miejscu należy zauważyć, że będący podstawą odmowy przyznania pomocy § 14 ust. 1 rozporządzenia z 22 października 2009r., ani żaden inny przepis nie zawierał zastrzeżenia o zachowaniu terminu w wypadku nadania oświadczenia o przyjęciu oferty w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. Dlatego też również z tej przyczyny prawidłowo organ wywiódł, że w terminie 7 dni oświadczenie oblata winno wpłynąć do organu, a nie zostać nadane w polskiej placówce operatora publicznego. Bezzasadne są twierdzenia skarżącego wskazujące, że umowa nie zawiera dokładnej interpretacji pojęcia siedmiu dni. Trzeba wskazać iż Agencja poinformowała skarżącego zarówno o możliwości złożenia umowy osobiście bądź poprzez nadanie przesyłki drogą pocztową. Jednakże organ wprost w piśmie przewodnim z [...] listopada 2011r. wskazał, jak należy liczyć ten termin i wyjaśnił, że za datę złożenia umowy uznaje się dzień wpływu do Agencji. Co więcej wyraźnie wskazał, że ustawowo określony, 7-dniowy termin na złożenie podpisanej umowy w OT ARR ma charakter bezwzględnie obowiązującej normy prawnej i niedotrzymanie go skutkować będzie utratą możliwości uzyskania pomocy. Dlatego też zarzut ten jest nieuzasadniony. Brak było również podstaw do przywrócenia terminu, gdyż oceny nieprzyjęcia oferty należało dokonywać w oparciu o przepisy kodeksu cywilnego i brak jest w tym wypadku możliwości przywrócenia terminu. W doktrynie przyjmuje, że co do zasady art. 67 k.c. przesądza o zawarciu umowy, jeżeli odpowiedź - mimo że spóźniona - wysłana była w czasie właściwym. Jednakże konkluzja ta nie ma charakteru ostatecznego. Oferent może bowiem niezwłocznie powiadomić drugą stronę, że poczytuje umowę za niezawartą. Umowa ma przez pewien czas charakter wzruszalny. Jej skuteczność ograniczona jest przez możliwość złożenia odpowiedniego oświadczenia przez autora oferty, który otrzymał spóźnioną odpowiedź. Oświadczenie wywoła skutek wsteczny, wprowadzając fikcję prawną, że umowa nigdy nie została zawarta. Przekreślona zostaje zatem nie tylko skuteczność umowy, ale także sam fakt jej zawarcia (Por. komentarz Michała Wojewody do art. 67 Kodeksu cywilnego, Kodeks cywilny. Część ogólna. Komentarz, Pyziak-Szafnicka M. (red.), Giesen B., Katner W.J., Księżak P., Lewaszkiewicz-Petrykowska B., Majda R., Michniewicz-Broda E., Pajor T., Promińska U., Robaczyński W., Serwach M., Świderski Z., Wojewoda M., WKP, 2012). W związku z powyższym brak było możliwości przywrócenia terminu. Z tych względów na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.