V SA/Wa 1463/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Jarosław Stopczyński po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.Sp. z o.o. w K. na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2012 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych postanawia: odrzucić skargę. W dniu 15 maja 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga Spółki z o.o. "A." z siedzibą w K. z dnia 11 maja 2012 r. na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o odmowie przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych. Zarządzeniem z 15 maja 2012 r. przekazano skargę zgodnie z właściwością Prezesowi ARiMR, stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. Nr 270), dalej: p.p.s.a. Przedmiotowa skarga została następnie odesłana do Sądu wraz z odpowiedzią na skargę z dnia 18 czerwca 2012 r., w której organ wniósł o umorzenie postępowania sądowego, z uwagi na uwzględnienie skargi w całości. Zarządzeniem z dnia 21 czerwca 2012 r. wezwano skarżącą Spółkę do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez złożenie dokumentu określającego umocowanie do podpisania skargi – w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania pod rygorem jej odrzucenia. W dniu 9 lipca 2012 r. wpłynęło pismo strony skarżącej zawierające prośbę o wycofanie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie podkreślić należy, iż każda skarga wpływająca do sądu administracyjnego podlega w pierwszej kolejności badaniu pod względem zachowania wymogów formalnych, jak również terminu do jej złożenia. Dopiero bowiem stwierdzenie, iż skarga została wniesiona w ustawowym terminie oraz czyni zadość warunkom określonym właściwymi przepisami, pozwala na rozpatrywanie innych wniosków związanych z dalszym biegiem postępowania zainicjowanego skargą. Mając zatem na uwadze wyłuszczone poniżej względy, które spowodowały, iż skargę należało odrzucić, nie można było uwzględnić ani wniosku organu o umorzenie postępowania sądowego, ani cofnięcia skargi przez Spółkę. Skarga podlega odrzuceniu z dwóch powodów. Po pierwsze wskazać należy, iż zarządzeniem z dnia 21 czerwca 2012 r. strona została wezwana do wykazania umocowania do podpisania skargi, tj. do złożenia dokumentu określającego uprawnienie do jej podpisania. Pismo sporządzone w wykonaniu tego zarządzenia zostało przesłane na adres Spółki i doręczone w dniu 2 lipca 2012 r. (potwierdzenie na k. 21 akt sądowych). W odpowiedzi strona skarżąca nadesłała pismo o cofnięciu skargi, jednakże nie uzupełniła braku formalnego skargi zgodnie z zarządzeniem z dnia 21 czerwca 2012 r. Oznacza to, iż nie zostało wykazane ani uprawnienie do podpisania skargi, ani do złożenia oświadczenia za Spółkę o cofnięciu skargi. Z tych powodów skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 3 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Niezależnie od powyższego stwierdzić również należało, że skarga została złożona z uchybieniem ustawowego terminu do jej wniesienia. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż stosownie do przepisu art. 22 ust. 3 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64 z 2007 r., poz. 427 ze zm), dalej: ustawa o wspieraniu, w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy (w ramach działań wskazanych w ustępie 1 tego artykułu), podmiot wdrażający informuje wnioskodawcę, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy. Jednocześnie w art. 22 ust. 4 ustawy o wspieraniu, zagwarantowano wnioskodawcom prawo do złożenia na takie pismo skargi do sądu administracyjnego, na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Zatem aby skutecznie wnieść środek zaskarżenia, o którym mowa w omawianym przepisie art. 22 ust. 4 ustawy o wspieraniu, sięgnąć należy do odpowiednich regulacji p.p.s.a., określających zasady i tryb skarżenia aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4. Zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a., skargę w tym przypadku można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie 14 dni – do usunięcia naruszenia prawa. Jednocześnie w myśl art. 53 § 2 p.p.s.a., termin do złożenia skargi jest zachowany jeśli zostanie ona złożona do sądu w ciągu 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa lub jeżeli organ nie udzielił takiej odpowiedzi, w ciągu 60 dni od dnia wniesienia wezwania. Podnieść w tym miejscu należy, iż w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że wskazany w omawianym przepisie termin 60 dni liczony od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa jest ostatecznym terminem do złożenia skargi do sądu administracyjnego, w sytuacji gdy organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie bądź wprawdzie udzielił takiej odpowiedzi, jednakże została ona doręczona stronie już po upływie 60-dniowego terminu liczonego od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W uchwale z 2 kwietnia 2007 r. o sygn. akt II OPS 2/07, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż z analizy art. 53 § 2 p.p.s.a. wynika, że już z dniem wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa rozpoczyna bieg termin sześćdziesięciu dni na wniesienie skargi, mimo że sprawa udzielenia odpowiedzi na to wezwanie jest otwarta. W okresie biegu tego terminu organ może udzielić odpowiedzi na wezwanie i w takim przypadku dalszy bieg tego terminu staje się bezprzedmiotowy, ponieważ od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie rozpoczyna bieg termin trzydziestu dni od dnia doręczenia tej odpowiedzi. Jeżeli natomiast w tym okresie organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie, to nieprzerwanie biegnie termin sześćdziesięciu dni, liczony od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Analogiczne stanowisko zajął NSA w postanowieniu z 21 maja 2007 r. o sygn. akt II OSK 986/06 podnosząc, iż przepis art. 53 § 2 p.p.s.a. wprowadza dwa terminy do wniesienia skargi; pierwszy termin dotyczy sytuacji, gdy właściwy organ udzielił odpowiedzi na wezwanie (termin ten wynosi 30 dni i liczy się od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie), oraz drugi termin, który dotyczy sytuacji, gdy organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie (termin ten wynosi 60 dni i liczy się od dnia wniesienia do organu wezwania do usunięcia naruszenia). Analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, że po wniesieniu wezwania do usunięcia naruszenia rozpoczyna już bieg drugi z tych terminów, jeżeli jednak przed jego upływem organ doręczy odpowiedź na wezwanie, termin ten staje się bezprzedmiotowy, a rozpoczyna bieg termin trzydziestodniowy liczony od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie. Jeżeli natomiast organ nie doręczy odpowiedzi na wezwanie przed upływem 60 dni od dnia wniesienia wezwania, to w tym terminie (60 dni od dnia wniesienia wezwania) powinna być wniesiona skarga. Przenosząc omawiane regulacje na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż skarżąca strona wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa w dniu 16 marca 2012 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym, vide: k. 235 akt administracyjnych), natomiast organ udzielił odpowiedz na wystosowane wezwanie pismem z [...] czerwca 2012 r. o numerze [...], które zostało doręczone stronie po upływie 60 dni od dnia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W tym stanie rzeczy uznać należało, iż ostatecznym terminem do złożenia skargi do sądu administracyjnego był dzień 15 maja 2012 r., bowiem w tym dniu upłynął termin 60 dni, o którym mowa w art. 53 § 2 p.p.s.a. Skarżąca wystąpiła ze skargą bezpośrednio do sądu administracyjnego, co naruszało tryb określony w art. 54 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem bowiem, skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, o czym skarżąca została pouczona w zaskarżonym piśmie. Mając na uwadze powyższy tryb skargowy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przekazał skargę zgodnie z właściwością do Prezesa ARiMR –zarządzeniem z 15 maja 2012 r. – za pismem z 16 maja 2012 r. o sygn. V KO/Wa 61/12 (vide: k. 17-18 akt sądowych). Reasumując powyższe wskazać należy, iż sześćdziesięciodniowy termin do wniesienia skargi na pismo Agencji z dnia [...] marca 2012 r. rozpoczął swój bieg w dniu następnym po dniu wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, tj. w dniu 17 marca 2012 r. i upłynął z dniem 15 maja 2012 r. Natomiast skarga została nadana przez Sąd do właściwego organu w dniu 16 maja 2012 r. (vide: pieczęć urzędu pocztowego na przesyłce poleconej nr R (00) 759007734105205915, znajdującej się w aktach administracyjnych), czyli po upływie ustawowego terminu. Powyższe stanowisko jest prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W postanowieniu z 20 lutego 2008 r. o sygn. akt II OZ 128/08 podniesiono, iż zasada wnoszenia skargi za pośrednictwem organu administracji publicznej oznacza, że w przypadku wniesienia skargi bezpośrednio do sądu administracyjnego, sąd ten powinien ją przesłać właściwemu organowi administracji publicznej celem nadania jej biegu [...] o zachowaniu ustawowego, trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi, decyduje wówczas data wysłania skargi przez sąd do właściwego organu administracji publicznej (postanowienie dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wniesienie skargi po terminie powoduje jej odrzucenie w myśl art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W tej sytuacji, na podstawie art. 58 § 3 w zw. z art. 58 § 1 pkt 2 i pkt 3 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji postanowienia.