V SA/Wa 1464/13

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. P. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia ... kwietnia 2013 r. Nr ... w przedmiocie odmowy umorzenia należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych; Skarżący wystąpił z wnioskiem - na urzędowym formularzu PPF - o zwolnienie z kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie posiada żadnych nieruchomości, przedmiotów wartościowych ani oszczędności pieniężnych. Dysponuje skromnym dochodem z emerytury w wysokości ... zł netto. Te niewielkie środki są w całości wydatkowane na bieżące wydatki, duże środki Skarżący wydaje na lekarstwa nie w pełni refinansowane z NFZ. Skarżący tylko w okresie od 2009 do 1013 roku miał ... zabiegów operacyjnych w szpitalu. W dodatkowym oświadczeniu Skarżący wyjaśnił, iż nie posiada żadnych oszczędności pieniężnych, lokat ani majątku ruchomego znacznej wartości. Mieszkanie w R. zamieszkuje na podstawie umowy użyczenia zawartej z córką, która ponosi połowę kosztów utrzymania mieszkania. Skarżący nadesłał umowę użyczenia mieszkania, zaświadczenie o wysokości czynszu za mieszkanie (... zł miesięcznie), rachunek za gaz (... zł za 2 m-ce), rachunek za prąd (... zł m-c), wyciągi z rachunków bankowych z łącznym saldem na koniec czerwca ... zł, paragony za leki, zaświadczenie o wysokości świadczenia emerytalnego do wypłaty (... zł netto). Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (T.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. W myśl art. 245 §1 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z §3 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Oznacza to, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do takich osób zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i pozwalają zaspokoić tylko ich podstawowe potrzeby życiowe. Mając na względzie przedstawione we wniosku okoliczności należało uznać, iż sytuacja materialna skarżącego jest trudna i stanowi pozytywną przesłankę do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wskazane dochody Skarżącego ok. ... zł miesięcznie, pozwalają wyłącznie na zaspokojenie jego podstawowych potrzeb życiowych. Skarżący nie jest w stanie poczynić z nich oszczędności na opłacenie kosztów sądowych. Skarżący opłaca ze świadczenia emerytalnego połowę kosztów utrzymania mieszkanie tj. około ... zł miesięcznie, z pozostałych środków wykupuje leki oraz opłaca koszty bieżącego utrzymania. Z tych względów oraz kierując się zapewnieniem skarżącemu prawa do sądu należało uznać, iż zwolnienie od obciążającego go na obecnym etapie postępowania wpisu od skargi (w kwocie ... zł), jak i od pozostałych mogących wystąpić w przyszłości kosztów sądowych jest uzasadnione. W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.