V SA/Wa 1469/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Małgorzata Rysz (spr.), , Protokolant sekretarz sądowe - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Ministra Finansów z dnia ... maja 2011 r. nr ... w przedmiocie przekazania wniosku zgodnie z właściwością 1. oddala skargę, 2. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz ... tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu kwotę ... zł (... złotych ...groszy), w tym: tytułem wynagrodzenia kwotę ...zł (... złotych), tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę ... zł (... złotych ... groszy). Przedmiotem skargi J. S. jest postanowienie Ministra Finansów z dnia ... maja 2011 r. nr ... umarzające postępowanie odwoławcze od postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia ... marca 2011 r. nr ... . Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym: Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. zawiadomieniem nr ... z dnia ... listopada 2010 r. dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną (nadpłaty w podatku dochodowym PIT-4) u dłużnika zajętej wierzytelności. Pismem z dnia ... grudnia 2010 r. złożonym do Dyrektora Izby Skarbowej w B. J. S. zgłosił zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym na czynności egzekucyjne Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. z dnia ... listopada 2010r. Postanowieniem z dnia ... grudnia 2010 r. nr ... Dyrektor Izby Skarbowej w B. przekazał ww. pismo J. S. z dnia ... grudnia 2010 r. według właściwości Naczelnikowi Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. Następnie Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. postanowieniem z ... lutego 2011 r. nr ... odmówił uznania zarzutów w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej z uwagi na uchybienie ustawowemu terminowi do ich wniesienia. Pismem z dnia ... marca 2011 r. J. S. złożył w Izbie Skarbowej w B. wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, na czynności egzekucyjne Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. z dnia ... listopada 2010 r. Postanowieniem z ... marca 2011 r. nr ... Dyrektor Izby Skarbowej w B. przekazał wniosek J. S. z dnia ... marca 2011 r. do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B., jako organu właściwego w sprawie. W uzasadnieniu wskazano, iż organem właściwym do rozpatrzenia zarzutów w niniejszej sprawie jest Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B., ten sam organ jest zatem właściwy do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów. Na skutek złożonego zażalenia Minister Finansów zaskarżonym postanowieniem z dnia ... maja 2011 r. umorzył postępowanie odwoławcze w sprawie. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, iż z dniem 11 kwietnia 2011 r. weszła w życie ustawa z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2011 r. nr 6, poz. 18), która wprowadziła m.in. zmianę art. 65 § 1 k.p.a. W obowiązującym stanie prawnym art. 65 k.p.a. stanowi, że jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Zawiadomienie o przekazaniu powinno zawierać uzasadnienie. Zdaniem organu II instancji, skoro ustawodawca odstąpił od przekazania sprawy do właściwego organu w formie postanowienia, na które służyło zażalenie i brak jest przepisów przejściowych dotyczących nie zakończonych postępowań prowadzonych w trybie art. 65 k.p.a., zaistniała przesłanka do umorzenia postępowania odwoławczego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. S. (dalej: Skarżący) wniósł m.in. o uchylenie postanowienia organu II instancji oraz poprzedzającego je postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia ... marca 2011 r. i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił: 1. błedne nie uwzględnienie zażalenia z dnia ... kwietnia 2011 r. w sytuacji gdy zaskarżonemu postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia ... marca 2011 r. zarzucił bezpodstawne uchylenie sie przez ten organ od rozpoznania jego wniosku z dnia ... marca 2011 r. w sprawie wstrzymania wykonania postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. z dnia ... października 2010 r. nr ..., co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 65 k.p.a. 2. naruszenie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez nie badanie przez organ II instancji, w związku z nowelizacją art. 65 k.p.a, czy po stronie skarżącego w niniejszej sprawie “przemawiają ważne racje systemowe lub aksjologiczne", o których Trybunał Konstytucyjny wspomniał w swoim wyroku z 8 listopada 2006 r. sygn. akt K 30/06, powodujące zasadność dalszego stosowania art. 65 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej: ustawy p.p.s.a, w którym wskazano, iż sądy stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa administracyjnego i toczącego się przed nim postępowania prowadzącego do oceny, czy zaskarżone akty lub czynności z zakresu administracji publicznej odpowiadają prawu i czy postępowanie poprzedzające ich wydanie nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia organu administracji. Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Na wstępie Sąd pragnie zwrócić uwagę na najistotniejszą kwestię w niniejszej sprawie tj. zmianę stanu prawnego, do której doszło pomiędzy wydaniem postanowienia organu I instancji, a podjęciem zaskarżonego rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy. Według stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania przez Dyrektora Izby Skarbowej w B. postanowienia z dnia ... marca 2011 r. nr ..., przekazanie podania według właściwości wymagało wydania przez organ postanowienia, na które służyło zażalenie (art. 65 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071) – dalej: k.p.a.). Do istotnej zmiany art. 65 §1 k.p.a. doszło z dniem 11 kwietnia 2011 r. na podstawie ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 10 stycznia 2011 r. Nr 6, poz. 18 ze zm.). Zgodnie z aktualnie obowiązującym art. 65 §1 k.p.a. jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Zawiadomienie o przekazaniu powinno zawierać uzasadnienie. Ustawodawca nie przewidział w odniesieniu do powołanego przepisu żadnych przepisów intertemporalnych, stąd nowe zasady przekazywania pism według właściwości obowiązują już od dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej tj. 11 kwietnia 2011 r. Odnosząc powyższe regulacje do niniejszej sprawy wskazać należy, iż w chwili wydawania przez organ odwoławczy zaskarżonego postanowienia brak było podstaw do zastosowania art. 65 §1 k.p.a. w brzmieniu sprzed 11 kwietnia 2011 r., ponieważ przepis ten w poprzedniej formie (przewidującej wydanie postanowienia i jego zaskarżalność) już nie obowiązywał. Zgodnie zaś z art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, przez co należy rozumieć przepisy prawa obowiązujące w dacie orzekania. Konieczność uwzględnienia przez organ odwoławczy zmiany przepisów w trakcie trwania postępowania była podkreślana w orzecznictwie (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 2008 r., sygn. akt II OSK 138/07, Lex Omega nr 508498). Judykatura wskazywała też, że zgodnie z konstytucyjną zasadą praworządności organy administracji publicznej obowiązane są stosować przepisy obowiązujące w dniu wydania decyzji do stanu faktycznego obowiązującego w dniu wydania decyzji, a odstępstwa od tej reguły mogą zostać wprowadzone przepisami przejściowymi (Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 maja 2007r., sygn. akt I OSK 1080/06, Lex Omega nr 342503). Z powyższego wynika, że skoro w dniu wydania zaskarżonego postanowienia (... maja 2011 r.) art. 65 § 1 k.p.a. nie przewidywał ani formy postanowienia, ani zaskarżalności takiego aktu, organ odwoławczy nie posiadał już kompetencji do instancyjnej weryfikacji postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia ... marca 2011 r., zatem zarzut naruszenia art. 65 § 1 k.p.a., poprzez nierozpoznanie zażalenia z dnia ... kwietnia 2011 r. należało uznać za nieuzasadniony. Organowi odwoławczemu wolno bowiem podjąć tylko takie rozstrzygnięcia, jakie przewidują przepisy procedury administracyjnej (art. 138 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a.). Należy podzielić pogląd, wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym już wyroku z dnia 18 września 2008r., zgodnie z którym utrzymując w mocy decyzję czy postanowienie, które w dacie orzekania przez organ odwoławczy nie mają podstawy prawnej, organ odwoławczy narusza przepis art. 138 § 1 k.p.a. Podobnie bez podstawy prawnej byłoby uchylenie zaskarżonego postanowienia i orzeczenie merytoryczne. Z kolei uchylenie zaskarżonego postanowienia organu pierwszej instancji, połączone z przekazaniem mu danej kwestii do ponownego rozpatrzenia (art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a.) ze względu na zmianę stanu prawnego byłoby niecelowe. Słusznie zatem Minister Finansów umorzył postępowanie odwoławcze (zażaleniowe). Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez nie badanie przez organ II instancji, w związku z nowelizacją art. 65 k.p.a, czy po stronie skarżącego w niniejszej sprawie “przemawiają ważne racje systemowe lub aksjologiczne", o których Trybunał Konstytucyjny wspomniał w swoim wyroku z 8 listopada 2006 r. sygn. akt K 30/06, powodujące zasadność dalszego stosowania art. 65 k.p.a. Sąd wskazuje, iż jeśli ustawodawca nie wprowadził przepisów przejściowych w stosunku do nowelizowanych przepisów procesowych, to milczenie wyrażało jego wolę, aby nowe prawo działało bezpośrednio. Skarżący nie wykazał zaś, aby w przedmiotowej sprawie poprzez brak przepisu przejściowego została naruszona chociażby zasada bezpieczeństwa prawnego lub zasada ochrony praw nabytych. Reasumując, zaskarżone postanowienie jest zgodne z obowiązującym prawem, dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.