V SA/Wa 1471/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Protokolant - spec. Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2011 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. w W. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia... kwietnia 2010 r. nr ... w przedmiocie uznania zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym za bezzasadne skargę oddala. Decyzją z dnia 26 października 2009 r. ... Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na A. Sp. z o. o. karę pieniężną w wysokości ... zł. W dniu ... grudnia 2009 r. ... Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wystawił tytuł wykonawczy nr .... Na tej podstawie w dniu ... października 2008 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. wydał zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego spółki A.. Pismem z dnia ... lutego 2010 r. A. Sp. z o. o. wniosła do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego. W dniu ... lutego 2010 r. do ...ego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego wpłynęło – w trybie art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z wnioskiem o zajęcie stanowiska co do tych zarzutów, które dotyczyły: • nieskierowania przez wierzyciela do spółki upomnienia przed wystawieniem tytułu wykonawczego, pomimo obowiązku wynikającego z art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, • nieotrzymania przez pełnomocnika spółki tytułu wykonawczego, • braku legitymacji dla ...ego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego do wystawienia tytułu wykonawczego, Postanowieniem z dnia ... lutego 2010 r. wierzyciel – ... Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego uznał zarzuty dłużnika za bezzasadne i wniósł o kontynuowanie egzekucji administracyjnej. Odnosząc się do zarzutów wierzyciel stanął na stanowisku, iż jak wynika z § 13 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z dnia 30 listopada 2001 r.) postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadkach, gdy należność pieniężna została określona w orzeczeniu, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Wierzyciel wskazał także, iż legitymacja dla ...ego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego do wystawienia tytułu wykonawczego wynika z art. 51 ust. 1, 2 i 6 oraz art. 93 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym Postanowieniem z dnia ... kwietnia 2010 r., nr ..., Główny Inspektor Transportu Drogowego – po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez A. Sp. z o.o. na postanowienie wierzyciela-...ego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia ... marca 2010 r. o stwierdzeniu bezzasadności zarzutów spółki w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Główny Inspektor Transportu Drogowego w uzasadnieniu swojego postanowienia podzielił stanowisko ...ego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego odnośnie zarzutów spółki. W skardze z dnia 17 maja 2010 r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Spółka A. sp. z o.o. wniosła o uchylenie w całości postanowienia Głównego Inspektora Transportu Drogowego i zasądzenia na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania administracyjnymi. W uzasadnieniu skargi Strona powtórzyła zarzuty formułowane w toku postępowania W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w którym wskazano, iż sądy stosują środki określone w ustawie. Podstawowym celem sądownictwa administracyjnego i toczącego się przed nim postępowania jest eliminowanie z porządku prawnego aktów (zwłaszcza decyzji i postanowień) a także czynności organów administracji publicznej niezgodnych z prawem i dążenie do przywrócenia stanu, który nie będzie z nim pozostawał w sprzeczności. Dokonując w rozpoznawanej sprawie oceny, czy zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia Sąd stanął na stanowisku, iż organy administracji zarówno przy wydawaniu postanowienia w I jak i w II instancji nie dopuściły się naruszenia prawa materialnego ani przepisów postępowania w sposób mający lub mogący mieć wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji Sąd oddalił skargę jako niezasadną. Odnosząc się do zawartego w niej, istotnego zarzutu braku legitymacji dla ...ego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego do wystawienia tytułu wykonawczego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazuje, iż stosownie do art. 1a pkt 13 ustawy egzekucyjnej użyte w ustawie pojęcie wierzyciela oznacza podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym. Z treści art. 5 § 1 pkt 1 ustawy egzekucyjnej wynika natomiast, iż uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w art. 2 jest w odniesieniu do kar pieniężnych wymierzanych przez organy administracji rządowej - właściwy do orzekania organ l instancji, z zastrzeżeniem pkt 4. Stosownie do art. 51 ustawy o transporcie drogowym (po nowelizacji wynikającej z art. 22 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w podziale zadań i kompetencji administracji terenowej – Dz.U.Nr 1175, poz. 1462 ze zm.) zadania inspekcji transportu drogowego wykonuje wojewoda działający za pośrednictwem wojewódzkiego inspektora transportu drogowego który jest kierownikiem wojewódzkiej inspekcji transportu drogowego wchodzącej w skład wojewódzkiej administracji zespolonej. Powyższa zmiana nie oznacza braku możliwości wydawania decyzji przez wojewódzkiego inspektora transportu drogowego. Wskazać w tym kontekście należy, iż zgodnie z art. 51 ust. 6 ustawy o transporcie drogowym w sprawach związanych z wykonywaniem zadań i kompetencji inspekcji organem właściwym jest wojewódzki inspektor, a organem wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego - Główny Inspektor. Takie rozwiązanie dopuszcza ustawa z dnia 23 stycznia 2009r . o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz. U. z 2010 r. Nr 31, póz. 206 z późn. zm.), która w art. 2 pkt 2 lit. b stanowi, iż zadania administracji rządową na obszarze województwa wykonują organy rządowej administracji zespolonej w województwie, w tym kierownicy zespolonych służb, inspekcji i straży. Uprawnieni do kontroli drogowej inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego, stosownie do art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, mają prawo nałożyć na wykonującego przewozy drogowe lub inne czynności związane z przewozem karę pieniężną za naruszenie obowiązków lub warunków wynikających z przepisów ustawy. Podkreślenia wymaga przy tym, iż, zgodnie z art. 93 ust. 1a, decyzja, o której mowa w ust. 1, wydawana jest w imieniu organu właściwego ze względu na miejsce przeprowadzanej kontroli. W świetle powyższych regulacji zasadne jest zatem stanowisko organów orzekających w sprawie, iż podmiotem uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązku wynikającego z decyzji z dnia ... października 2010 r. o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej jest WITD, jako właściwy do orzekania organ l instancji. W ocenie Sądu, należy zatem uznać, iż tytuł wykonawczy wystawiony przez ten organ spełnia wymogi określone w art. 27 § 1 ustawy egzekucyjnej, a zaskarżone postanowienie nie narusza art. 22 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w podziale zadań i kompetencji administracji terenowej. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w innych orzeczeniach sądów administracyjnych (np. wyrok WSA w W-wie z 15 marca 2010r sygn. akt: V SA/Wa 2005/09, wyr. Z dnia 29 listopada 2010r. sygn. V SA/Wa 1428/10. Z wyroku Naczelnego Sądu administracyjnego z dnia 23 lutego 2010r., sygn. akt II GSK 191/09 (vide: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – www.orzeczenia.nsa.gov.pl) wynika, że podzielając prawidłowość przedstawionego poglądu , stwierdził, że zmiana art. 51 ustawy o transporcie drogowym, wprowadzona ustawą nowelizującą z dnia 29 lipca 2005r., nie spowodowała zmiany organu właściwego do wydawania decyzji, ale miała na celu zespolenie służb inspekcji transportu drogowego. Zasadnie także organy przyjęły, iż w sprawie ma zastosowanie § 13 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadkach, gdy należność pieniężna została określona w orzeczeniu. Przepisy bowiem ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i akty wykonawcze do tej ustawy nie wprowadzają podziału na sposób powstania należności określając tylko i wyłącznie, że obowiązek przesłania upomnienia zobowiązanemu nie jest wymagany, gdy egzekucja dotyczy należności pieniężnej określonej w orzeczeniu. W rozpoznawanej sprawie orzeczeniem tym jest decyzja ...ego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego nakładająca na A. Sp. z o. o. karę pieniężną w wysokości ... zł. Wprawdzie w treści rozporządzenia nie wskazano szczegółowo ani kategorii należności pieniężnych ani rodzajów orzeczeń, z którymi wiąże się brak doręczenia upomnienia, ale bez wątpienia do orzeczeń tych zaliczane są decyzje administracyjne, w tym nakładające kary pieniężne na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Oparta na tym przepisie decyzja ma charakter konstytutywny. Kary pieniężne, jako obowiązki podlegające egzekucji administracyjnej wymienione zostały w art. 2 § 1 pkt 2 u. p. e. a. .Są to przy tym należności pieniężne w rozumieniu tej ustawy, o czym świadczy jej art.2 § 1 pkt 3 ustawy, z mocy którego egzekucji administracyjnej podlegają należności pieniężne ,,inne niż wymienione w pkt 1 i 2’’. Oznacza to, że kary pieniężne są należnościami pieniężnymi, o jakich mowa w § 13 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego. Użyte w tym przepisie pojęcie ,,orzeczenie’’ obejmuje decyzje o charakterze deklaratoryjnym, jak i konstytutywnym. Ar. 15 § 5 ustawy udzielający MF delegacji do określenia należności, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia, nakazuje mu kierowanie się rodzajem należności oraz sposobem ich powstawania. Tym samym za niezasadny uznać należało zarzut naruszenia art. 27 u.p.e.a. W szczególności pozbawione racji jest twierdzenie, iż niezałączenie ‘’upomnienia’’ do tytułu wykonawczego narusza § 1 tego przepisu. Omawiany przepis nie normuje kwestii upomnienia ale reguluje warunki jakim powinien odpowiadać tytuł wykonawczy. Dopiero w § 3 tegoż artykułu wprowadzono wymóg dołączenia dowodu doręczenia upomnienia, ale dotyczy to tylko przypadków, w których doręczenia było wymagane. W pozostałych przypadkach – takich jak przedmiotowy – w tytule wykonawczym należy podać podstawę prawną braku tego obowiązku, co zostało wykonane , gdyż w poz. 50 tytułu wskazano § 13 rozporz. MF. Za chybiony należało także uznać zarzut naruszenia art. 40 § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 w zw. z art.32 u.p.e.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości pogląd, że dopiero od momentu skutecznego doręczenia odpisu tytułu wykonawczego organ egzekucyjny ma do czynienia ze stroną, której uprawnienia są uregulowane m. in. W art. 32 i 40 k.p.a., a zatem może ona działać przez pełnomocnika, któremu – jeśli został ustanowiony – doręcza się pisma. Ponadto wskazać należy, iż w u.p.e.a. nie została uregulowana instytucja pełnomocnika. Przepisy k.p.a. w postępowaniu egzekucyjnym mogą być stosowane tylko w takim zakresie i w taki sposób, aby uwzględniały specyfikę postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny powinien skierować odpis tytułu wykonawczego bezpośrednio do strony postępowania, nie zaś do pełnomocnika ustanowionego przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Z uwagi na to, że postępowania egzekucyjnego wobec zobowiązanego nie prowadzi się przed doręczeniem mu tytułu wykonawczego, organ egzekucyjny nie ma obowiązku stosowania art. 40 § 2 k.p.a. (wyr. NSA z 23 grudnia 2008r., sygn. II FSK 1483/07). Niezależnie od powyższego zwrócić również należy uwagę , iż postępowanie egzekucyjne jest postępowaniem odrębnym od postępowania zakończonego decyzją o nałożeniu na skarżąca Spółkę kary pieniężnej. Odrębność dotyczy też prowadzących je organów administracyjnych. Zatem za prawidłowe przyjąć należy działanie organu, który podejmował czynności wobec zobowiązanej, a nie pełnomocnika reprezentującego Spółkę we wcześniejszym, odrębnym postępowaniu. Dopiero bowiem z chwilą zgłoszenie się pełnomocnika do nowego postępowania można było przyjąć, że Spółka działa przez pełnomocnika. Zwrócić należy ponadto uwagę, iż mimo tego, że tytuł wykonawczy został skierowany do Spółki, nie była ona pozbawiona możliwości obrony swoich praw w postępowaniu egzekucyjnym, skoro pismem z dnia ... stycznia 2010r, sporządzonym przez pełnomocnika, wystąpiła z zarzutami w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę w oparciu o art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.