V SA/Wa 1473/09
PostanowienieWSA w Warszawie2010-01-22
Skład orzekający: sędzia NSA – Małgorzata Dałkowska-Szary
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który utrzymuje się z emerytury, posiada ½ domu jednorodzinnego i samochód zakupiony na kredyt, ponosząc znaczne wydatki na bieżące utrzymanie, leczenie i spłatę kredytów, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Wnioskodawca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ jego trudna sytuacja materialna, wynikająca z niskich dochodów (emerytura), posiadania jedynie części nieruchomości i samochodu na kredyt, a także ponoszenia znacznych wydatków na utrzymanie, leczenie i spłatę zobowiązań, uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania sądowego i skorzystanie z pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Prawo pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenia kosztów przez stronę, a jego przyznanie jest uzasadnione w przypadku braku wystarczających środków.Stan faktyczny
K.P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wskazał, że utrzymuje się z żoną z emerytury, posiada jedynie ½ domu i samochód na kredyt, a jego miesięczne wydatki są znaczne, obejmując koszty utrzymania, leczenia i spłaty kredytów. Do wniosku dołączył dokumenty potwierdzające jego sytuację materialną.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolniono od kosztów sądowych i postanowiono ustanowić adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA – Małgorzata Dałkowska-Szary po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi K.P. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2009 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania p o s t a n a w i a: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. 1. zwolnić od kosztów sądowych, 2. ustanowić adwokata, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.
W dniu 14 października 2009 r. (data nadania) K.P. złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku oświadczył, iż wraz z żoną utrzymują się z emerytury (łącznie [...] zł netto miesięcznie). Wnioskodawca wyjaśnił, że posiada ½ domu jednorodzinnego o pow. 55 m², nie posiada natomiast innych nieruchomości ani oszczędności pieniężnych. Dalej zauważył, iż comiesięcznie ponosi znaczne wydatki na bieżące utrzymanie, lekarstwa, wyżywienie, opłaty komunalne, wodę, kanalizacje, prąd, ogrzewanie mieszkania zimą, remonty mieszkania. Ponadto posiada do spłacenia kredyt remontowy w wysokości [...] zł (stan na 11.10.2009 r.). W dodatkowym uzasadnieniu skarżący wskazał, iż gospodarstwo domowe prowadzi wyłącznie z żoną, od dzieci nie uzyskują żadnej pomocy, posiadają samochód osobowy z 2005 r. zakupiony na kredyt (do spłacenia jest obecnie [...] zł.) Miesięczne wydatki skarżącego i jego małżonki zostały określone na poziomie [...] zł, w tym spłacane kredyty – [...] zł, energia elektryczna – [...] zł, opłata za wodę, śmieci, ścieki - [...] zł, opłata za telefon - [...] zł, ubezpieczenia osobowe, mieszkania i samochodu -[...] zł, koszty ogrzewania co węglowe – [...] zł, koszty lekarstw – [...] zł, opłata za gaz- [...] zł, koszty napraw i bieżących remontów budynków – [...] zł, wydatki na wyżywienie, ubrania, środki czystości – [...] zł. Do wniosku skarżący dołączył dokumenty wskazujące na wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów i ponoszonych niezbędnych wydatków.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Prawo pomocy stanowi wyjątek od obowiązującej w postępowaniu przed sądem administracyjnym zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych z jej udziałem w sprawie (wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. Stosownie do treści przepisu art. 243 § 1 p.p.s.a., może zostać ono przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Jednocześnie, osoba fizyczna może skorzystać z tej instytucji w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Wniosek zasługuje na uwzględnienie w całości. Sąd wziął pod uwagę znajdujące się w aktach sprawy, złożone przez wnioskodawcę dokumenty, wskazujące na wysokość otrzymywanego świadczenia emerytalnego oraz ponoszonych wydatków. Analiza tych materiałów bezsprzecznie wskazuje, iż skarżący znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Podkreślenia wymaga, iż wnioskodawca nie posiada oszczędności pieniężnych, czy przedmiotów wartościowych, nie uzyskuje też żadnej pomocy, np. ze strony dzieci. Skarżący posiada jedynie ½ domu jednorodzinnego o pow. 55 m² i nabyty na kredyt samochód ([...] z 2005 r.). Wnioskodawca wraz z małżonką ponoszą znaczne wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego. Skarżący ponosi także wydatki związane ze spłatą kredytów, tj. m.in. kredytu zaciągniętego na remont mieszkania, w którym skarżący zamieszkuje wraz z małżonką oraz kredytu na zakup samochodu – niezbędnego np. z uwagi na konieczność dojazdu do lekarza. Comiesięczne wydatki skarżącego, z uwagi na jego wiek i stan zdrowia muszą uwzględniać także koszty leczenia (w tym zakup niezbędnego w tym celu sprzętu).
Wobec powyższego, Sąd porównując znajdujące się w aktach oświadczenie o stanie majątkowym skarżącego z obciążeniami związanymi z partycypowaniem w kosztach sądowych oraz z zastępstwem profesjonalnego pełnomocnika, uznał, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do udzielania prawa pomocy, zgodnie z żądaniem wniosku.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 254 § 1 i art. 260 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło