V SA/Wa 1481/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – sędzia WSA - Mirosława Pindelska po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. N. na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2009 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych; postanawia: - odrzucić skargę. Pismem z [...] czerwca 2009 r. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmówiła skarżącej przyznania pomocy w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" z uwagi na zaistnienie okoliczności określonych w § 2.1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 193, poz. 1397 ze zm.). Uznano bowiem, że wnioskodawczyni nie spełnia kryterium dostępu 4 ESU. Pismem z 26 czerwca 2009 r. (data nadania w urzędzie pocztowym), skarżąca wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa, którym według wnioskodawczyni powyższe rozstrzygnięcie było dotknięte. Pismem z 26 sierpnia 2009 r. (data nadania w urzędzie pocztowym), uzupełnionym pismem z 21 października 2009 r. skarżąca złożyła skargę na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] czerwca 2009 r. Następnie w związku z wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa z 26 czerwca 2009 r., pismem z [...] października 2009 r., nadesłanym przez skarżącą przy piśmie procesowym z 20 listopada 2009 r., Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa poinformowała skarżącą o negatywnym wyniku rozpatrzenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi na wezwanie Sądu skarżąca w piśmie z 21 grudnia 2009 r. wyjaśniła, że jej pismo procesowe z 19 listopada 2009 r. nie jest skargą na pismo organu z [...] czerwca 2009 r. o odmowie przyznania pomocy, jest natomiast przedstawieniem stanowiska na pismo ARiMR z [...] października 2009 r. doręczone jej po dwóch miesiącach od wniesienia przez nią skargi do Sądu. Wskazała ponadto, że skarga na pismo organu z [....] czerwca 2009 r. o odmowie przyznania pomocy finansowej została przez nią wniesiona w dniu 26 sierpnia 2009 r. za pośrednictwem Prezesa ARiMR, po uprzednim wezwaniu tego organu do usunięcia naruszenia prawa oraz braku odpowiedzi na to wezwanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, iż stosownie do przepisu art. 22 ust. 3 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64 z 2007 r., poz. 427 ze zm.), dalej: ustawa o wspieraniu, w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy (w ramach działań wskazanych w ustępie 1 tego artykułu), podmiot wdrażający informuje wnioskodawcę, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy. Jednocześnie w art. 22 ust. 4 ustawy o wspieraniu, zagwarantowano wnioskodawcom prawo do złożenia na takie pismo skargi do sądu administracyjnego, na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej: p.p.s.a. Zatem, aby skutecznie wnieść środek zaskarżenia, o którym mowa w omawianym przepisie art. 22 ust. 4 ustawy o wspieraniu, sięgnąć należy do odpowiednich regulacji p.p.s.a., określających zasady i tryb skarżenia aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4. Zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a., skargę w tym przypadku można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie 14 dni – do usunięcia naruszenia prawa. Jednocześnie w myśl art. 53 § 2 p.p.s.a., termin do złożenia skargi jest zachowany jeśli zostanie ona złożona do sądu w ciągu 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa lub jeżeli organ nie udzielił takiej odpowiedzi, w ciągu 60 dni od dnia wniesienia wezwania. Z powyższego jednoznacznie wynika, iż wystąpienie z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa stanowi obligatoryjny warunek wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Natomiast udzielenie odpowiedzi na takie wezwanie ma wyłącznie znaczenie formalne, tj. dla oceny zachowania terminu skargi. Zauważyć bowiem należy, iż art. 53 § 2 p.p.s.a. przewiduje również wypadek nie udzielenia takiej odpowiedzi. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż wskazany w tym przepisie termin 60 dni liczony od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa jest ostatecznym terminem do złożenia skargi do sądu administracyjnego, w sytuacji gdy organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie bądź wprawdzie udzielił takiej odpowiedzi, jednakże została ona doręczona stronie już po upływie 60-dniowego terminu liczonego od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W uchwale z 2 kwietnia 2007 r. o sygn. akt II OPS 2/07, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż z analizy art. 53 § 2 p.p.s.a. wynika, że już z dniem wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa rozpoczyna bieg termin sześćdziesięciu dni na wniesienie skargi, mimo że sprawa udzielenia odpowiedzi na to wezwanie jest otwarta. W okresie biegu tego terminu organ może udzielić odpowiedzi na wezwanie i w takim przypadku dalszy bieg tego terminu staje się bezprzedmiotowy, ponieważ od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie rozpoczyna bieg termin trzydziestu dni od dnia doręczenia tej odpowiedzi. Jeżeli natomiast w tym okresie organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie, to nieprzerwanie biegnie termin sześćdziesięciu dni, liczony od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Analogiczne stanowisko zajął NSA w postanowieniu z 21 maja 2007 r. o sygn. akt II OSK 986/06 podnosząc, iż przepis art. 53 § 2 p.p.s.a. wprowadza dwa terminy do wniesienia skargi; pierwszy termin dotyczy sytuacji, gdy właściwy organ udzielił odpowiedzi na wezwanie (termin ten wynosi 30 dni i liczy się od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie), oraz drugi termin, który dotyczy sytuacji, gdy organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie (termin ten wynosi 60 dni i liczy się od dnia wniesienia do organu wezwania do usunięcia naruszenia). Analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, że po wniesieniu wezwania do usunięcia naruszenia rozpoczyna już bieg drugi z tych terminów, jeżeli jednak przed jego upływem organ doręczy odpowiedź na wezwanie, termin ten staje się bezprzedmiotowy, a rozpoczyna bieg termin trzydziestodniowy liczony od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie. Jeżeli natomiast organ nie doręczy odpowiedzi na wezwanie przed upływem 60 dni od dnia wniesienia wezwania, to w tym terminie (60 dni od dnia wniesienia wezwania) powinna być wniesiona skarga. W niniejszej sprawie pismo ARiMR z [...] czerwca 2009 r. informujące skarżącą o odmowie przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych zostało doręczone stronie 16 czerwca 2009 r. (k. 278 akt administracyjnych). Skarżąca wystąpiła z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa w dniu 26 czerwca 2009 r. (koperta - karta 283 akt administracyjnych). Jak wynika z dokumentów nadesłanych przez skarżącą organ rozpatrzył powyższe wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i udzielił odpowiedzi ale dopiero w dniu [...] października 2009 r., a zatem już po upływie 60 dni od dnia wniesienia wezwania. Wobec tego, skarżąca powinna wnieść skargę w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania. Z akt sprawy wynika natomiast, że skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 26 sierpnia 2009 r. (dowód: koperta – karta 12 akt sądowych oraz pismo skarżącej z 21 grudnia 2009 r.), czyli po upływie omówionego powyżej terminu, który upłynął w dniu 25 sierpnia 2009 r. Na koniec wypada zauważyć, że w zaskarżonym piśmie z [...] czerwca 2009 r. dokonano prawidłowego pouczenia Strony o treści analizowanego wyżej przepisu art. 53 § 2 p.p.s.a., wskazując na termin 60 dni od dnia wniesienia wezwania jeżeli odpowiedzi na wezwanie nie udzielono (pouczenie na stronie 3 pisma, k. 280 akt administracyjnych). Wniesienie zatem skargi po tym terminie powoduje, że w tym przypadku aktualizuje się norma prawna zawarta w art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którą Sąd odrzuca skargę złożoną po upływie terminu do jej wniesienia. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.