V SA/Wa 1486/14

WyrokWSA w Warszawie2014-11-24

Skład orzekający: Beata Krajewska, Izabella Janson, Michał Sowiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy termin na przedłożenie zaświadczenia z KRUS o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników, wymaganego do utrzymania pomocy finansowej dla młodych rolników, jest terminem prawa materialnego, którego nie można przywrócić, a jego przekroczenie skutkuje obowiązkiem zwrotu pomocy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że termin na przedłożenie zaświadczenia z KRUS, określony w § 19 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, jest terminem prawa materialnego, który nie podlega przywróceniu na podstawie art. 58 KPA. Przekroczenie tego terminu, nawet z powodu problemów zdrowotnych beneficjenta, skutkuje obowiązkiem zwrotu 3% kwoty pomocy, zgodnie z § 20 ust. 4 rozporządzenia, ponieważ nie wystąpiły przesłanki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności w rozumieniu przepisów unijnych i krajowych, a beneficjent nie zgłosił ich organowi w wymaganym terminie.
Stan faktyczny
Skarżący Ł. G. otrzymał pomoc finansową w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom", pod warunkiem spełnienia określonych wymogów, w tym przedłożenia zaświadczenia z KRUS o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników. Pomimo otrzymania informacji o zmianie przepisów i terminie, skarżący nie przedłożył wymaganego zaświadczenia w terminie 60 dni od upływu 12 miesięcy od wypłaty pomocy. Złożył je z opóźnieniem, tłumacząc to problemami zdrowotnymi. Organy administracji uznały, że termin był materialnoprawny i niepodlegający przywróceniu, a przedstawione problemy zdrowotne nie stanowiły siły wyższej ani wyjątkowej okoliczności w rozumieniu przepisów. W konsekwencji ustalono kwotę nienależnie pobranych płatności.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant st. sekr. sąd. - Agnieszka Małyszko, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2014 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności finansowych z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom"; oddala skargę. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Prezes ARiMR) utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Dyrektor Oddziału) o ustaleniu Ł. G. kwoty nienależnie pobranych płatności w wysokości 2.250, 00 zł powiększonej o odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych naliczonych od dnia następującego po upływie 14 dni od daty doręczenia decyzji do dnia zwrotu płatności. Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym: Ł. G. złożył w dniu 17 lutego 2012 r. wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom". Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Oddziału przyznał wnioskodawcy pomoc finansową w wysokości 75.000 zł, z zastrzeżeniem dopełnienia określonych warunków w terminie nie dłuższym niż 180 dni od dnia doręczenia decyzji. W decyzji wskazano na następujące warunki: 1. nabycia lub wejścia w posiadanie gospodarstwa wskazanego w biznes-planie, o powierzchni użytków rolnych nie mniejszej niż średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w kraju, tj. 10,23 ha oraz nie większej niż 300 ha, zniesienia współwłasności lub współposiadania budynków i budowli znajdujących się w gospodarstwie, wykorzystywanych do produkcji rolnej oraz użytków rolnych wykorzystywanych do prowadzenia działalności rolniczej; 2. podjęcia samodzielnego prowadzenia gospodarstwa; 3. ubezpieczenia się na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników z mocy ustawy w pełnym zakresie jako rolnik; 4. uzyskania wpisu do ewidencji producentów, stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności; 5. przedłożenia w oddziale regionalnym Agencji: - dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do gospodarstwa, - oświadczenia o podjęciu samodzielnego prowadzenia gospodarstwa, sporządzonego zgodnie ze wzorem udostępnionym przez Agencję, - zaświadczenia z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy i w pełnym zakresie jako rolnik. Organ odstąpił od uzasadnienia decyzji wskazując, iż uwzględnia ona w całości żądanie strony. Decyzja została doręczona skarżącemu w dniu [...] r. Pismem z dnia [...] 2011 r. , strona została poinformowana o wejściu w życie przepisów nowelizujących okres obowiązkowego podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy i w pełnym zakresie, jako rolnik. Jednocześnie Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał na obowiązek złożenia zaświadczenia z właściwego oddziału KRUS o okresach podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy i w pełnym zakresie jako rolnik, w terminie 60 dni od dnia upływu 12 miesięcy od dnia wypłaty pomocy. Przedmiotowa informacja została doręczona wnioskodawcy w dniu [...] 2011 r. Wniosek L.G. o płatność wpłynął do [...[ Oddziału Regionalnego ARiMR w dniu [...] r. Pomoc została wypłacona w dniu [...] r., na konto bankowe wskazane przez stronę. Pismem z dnia 10 kwietnia 2013 r., Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR poinformował stronę m.in. o konieczności przedłożenia zaświadczenia z właściwego oddziału KRUS w terminie 60 dni kalendarzowych od dnia upływu 12 miesięcy od dnia wypłaty pomocy tj. do dnia [...] r. oraz o przewidzianych sankcjach za jego nieprzedłożenie. Przedmiotowe pismo zostało doręczone skarżącemu w dniu [...] Pismem z dnia 2 września 2013 r., Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR przypomniał o konieczności przedłożenia zaświadczenia z właściwego KRUS w terminie 60 dni od dnia upływu 12 miesięcy od dnia wypłaty pomocy. Ponadto wskazał, że w przypadku niezłożenia przez stronę wymaganego zaświadczenia potwierdzającego podleganie ubezpieczeniu społecznemu rolników, zostanie wszczęta procedura dochodzenia należności przez ARiMR w wysokości 100% uzyskanej kwoty pomocy, a w przypadku niedotrzymania terminu przedłożenia przedmiotowego zaświadczenia, wskazał na sankcję w wysokości 3% kwoty pomocy. W dniu 9 września 2013 r., Ł. G. złożył w [...] Oddziale Regionalnym ARiMR wymagane zaświadczenie z KRUS o okresach podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy i w pełnym zakresie jako rolnik, datowane na dzień 9 września 2013 r. Pismem z dnia 4 października 2013 r., Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR poinformował skarżącego o możliwości dokonania zwrotu nienależnie pobranych płatności w wysokości 3% wypłaconej kwoty pomocy tj. 2 250 zł w związku z niepotwierdzeniem w terminie faktu podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy i w pełnym zakresie jako rolnik. Strona została również uprzedzona, iż niedokonanie wpłaty spowoduje wszczęcie z urzędu postępowania w spawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. W odpowiedzi w dniu 21 października 2013 r. do [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynęło pismo Ł. G. w którym podkreślił, że był ubezpieczony w KRUS w wymaganym okresie, natomiast zapomniał o złożeniu zaświadczenia, ze względu na problemy zdrowotne. Na dowód [...] załączył dokumentację medyczną, w tym kartę leczenia szpitalnego z dnia 22 lutego 2001 r. potwierdzającą pobyt w szpitalu w dniach od 15 lutego 2001 r. do dnia 22 lutego 2001 r., kartę informacyjną leczenia szpitalnego z dnia 16 listopada 2001 r. potwierdzającą pobyt strony w szpitalu w dniach od 29 października 2001 r. do dnia 16 listopada 2001 r., dowód konsultacji w szpitalnej izbie przyjęć w dniu 25 października 2005 r. wraz z wynikiem badania specjalistycznego TK głowy oraz zaświadczenie lekarskie z dnia 18 października 2013 r. Ponadto złożył pełnomocnictwo, którego udzielił ojcu do występowania w jego imieniu m.in. przed ARiMR. Pismem z dnia 30 października 2013 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wezwał Ł.G. do złożenia wyjaśnień w celu ustalenia, czy samodzielnie prowadził gospodarstwo rolne na które została przyznana pomoc oraz ustalenia znaczenia pełnomocnictwa, udzielonego ojcu strony. W dniu 6 listopada 2013 r. Ł.G złożył wyjaśnienie, w którym potwierdził samodzielne prowadzenie gospodarstwa oraz dokumenty uzupełniające historię choroby. Pismem z dnia 19 listopada 2013 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom", a w dniu 16 stycznia 2014 r. wydał decyzję nr 2 o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności finansowych z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom" w wysokości 2 250 zł. Ł. G. złożył odwołanie od powyższej decyzji. Decyzją nr [...] z dnia [...] r. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych: 1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej; 2) krajowych, przeznaczonych na : a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej następuje w drodze decyzji administracyjnej. Ł. G. nie dopełnił warunku wskazanego w ww. przepisie § 19 pkt 1 rozporządzenia i nie przedłożył w [...] Oddziale Regionalnym ARiMR zaświadczenia z właściwego oddziału KRUS w terminie 60 dni od dnia upływu 12 miesięcy od dnia wypłaty pomocy. Tym samym organ odwoławczy podzielił stanowisko Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wyrażone w decyzji nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r., iż w niniejszej sprawie istnieją przesłanki do zastosowania § 20 ust. 4 rozporządzenia nakazującego zwrot 3% kwoty pomocy. Wskazał również, iż zgodnie z art. 47 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. U. UE L z dnia 23 grudnia 2006 r., z późn. zm.), "zgodnie z którym Państwa członkowskie mogą uznać w szczególności następujące kategorie siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności, w których nie wymagać częściowego lub pełnego zwrotu pomocy otrzymanej przez beneficjenta takie jak: a) śmierć beneficjenta; b) długotrwała niezdolność beneficjenta do wykonywania zawodu; c) wywłaszczenie dużej części gospodarstwa, jeśli takiego wywłaszczenia nie można było przewidzieć w dniu podjęcia zobowiązania; d) katastrofa naturalna poważnie dotykająca grunty gospodarstwa; e) wypadek powodujący zniszczenie budynków dla zwierząt gospodarskich; f) choroba epizootyczna dotykająca część lub całość należącego do rolnika żywnego inwentarza". Wskazał, iż zgodnie z § 22 rozporządzenia, innymi niż wymienione w przepisach rozporządzenia nr 1974/2006 kategoriami siły wyższej lub wyjątkowymi okolicznościami, w przypadku wystąpienia których zwrot pomocy nie jest wymagany są: 1) wywłaszczenie części nieruchomości, jeżeli takiego wywłaszczenia nie można było przewidzieć w dniu zawarcia umowy; 2) katastrofa maturalna powodująca trwałe uszkodzenie nieruchomości lub obiektów; 3) wypadek lub awaria skutkująca zniszczeniem budynków, budowli lub innego mienia; 4) wystąpienie organizmów kwarantannowych roślin; 5) rozwiązanie umowy dzierżawy z przyczyn niezależnych od beneficjenta – uniemożliwiające dalsze prowadzenie gospodarstwa zgodnie z założeniami biznesplanu. Wyjaśnił, że przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności są zgłaszane przez beneficjenta lub przez upoważnioną przez niego osobę na piśmie właściwemu organowi, wraz z odpowiednimi dowodami w ciągu 10 dni roboczych od dnia w którym beneficjent lub upoważniona osoba są w stanie dokonać tej czynności, tego zgłoszenia zaś w niniejszej sprawie nie było. Odnosząc się do złożonego odwołania, organ odwoławczy stwierdził, iż Ł.G. w punkcie XV wniosku o przyznanie pomocy w ramach działania "Ułatwiania startu młodym rolnikom" oraz w pkt VII wniosku o płatność potwierdził własnoręcznym podpisem, iż znane są mu zasady przyznawania i wypłaty pomocy, a pismem z dnia 20 października 2011 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR poinformował stronę o wejściu w życie przepisów nowelizujących okres obowiązkowego podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy i w pełnym zakresie jako rolnik oraz o wynikającym stąd obowiązku złożenia wymaganego zaświadczenia w terminie 60 dni od dnia upływu 12 miesięcy od dnia wypłaty pomocy. Pomoc została wypłacona w dniu 20 marca 2012 r., zatem termin na złożenie zaświadczenia z KRUS upływał w dniu 19 maja 2013 r. Zaświadczenie z KRUS złożono zaś dopiero w dniu 9 września 2013 r. Organ odwoławczy podkreślił, iż nie kwestionuje faktu, że [...] ma problem zdrowotny polegający na problemach z koncentrację, jednakże przedstawione dokumenty nie potwierdziły wystąpienia w niniejszej sprawie przypadku siły wyższej lub wyjątkowej okoliczności zgodnie z art. 47 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 oraz § 22 rozporządzenia). W aktach sprawy nie znajduje się żaden dokument, wskazujący na poinformowanie o tym fakcie Biura Powiatowego lub Oddziału Regionalnego ARiMR wraz z przedstawieniem odpowiednich dowodów w ciągu 10 dni roboczych od dnia w którym beneficjent lub upoważniona osoba była w stanie dokonać tej czynności. Ze względu na brak takich dowodów, wymienione zdarzenia nie mogą być przedmiotem postępowania Prezesa ARiMR. Dodatkowo wskazał, iż z przedmiotowej dokumentacji, wprost nie wynika, że choroba beneficjenta uniemożliwiła złożenie wymaganych dokumentów w zakreślonym terminie. Organ odwoławczy wskazał też, iż w wypadku skarżącego nie zaszła też przesłanka przywrócenia terminu. Wskazał też, iż zgodnie z art. 21 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 173), organ przed którym toczy się postępowanie udziela stronom na ich żądanie niezbędnych pouczeń oraz informacji, co do okoliczności faktycznych i prawnych które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Z dokumentacji niniejszej sprawy nie wynika, aby strona występowała do [...] Oddziału Regionalnego ARiMR o udzielenie jakichkolwiek dodatkowych informacji przed dniem [...] maja 2013 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie [...] wniósł o uchylenie decyzji Prezesa ARiMR z [...] r. w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] r. a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. Decyzji zarzucił: 1. naruszenie przepisów prawa procesowego mających wpływ na wynik rozstrzygnięcia - art. 58 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak przywrócenia terminu pomimo spełnienia przesłanek do tego oraz dopełnienia czynności w ustawowym terminie; 2. naruszenie przepisów prawa procesowego mających wpływ na wynik rozstrzygnięcia - art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak wzięcia pod uwagę wszystkich okoliczności faktycznych oraz nierozpoznanie istoty zagadnienia w sposób pozwalający na uwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu strony; 3. naruszenie przepisów prawa procesowego mających wpływ na wynik rozstrzygnięcia - art. 10 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak zapewnienia pełnego udziału w postepowaniu, a w szczególności uniemożliwienie we wcześniejszych stadiach wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; 4. naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 82 kodeksu postępowania cywilnego poprzez nieuznanie zaistnienia wady oświadczenia woli polegającej na zaburzeniu świadomości podjęcia decyzji, pomimo istnienia dokumentacji medycznej potwierdzającej ww. okoliczność. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentacje zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie zaznaczyć należy, iż zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. Rozpatrując sprawę w powyższych granicach należy stwierdzić, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stan prawny w zakresie przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 został unormowany rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2007 r., Nr 200, poz. 1443 ze zm., obecnie: Dz. U. z 2014 r., poz. 201, dalej jako rozporządzenie), wydany w oparciu o art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 z p. zm.). Rozporządzenie to zostało następnie zmienione zapisami rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 września 2011 r., zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 209, poz. 1247), które od dnia 3 października 2011 r. znowelizowało brzmienie § 19 pkt 1 rozporządzenia. Zgodnie z nowym brzmieniem § 19 pkt 1 rozporządzenia skarżący miał obowiązek przedłożyć Agencji zaświadczenie KRUS o okresach podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy i w pełnym zakresie jako rolnik - w terminie 60 dni od dnia upływu 12 miesięcy od dnia wypłaty pomocy. Należy też wskazać, że w aktach administracyjnych znajduje się dowód, że Agencja dostarczyła skarżącemu informację o zmianie cyt. przepisu, stosownie do wymogów § 2 ust. 2 rozporządzenia zmieniającego. Wymieniony termin jest terminem materialnym, którego przekroczenie oznacza konieczność zwrotu pomocy stosownie do zapisów § 20 rozporządzenia. Zgodnie z § 20 ust. 4 przypadku nieprzedłożenia w terminie dokumentów, o których mowa w § 19, zwrotowi podlega 3% kwoty pomocy za nieprzedłożenie każdego z dokumentów określonych w tym przepisie, przy czym w przypadku nieprzedłożenia w terminie dokumentów, o których mowa w § 19 pkt 2, 6 oraz 7, zwrotowi podlega 3% kwoty pomocy - niezależnie od liczby nieprzedłożonych dokumentów. Zapis ten w ocenie Sądu wskazuje, że termin ten ma charakter terminu prawa materialnego, zatem jest on nieprzekraczalny i niemożliwy do przywrócenia. Termin ten jest przesłanką do zastosowania sankcji w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom", a jego przekroczenie sprowadza się do wydania przez organ decyzji o ustaleniu nienależnie pobranych płatności. Przedmiotowy termin jest niezależny od poczynań zarówno organu, jak i wnioskodawcy. Dla określenia charakteru danego przepisu nie jest istotne, w jakim akcie normatywnym przepis ten zamieszczono, ale decyduje jego treść i cel. Przepisami prawnomaterialnymi są przepisy regulujące bezpośrednio stosunki administracyjnoprawne (określające zachowanie podmiotów) oraz roszczenia wynikające z tych stosunków (nakładają obowiązki i przyznają prawa lub uprawnienia). Przepisami procesowymi są zaś normy instrumentalne, które określają drogę i sposób dochodzenia uprawnień wynikających z norm materialnoprawnych. Oznacza to, że o charakterze przepisu i terminu nie przesądza tylko okoliczność w jakiej ustawie przepis statuujący dany termin się znajduje. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy ustawa taka oprócz przepisów prawa materialnego zawiera również przepisy proceduralne. Dla oznaczenia charakteru danego przepisu miarodajny jest zawsze przedmiot i treść tego przepisu prawnego (por. wyrok NSA z 24 listopada 1994 r. , sygn. akt SA/Ka 1230/94). Z reguły przepisami procesowymi są przepisy o właściwości organów administracji publicznej i o postępowaniu przed takimi organami. Natomiast przepisy dotyczące przesłanek, treści, powstania, zmiany lub wygaśnięcia prawa należą do przepisów materialnoprawnych. O charakterze terminu nie decyduje także długość terminu; decydujące znaczenie ma rodzaj uprawnienia realizowanego w terminie wskazanym przez ustawodawcę. Do dochodzenia uprawnień składających się na określone prawo podmiotowe przewidziane są terminy materialnoprawne, natomiast dla uprawnień (obowiązków) procesowych – terminy procesowe (patrz: uchwała Sądu Najwyższego z 7 października 2009 r., sygn. akt III CZP 71/09). Ponadto terminów prawa materialnego, co nie jest kwestionowane ani w orzecznictwie, ani w doktrynie, nie można przywrócić. Jedynie terminy dotyczące czynności procesowych są przywracane. Do terminów materialnoprawnych nie mają więc zastosowania przepisy art. 58 – 60 k.p.a. dotyczące możliwości przywrócenia terminu przewidzianego przez prawo dla dopełnienia określonej czynności procesowej. Dokonując w tak wskazanych ramach analizy charakteru terminu określonego w cyt. § 19 pkt 1 rozporządzenia należy stwierdzić, że termin ten jest terminem materialnym, który tym samym nie mógł podlegać przywróceniu zgodnie z regulacją zawartą w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego (patrz: wyroki WSA w Warszawie z dnia 10 października 2013 r., sygn. akt V SA/Wa 1016/13, por: wyrok NSA z dnia 15 lipca 2014 r., sygn. akt II GSK 864/13, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarżący został również pouczony o sankcjach wynikających z niedopełnienia terminu. Skarżący nie dopełnił warunku wskazanego w ww. przepisie § 19 pkt 1 rozporządzenia i nie przedłożył w [...] Oddziale Regionalnym ARiMR zaświadczenia z właściwego oddziału KRUS w terminie 60 dni od dnia upływu 12 miesięcy od dnia wypłaty pomocy. Zgodnie z art. 47 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. U. UE L z dnia 23 grudnia 2006 r., z późn. zm.), "..... państwa członkowskie mogą uznać w szczególności następujące kategorie siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności w których nie będą wymagać częściowego lub pełnego zwrotu pomocy otrzymanej przez beneficjenta: a) śmierć beneficjenta; b) długotrwała niezgodność beneficjenta do wykonania zawodu; c) wywłaszczenie dużej części gospodarstwa, jeśli takiego wywłaszczenie nie można było przewidzieć w dniu podjęcia zobowiązania; d) katastrofa naturalna poważnie dotykająca grunty gospodarstwa; e) wypadek powodujący zniszczenie budynków dla zwierząt gospodarskich; f) choroba epizootyczna dotykająca część lub całość należącego do rolnika żywego inwentarza". Zgodnie z § 22 rozporządzenia, innymi niż wymienione w przepisach rozporządzenia nr 1974/2006,kategoriami siły wyższej lub wyjątkowymi okolicznościami w przypadku wystąpienia których zwrot pomocy nie jest wymagany są: 1) wywłaszczenie części nieruchomości jeżeli takiego wywłaszczenia nie można było przewidzieć w dniu zawarcia umowy; 2) katastrofa naturalna powodująca trwałe uszkodzenie nieruchomości lub obiektów; 3) wypadek lub awaria skutkująca zniszczeniem budynków, budowli lub innego mienia; 4) wystąpienie organizmów kwarantannowych roślin; 5) rozwiązanie umowy dzierżawy z przyczyn niezależnych od beneficjenta uniemożliwiające dalsze prowadzenie gospodarstwa zgodnie z założeniami biznesplanu. Przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności są zgłaszane przez Beneficjenta lub przez upoważnioną przez niego osobę na piśmie właściwemu organowi, wraz z odpowiednimi dowodami w ciągu 10 dni roboczych od dnia w którym Beneficjenta lub upoważniona osoba są w stanie dokonać tej czynności. W niniejszej sprawie okoliczności te nie wystąpiły. Ł.G. przebywał na leczeniu szpitalnym w 2001 r. oraz 2005 r. Zgodnie z zaświadczeniem lekarskim z dnia 18 października 2013 r. jest leczony neurologicznie po urazie głowy i po przebytym zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych czego następstwem są utrzymujące się okresowo nasilające się zaburzenia pamięci koncentracji. Na podstawie przedstawionej przez stronę dokumentacji, organ odwoławczy nie kwestionował, że Ł.G. ma problem zdrowotny podlegający na problemach z koncentracją oraz z pamięcią. Zasadnie wskazał, że z przedstawionej dokumentacji nie wynika, że choroba beneficjenta uniemożliwiła złożenie dokumentów w terminie od dnia upływu 12 miesięcy od dnia wypłaty pomocy do dnia upływu 60 dni od tej daty tj. w okresie od dnia 20 marca 2013 r. do dnia 19 maja 2013 r. W ocenie Sądu w trakcie prowadzonego postępowania organy nie naruszyły też reguł procedury stosowanej w sprawach dotyczących przyznania pomocy. Zgodnie z art. 21 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 173), organ przed którym toczy się postępowanie udziela stronom, na ich żądanie niezbędnych pouczeń oraz informacji co do okoliczności faktycznych i prawnych które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Z dokumentacji niniejszej sprawy nie wynika, aby skarżący występował do {...]Oddziału Regionalnego ARiMR o udzielenie dodatkowych informacji przed dniem 19 maja 2013. Należy podzielić też, iż w niniejszej sprawie nie ma też zastosowania przepis art. 82 kodeksu cywilnego. Z tych względów, w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło