V SA/Wa 1489/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska (spr.), Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Protokolant st. sekr. sąd. - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2014r. sprawy ze skargi J. D. na postanowienie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu; oddala skargę. Pismem z [...] kwietnia 2013 r. J. D. złożył w L. w G. wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw " objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013. W wyniku weryfikacji złożonego wniosku ustalono, że ma on liczne braki oraz zawiera nieprawidłowości. Wobec tego pismem [...] z [...] czerwca 2013 r. Agencja wezwała wnioskodawcę do ich usunięcia. W odpowiedzi na wezwanie J. D. złożył uzupełnienia wniosku, które okazały się niewystarczające. Agencja zatem ponownie wezwała ubiegającego się o pomoc do ich usunięcia w zakreślonym terminie Wniosek o przyznanie pomocy ponownie został przez wnioskodawcę uzupełniony. Jednakże, uzupełnienia te złożone zostały z uchybieniem terminu do ich złożenia. W związku z wątpliwościami związanymi z zakwalifikowaniem złożonych dokumentów, Agencja zwróciła się do strony w celu uzyskania stosownych wyjaśnień co do ich charakteru. Wnioskodawca wyjaśnił, że dokumenty te zakwalifikować należy jako wniosek o przywrócenie uchybionego terminu na usunięcie braków oraz nieprawidłowości wniosku. Pismem [...] z dnia [...] lutego wniosek strony o przywrócenie terminu na usunięcie braków oraz nieprawidłowości wniosku o przyznanie pomocy, został rozpatrzony negatywnie. Agencja nie wyraziła zgody na przywrócenie terminu. Mając na uwadze fakt, że J. D. w odpowiedzi na drugie wezwanie Agencji, nie złożył w terminie uzupełnień wniosku, a prośba o przywrócenie terminu rozpatrzona została negatywnie, Agencja weryfikując wniosek strony, pismem [...] z dnia [...] lutego 2014r. odmówiła przyznania pomocy. Pismo z informacją organu oraz stosownym pouczeniem o środkach zaskarżenia wysłano na wskazany przez stronę adres. Przesyłkę odebrała w dniu [...] I. D. - pełnomocnik pocztowy. Pismem z [...] marca 2014r. J. D. złożył w Agencji wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi na powyższe organ pismem z [...] marca 2014r. poinformował stronę, iż wezwanie to pozostawia bez rozpatrzenia, gdyż złożone zostało po upływie przewidzianego prawem terminu, który w sprawie niniejszej upłynął z dniem [...] marca 2014r. Pismo z powyższą informacją organ doręczył stronie w dniu [...] marca 2014r. W odpowiedzi na nie pismem z dnia [...] marca 2014. J. D. złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wezwania usunięcia naruszenia prawa wskazując, że pismo dotyczące odmowy przyznania pomocy nie zostało przez niego osobiście odebrane natomiast przekazane mu przez I. D. wraz z informacją o jego odebraniu w dniu [...] lutego 2014r. Zatem złożone przez niego wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w dniu [...] marca 2014r. wnioskodawca uznawał za złożone w przewidzianym prawem terminie 14 dni. Postanowieniem z [...] kwietnia 2014 r. organ, działając w oparciu o art. 58 §1kpa odmówił J. D. przywrócenia terminu do złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa wskazując, w pierwszej kolejności na prawidłowość doręczenia skarżącemu przesyłki w dniu [...] lutego 2014r. odebranej przez osobę upoważnioną na podstawie pełnomocnictwa pocztowego do odbioru przesyłek, a dalej podnosząc, iż wnioskodawca nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. W skardze na powyższe postanowienie, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. D. wniósł o jego uchylenie i przywrócenie terminu zgodnie z prośbą wnioskodawcy oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi jej autor, nie zgadzając się ze stanowiskiem organu co do braku uprawdopodobnienia, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony podniósł zarzuty naruszenia procedury administracyjnej, a w szczególności art. 75 §1 kpa i art. 10 §1 kpa poprzez niewyjaśnienie istotnych w sprawie okoliczności wobec pominięcia wnioskowanego przez skarżącego dowodu z przesłuchania świadka I. D. na okoliczności odebrania i przekazania mu pisma o odmowie przyznania pomocy. Skarżący wyjaśnił, że pismo to przekazane zostało mu [...] lutego 2014 r. wraz z informacją, że w tym dniu zostało odebrane. W przypadku, gdyby faktycznie pismo o odmowie przyznania pomocy zostało odebrane w dniu [...].02.2014 r., Skarżący zachowałby termin na złożenie wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Okoliczność ta, w opinii skarżącego, stanowi uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu do złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa nastąpiło bez jego winy. W odpowiedzi na skargę ARiMR wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu . Organ wskazał, że zgodnie z art. 37 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U.2012 poz. 1529) przesyłka pocztowa, jeżeli nie jest nadana na poste restante, może być także wydana ze skutkiem doręczenia przedstawicielowi ustawowemu adresata lub pełnomocnikowi adresata upoważnionemu na podstawie pełnomocnictwa udzielonego na zasadach ogólnych lub na podstawie pełnomocnictwa pocztowego pod adresem wskazanym na przesyłce pocztowej, przekazie pocztowym lub w umowie o świadczenie usługi pocztowej oraz w placówce pocztowej. Przepis ten wprost stanowi, że przesyłka wydana osobie upoważnionej do odbioru przesyłki na podstawie pełnomocnictwa pocztowego jest skutecznie doręczona. Innymi słowy, odbiór przesyłki przez upoważnioną osobę na podstawie pełnomocnictwa pocztowego jest równorzędny z osobistym odbiorem przesyłki przez adresata. W związku z powyższym, jeżeli nawet I. D. faktycznie przekazała przesyłkę skarżącemu w dniu [...] lutego 2014 r. okoliczność ta pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. W szczególności nie uprawdopodabnia okoliczności, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego. Organ podkreślił również, że nie bez znaczenia pozostaje też fakt, iż cała bez mała korespondencja w niniejszym postępowaniu kierowana do skarżącego odbierana była przez I. D. na podstawie pełnomocnictwa pocztowego. Skuteczność doręczenia tych pism nie była w żaden sposób kwestionowana. Dlatego też, zdaniem Agencji brak jest także podstaw do zakwestionowania skuteczności doręczenia pisma o odmowie przyznania pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W oparciu o treść art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Badając w ramach przysługujących Sądowi kompetencji legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazać należy, iż przedmiotem oceny Sądu jest kwestia prawidłowości doręczenia pisma ARiMR z dnia [...] lutego 2014r. o odmowie przyznania pomocy stronie skarżącej, a zatem ustalenia czy w przedmiotowej sprawie doszło do uchybienia terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, a jeśli tak to czy zaistniały okoliczności uzasadniające przywrócenie terminu. Poza sporem pozostaje, że pismo [...] z [...] lutego 2014 r. zawierające informację o odmowie przyznania pomocy wraz z prawidłowym pouczeniem o przysługującym stronie środku zaskarżenia odebrane zostało przez I. D. w dniu [...] lutego 2014 r. na podstawie pełnomocnictwa pocztowego nr [...]. Odbiór przesyłki przez upoważnioną osobę na podstawie pełnomocnictwa pocztowego jest równorzędny z osobistym odbiorem przesyłki przez adresata, co wynika z treści powołanego przez organ art. 37 ust 2 pkt 2 ustawy z dnia 23 listopada 2012r. prawo pocztowe ( Dz. U 2012 poz. 1529 ). W świetle ww. okoliczności należy uznać za prawidłowe stanowisko organu polegające na przyjęciu, iż 14 dniowy termin do złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa upływał z dniem [...] marca 2014r. nawet jeżeli faktycznie I. D. przekazała przesyłkę skarżącemu w dniu [...] lutego 2014r. Okoliczność ta pozostaje bez znaczenia dla ustalenia terminu do złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa Mając na uwadze powyższe ponownie wskazać wypada, iż w przedmiotowej sprawie organ prawidłowo doręczył pismo z dnia [...] lutego 2014 r. stronie skarżącej, a zatem doszło do uchybienia terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, czego w istocie zdaje się nie kwestionować skarżący składając wniosek o przywrócenie terminu. Ze względu na to, że w przedmiotowej sprawie doszło do uchybienia terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa przedmiotem badania Sądu będzie prawidłowość odmowy przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przywrócenia terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Wydane w sprawie zaskarżone postanowienie swoją podstawę prawną znalazło w przepisie art. 58 § 1 kpa. Sąd akceptuje powyższe stanowisko organu, podzielając tym samym pogląd wyrażony przez WSA w sprawie V SA/Wa 1551/11 uznający dopuszczalność wniosku o przywrócenie terminu do wezwania o usunięcie naruszenia prawa w oparciu o odpowiednie przepisy k.p.a. i zarazem nawiązujący do poglądu wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 lipca 2011 r. o sygn. akt I FSK 1063/10 (vide: LEX nr 950513), zgodnie z którym, termin do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a., jest terminem prawa procesowego i – w oparciu o odpowiednie przepisy o.p. – jako taki podlega przywróceniu. Wprawdzie jest to pogląd wyrażony na gruncie przepisów Ordynacji podatkowej, ale znajduje on analogiczne zastosowanie w niniejszej sprawie, opartej na regulacjach k.p.a. W uzasadnieniu omawianego wyroku podniesiono, iż Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku składu siedmiu sędziów z dnia 14 marca 2011 r., sygn. akt I FPS 5/10 uznał, że czternastodniowy termin do wezwania na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w tym przepisie, jest terminem prawa procesowego. Nie ma przesłanek do tego aby wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, stanowiące, jak podnosi się w orzecznictwie (np. postanowienie NSA z dnia 6 lipca 2010 r., sygn. akt II OSK 1199/10), surogat środka odwoławczego, którego zastosowanie jest niezbędne do uruchomienia sądowej kontroli w tych przypadkach, gdy prawo nie przewiduje zwykłych środków odwoławczych, traktować odmiennie od tych środków. W tym miejscu przypomnieć należy, iż co prawda w świetle art. 22 ust 2 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64 z 2007 r., poz. 427 ze zm), do postępowań w sprawach przyznania pomocy na podstawie umowy, prowadzonych przez podmioty wdrażające nie stosuje się przepisów kpa, z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów wyłączenia pracowników organu doręczeń i wezwań i udostępniania akt, a także skarg i wniosków, to stosownie do przepisu art. 22 ust. 3 w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy (w ramach działań wskazanych w ustępie 1 tego artykułu), podmiot wdrażający informuje wnioskodawcę, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy. Jednocześnie w art. 22 ust. 4 ustawy o wspieraniu, zagwarantowano wnioskodawcom prawo do złożenia na takie pismo skargi do sądu administracyjnego, na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej: p.p.s.a. Zatem aby skutecznie wnieść środek zaskarżenia, o którym mowa w omawianym przepisie art. 22 ust. 4 ustawy o wspieraniu, sięgnąć należy do odpowiednich regulacji p.p.s.a., określających zasady i tryb skarżenia aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4. W myśl art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Jednocześnie, zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie 14 dni – do usunięcia naruszenia prawa. Z powyższego jednoznacznie wynika, iż wystąpienie z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa stanowi obligatoryjny warunek wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Zatem w przypadku uchybienia tego terminu dopuszczalny stanie się wniosek o jego przywrócenie w trybie k.p.a. z prawem zaskarżenia negatywnego dla strony rozstrzygnięcia. Natomiast regulacja z § 22 ust 1 aktu wykonawczego tj. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013 ( Dz.U.2008 nr139, poz.883) dotyczy postępowania w sytuacji uchybienia terminu do wykonania w trakcie weryfikacji wniosku o pomoc określonych przez organ czynności, do których ubiegający się o pomoc zostaje przez organ weryfikujący wniosek zobowiązany. W określonych w tym przepisie warunkach zbliżonych do zawartych w art. 58 §1 kpa ( z wyjątkiem terminu do wniesienia prośby o przywrócenie terminu ) Agencja może przywrócić termin wykonania określonych przez organ czynności. W przypadku pozytywnego rozstrzygnięcia wnioskodawca nie naraża się na odmowę przyznania pomocy gdy nie uzupełnił braków wniosku w zakreślonym przez organ terminie, następnie mu przywróconym. Przepisy rozporządzenia nie dają natomiast możliwości zaskarżenia negatywnego dla strony rozstrzygnięcia jej prośby o przywrócenie terminu, natomiast strona może je podważyć skarżąc odmowę przyznania pomocy. Zdaniem Sądu w analizowanej sprawie w świetle natomiast przesłanek o których stanowi art. 58 §1 kpa brak jest podstaw do uznania, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem osoby dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest zatem dopuszczalne, gdy osoba dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W konsekwencji o braku winy można mówić tylko w sytuacji, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której osoba nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku - LEX nr 1476570. Taka sytuacja nie zachodzi w sprawie niniejszej, bowiem jeżeli nawet, I.D. będąc pełnomocnikiem ustanowionym do odbioru przesyłek faktycznie przekazała przesyłkę skarżącemu w dniu [...] lutego 2014 r. z błędną informacją o dacie jej podjęcia okoliczność ta obciąża skarżącego, jak również nie uprawdopodabnia okoliczności świadczących o braku winy samego pełnomocnika. Przy badaniu okoliczności świadczących o braku winy w nieterminowym dokonaniu określonej czynności procesowej, te tyczące samej strony mogłyby decydować o przywróceniu uchybionego terminu jedynie wówczas gdy jednocześnie występować będą w sprawie okoliczności świadczące o braku winy pełnomocnika w nieterminowym działaniu, a takich w sprawie skarżący, jak słusznie uznano nie uprawdopodobnił. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że argumentów strony skarżącej o braku przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka I. D. nie można uznać za zasadne co prowadzi do uznania, że zarzuty wskazane w skardze są nietrafne. . Reasumując, Sąd jest zdania, że materiał zebrany w aktach administracyjnych niniejszej sprawy nie pozwala przyjąć istnienia przesłanek z art. 58 §1 kpa – co słusznie zauważył ARiMR. Mając na uwadze powyższe za prawidłowe należy uznać ustalenia organu o niespełnieniu przesłanki uprawdopodobnienia przez skarżącego braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.